మహాభారతం · అధ్యాయం 3.15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.15.1
वासुदेव महाबाहो विस्तरेण महामते ।
सौभस्य वधमाचक्ष्व न हि तृष्यामि कथ्यतः ॥ ३.१५.१ ॥
వాసుదేవా, మహాబాహో, మహామతీ, సౌభుని వధను విస్తారంగా చెప్పు; నువ్వు చెబుతుంటే నాకు తృప్తి కలగడం లేదు.
3.15.2
हतं श्रुत्वा महाबाहौ मया श्रौतश्रवं नृप ।
उपायाद्भरतश्रेष्ठ साल्वो द्वारवतीं पुरीम् ॥ ३.१५.२ ॥
రాజా, భరతశ్రేష్ఠా, మహాబాహో, నేను శ్రౌతశ్రవుణ్ణి చంపినట్లు విని శాల్వుడు ద్వారవతీ నగరానికి వచ్చాడు.
3.15.3
अरुणत्तां सुदुष्टात्मा सर्वतः पाण्डुनन्दन ।
साल्वो वैहायसं चापि तत्पुरं व्यूह्य धिष्ठितः ॥ ३.१५.३ ॥
పాండునందనా, అత్యంత దుష్టాత్ముడైన శాల్వుడు నగరాన్ని అన్నివైపులా ముట్టడించాడు; తన ఆకాశనగరాన్ని కూడా వ్యూహంగా అమర్చి అక్కడ నిలిచాడు.
3.15.4
तत्रस्थोऽथ महीपालो योधयामास तां पुरीम् ।
अभिसारेण सर्वेण तत्र युद्धमवर्तत ॥ ३.१५.४ ॥
అక్కడ నిలిచిన ఆ రాజు సర్వసేనతో దాడి చేసి ఆ నగరంతో యుద్ధం చేశాడు; అక్కడ యుద్ధం జరిగింది.
3.15.5
पुरी समन्ताद्विहिता सपताका सतोरणा ।
सचक्रा सहुडा चैव सयन्त्रखनका तथा ॥ ३.१५.५ ॥
నగరం అన్నివైపులా ఏర్పాటు చేయబడి ఉంది—జెండాలతో, తోరణాలతో, చక్రయంత్రాలతో, హుడా యంత్రాలతో, యంత్రాలు, తవ్వే సాధనాలతో కూడా.
3.15.6
सोपशल्यप्रतोलीका साट्टाट्टालकगोपुरा ।
सचक्रग्रहिणी चैव सोल्कालातावपोथिका ॥ ३.१५.६ ॥
ముళ్ల అడ్డంకులు, వీధి ద్వారాలతో, అట్టాలికలు, బురుజులు, గోపురాలతో, చక్రాన్ని పట్టుకునే యంత్రాలతో, ఉల్కలు, మంటలు, పొడిచే గుదిబండలతో కూడా.
3.15.7
सोष्टिका भरतश्रेष्ठ सभेरीपणवानका ।
सतोमराङ्कुशा राजन्सशतघ्नीकलाङ्गला ॥ ३.१५.७ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, ఒంటెలతో, భేరి, పణవ, ఆనకాలతో; రాజా, తోమర, అంకుశాలతో, శతఘ్ని, కలాంగలాలతో.
3.15.8
सभुशुण्ड्यश्मगुडका सायुधा सपरश्वधा ।
लोहचर्मवती चापि साग्निः सगुडशृङ्गिका।
शास्त्रदृष्टेन विधिना सुयुक्ता भरतर्षभ ॥ ३.१५.८ ॥
భుశుండి, అశ్మ, గుడకాలతో, ఆయుధాలతో, గొడ్డళ్లతో; ఇనుప డాళ్లతో, అగ్నితో, గుడశృంగికలతో; భరతర్షభా, శాస్త్రవిధి ప్రకారం బాగా అమర్చినవి.
3.15.9
रथैरनेकैर्विविधैर्गदसाम्बोद्धवादिभिः ।
पुरुषैः कुरुशार्दूल समर्थैः प्रतिवारणे ॥ ३.१५.९ ॥
అనేక విధాల రథాలతో, గద, సాంబ, ఉద్ధవ మొదలైనవారితో; కురుశార్దూలా, ప్రతిఘటించగల సమర్థులైన పురుషులతో.
3.15.10
अतिख्यातकुलैर्वीरैर्दृष्टवीर्यैश्च संयुगे ।
मध्यमेन च गुल्मेन रक्षिभिः सा सुरक्षिता।
उत्क्षिप्तगुल्मैश्च तथा हयैश्च सपताकिभिः ॥ ३.१५.१० ॥
అత్యంత ప్రఖ్యాత కులాల వీరులతో, యుద్ధంలో పరాక్రమం నిరూపించినవారితో, మధ్య గుల్మంతో, రక్షకులతో అది బాగా రక్షించబడింది; అలాగే ఎత్తిన గుల్మాలతో, పతాకాలతో కూడిన గుర్రాలతో.
3.15.11
आघोषितं च नगरे न पातव्या सुरेति वै ।
प्रमादं परिरक्षद्भिरुग्रसेनोद्धवादिभिः ॥ ३.१५.११ ॥
నగరంలో ప్రకటన చేయబడింది, సురను త్రాగరాదని; అప్రమత్తతను కాపాడే ఉగ్రసేన, ఉద్ధవ మొదలైనవారిచే.
3.15.12
प्रमत्तेष्वभिघातं हि कुर्यात्साल्वो नराधिपः ।
इति कृत्वाऽप्रमत्तास्ते सर्वेवृष्ण्यन्धकाः स्थिताः ॥ ३.१५.१२ ॥
ప్రమత్తులపై నరాధిపతి శాల్వుడు దాడి చేస్తాడు; ఇలా భావించి వృష్ణులు, అంధకులందరూ అప్రమత్తులై నిలిచారు.
3.15.13
आनर्ताश्च तथा सर्वे नटनर्तकगायकाः ।
बहिर्निर्वासिताः सर्वे रक्षद्भिर्वित्तसंचयम् ॥ ३.१५.१३ ॥
ఆనర్తులు, నటులు, నర్తకులు, గాయకులు అందరూ ధనరాశిని కాపాడేవారిచే నగరం వెలుపలికి పంపబడ్డారు.
3.15.14
संक्रमा भेदिताः सर्वे नावश्च प्रतिषेधिताः ।
परिखाश्चापि कौरव्य कीलैः सुनिचिताः कृताः ॥ ३.१५.१४ ॥
కౌరవ్యా! వంతెనలన్నీ పగులగొట్టబడ్డాయి, పడవలు నిషేధించబడ్డాయి, కందకాలు కూడా మేకులతో దట్టంగా నింపబడ్డాయి.
3.15.15
उदपानाः कुरुश्रेष्ठ तथैवाप्यम्बरीषकाः ।
समन्तात्क्रोशमात्रं च कारिता विषमा च भूः।
संक्रमा भेदिताः सर्वे प्राकाराश्च नवीकृताः ॥ ३.१५.१५ ॥
కురుశ్రేష్ఠా! బావులు, అలాగే అంబరీష యంత్రాలు కూడా; చుట్టూ ఒక క్రోశం మేర భూమి అసమానంగా చేయబడింది. వంతెనలన్నీ పగులగొట్టబడ్డాయి, ప్రాకారాలు కొత్తగా కట్టబడ్డాయి.
3.15.16
प्रकृत्या विषमं दुर्गं प्रकृत्या च सुरक्षितम् ।
प्रकृत्या चायुधोपेतं विशेषेण तदाऽनघ ॥ ३.१५.१६ ॥
స్వభావరీత్యా అది దుర్గమంగా, స్వభావరీత్యా బాగా కాపాడబడినదిగా, స్వభావరీత్యా ఆయుధాలతో కూడినదిగా ఉంది; ఓ పాపరహితుడా, ఆ సమయంలో ప్రత్యేకంగా అలా ఉంది.
3.15.17
सुरक्षितं सुगुप्तं च सर्वायुधसमन्वितम् ।
तत्पुरं भरतश्रेष्ठ यथेन्द्रभवनं तथा ॥ ३.१५.१७ ॥
ఆ పురం బాగా రక్షించబడినదిగా, బాగా దాగినదిగా, అన్ని ఆయుధాలతో కూడినదిగా ఉంది; భరతశ్రేష్ఠా, అది ఇంద్రభవనంలా ఉంది.
3.15.18
न चामुद्रोऽभिनिर्याति न चामुद्रः प्रवेश्यते ।
वृष्ण्यन्धकपुरे राजंस्तदा सौभसमागमे ॥ ३.१५.१८ ॥
రాజా! ఆ సమయంలో సౌభ దాడి సమయంలో వృష్ణి-అంధక నగరంలో, ముద్ర లేనివాడు బయటకు వెళ్ళలేడు, ముద్ర లేనివాడు లోపలికి ప్రవేశింపబడడు.
3.15.19
अनुरध्यासु सर्वासु चत्वरेषु च कौरव ।
बलं बभूव राजेन्द्र प्रभूतगजवाजिमत् ॥ ३.१५.१९ ॥
ఓ కౌరవా, రాజేంద్రా, అన్ని చోట్లా, కూడళ్లలోనూ, అధిక సంఖ్యలో ఏనుగులు, గుర్రాలతో కూడిన సైన్యం ఉండెను.
3.15.20
दत्तवेतनभक्तं च दत्तायुधपरिच्छदम् ।
कृतोपधानं च तदा बलमासीद्विशांपते ॥ ३.१५.२० ॥
ప్రజాపతీ, అప్పుడా సైన్యానికి జీతము, ఆహారము ఇవ్వబడి ఉండెను; ఆయుధాలు, సామగ్రి ఇవ్వబడి ఉండెను; విధేయత నిశ్చయించబడి ఉండెను.
3.15.21
न कृप्यवेतनी कश्चिन्न चातिक्रान्तवेतनी ।
नानुग्रहभृतः कश्चिन्न चादृष्टपराक्रमः ॥ ३.१५.२१ ॥
ఆ సైన్యంలో అయిష్టంగా జీతం పొందేవారెవరూ లేరు, జీతం బాకీ ఉన్నవారూ లేరు; దయతో పోషించబడేవారూ లేరు, చూడబడని పరాక్రమం కలవారూ లేరు.
3.15.22
एवं सुविहिता राजन्द्वारका भूरिदक्षिणैः ।
आहुकेन सुगुप्ता च राज्ञा राजीवलोचन ॥ ३.१५.२२ ॥
రాజా, పద్మనేత్రుడా, ఈ విధంగా ద్వారక అధిక దక్షిణలతో బాగా ఏర్పాటు చేయబడి, రాజు ఆహుకుని (ఉగ్రసేనుని) చేత బాగా రక్షించబడి ఉండెను.