مهابهاراتا · أدهيايا 3.152
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.152.1
पूर्वरूपमदृष्ट्वा ते न यास्यामि कथंचन ।
यदि तेऽहमनुग्राह्यो दर्शयात्मानमात्मना ॥ ३.१५२.१ ॥
إن كنت جديراً بعطفك، فلن أذهب بأي حال قبل أن أرى صورتك الأولى؛ فأظهر نفسك بقدرتك الذاتية.
3.152.2
एवमुक्तस्तु भीमेन स्मितं कृत्वा प्लवंगमः ।
तद्रूपं दर्शयामास यद्वै सागरलङ्घने ॥ ३.१५२.२ ॥
فلما خاطبه بهيما بذلك، ابتسم سيد القافزين من القرود، وأظهر تلك الصورة نفسها التي اتخذها حين قفز فوق المحيط.
3.152.3
भ्रातुः प्रियमभीप्सन्वै चकार सुमहद्वपुः ।
तद्रूपं यत्पुरा तस्य बभूवोदधिलङ्घने ॥ ३.१५२.३ ॥
راغباً في إرضاء أخيه، جعل جسده هائلاً جداً، وكانت تلك الصورة نفسها التي كانت له من قبل عند قفزه فوق المحيط.
3.152.4
देहस्तस्य ततोऽतीव वर्धत्यायामविस्तरैः ।
सद्रुमं कदलीषण्डं छादयन्नमितद्युतिः ॥ ३.१५२.४ ॥
ثم ازداد جسده ازدياداً شديداً في الطول والعرض، فغطى مع الأشجار أجمة الموز، وصار ذا بريق لا حدود له.
3.152.5
गिरिश्चोच्छ्रयमाक्रम्य तस्थौ तत्र च वानरः ।
समुच्छ्रितमहाकायो द्वितीय इव पर्वतः ॥ ३.१५२.५ ॥
وصعد ذلك القرد إلى علو جبل فوقف هناك؛ وبجسده العظيم المرتفع بدا كأنه جبل ثانٍ.
3.152.6
ताम्रेक्षणस्तीक्ष्णदंष्ट्रो भृकुटीकृतलोचनः ।
दीर्घं लाङ्गूलमाविध्य दिशो व्याप्य स्थितः कपिः ॥ ३.१५२.६ ॥
ذلك القرد ذو العينين النحاسيتين والأنياب الحادة، وعيناه المحتدتان من تقطيب الحاجبين، وقف يلوّح بذيله الطويل ويملأ الجهات كلها.
3.152.7
तद्रूपं महदालक्ष्यभ्रातुः कौरवनन्दनः ।
विसिष्मिये तदा भीमो जहृषे च पुनः पुनः ॥ ३.१५२.७ ॥
وحين رأى الصورة العظيمة لأخيه، فرح بهيما سرور الكورو فاندهش حينها وابتهج مرارا وتكرارا.
3.152.8
तमर्कमिव तेजोभिः सौवर्णमिव पर्वतम् ।
प्रदीप्तमिव चाकाशं दृष्ट्वा भीमो न्यमीलयत् ॥ ३.१५२.८ ॥
ولما رآه متوهجا كالشمس، كجبل من ذهب، كالسماء المشتعلة، أغمض بهيما عينيه.
3.152.9
आबभाषे च हनुमान्भीमसेनं स्मयन्निव ।
एतावदिह शक्तस्त्वं द्रुष्टुं रूपं ममानघ ॥ ३.१५२.९ ॥
فتكلم هانومان مع بهيماسينا مبتسما: «يا من لا ذنب له، أنت هنا قادر على رؤية صورتي بهذا القدر فقط.»
3.152.10
वर्धेऽहं चाप्यतो भूयो यावन्मे मनसेप्सितम् ।
भीम शत्रुषु चात्यर्थं वर्धते मूर्तिरोजसा ॥ ३.१५२.१० ॥
ومن هنا سأنمو أكثر، بقدر ما يشتهيه قلبي. يا بهيما، صورتي تنمو جدا بقوتها بين الأعداء.
3.152.11
तदद्भुतं महारौद्रं विन्ध्यपर्वतसन्निभम् ।
दृष्ट्वा हनूमतो वर्ष्म संभ्रान्तः पवनात्मजः ॥ ३.१५२.११ ॥
ولما رأى جسد هانومان العجيب الشديد الرهبة، المشابه لجبل فينديا، اضطرب ابن الريح.
3.152.12
प्रत्युवाच ततो भीमः संप्रहृष्टतनूरुहः ।
कृताञ्जलिरदीनात्मा हनूमन्तमवस्थितम् ॥ ३.१५२.१२ ॥
فأجاب بهيما حينئذ، وقد اقشعرّ شعر جسده فرحا، ومد كفيه مضمومتين، بروح غير وجلة، هانومان الواقف أمامه.
3.152.13
दृष्टं प्रमाणं विपुलं शरीरस्यास्य ते विभो ।
संहरस्व महावीर्य स्वयमात्मानमात्मना ॥ ३.१५२.१३ ॥
أيها القدير، لقد رأيت مقدار جسدك العظيم. أيها البطل العظيم، اقبض نفسك بقوتك الذاتية.
3.152.14
न हि शक्नोमि त्वां द्रष्टुं दिवाकरमिवोदितम् ।
अप्रमेयमनाधृष्यं मैनाकमिव पर्वतम् ॥ ३.१५२.१४ ॥
لا أستطيع أن أنظر إليك، كالشمس المشرقة، لا تُقاس ولا تُقهر، كجبل مَيناكا.
3.152.15
विस्मयश्चैव मे वीर सुमहान्मनसोऽद्य वै ।
यद्रामस्त्वयि पार्श्वश्थे स्वयं रावणमभ्यगात् ॥ ३.१५२.१५ ॥
وحقًا أيها البطل، إن عقلي مندهش اليوم دهشةً عظيمة، لأن راما نفسه مضى إلى راڤانا وأنت واقف إلى جانبه.
3.152.16
त्वमेव शक्तस्तां लङ्कां सयोधां सहरावणाम् ।
स्वबाहुबलमाश्रित् विनाशयितुमञ्जसा ॥ ३.१५२.१६ ॥
متكلًا على قوة ذراعيك، كنت وحدك قادرًا على تدمير تلك اللنكا مع جندها وراڤانا بسهولة.
3.152.17
न हि ते किंचिदप्राप्यं मारुतात्मज विद्यते ।
न चैव तव पर्याप्तो रावयणः सगणो युधि ॥ ३.१५२.१७ ॥
لا شيء بعيد المنال عليك، يا ابن الريح. وفي القتال لم يكن راڤانا مع أتباعه نِدًّا لك.
3.152.18
एवमुक्तस्तु भीमेन हनूमान्प्लवगोत्तमः ।
प्रत्युवाच ततो वाक्यं स्निग्धगम्भीरया गिरा ॥ ३.१५२.१८ ॥
فلما خاطبه بهيما بهذا، ردّ هنومان، خيرُ القرود، بكلمات بصوتٍ رقيقٍ عميق.
3.152.19
एवमेतन्महाबाहो यथा वदसि भारत ।
भीमसेन न पर्याप्तो ममासौ राक्षसाधमः ॥ ३.१५२.१९ ॥
هكذا هو كما تقول، أيها الذراعان القويتان يا بهارata. يا بهيماسينا، ذلك الأدنى بين الراكشاسا ليس خصمًا كافيًا لي.
3.152.20
मया तु निहते तस्मिन्रावणे लोककण्टके ।
कीर्तिर्नश्येद्राघवस्य तत एतदुपेक्षितम्
वेदाचारविधानोक्तैर्यज्ञैर्धार्यन्ति देवताः। ॥ ३.१५२.२० ॥
لو قتلتُ ذلك الراڤانا، شوكة العالم، لضاعت كيرتي راغافا؛ ولهذا تُرك هذا. إنما تُحفظ الآلهة بالقرابين المقررة في أحكام السلوك الفيدي.
3.152.21
तेन वीरेण तं हत्वा सगणं राक्षसाधमम् ।
आनीता स्वपुरं सीता कीर्तिश्च स्थापिता नृषु ॥ ३.१५२.२१ ॥
ذلك البطل، بعد أن قتل ذلك الأدنى بين الراكشاسا مع جماعته، أعاد سيتا إلى مدينته، وأرسى مجده بين البشر.
3.152.22
तद्गच्छ विपुलप्रज्ञ भ्रातुः प्रियहिते रतः ।
अरिष्टं क्षेममध्वानं वायुना परिरक्षितः ॥ ३.१५२.२२ ॥
فاذهب إذن، أيها الحكيم ذو الفطنة الواسعة، المنذور لخير أخيك المحبوب. إن هذا الطريق، الذي تحرسه الريح، آمن ومأمون.
3.152.23
एष पन्थाः कुरुश्रेष्ठ सौगन्धिकवनाय ते ।
द्रक्ष्यसे धनदोद्यानं रक्षितं यक्षराक्षसैः ॥ ३.१५२.२३ ॥
هذا طريقك، يا خير الكوروس، إلى غابة ساوغاندهيكا. هناك سترى حديقة دهانادا (كوبيرا)، التي يحرسها اليكشاس والراكشاسا.
3.152.24
न च ते तरसा कार्यः कुसुमापचयः स्वयम् ।
दैवतानि हि मान्यानि पुरुषेण विशेषतः ॥ ३.१५२.२४ ॥
ولا ينبغي لك أن تقطف الأزهار بنفسك بالقوة، فإن أشياء الآلهة واجبة التوقير، ولا سيما من الإنسان.
3.152.25
बलिहोमनमस्कारैर्मन्त्रैश्च भरतर्षभ ।
दैवतानि प्रसादं हि भक्त्या कुर्वन्ति भारत ॥ ३.१५२.२५ ॥
أيها الثور من البهاراتا، بالقرابين والنذور والسجود والمانترات، تُرضى الآلهة حقًا بالإخلاص، يا بهارata.
3.152.26
मा तात साहसं कार्षीः स्वधर्मं परिपालय ।
स्वधर्मस्थापनं धर्मं बुध्यस्वागमयस्व च ॥ ३.१५२.२६ ॥
يا بُنيّ، لا تُقدِم على تهوّر؛ احفظ دهرمتك. اعلم أن إقامة دهرمتك هي الدهرما، وانتظر.
3.152.27
न हि धर्ममविज्ञाय वृद्धाननुपसेव्य च ।
धर्मो वै वेदितुं शक्यो बृहस्पतिसमैरपि ॥ ३.१५२.२७ ॥
لا يُدرَك الدهرما بغير معرفته وبغير خدمة الشيوخ، ولا حتى من يُماثل بريهاسباتي.
3.152.28
अधर्मो यत्र धर्माख्यो धर्मश्चाधर्मसंज्ञितः ।
स विज्ञेयो विभागेन यत्रमुह्यन्त्यबुद्धयः ॥ ३.१५२.२८ ॥
حيث يُسمّى الأدهرما دهرما والدهرما أدهرما، فينبغي أن يُعرف ذلك بالتمييز الدقيق؛ وهناك يضلّ الجهلاء.
3.152.29
आचारसंभवो धर्मो धर्माद्वेदाः समुत्थिताः ।
वेदैर्यज्ञाः समुत्पन्ना यज्ञैर्देवाः प्रतिष्ठिताः ॥ ३.१५२.२९ ॥
ينشأ الدهرما من السلوك؛ ومن الدهرما نشأت الفيدات؛ ومن الفيدات نشأت القرابين؛ وبالقرابين تُقام الآلهة.
3.152.30
बृहस्पत्युशनःप्रोक्तैर्नयैर्धार्यन्ति मानवाः ॥ ३.१५२.३० ॥
يُحفظ الناس بمبادئ السياسة التي علّمها بريهاسباتي وأوشانس.
3.152.31
बल्याकरवणिज्याभिः कृष्यर्थैर्योनिपोषणैः ।
वार्तया धार्यते सर्वं धर्मैरेतैर्द्विजातिभिः ॥ ३.१५२.३१ ॥
بالجزية والمناجم والتجارة والزراعة وتربية المواشي، يُحفظ كل شيء بالوارتا؛ وبهذه الواجبات يقوم بها المولودون مرتين.
3.152.32
त्रयी वार्ता दण्डनीतिस्तिस्रो विद्या विजानताम् ।
ताभिः सम्यक्प्रवृत्ताभिर्लोकयात्रा विधीयते ॥ ३.१५२.३२ ॥
الثلاثية (الفيدا)، والوارتا، وعلم العقوبة والحكم — هذه العلوم الثلاثة لأهل المعرفة؛ وبإتباعها على الوجه الصحيح تُنظَّم مسيرة العالم.
3.152.33
सा चेद्धर्मकृता न स्यात्रयीधर्ममृते भुवि ।
दण्डनीतिमृतेचापि निर्मर्यादमिदं भवेत् ॥ ३.१५२.३३ ॥
إن لم يكن ذلك النظام قائمًا على الدهرما، وكانت الأرض بلا دهرما الثلاثية ولا علم العقوبة، لصار هذا بلا حدود.
3.152.34
वार्ताधर्मे ह्यवर्तिन्यो विनश्येयुरिमाः प्रजाः ।
सुप्रवृत्तैस्त्रिभिर्ह्येतैर्धर्मैः सूयन्ति वै प्रजाः ॥ ३.१५२.३४ ॥
لو لم يُتبع دهرما الوارتا لهلكت هذه الرعايا؛ فلا تزدهر الرعايا إلا حين تُتبع هذه الواجبات الثلاثة على وجهها.
3.152.35
द्विजानाममृतं धर्मो ह्येकश्चैवैकवर्णकः ।
यज्ञाध्ययनदानानि त्रयः साधारणाः स्मृताः ॥ ३.१५२.३५ ॥
دهرما الخلود للمولودين مرتين واحدة، من طبقة واحدة؛ والقربان والدرس والعطاء ثلاثتها مذكورة كأمور مشتركة.
3.152.36
याजनाध्यापने चोभे ब्राह्मणानां परिग्रहः ।
पालनं क्षत्रियाणां वै वैश्यधर्मश्च पोषणम् ॥ ३.१५२.३६ ॥
للبراهمة: إقامة القرابين والتعليم، وقبول الهبات؛ وللكشاتريين: الحماية؛ وواجب الفيشيا: الإعالة.
3.152.37
शुश्रूषा च द्विजातीनां शूद्राणआं धर्म उच्यते ।
भैक्षहोमव्रतैर्हीनास्तथैव गुरुवासिताः ॥ ३.१५२.३७ ॥
يُقال إن خدمة المولودين مرتين هي واجب الشودرا، المحرومين من التسول وقرابين النار والنذور، وكذلك من يقيمون عند المعلم.
3.152.38
क्षत्रधर्मोऽत्रकौन्तेय तव धर्मोऽत्र रक्षणम् ।
स्वधर्मं प्रतिपद्यस्व विनीतो नियतेन्द्रियः ॥ ३.१५२.३८ ॥
هنا، يا ابن كونتي، واجب المحارب هو واجبك، وهنا الحماية مهمتك. تقبّل واجبك الخاص متواضعًا وقد ضبطت حواسك.
3.152.39
वृद्धैः संमन्त्र्य सद्भिश्च बुद्धिमद्भिः श्रुतान्वितैः ।
आस्थितः शास्तिदण्डेन व्यसनी परिभूयते ॥ ३.१५२.३९ ॥
الملك الذي يتشاور مع الكبار والأخيار والحكماء العالمين ويتكئ على عصا العقاب لا يُهزم؛ أما المنغمس في الرذيلة فيُقهر.
3.152.40
निग्रहानुग्रहैः सम्यग्यदा नेता प्रवर्तते ।
तदा भवन्ति लोकस्य मर्यादाः सुव्यवस्थिताः ॥ ३.१५२.४० ॥
عندما يتصرف القائد بحق بالعقاب والإحسان، تكون حدود العالم راسخة ومنظمة.
3.152.41
तस्माद्देशे च दुर्गे च शत्रुमित्रबलेषु च ।
नित्यं चारेण बोद्धव्यं स्थानं वृद्धिः क्षयस्तथा ॥ ३.१५२.४१ ॥
لذلك، في البلاد وفي الحصن وفي جيوش الأعداء والأصدقاء، يجب أن يُعرف دائمًا بالجواسيس الموقع والنمو والانحطاط.
3.152.42
राज्ञामुपायश्चारश्च बुद्धिमन्त्रपराक्रमाः ।
निग्रहप्रग्रहौ चैव दाक्ष्यं वै कार्यसाधकम् ॥ ३.१५२.४२ ॥
للملوك، الوسائل والجواسيس، والذكاء والمشورة والبأس، والكبح والإقدام، والمهارة حقًا، هي ما يحقق المهمة.
3.152.43
साम्ना दानेन भेदेन दण्डेनोपेक्षणेन च ।
साधनीयानि कार्याणि समासव्यासयोगतः ॥ ३.१५२.४३ ॥
بالمصالحة والعطاء والتفريق والعقاب والتغافل، وبالاستعمال المناسب للإيجاز والإطناب تُنجز الأمور.
3.152.44
मन्त्रमूला नयाः सर्वेचाराश्च भरतर्षभ ।
सुमन्त्रितनयैः सद्भिस्तद्विधैः सह मन्त्रयेत् ॥ ३.१५२.४४ ॥
يا ثور البهاراتا، كل السياسات والجواسيس أصلها المشورة؛ فينبغي التشاور مع الرجال الأخيار المستشارين الحكماء من ذوي هذه الصفات.
3.152.45
स्त्रिया मूढेन बालेन लुब्धेन लघुनाऽपि वा ।
न मन्त्रयीत गुह्यानि येषु चास्पनदलक्षणम् ॥ ३.१५२.४५ ॥
لا ينبغي التشاور في الأمور السرية مع امرأة أو أحمق أو طفل أو طامع أو خفيف العقل، لا سيما حيث توجد علامات تستوجب الكتمان.
3.152.46
मन्त्रयेत्सह विद्वद्भिः शक्तैः कर्माणि कारयेत् ।
स्निग्धैश्च नीतिविन्यासैर्मूर्खान्सर्वत्र वर्जयेत् ॥ ३.१५२.४६ ॥
ينبغي التشاور مع العلماء، وتكليف الأكفاء بالأعمال، مع الودودين البارعين في تدبير السياسة؛ ويُجتنب الحمقى في كل مكان.
3.152.47
धार्मिकान्धर्मकार्येषु अर्थकार्येषु पण्डितान् ।
स्त्रीषु क्लीबान्नियुञ्जीत क्रूरान्क्रूरेषु कर्मसु ॥ ३.१५२.४७ ॥
ينبغي تعيين الصالحين في شؤون الدهرما والحكماء في شؤون الثروة؛ والمخنثين على النساء، والقساة للأعمال القاسية.
3.152.48
स्वेभ्यश्चैव परेभ्यश्च कार्याकार्यसमुद्भवा ।
बुद्धिः कर्मसु विज्ञेया रिपूणां च बलाबलम् ॥ ३.१५२.४८ ॥
ينبغي أن تُدرك في الأفعال الحكمة الناشئة عما يجب فعله وما لا يجب، من الأهل ومن الغرباء؛ وكذلك قوة الأعداء وضعفهم.
3.152.49
बुद्ध्या स्वप्रतिपन्नेषु कुर्यात्साधुष्वनुग्रहम् ।
निग्रहं चाप्यशिष्टेषु निर्मर्यादेषु कारयेत् ॥ ३.१५२.४९ ॥
فليُسدِ بحكمته الإحسان إلى الصالحين الماضين على طريقهم، وليُنزِل الكبح بالعاصين الذين لا يعرفون حدًّا.
3.152.50
निग्रहे प्रग्रहे सम्यग्यदा राजा प्रवर्तते ।
तदा भवति लोकस्य मर्यादा सुव्यवस्थिता ॥ ३.१५२.५० ॥
حين يتصرف الملك على الوجه الصحيح في الكبح والتشجيع، يثبت نظام العالم ويستقر.
3.152.51
एष तेऽभिहितः पार्थ घोरो धर्मो दुरन्वयः ।
तं स्वधर्मविभागेन विनयस्थोऽनुपालय ॥ ३.१५२.५१ ॥
يا پارثا، لقد أُعلن لك هذا الدهرما الشديد العسير الاتباع. فاثبت في الانضباط، واحفظه بحسب تقسيم واجبك الخاص.
3.152.52
तपोधर्मदमेज्याभिर्विप्रा यान्ति यथा दिवम् ।
दानातिथ्यक्रियाधर्मैर्यान्ति वैश्याश्च सद्गतिम् ॥ ३.१५२.५२ ॥
كما يمضي البراهمة إلى السماء بالتقشف والواجب وضبط النفس والقربان، كذلك يبلغ الفيشيا المصير الحسن بواجبات العطاء وإكرام الضيف.
3.152.53
द्विजशुश्रूषया शूद्रा लभन्ते गतिमुत्तमाम् ।
क्षत्रं याति तथा स्वर्गं भुवि निग्रहपालनैः ॥ ३.१५२.५३ ॥
بخدمة المولودين مرتين ينال الشودرا المصير الأسمى؛ والكشاتريا كذلك يمضي إلى السماء على الأرض بإقامة الكبح والحماية.
3.152.54
सम्यक्प्रणीतदण्डा हि कामद्वेपविवर्जिताः ।
अलुब्धा विगतक्रोधाः सतां यान्ति सलोकतां ॥ ३.१५२.५४ ॥
الذين أحسنوا إقامة العقاب، المتجردون من الشهوة والكراهية، الخالون من الطمع والغضب، ينالون عالم الأخيار.