మహాభారతం · అధ్యాయం 3.149
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.149.1
एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य वानरेन्द्रस्य धीमतः ।
भीमसेनस्तदा वीरः प्रोवाचामितविक्रमः ॥ ३.१४९.१ ॥
ఆ జ్ఞానియైన వానరరాజు మాటలను విని, అపార పరాక్రమశాలి వీరుడు భీమసేనుడు అప్పుడు ఇలా పలికాడు.
3.149.2
को भवान्किंनिमित्तं वा वानरं वपुराश्रितः ।
ब्राह्मणानन्तरो वर्णः क्षत्रियस्त्वाऽनुपृच्छति ॥ ३.१४९.२ ॥
మీరు ఎవరు? ఏ కారణంతో వానర రూపాన్ని ధరించారు? బ్రాహ్మణుల తరువాతి వర్ణమైన క్షత్రియుడను నేను మిమ్మల్ని అడుగుతున్నాను.
3.149.3
कौरवः सोमवंशीयः कुन्त्या गर्भेण धारितः ।
पाण्डवो वायुतनयो भीमसेन इति श्रुतः ॥ ३.१४९.३ ॥
నేను కౌరవుడను, చంద్రవంశీయుడను, కుంతి గర్భంలో ధరించబడినవాడను; వాయుపుత్రుడు, పాండవుడు, భీమసేనుడు అని ప్రసిద్ధుడను.
3.149.4
स वाक्यं भीमसेनस्य स्मितेन प्रतिगृह्य तत् ।
हनुमान्वायुतनयो वायुपुत्रमभाषत ॥ ३.१४९.४ ॥
భీమసేనుని ఆ మాటలను చిరునవ్వుతో స్వీకరించి, వాయుపుత్రుడైన హనుమంతుడు వాయుపుత్రునితో ఇలా అన్నాడు.
3.149.5
वानरोऽहं न ते मार्गं प्रदास्यामि यथोप्सितम् ।
साधु गच्छ निवर्तस्व मा त्वं प्राप्स्यसि वैशसम् ॥ ३.१४९.५ ॥
నేను వానరుడను; నీకు కోరిన మార్గాన్ని ఇవ్వను. మంచిగా వెళ్ళు, వెనక్కి మరలు; నాశనాన్ని పొందకు.
3.149.6
वैशसं वाऽस्तु यद्वान्यन्न त्वां रपृच्चामि वानर ।
प्रयच्छ मार्गमुत्तिष्ठ मा मत्तः प्राप्स्यसे व्यथाम् ॥ ३.१४९.६ ॥
వైశసమైనా, లేక మరేదైనా సరే; వానరా, నేను నిన్ను అడగను. మార్గం ఇవ్వు, లేచిరా; నా నుండి బాధను పొందకు.
3.149.7
नास्ति शक्तिर्ममोत्थातुं जरया क्लेशितो ह्यहम् ।
यद्यवश्यं प्रयातव्यं लङ्घयित्वा प्रयाहि माम् ॥ ३.१४९.७ ॥
నాకు లేవడానికి శక్తి లేదు; వృద్ధాప్యంతో బాధపడుతున్నాను. నీవు తప్పక వెళ్ళవలసినదైతే, నన్ను దాటి వెళ్ళు.
3.149.8
निर्गुणः परमात्मा तु देहं ते व्याप्य तिष्ठते ।
तमहं ज्ञानविज्ञेयं नावमन्ये न लङ्घये ॥ ३.१४९.८ ॥
గుణరహితుడైన పరమాత్మ నీ దేహమంతా వ్యాపించి ఉన్నాడు. జ్ఞానవిజ్ఞానాలతో తెలియదగిన ఆయనను నేను అవమానించను, దాటను.
3.149.9
यद्यागमैर्न विद्यां च तमहं भूतभावनम् ।
क्रमेयं त्वां गिरिं चैव हनीमानिव सागरम् ॥ ३.१४९.९ ॥
ఆగమాల ద్వారా, జ్ఞానం ద్వారా భూతాలను పోషించేవాడిని నేను తెలుసుకోలేకపోయినట్లయితే, నిన్నూ, ఈ పర్వతాన్ని కూడా హనుమంతుడు సముద్రాన్ని దాటినట్లు దాటగలను.
3.149.10
क एष हनुमान्नाम सागरो येन लङ्घितः ।
पृच्चामि त्वां नरश्रेष्ठ कथ्यतां यदि शक्यते ॥ ३.१४९.१० ॥
హనుమంతుడనే ఈ వాడు ఎవరు, సముద్రాన్ని ఎవడు దాటాడు? నరశ్రేష్ఠా, నిన్ను అడుగుతున్నాను; సాధ్యమైతే చెప్పు.
3.149.11
भ्राता मम गुणश्लाघ्यो बुद्धिसत्वबलान्वितः ।
रामायणेऽतिविख्यातः श्रीमान्वानरपुङ्गवः ॥ ३.१४९.११ ॥
నా సోదరుడు — గుణాలతో ప్రశంసార్హుడు, బుద్ధి, సత్త్వం, బలం కలవాడు; రామాయణంలో ఎంతో ప్రసిద్ధుడైన శ్రీమంతుడైన వానరశ్రేష్ఠుడు.
3.149.12
रामपत्नीकृते येन शतयोजनविस्तृतः ।
सागरः प्लवगेन्द्रेण क्रमेणैकेन लङ्घितः ॥ ३.१४९.१२ ॥
రాముని భార్య కోసం నూరు యోజనాల వెడల్పైన సముద్రాన్ని, దూకేవారిలో ప్రభువైనవాడు ఒకే ఒక అడుగుతో దాటాడు.
3.149.13
स मे भ्राता महावीर्यस्तुल्योऽहं तस् तेजसा ।
बले पराक्रमे युद्धे शक्तोऽहं तव निग्रहे ॥ ३.१४९.१३ ॥
అతడు నా సోదరుడు, మహా పరాక్రమశాలి. అతని తేజస్సులో నేను అతనితో సమానుడను. బలంలో, పరాక్రమంలో, యుద్ధంలో నిన్ను అణచడానికి నేను సమర్థుడను.
3.149.14
इमं देशमनुप्राप्तः कारणेनास्मि केनचित् ।
उत्तिष्ठ देहि मे मार्गं पश्य मे चाद्य पौरुषम्।
मच्छासनमकुर्वाणं त्वां वा नेष्ये यमक्षयम् ॥ ३.१४९.१४ ॥
ఏదో కారణంగా నేను ఈ ప్రదేశానికి వచ్చాను. లేచి నాకు దారి ఇవ్వు; ఈ రోజు నా పౌరుషాన్ని చూడు. నా ఆజ్ఞను పాటించకపోతే, నిన్ను యమలోకానికి పంపుతాను.
3.149.15
विज्ञाय तं बलोन्मत्तं बाहुवीर्येण दर्पितम् ।
हृदयेनावहस्यैनं हनूमान्वाक्यमब्रवीत् ॥ ३.१४९.१५ ॥
బలోన్మత్తుడై, బాహువీర్యంతో గర్వించిన అతడిని గ్రహించి, హనుమంతుడు హృదయంలో నవ్వుతూ అతనితో ఈ మాట చెప్పాడు.
3.149.16
प्रसीद नास्ति मे शक्तिरुत्थातुं जरयाऽनघ ।
ममानुकम्पया त्वेतत्पुच्छमुत्सार्य गम्यताम् ॥ ३.१४९.१६ ॥
నిష్కల్మషుడా, దయ చూపు. వృద్ధాప్యం వల్ల నాకు లేచే శక్తి లేదు. నాపై కరుణతో ఈ తోకను తొలగించి వెళ్ళు.
3.149.17
एवमुक्ते हनुमता हीनवीर्यपराक्रमम् ।
मनसाऽचिनतयद्भीमः स्वबाहुबलदर्पितः ॥ ३.१४९.१७ ॥
హనుమంతుడు ఇలా చెప్పగా, అతడిని వీర్యపరాక్రమాలు లేనివాడిగా భావించి, తన బాహుబలంతో గర్విష్ఠుడైన భీముడు మనసులో ఆలోచించాడు.
3.149.18
पुच्छे प्रगृह्य तरसा हीनवीर्यपराक्रमम् ।
सालोक्यमन्तकस्यैनं नयाम्यद्येह वानरम् ॥ ३.१४९.१८ ॥
తోకను పట్టుకుని బలంగా, వీర్యపరాక్రమాలు లేని ఈ వానరుడిని ఈ రోజే ఇక్కడినుండి యముని లోకానికి పంపుతాను.
3.149.19
सावज्ञमथ वामेन स्मयञ्जग्राह पाणिना ।
न चाशकच्चालयितुं भीमः पुच्छं महाकपेः ॥ ३.१४९.१९ ॥
అప్పుడు భీముడు అవమానంగా నవ్వుతూ ఎడమ చేతితో దాన్ని పట్టుకున్నాడు; కానీ ఆ మహాకపి తోకను కదిలించలేకపోయాడు.
3.149.20
उच्चिक्षेप पुनर्दोर्भ्यामिन्द्रायुधमिवोच्छ्रितम् ।
नोद्धर्तुमशकद्भीमो दोर्भ्यामपि महाबलः ॥ ३.१४९.२० ॥
మళ్ళీ రెండు చేతులతో ఇంద్రుని వజ్రాయుధంలా ఎత్తాలని ప్రయత్నించాడు; కానీ మహాబలుడైన భీముడు రెండు చేతులతో కూడా దాన్ని ఎత్తలేకపోయాడు.
3.149.21
उत्क्षिप्तभ्रूर्विवृत्ताक्षः संहतभ्रकुटीमुखः ।
स्विन्नगात्रोऽभवद्भीमो न चोद्धर्तुंशशाक तम् ॥ ३.१४९.२१ ॥
కనుబొమ్మలెత్తి, కళ్ళు తిప్పి, కనుబొమ్మలు ముడిచి ముఖం బిగుసుకుని, భీముని శరీరం చెమటతో తడిసింది; అతడు దాన్ని ఎత్తలేకపోయాడు.
3.149.22
यत्नवानपि तु श्रीमाँल्लाङ्गूलोद्धरणे ततः ।
कपेः पार्श्वगतो भीमस्तस्थौ व्रीडडानताननः ॥ ३.१४९.२२ ॥
ప్రయత్నించినా, ఆ శ్రీమంతుడైన భీముడు తోకను ఎత్తడంలో విఫలమై, కపి పక్కన సిగ్గుతో తల వంచుకుని నిలిచాడు.
3.149.23
प्रणिपत्य च कौन्तेयः प्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत् ।
प्रसीद कपिशार्दूल दुरुक्तं क्षम्यतां मम ॥ ३.१४९.२३ ॥
కుంతీపుత్రుడు నమస్కరించి, చేతులు జోడించి ఇలా అన్నాడు: 'కపిశార్దూలా, ప్రసన్నుడవు కమ్ము; నా కఠిన మాటలను క్షమించుము.'
3.149.24
सिद्धो वा यदि वा देवो गन्धर्वो वाऽथ गुह्यकः ।
पृष्टः सन्को मया ब्रूहि कस्त्वं वानररूपधृत् ॥ ३.१४९.२४ ॥
'నీవు సిద్ధుడవా, దేవుడవా, గంధర్వుడవా, లేక గుహ్యకుడవా? నేను అడుగుతున్నాను, చెప్పు; వానర రూపం ధరించిన నీవెవరు?'
3.149.25
न चेद्गुह्यं महाबाहो श्रोतव्यं चेद्भवेन्मम ।
शिष्यवत्त्वां तु पृच्छामि उपपन्नोऽस्मि तेऽनघ ॥ ३.१४९.२५ ॥
ఓ మహాబాహూ, ఇది రహస్యం కాకపోయి, నేను వినదగినదైతే, శిష్యుడిలా నిన్ను అడుగుతున్నాను; ఓ పాపరహితుడా, నేను నీ వద్దకు వచ్చాను.
3.149.26
यत्ते मम परिज्ञाने कौतूहलमरिंदम ।
तत्सर्वमखिलेन त्वं शृणु पाण्डवनन्दन ॥ ३.१४९.२६ ॥
అరిందమా, నా జ్ఞానం గురించి నీకు ఏ కుతూహలం ఉందో, ఓ పాండవనందనా, అదంతా పూర్తిగా విను.
3.149.27
अहं केसरिणः क्षेत्रे वायुना जगदायुषा ।
जातः कमलपत्राक्ष हनूमान्नाम वानरः ॥ ३.१४९.२७ ॥
కమలపత్రాక్షా, కేసరి క్షేత్రంలో జగత్ప్రాణమైన వాయువు ద్వారా నేను జన్మించాను; నా పేరు హనుమంతుడు, నేను వానరుడిని.
3.149.28
सूर्यपुत्रं च सुग्रीवं शक्रपुत्रं च वालिनम् ।
सर्ववानरराजानौ सर्ववानरयूथपाः ॥ ३.१४९.२८ ॥
సూర్యపుత్రుడు సుగ్రీవుడు, ఇంద్రపుత్రుడు వాలి, ఇద్దరూ సర్వ వానర రాజులు; సర్వ వానర యూథపతులు కూడా.
3.149.29
उपतस्थुर्महावीर्या मम चामित्रकर्शन ।
सुग्रीवेणाभवत्प्रीतिरनिलस्याग्निना यथा ॥ ३.१४९.२९ ॥
అమిత్రకర్శనా, మహావీర్యులైన వానరులు నా సేవకు సమీపంలో ఉండేవారు; సుగ్రీవునితో నాకు వాయువుకు అగ్నితో ఉన్నట్లు ప్రీతి కలిగింది.
3.149.30
निकृतः स ततो भ्रात्रा कस्मिंश्चित्कारणान्तरे ।
ऋश्यमूके मया सार्धं सुग्रीवो न्यवसच्चिरम् ॥ ३.१४९.३० ॥
అప్పుడు అతడు మరో కారణం వల్ల సోదరుని చేత అవమానం పొంది, ఋశ్యమూకంపై నాతో కలిసి చాలా కాలం నివసించాడు.
3.149.31
अथ दाशरथिर्वीरो रामो नाम महाबलः ।
विष्णुर्मानुषरूपेण चचार वसुधातलम् ॥ ३.१४९.३१ ॥
అప్పుడు దశరథుని కుమారుడైన వీరుడు, రాముడనే మహాబలుడు, విష్ణువు, మానవ రూపంలో భూతలంపై సంచరించాడు.
3.149.32
स पितुः प्रियमन्विच्छन्सहभार्यः सहानुजः ।
सधनुर्धन्विनांश्रेष्ठो दण्डकारण्यमाश्रितः ॥ ३.१४९.३२ ॥
తండ్రి ప్రియాన్ని నెరవేర్చాలని భార్యతో, తమ్ముడితో, ధనుస్సుతో, ధనుర్ధారులలో శ్రేష్ఠుడై దండకారణ్యాన్ని ఆశ్రయించాడు.
3.149.33
तस्य भार्या जनस्थानाच्छलेनापहृता बलात् ।
राक्षसेन्द्रेण बलिना रावणेन दुरात्मना ॥ ३.१४९.३३ ॥
అతని భార్యను జనస్థానం నుండి మోసంతో బలవంతంగా అపహరించారు, బలశాలి, దుష్టుడైన రాక్షసరాజు రావణుడు.
3.149.34
सुवर्णरत्नचित्रेण मृगरूपेण रक्षसा ।
वञ्चयित्वा नरव्याघ्रं मारीचेन तदाऽनघ ॥ ३.१४९.३४ ॥
బంగారం, రత్నాలతో అలంకరించబడిన మృగరూపంలోని రాక్షసుడు మారీచుడు ఆ నరవ్యాఘ్రుడిని మోసగించి, ఓ నిర్దోషీ.