มหาภารตะ · อัธยายะ 3.149
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.149.1
एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य वानरेन्द्रस्य धीमतः ।
भीमसेनस्तदा वीरः प्रोवाचामितविक्रमः ॥ ३.१४९.१ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของจอมวานรผู้มีปัญญานั้นแล้ว วีรบุรุษภีมเสนผู้มีกำลังหาประมาณมิได้ ก็ตรัสตอบในขณะนั้น
3.149.2
को भवान्किंनिमित्तं वा वानरं वपुराश्रितः ।
ब्राह्मणानन्तरो वर्णः क्षत्रियस्त्वाऽनुपृच्छति ॥ ३.१४९.२ ॥
ท่านเป็นผู้ใด และเหตุใดท่านจึงมาอยู่ในร่างของวานร ข้าพเจ้าเป็นกษัตริย์ วรรณะถัดจากพราหมณ์ ขอถามท่าน
3.149.3
कौरवः सोमवंशीयः कुन्त्या गर्भेण धारितः ।
पाण्डवो वायुतनयो भीमसेन इति श्रुतः ॥ ३.१४९.३ ॥
ข้าพเจ้าเป็นเการพ สืบเชื้อสายจันทรวงศ์ เกิดในครรภ์ของกุนตี เป็นปาณฑพ โอรสของพระวายุ มีนามว่าภีมเสน
3.149.4
स वाक्यं भीमसेनस्य स्मितेन प्रतिगृह्य तत् ।
हनुमान्वायुतनयो वायुपुत्रमभाषत ॥ ३.१४९.४ ॥
หนุมานโอรสของพระวายุ รับถ้อยคำของภีมเสนด้วยรอยยิ้มแล้ว จึงกล่าวกับโอรสของพระวายุ
3.149.5
वानरोऽहं न ते मार्गं प्रदास्यामि यथोप्सितम् ।
साधु गच्छ निवर्तस्व मा त्वं प्राप्स्यसि वैशसम् ॥ ३.१४९.५ ॥
ข้าพเจ้าเป็นวานร จะไม่ให้ทางแก่ท่านตามที่ท่านปรารถนา ไปเถิดดี จงหันกลับเสีย อย่าให้ท่านต้องพบความพินาศ
3.149.6
वैशसं वाऽस्तु यद्वान्यन्न त्वां रपृच्चामि वानर ।
प्रयच्छ मार्गमुत्तिष्ठ मा मत्तः प्राप्स्यसे व्यथाम् ॥ ३.१४९.६ ॥
จะเป็นความพินาศหรืออย่างอื่นใดก็ตามที โอ้วานร ข้าพเจ้ามิได้ขอสิ่งใดจากท่าน จงให้ทางเถิด จงลุกขึ้น อย่าให้ท่านต้องพบความเจ็บปวดจากข้าพเจ้า
3.149.7
नास्ति शक्तिर्ममोत्थातुं जरया क्लेशितो ह्यहम् ।
यद्यवश्यं प्रयातव्यं लङ्घयित्वा प्रयाहि माम् ॥ ३.१४९.७ ॥
ข้าพเจ้าไม่มีกำลังจะลุกขึ้น เพราะถูกความชราเบียดเบียน หากท่านต้องไปจริง ๆ ก็จงข้ามข้าพเจ้าไปเถิด
3.149.8
निर्गुणः परमात्मा तु देहं ते व्याप्य तिष्ठते ।
तमहं ज्ञानविज्ञेयं नावमन्ये न लङ्घये ॥ ३.१४९.८ ॥
พระปรมาตมันผู้ปราศจากคุณลักษณะ ดำรงอยู่ทั่วร่างของท่าน ข้าพเจ้าไม่ดูหมิ่นพระองค์ ผู้จะรู้ได้ด้วยญาณและวิจารณญาณ และก็ไม่ข้ามพระองค์ไป
3.149.9
यद्यागमैर्न विद्यां च तमहं भूतभावनम् ।
क्रमेयं त्वां गिरिं चैव हनीमानिव सागरम् ॥ ३.१४९.९ ॥
หากข้าพเจ้าไม่รู้ด้วยคัมภีร์และปัญญาถึงพระองค์ผู้ทรงค้ำจุนสรรพสัตว์ ข้าพเจ้าก็จะก้าวข้ามท่านและภูเขานี้ไป ดังที่หนุมานข้ามมหาสมุทรไปฉะนั้น
3.149.10
क एष हनुमान्नाम सागरो येन लङ्घितः ।
पृच्चामि त्वां नरश्रेष्ठ कथ्यतां यदि शक्यते ॥ ३.१४९.१० ॥
ผู้ที่ชื่อหนุมานผู้ข้ามมหาสมุทรนั้นคือใคร ข้าพเจ้าขอถามท่าน โอ้บุรุษผู้ประเสริฐ หากพอจะเล่าได้ ขอให้เล่าให้ข้าพเจ้าฟังเถิด
3.149.11
भ्राता मम गुणश्लाघ्यो बुद्धिसत्वबलान्वितः ।
रामायणेऽतिविख्यातः श्रीमान्वानरपुङ्गवः ॥ ३.१४९.११ ॥
น้องชายของข้าพเจ้าผู้น่ายกย่องด้วยคุณงามความดี ประกอบด้วยปัญญา ความกล้าหาญ และกำลัง เป็นที่รู้จักมากในรามายณะ เป็นจอมวานรผู้รุ่งเรือง
3.149.12
रामपत्नीकृते येन शतयोजनविस्तृतः ।
सागरः प्लवगेन्द्रेण क्रमेणैकेन लङ्घितः ॥ ३.१४९.१२ ॥
เพื่อพระชายาของพระราม จอมวานรผู้นั้นข้ามมหาสมุทรที่กว้างร้อยโยชน์ไปได้ในก้าวเดียว
3.149.13
स मे भ्राता महावीर्यस्तुल्योऽहं तस् तेजसा ।
बले पराक्रमे युद्धे शक्तोऽहं तव निग्रहे ॥ ३.१४९.१३ ॥
น้องชายผู้มีกำลังมากของข้าพเจ้านั้นเทียบเท่าข้าพเจ้าในความรุ่งเรือง ข้าพเจ้าก็สามารถปราบท่านได้ในกำลัง ความกล้า และการรบ
3.149.14
इमं देशमनुप्राप्तः कारणेनास्मि केनचित् ।
उत्तिष्ठ देहि मे मार्गं पश्य मे चाद्य पौरुषम्।
मच्छासनमकुर्वाणं त्वां वा नेष्ये यमक्षयम् ॥ ३.१४९.१४ ॥
ข้าพเจ้ามาถึงสถานที่นี้ด้วยเหตุผลบางประการ จงลุกขึ้นและให้ทางแก่ข้าพเจ้า วันนี้จงดูความกล้าหาญของข้าพเจ้า หากท่านไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของข้าพเจ้า ข้าพเจ้าจะส่งท่านไปยังที่อยู่ของพระยม
3.149.15
विज्ञाय तं बलोन्मत्तं बाहुवीर्येण दर्पितम् ।
हृदयेनावहस्यैनं हनूमान्वाक्यमब्रवीत् ॥ ३.१४९.१५ ॥
หนุมานเห็นว่าเขาเมามันด้วยกำลัง และหยิ่งทะนงในพลังแขนของตน จึงยิ้มอยู่ในใจแล้วกล่าวถ้อยคำเหล่านี้กับเขา
3.149.16
प्रसीद नास्ति मे शक्तिरुत्थातुं जरयाऽनघ ।
ममानुकम्पया त्वेतत्पुच्छमुत्सार्य गम्यताम् ॥ ३.१४९.१६ ॥
โปรดเมตตาเถิด โอ้ผู้ไร้บาป ข้าพเจ้าไม่มีกำลังจะลุกขึ้นเพราะความชรา โปรดเห็นแก่ความสงสารข้าพเจ้า เอาหางนี้ออกไปแล้วจงไปเถิด
3.149.17
एवमुक्ते हनुमता हीनवीर्यपराक्रमम् ।
मनसाऽचिनतयद्भीमः स्वबाहुबलदर्पितः ॥ ३.१४९.१७ ॥
เมื่อหนุมานกล่าวดังนี้แล้ว ภีมะผู้หยิ่งทะนงในกำลังแขนของตน ก็คิดในใจว่าเขาขาดทั้งกำลังและความกล้า
3.149.18
पुच्छे प्रगृह्य तरसा हीनवीर्यपराक्रमम् ।
सालोक्यमन्तकस्यैनं नयाम्यद्येह वानरम् ॥ ३.१४९.१८ ॥
ข้าพเจ้าจะคว้าหางของเขาแล้วดึงด้วยกำลัง วันนี้จะนำวานรผู้ขาดทั้งกำลังและความกล้าผู้นี้ไปสู่โลกของพระยม ณ ที่นี่เดี๋ยวนี้
3.149.19
सावज्ञमथ वामेन स्मयञ्जग्राह पाणिना ।
न चाशकच्चालयितुं भीमः पुच्छं महाकपेः ॥ ३.१४९.१९ ॥
จากนั้นภีมะด้วยความดูแคลนและยิ้มอยู่ ก็ใช้มือซ้ายคว้าหาง แต่กลับไม่อาจแม้แต่จะขยับหางของมหาวานรได้
3.149.20
उच्चिक्षेप पुनर्दोर्भ्यामिन्द्रायुधमिवोच्छ्रितम् ।
नोद्धर्तुमशकद्भीमो दोर्भ्यामपि महाबलः ॥ ३.१४९.२० ॥
เขาพยายามยกหางขึ้นอีกครั้งด้วยสองแขน ดุจสายฟ้าของพระอินทร์ที่ยกชูขึ้น แต่แม้ด้วยสองแขน ภีมะผู้มีกำลังมากก็ไม่อาจยกมันขึ้นได้
3.149.21
उत्क्षिप्तभ्रूर्विवृत्ताक्षः संहतभ्रकुटीमुखः ।
स्विन्नगात्रोऽभवद्भीमो न चोद्धर्तुंशशाक तम् ॥ ३.१४९.२१ ॥
คิ้วของเขายกขึ้น ดวงตาเหลือกกลอก และใบหน้าขมวดคิ้วขมึงทึง ภีมะจึงเหงื่อโซมกาย และไม่อาจยกมันขึ้นได้
3.149.22
यत्नवानपि तु श्रीमाँल्लाङ्गूलोद्धरणे ततः ।
कपेः पार्श्वगतो भीमस्तस्थौ व्रीडडानताननः ॥ ३.१४९.२२ ॥
แม้จะพยายามอย่างเต็มกำลัง ภีมะผู้รุ่งโรจน์ก็ไม่สามารถยกหางขึ้นได้ จึงยืนอยู่ข้างลิงด้วยใบหน้าก้มลงด้วยความละอาย
3.149.23
प्रणिपत्य च कौन्तेयः प्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत् ।
प्रसीद कपिशार्दूल दुरुक्तं क्षम्यतां मम ॥ ३.१४९.२३ ॥
กุนตีบุตรจึงก้มกราบ ประนมมือ แล้วกล่าวถ้อยคำเหล่านี้ว่า ขอทรงโปรดเถิด ดั่งเสือในหมู่ลิง ขอทรงอภัยให้ข้าพเจ้าสำหรับคำพูดหยาบคายนั้นด้วย
3.149.24
सिद्धो वा यदि वा देवो गन्धर्वो वाऽथ गुह्यकः ।
पृष्टः सन्को मया ब्रूहि कस्त्वं वानररूपधृत् ॥ ३.१४९.२४ ॥
ท่านเป็นสิทธบุคคล เป็นเทพ เป็นคนธรรพ์ หรือเป็นกุหยกะ ข้าพเจ้าถามท่าน ขอให้บอกข้าพเจ้าเถิดว่า ท่านผู้ทรงรูปลิงนี้คือผู้ใด
3.149.25
न चेद्गुह्यं महाबाहो श्रोतव्यं चेद्भवेन्मम ।
शिष्यवत्त्वां तु पृच्छामि उपपन्नोऽस्मि तेऽनघ ॥ ३.१४९.२५ ॥
ข้าแต่ผู้มีแขนใหญ่ หากมิใช่ความลับ และหากข้าพเจ้าควรได้ฟัง ข้าพเจ้าขอถามท่านในฐานะศิษย์ ข้าแต่ผู้ไร้บาป ข้าพเจ้ามาหาท่านแล้ว
3.149.26
यत्ते मम परिज्ञाने कौतूहलमरिंदम ।
तत्सर्वमखिलेन त्वं शृणु पाण्डवनन्दन ॥ ३.१४९.२६ ॥
ข้าแต่ผู้ปราบศัตรู ความอยากรู้อยากเห็นใดที่ท่านมีต่อความรู้ของข้าพเจ้า ข้าแต่ผู้เป็นที่รักของปาณฑพ ขอท่านจงฟังทั้งหมดโดยครบถ้วนเถิด
3.149.27
अहं केसरिणः क्षेत्रे वायुना जगदायुषा ।
जातः कमलपत्राक्ष हनूमान्नाम वानरः ॥ ३.१४९.२७ ॥
ข้าพเจ้าเกิดในนาของเกศรินโดยวายุ ผู้เป็นชีวิตของโลก ข้าแต่ผู้มีดวงตาดั่งกลีบบัว ข้าพเจ้ามีนามว่าหนุมาน เป็นลิงตัวหนึ่ง
3.149.28
सूर्यपुत्रं च सुग्रीवं शक्रपुत्रं च वालिनम् ।
सर्ववानरराजानौ सर्ववानरयूथपाः ॥ ३.१४९.२८ ॥
สุครีพผู้เป็นโอรสของพระอาทิตย์ และวาลีผู้เป็นโอรสของพระอินทร์ ทั้งสองเป็นราชาของลิงทั้งปวง และเป็นหัวหน้าของฝูงลิงทั้งหมด
3.149.29
उपतस्थुर्महावीर्या मम चामित्रकर्शन ।
सुग्रीवेणाभवत्प्रीतिरनिलस्याग्निना यथा ॥ ३.१४९.२९ ॥
ข้าแต่ผู้ปราบศัตรู ลิงผู้มีพลังยิ่งใหญ่ได้มาเข้าเฝ้าข้าพเจ้า และความรักใคร่ก็เกิดขึ้นระหว่างข้าพเจ้ากับสุครีพ ดั่งความรักระหว่างลมกับไฟ
3.149.30
निकृतः स ततो भ्रात्रा कस्मिंश्चित्कारणान्तरे ।
ऋश्यमूके मया सार्धं सुग्रीवो न्यवसच्चिरम् ॥ ३.१४९.३० ॥
ต่อมา เมื่อถูกพี่ชายทำร้ายด้วยเหตุผลอื่นบางประการ สุครีพได้อาศัยอยู่กับข้าพเจ้าบนภูเขาฤษยมูกเป็นเวลานาน
3.149.31
अथ दाशरथिर्वीरो रामो नाम महाबलः ।
विष्णुर्मानुषरूपेण चचार वसुधातलम् ॥ ३.१४९.३१ ॥
ครั้งนั้น พระรามผู้กล้าหาญ โอรสของท้าวทศรถ ผู้มีพลังยิ่งใหญ่ คือพระวิษณุในร่างมนุษย์ ได้เที่ยวไปทั่วพื้นพิภพ
3.149.32
स पितुः प्रियमन्विच्छन्सहभार्यः सहानुजः ।
सधनुर्धन्विनांश्रेष्ठो दण्डकारण्यमाश्रितः ॥ ३.१४९.३२ ॥
พระองค์ทรงแสวงหาสิ่งที่เป็นที่พอพระทัยของพระบิดา จึงเสด็จพร้อมด้วยพระชายาและพระอนุชา ทรงธนูอยู่ในพระหัตถ์ ผู้เป็นเลิศในหมู่นักธนู และเข้าพำนักในป่าทัณฑกา
3.149.33
तस्य भार्या जनस्थानाच्छलेनापहृता बलात् ।
राक्षसेन्द्रेण बलिना रावणेन दुरात्मना ॥ ३.१४९.३३ ॥
ภริยาของพระองค์ถูกพาไปจากชนสถานด้วยกำลังและอุบาย โดยท้าวราวณะ เจ้าแห่งรากษส ผู้มีกำลังมหาศาล และมีจิตใจชั่วร้าย
3.149.34
सुवर्णरत्नचित्रेण मृगरूपेण रक्षसा ।
वञ्चयित्वा नरव्याघ्रं मारीचेन तदाऽनघ ॥ ३.१४९.३४ ॥
ข้าแต่ผู้ไร้บาป ครั้งนั้น มารีจะรากษส แปลงกายเป็นกวางประดับทองและอัญมณี ได้ล่อลวงนรวยาฆระ ผู้เป็นดั่งเสือในหมู่มนุษย์ ให้หลงไป