મહાભારત · અધ્યાય 3.15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.15.1
वासुदेव महाबाहो विस्तरेण महामते ।
सौभस्य वधमाचक्ष्व न हि तृष्यामि कथ्यतः ॥ ३.१५.१ ॥
હે વાસુદેવ, હે મહાબાહુ, હે મહામતિ, સૌભના વધનું વિસ્તારથી વર્ણન કરો; કહેતા સાંભળીને પણ મને તૃપ્તિ થતી નથી.
3.15.2
हतं श्रुत्वा महाबाहौ मया श्रौतश्रवं नृप ।
उपायाद्भरतश्रेष्ठ साल्वो द्वारवतीं पुरीम् ॥ ३.१५.२ ॥
હે રાજા, ભરતશ્રેષ્ઠ, મહાબાહુ, મારા હાથે શ્રૌતશ્રવા હણાયો એ સાંભળીને શાલ્વ દ્વારવતી નગરી તરફ આવ્યો.
3.15.3
अरुणत्तां सुदुष्टात्मा सर्वतः पाण्डुनन्दन ।
साल्वो वैहायसं चापि तत्पुरं व्यूह्य धिष्ठितः ॥ ३.१५.३ ॥
હે પાંડુનંદન, અત્યંત દુષ્ટ મનના શાલ્વે નગરને ચારેબાજુથી ઘેરી લીધું; પોતાનું આકાશગામી નગર પણ વ્યૂહમાં ગોઠવીને ત્યાં સ્થિર રહ્યો.
3.15.4
तत्रस्थोऽथ महीपालो योधयामास तां पुरीम् ।
अभिसारेण सर्वेण तत्र युद्धमवर्तत ॥ ३.१५.४ ॥
ત્યાં ઊભેલા તે રાજાએ સર્વ આક્રમણ સાથે તે નગર પર યુદ્ધ કર્યું; ત્યાં યુદ્ધ થયું.
3.15.5
पुरी समन्ताद्विहिता सपताका सतोरणा ।
सचक्रा सहुडा चैव सयन्त्रखनका तथा ॥ ३.१५.५ ॥
નગર ચારે બાજુથી સજ્જ હતું—ધ્વજાઓ સહિત, તોરણો સહિત, ચક્રયંત્રો સહિત, હુડા યંત્રો સહિત, તેમજ યંત્રો અને ખોદવાનાં સાધનો સહિત.
3.15.6
सोपशल्यप्रतोलीका साट्टाट्टालकगोपुरा ।
सचक्रग्रहिणी चैव सोल्कालातावपोथिका ॥ ३.१५.६ ॥
કાંટાળા અવરોધો અને શેરી-દ્વારો સહિત, અટ્ટાલિકા, બુરજ અને ગોપુર સહિત, ચક્ર ધારણ કરનારાં યંત્રો સહિત, અને ઉલ્કા, મશાલો તથા ઘેટાં જેવાં પ્રહાર-યંત્રો સહિત પણ.
3.15.7
सोष्टिका भरतश्रेष्ठ सभेरीपणवानका ।
सतोमराङ्कुशा राजन्सशतघ्नीकलाङ्गला ॥ ३.१५.७ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, ઊંટો સાથે, ભેરી, પણવ અને આનક સાથે; હે રાજન, તોમર અને અંકુશ સાથે, શતઘ્ની અને કલાંગલ સાથે.
3.15.8
सभुशुण्ड्यश्मगुडका सायुधा सपरश्वधा ।
लोहचर्मवती चापि साग्निः सगुडशृङ्गिका।
शास्त्रदृष्टेन विधिना सुयुक्ता भरतर्षभ ॥ ३.१५.८ ॥
ભુશુંડી, અશ્મ અને ગુડક સાથે, આયુધો અને પરશુ સાથે; લોખંડની ઢાલો સાથે, અગ્નિ સાથે, ગુડશૃંગિકા સાથે; હે ભરતર્ષભ, શાસ્ત્રવિધિ અનુસાર સારી રીતે સજ્જ.
3.15.9
रथैरनेकैर्विविधैर्गदसाम्बोद्धवादिभिः ।
पुरुषैः कुरुशार्दूल समर्थैः प्रतिवारणे ॥ ३.१५.९ ॥
અનેક પ્રકારના રથો સાથે, ગદ, સાંબ, ઉદ્ધવ વગેરે સાથે; હે કુરુશાર્દૂલ, પ્રતિકાર કરવા સમર્થ પુરુષો સાથે.
3.15.10
अतिख्यातकुलैर्वीरैर्दृष्टवीर्यैश्च संयुगे ।
मध्यमेन च गुल्मेन रक्षिभिः सा सुरक्षिता।
उत्क्षिप्तगुल्मैश्च तथा हयैश्च सपताकिभिः ॥ ३.१५.१० ॥
અતિ પ્રસિદ્ધ કુળના વીરો દ્વારા, યુદ્ધમાં પરાક્રમ દર્શાવેલા વીરો દ્વારા, મધ્યમ ગુલ્મ અને રક્ષકો દ્વારા તે સારી રીતે સુરક્ષિત છે; તેમજ ઊંચકાયેલા ગુલ્મો અને પતાકાવાળા ઘોડાઓ દ્વારા પણ.
3.15.11
आघोषितं च नगरे न पातव्या सुरेति वै ।
प्रमादं परिरक्षद्भिरुग्रसेनोद्धवादिभिः ॥ ३.१५.११ ॥
નગરમાં ઘોષણા કરાઈ કે સુરા ન પીવી; પ્રમાદની રક્ષા કરનારા ઉગ્રસેન, ઉદ્ધવ વગેરે દ્વારા.
3.15.12
प्रमत्तेष्वभिघातं हि कुर्यात्साल्वो नराधिपः ।
इति कृत्वाऽप्रमत्तास्ते सर्वेवृष्ण्यन्धकाः स्थिताः ॥ ३.१५.१२ ॥
પ્રમત્તો પર નરાધિપ સાલ્વ આઘાત કરશે; એમ વિચારીને બધા વૃષ્ણિ અને અંધક સાવધ રહીને ઊભા રહ્યા.
3.15.13
आनर्ताश्च तथा सर्वे नटनर्तकगायकाः ।
बहिर्निर्वासिताः सर्वे रक्षद्भिर्वित्तसंचयम् ॥ ३.१५.१३ ॥
આનર્ત દેશના સૌ લોકો, તેમજ નટ, નર્તક, ગાયક સૌને ધનસંચયની રક્ષા કરનારાઓએ નગરની બહાર કાઢી મૂક્યા.
3.15.14
संक्रमा भेदिताः सर्वे नावश्च प्रतिषेधिताः ।
परिखाश्चापि कौरव्य कीलैः सुनिचिताः कृताः ॥ ३.१५.१४ ॥
હે કૌરવ્ય! સર્વ પુલ તોડી પાડવામાં આવ્યા, નૌકાઓ પર પ્રતિબંધ મૂકાયો, અને ખાઈઓ પણ ખીલાઓથી ગીચ ભરી દેવાઈ.
3.15.15
उदपानाः कुरुश्रेष्ठ तथैवाप्यम्बरीषकाः ।
समन्तात्क्रोशमात्रं च कारिता विषमा च भूः।
संक्रमा भेदिताः सर्वे प्राकाराश्च नवीकृताः ॥ ३.१५.१५ ॥
હે કુરુશ્રેષ્ઠ! કૂવાઓ અને અંબરીષ યંત્રો પણ તેવી જ રીતે; ચોમેર એક ક્રોશ સુધીની ભૂમિ વિષમ કરાઈ. સર્વ પુલ તોડી પાડ્યા, કિલ્લાની દીવાલો નવી બનાવાઈ.
3.15.16
प्रकृत्या विषमं दुर्गं प्रकृत्या च सुरक्षितम् ।
प्रकृत्या चायुधोपेतं विशेषेण तदाऽनघ ॥ ३.१५.१६ ॥
સ્વભાવથી જ તે દુર્ગમ કિલ્લો હતો, સ્વભાવથી જ સુરક્ષિત હતો, સ્વભાવથી જ શસ્ત્રસજ્જ હતો; હે અનઘ, તે સમયે ખાસ કરીને તેમ હતું.
3.15.17
सुरक्षितं सुगुप्तं च सर्वायुधसमन्वितम् ।
तत्पुरं भरतश्रेष्ठ यथेन्द्रभवनं तथा ॥ ३.१५.१७ ॥
તે નગર સુરક્ષિત, સુગુપ્ત અને સર્વ શસ્ત્રોથી યુક્ત હતું; હે ભરતશ્રેષ્ઠ, તે ઇન્દ્રભવન જેવું હતું.
3.15.18
न चामुद्रोऽभिनिर्याति न चामुद्रः प्रवेश्यते ।
वृष्ण्यन्धकपुरे राजंस्तदा सौभसमागमे ॥ ३.१५.१८ ॥
હે રાજન! ત્યારે સૌભના આક્રમણ સમયે વૃષ્ણિ-અંધકના નગરમાં, મુદ્રા વિનાનો કોઈ બહાર જતો નહોતો અને મુદ્રા વિનાનો કોઈ અંદર પ્રવેશ પામતો નહોતો.
3.15.19
अनुरध्यासु सर्वासु चत्वरेषु च कौरव ।
बलं बभूव राजेन्द्र प्रभूतगजवाजिमत् ॥ ३.१५.१९ ॥
હે કૌરવ, હે રાજેન્દ્ર, બધે, ચોકમાં પણ, પુષ્કળ હાથી અને ઘોડાવાળું સૈન્ય હતું.
3.15.20
दत्तवेतनभक्तं च दत्तायुधपरिच्छदम् ।
कृतोपधानं च तदा बलमासीद्विशांपते ॥ ३.१५.२० ॥
હે પ્રજાપતિ, ત્યારે તે સૈન્યને વેતન અને ભોજન અપાયાં હતાં, શસ્ત્ર અને સાધન અપાયાં હતાં, અને નિષ્ઠા સુનિશ્ચિત કરાઈ હતી.
3.15.21
न कृप्यवेतनी कश्चिन्न चातिक्रान्तवेतनी ।
नानुग्रहभृतः कश्चिन्न चादृष्टपराक्रमः ॥ ३.१५.२१ ॥
તે સૈન્યમાં કોઈ અનિચ્છાએ વેતન લેનાર ન હતો, કે વેતન બાકી રહેલો ન હતો; કોઈ કૃપા પર પોષાતો ન હતો, કે અજાણ્યા પરાક્રમવાળો ન હતો.
3.15.22
एवं सुविहिता राजन्द्वारका भूरिदक्षिणैः ।
आहुकेन सुगुप्ता च राज्ञा राजीवलोचन ॥ ३.१५.२२ ॥
હે રાજન, હે કમલનયન, આ રીતે દ્વારકા પુષ્કળ દક્ષિણાઓથી સારી રીતે વ્યવસ્થિત હતી, અને રાજા આહુક (ઉગ્રસેન) દ્વારા સારી રીતે સુરક્ષિત હતી.