മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.15.1
वासुदेव महाबाहो विस्तरेण महामते ।
सौभस्य वधमाचक्ष्व न हि तृष्यामि कथ्यतः ॥ ३.१५.१ ॥
വാസുദേവാ, മഹാബാഹോ, മഹാമതേ, സൗഭന്റെ വധം വിസ്തരിച്ചു പറഞ്ഞാലും; പറയുന്നത് കേട്ടിട്ടും എനിക്കു തൃപ്തി വരുന്നില്ല.
3.15.2
हतं श्रुत्वा महाबाहौ मया श्रौतश्रवं नृप ।
उपायाद्भरतश्रेष्ठ साल्वो द्वारवतीं पुरीम् ॥ ३.१५.२ ॥
രാജാവേ, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, മഹാബാഹോ, ഞാൻ ശ്രൗതശ്രവസിനെ വധിച്ചതു കേട്ട് ശാല്വൻ ദ്വാരവതീനഗരത്തിലേക്കു വന്നു.
3.15.3
अरुणत्तां सुदुष्टात्मा सर्वतः पाण्डुनन्दन ।
साल्वो वैहायसं चापि तत्पुरं व्यूह्य धिष्ठितः ॥ ३.१५.३ ॥
പാണ്ഡുനന്ദനാ, അത്യന്തം ദുഷ്ടമനസ്സുള്ള ശാല്വൻ നഗരത്തെ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും ഉപരോധിച്ചു; തന്റെ ആകാശനഗരവും വ്യൂഹമാക്കി അവിടെ നിലകൊണ്ടു.
3.15.4
तत्रस्थोऽथ महीपालो योधयामास तां पुरीम् ।
अभिसारेण सर्वेण तत्र युद्धमवर्तत ॥ ३.१५.४ ॥
അവിടെ നിന്ന ആ രാജാവ് സർവസൈന്യാക്രമണത്തോടെ ആ നഗരത്തോടു യുദ്ധം ചെയ്തു; അവിടെ യുദ്ധം നടന്നു.
3.15.5
पुरी समन्ताद्विहिता सपताका सतोरणा ।
सचक्रा सहुडा चैव सयन्त्रखनका तथा ॥ ३.१५.५ ॥
നഗരം എല്ലായിടത്തും ഒരുക്കപ്പെട്ടിരുന്നു—കൊടികളോടും തോരണങ്ങളോടും ചക്രയന്ത്രങ്ങളോടും ഹുഡാ യന്ത്രങ്ങളോടും യന്ത്രങ്ങളും കുഴിക്കുന്ന ഉപകരണങ്ങളും ചേർന്നതായി.
3.15.6
सोपशल्यप्रतोलीका साट्टाट्टालकगोपुरा ।
सचक्रग्रहिणी चैव सोल्कालातावपोथिका ॥ ३.१५.६ ॥
മൂർച്ചയുള്ള തടസ്സങ്ങളും തെരുവുവാതിലുകളും ഉള്ളതും, അട്ടാലകങ്ങളും ബുരുജുകളും ഗോപുരങ്ങളും ഉള്ളതും, ചക്രം പിടിക്കുന്ന യന്ത്രങ്ങളോടൊപ്പവും, ഉല്ക്കകളും ദീപ്തകമ്പുകളും ഇടിക്കുന്ന ഉപകരണങ്ങളും ചേർന്നതും.
3.15.7
सोष्टिका भरतश्रेष्ठ सभेरीपणवानका ।
सतोमराङ्कुशा राजन्सशतघ्नीकलाङ्गला ॥ ३.१५.७ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഒട്ടകങ്ങളോടും, ഭേരി, പണവ, ആനകങ്ങളോടും; രാജാവേ, തോമരം, അങ്കുശം, ശതഘ്നി, കലാങ്ഗലങ്ങളോടും.
3.15.8
सभुशुण्ड्यश्मगुडका सायुधा सपरश्वधा ।
लोहचर्मवती चापि साग्निः सगुडशृङ्गिका।
शास्त्रदृष्टेन विधिना सुयुक्ता भरतर्षभ ॥ ३.१५.८ ॥
ഭുശുണ്ഡി, അശ്മ, ഗുഡകങ്ങളോടും, ആയുധങ്ങളോടും, കോടാലികളോടും; ഇരുമ്പു പരിചകളോടും, അഗ്നിയോടും, ഗുഡശൃംഗികകളോടും; ഭരതർഷഭാ, ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരം നന്നായി ഒരുക്കിയവ.
3.15.9
रथैरनेकैर्विविधैर्गदसाम्बोद्धवादिभिः ।
पुरुषैः कुरुशार्दूल समर्थैः प्रतिवारणे ॥ ३.१५.९ ॥
പലതരം രഥങ്ങളോടും, ഗദ, സാംബ, ഉദ്ധവൻ മുതലായവരോടും; കുരുശാർദൂലാ, പ്രതിരോധത്തിന് സമർത്ഥരായ പുരുഷന്മാരോടും.
3.15.10
अतिख्यातकुलैर्वीरैर्दृष्टवीर्यैश्च संयुगे ।
मध्यमेन च गुल्मेन रक्षिभिः सा सुरक्षिता।
उत्क्षिप्तगुल्मैश्च तथा हयैश्च सपताकिभिः ॥ ३.१५.१० ॥
അതിപ്രശസ്തകുലത്തിലെ വീരന്മാരാലും, യുദ്ധത്തിൽ വീര്യം തെളിയിച്ചവരാലും, മധ്യമ ഗുൽമത്താലും, കാവൽക്കാരാലും അത് നന്നായി സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു; അതുപോലെ ഉയർത്തിയ ഗുൽമങ്ങളാലും, പതാകകളോടുകൂടിയ കുതിരകളാലും.
3.15.11
आघोषितं च नगरे न पातव्या सुरेति वै ।
प्रमादं परिरक्षद्भिरुग्रसेनोद्धवादिभिः ॥ ३.१५.११ ॥
നഗരത്തിൽ വിളംബരം ചെയ്യപ്പെട്ടു, മദ്യം കുടിക്കരുതെന്ന്; ജാഗ്രത കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്ന ഉഗ്രസേനൻ, ഉദ്ധവൻ മുതലായവരാൽ.
3.15.12
प्रमत्तेष्वभिघातं हि कुर्यात्साल्वो नराधिपः ।
इति कृत्वाऽप्रमत्तास्ते सर्वेवृष्ण्यन्धकाः स्थिताः ॥ ३.१५.१२ ॥
അശ്രദ്ധരായവരുടെ മേൽ നരാധിപനായ ശാൽവൻ ആക്രമണം നടത്തും; ഇങ്ങനെ കരുതി വൃഷ്ണികളും അന്ധകരും എല്ലാവരും ജാഗ്രതയോടെ നിന്നു.
3.15.13
आनर्ताश्च तथा सर्वे नटनर्तकगायकाः ।
बहिर्निर्वासिताः सर्वे रक्षद्भिर्वित्तसंचयम् ॥ ३.१५.१३ ॥
ആനർത്തർ, നടന്മാർ, നർത്തകർ, ഗായകർ എല്ലാവരെയും സമ്പത്തിന്റെ കൂമ്പാരം കാക്കുന്നവർ നഗരത്തിന് പുറത്താക്കി.
3.15.14
संक्रमा भेदिताः सर्वे नावश्च प्रतिषेधिताः ।
परिखाश्चापि कौरव्य कीलैः सुनिचिताः कृताः ॥ ३.१५.१४ ॥
കൗരവ്യാ! പാലങ്ങളെല്ലാം തകർക്കപ്പെട്ടു, വള്ളങ്ങൾ വിലക്കപ്പെട്ടു, കിടങ്ങുകളും ആണികളാൽ നിറയ്ക്കപ്പെട്ടു.
3.15.15
उदपानाः कुरुश्रेष्ठ तथैवाप्यम्बरीषकाः ।
समन्तात्क्रोशमात्रं च कारिता विषमा च भूः।
संक्रमा भेदिताः सर्वे प्राकाराश्च नवीकृताः ॥ ३.१५.१५ ॥
കുരുശ്രേഷ്ഠാ! കിണറുകളും അംബരീഷങ്ങളും അതുപോലെ; ചുറ്റും ഒരു ക്രോശം ദൂരം ഭൂമി ദുർഘടമാക്കപ്പെട്ടു. പാലങ്ങളെല്ലാം തകർക്കപ്പെട്ടു, കോട്ടമതിലുകൾ പുതുക്കപ്പെട്ടു.
3.15.16
प्रकृत्या विषमं दुर्गं प्रकृत्या च सुरक्षितम् ।
प्रकृत्या चायुधोपेतं विशेषेण तदाऽनघ ॥ ३.१५.१६ ॥
സ്വഭാവത്താൽ തന്നെ അത് ദുർഗമമായ കോട്ടയായിരുന്നു; സ്വഭാവത്താൽ നന്നായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടതും; സ്വഭാവത്താൽ ആയുധസജ്ജവും; നിഷ്കളങ്കാ, അന്ന് വിശേഷിച്ചും അങ്ങനെയായിരുന്നു.
3.15.17
सुरक्षितं सुगुप्तं च सर्वायुधसमन्वितम् ।
तत्पुरं भरतश्रेष्ठ यथेन्द्रभवनं तथा ॥ ३.१५.१७ ॥
ആ നഗരം നന്നായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടതും, നന്നായി മറയ്ക്കപ്പെട്ടതും, സകലായുധങ്ങളോടും കൂടിയതുമായിരുന്നു; ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അത് ഇന്ദ്രഭവനം പോലെയായിരുന്നു.
3.15.18
न चामुद्रोऽभिनिर्याति न चामुद्रः प्रवेश्यते ।
वृष्ण्यन्धकपुरे राजंस्तदा सौभसमागमे ॥ ३.१५.१८ ॥
രാജാവേ! അന്ന് സൗഭാക്രമണസമയത്ത് വൃഷ്ണി-അന്ധകനഗരത്തിൽ, മുദ്രയില്ലാത്തവൻ പുറത്തുപോകുന്നില്ല, മുദ്രയില്ലാത്തവൻ അകത്ത് പ്രവേശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നുമില്ല.
3.15.19
अनुरध्यासु सर्वासु चत्वरेषु च कौरव ।
बलं बभूव राजेन्द्र प्रभूतगजवाजिमत् ॥ ३.१५.१९ ॥
കൗരവാ, രാജേന്ദ്രാ, എല്ലായിടത്തും, കവലകളിലും, ധാരാളം ആനകളും കുതിരകളുമുള്ള സൈന്യം ഉണ്ടായിരുന്നു.
3.15.20
दत्तवेतनभक्तं च दत्तायुधपरिच्छदम् ।
कृतोपधानं च तदा बलमासीद्विशांपते ॥ ३.१५.२० ॥
പ്രജാപതേ, അന്ന് ആ സൈന്യത്തിന് വേതനവും ഭക്ഷണവും നൽകിയിരുന്നു; ആയുധങ്ങളും ഉപകരണങ്ങളും നൽകിയിരുന്നു; വിശ്വസ്തത ഉറപ്പാക്കിയിരുന്നു.
3.15.21
न कृप्यवेतनी कश्चिन्न चातिक्रान्तवेतनी ।
नानुग्रहभृतः कश्चिन्न चादृष्टपराक्रमः ॥ ३.१५.२१ ॥
അതിൽ അനിഷ്ടത്തോടെ വേതനം വാങ്ങുന്ന ആരുമില്ലായിരുന്നു; വേതനം കുടിശ്ശികയായവരുമില്ലായിരുന്നു; ദയയാൽ പോറ്റപ്പെടുന്നവരുമില്ല; കാണപ്പെടാത്ത വീര്യമുള്ളവരുമില്ല.
3.15.22
एवं सुविहिता राजन्द्वारका भूरिदक्षिणैः ।
आहुकेन सुगुप्ता च राज्ञा राजीवलोचन ॥ ३.१५.२२ ॥
രാജാവേ, താമരക്കണ്ണാ, ഇങ്ങനെ ദ്വാരക ധാരാളം ദക്ഷിണകളാൽ നന്നായി ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു; രാജാവായ ആഹുകൻ (ഉഗ്രസേനൻ) നന്നായി സംരക്ഷിച്ചിരുന്നു.