महाभारत · अध्याय 3.153
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.153.1
ततः संहृत्य विपुलं तद्वपुः कामवर्धितम् ।
भीमसेनं पुनर्दोर्भ्यां पर्यष्वजत वानरः ॥ ३.१५३.१ ॥
नंतर त्या वानराने आपले विशाल, इच्छेनुसार वाढलेले रूप आवरून घेतले आणि भीमसेनाला पुन्हा आपल्या दोन्ही बाहूंनी आलिंगन दिले.
3.153.2
परिष्वक्तस्य तस्याशु भ्रात्रा भीमस्य भारत ।
श्रमो नाशमुपागच्छत्सर्वं चासीत्प्रदक्षिणम् ॥ ३.१५३.२ ॥
हे भारता, त्या बंधूने तत्काळ आलिंगन दिल्यावर भीमाचा थकवा नाहीसा झाला आणि सर्व काही शुभ झाले.
3.153.3
बलं चातिबलो मेने न मेऽस्ति सदृशो महान् ।
ततः पुनरथोवाच पर्यश्रुनयनो हरिः ॥ ३.१५३.३ ॥
अतिबलवान भीमाने आपल्या बलाचा विचार केला आणि मानले की माझ्या बरोबरीचा महान कोणी नाही. मग अश्रूंनी भरलेल्या डोळ्यांनी त्या वानराने पुन्हा बोलण्यास सुरुवात केली.
3.153.4
भीममाभाष्य सौहार्दाद्बाष्पगद्गदया गिरा ।
गच्छ वीर स्वमावासं स्मर्तव्योऽस्मि कथान्तरे ॥ ३.१५३.४ ॥
प्रेमाने भीमाला संबोधून अश्रूंनी दाटलेल्या स्वरात तो म्हणाला: 'हे वीरा, आपल्या निवासस्थानी जा. दुसऱ्या कथेच्या वेळी माझे स्मरण कर.'
3.153.5
इहस्थश्च कुरुश्रेष्ठ न निवेद्योस्मि कस्यचित् ।
धनदस्यालयाच्चापि विसृष्टानां महाबल ॥ ३.१५३.५ ॥
हे कुरुश्रेष्ठा, येथे राहणाऱ्या मला कोणालाही सांगू नकोस. हे महाबला, धनदाच्या (कुबेराच्या) आलयातून पाठवलेल्यांबाबतही हेच नियम आहे.
3.153.6
एष काल इहायातुं देवगन्धर्वयोषिताम् ।
ममापि सफलं च क्षुः स्मारितश्चास्मि राघवम् ॥ ३.१५३.६ ॥
देव आणि गंधर्व स्त्रिया येथे येण्याचा हा काळ आहे. माझेही कार्य सफल झाले; राघवाची (रामाची) आठवण झाली.
3.153.7
रामाभिधानं विष्णुं हि जगद्धृदयनन्दनम् ।
सीतावक्रारविन्दार्कं दशास्यध्वान्तभास्करम् ॥ ३.१५३.७ ॥
जगाच्या हृदयाला आनंद देणारे, राम नावाचे विष्णू; सीतेच्या मुखकमलाचे सूर्य; दशमुख रावणाचा अंधकार नाहीसा करणारे भास्कर.
3.153.8
मानुषं गात्रसंस्पर्शं गत्वा भीम त्वया सह ।
तदस्मद्दर्शनं वीर कौन्तेयामाघमस्तु ते ॥ ३.१५३.८ ॥
हे भीमा, मानवी देहाला स्पर्श करून तुझ्यासह जाऊन आम्हांला भेट; हे वीरा, कुंतीपुत्रा, तुझे कल्याण होवो.
3.153.9
भ्रातृत्वं त्वं पुरस्कृत्य वरं वरय भारत ।
यदि तावन्मया क्षुद्रा गत्वा वारणसाह्वयम् ॥ ३.१५३.९ ॥
हे भारता, बंधुत्वाचा विचार करून एक वर माग. मी वारणसाह्वय नगरात जाऊन क्षुद्र लोकांना...
3.153.10
धार्तराष्ट्रा निहन्तव्या यावदेतत्करोम्यहम् ।
शिलया नगरं वा तन्मर्दितव्यं मया यदि ॥ ३.१५३.१० ॥
धृतराष्ट्राचे पुत्र मारले जावेत, जोपर्यंत मी हे करतो; किंवा ते नगर दगडाने चिरडले जावे, मी जर...
3.153.11
बद्ध्वा दुर्योधनं चाद्य आनयामि तवान्तिकम् ।
यावदेतत्करोम्यद्यकामं तव महाबल ॥ ३.१५३.११ ॥
आज दुर्योधनाला बांधून तुझ्यासमोर आणतो; आज तुझी इच्छा पूर्ण करतो, हे महाबळी.
3.153.12
भीमसेनस्तु तद्वाक्यं श्रुत्वा तस् महात्मनः ।
प्रत्युवाच हनून्तं प्रहृष्टेनान्तरात्मना ॥ ३.१५३.१२ ॥
पण भीमसेनाने त्या महात्म्याचे वचन ऐकून, हर्षित अंतःकरणाने हनुमानाला उत्तर दिले.
3.153.13
कृतमेव त्वया सर्वं मम वानरपुङ्गव ।
स्वस्ति तेऽस्तु महाबाहो कामये त्वां प्रसीदमे ॥ ३.१५३.१३ ॥
हे वानरश्रेष्ठा, तू माझ्यासाठी सर्व काही केलेस. हे महाबाहो, तुझे कल्याण होवो; मी तुझी प्रसन्नता इच्छितो.
3.153.14
सनाथाः पाण्डवाः सर्वे त्वया नाथेन वीर्यवन् ।
तवैव तेजसा सर्वान्विजेष्यामो वयं परान् ॥ ३.१५३.१४ ॥
हे वीर्यवाना, तुझ्यासारख्या नाथामुळे सर्व पाण्डव सनाथ झाले आहेत. तुझ्याच तेजाने आम्ही सर्व शत्रूंवर विजय मिळवू.
3.153.15
एवमुक्तस्तु हनुमान्भीमसेनमभाषत ।
भ्रातृत्वात्सौहृदाच्चैव करिष्यामि प्रियं तव ॥ ३.१५३.१५ ॥
असे सांगितल्यावर हनुमान भीमसेनाला म्हणाला— बंधुभाव आणि स्नेहामुळे मी तुझे प्रिय नक्की करीन.
3.153.16
चमूं विगाह्य शत्रूणां परशक्तिसमाकुलाम् ।
यदा सिंहरवं वीर करिष्यसि महाबल ॥ ३.१५३.१६ ॥
हे वीरा, हे महाबळा, शत्रूंच्या शक्तींनी भरलेल्या सेनेत शिरून जेव्हा तू सिंहगर्जना करशील—
3.153.17
तदाहं बृंहयिष्यामि स्वरवेण रवं तव ।
यं श्रुत्वैव भविष्यन्ति व्यसवस्तेऽरयो रणे ॥ ३.१५३.१७ ॥
तेव्हा मी माझ्या गर्जनेने तुझी गर्जना वाढवीन. ती ऐकताच तुझे शत्रू रणांगणात प्राणहीन होतील.
3.153.18
विजयस्य ध्वजस्थश्च नादान्मोक्ष्पामि दारुणान् ।
शत्रूणां ये प्राणहराः सुखं येन हनिष्यथ ॥ ३.१५३.१८ ॥
विजय-ध्वजावर उभा राहून मी भयंकर नाद सोडीन; जे शत्रूंचे प्राण हरण करणारे आहेत. त्याने तू सहज त्यांना मारशील.
3.153.19
एवमाभाष्य हनुमांस्तदा पाण्डवनन्दनम् ।
मार्गमाख्याय भीमाय तत्रैवान्तरधीयत ॥ ३.१५३.१९ ॥
असे बोलून, पांडवांचा आनंददाता हनुमान भीमाला मार्ग दाखवून तिथेच अंतर्धान पावला.
3.153.20
गते तस्मिन्हरिवरे भीमोपि बलिनांवरः ।
तेन मार्गेण विपुलं व्यचरद्गन्धमादनम् ॥ ३.१५३.२० ॥
तो श्रेष्ठ वानर गेल्यावर, बलवानांत श्रेष्ठ भीमही त्या मार्गाने विशाल गंधमादनावर फिरू लागला.
3.153.21
अनुस्मरन्वपुस्तस्य श्रियं चाप्रतिमां भुवि ।
माहात्म्यमनुभावं च स्मरन्दाशरथेर्ययौ ॥ ३.१५३.२१ ॥
त्याचे रूप आणि पृथ्वीवरील अतुलनीय तेज आठवत, तसेच दशरथपुत्राचे माहात्म्य व प्रभाव स्मरत तो पुढे गेला.
3.153.22
स तानि रमणीयानि वनान्युपवनानि च ।
विलोलयामास तदा सौगन्धिकवनेप्सया ॥ ३.१५३.२२ ॥
सौगंधिक वन मिळवण्याच्या इच्छेने त्याने तेव्हा ती रमणीय वने व उपवने पालथी घातली.
3.153.23
फुल्लपद्मविचित्राणि सरांसि सरितस्तथा ।
नानाकुसुमचित्राणि पुष्पितानि वनानि च ॥ ३.१५३.२३ ॥
उमललेल्या कमळांनी विचित्र झालेली सरोवरे व नद्या, तसेच नाना फुलांनी रंगीबेरंगी बहरलेली वने.
3.153.24
मत्तवारणयुथानि पङ्कक्लिन्नानि भारत ।
वर्षतामिव मेघानां वृन्दानि ददृशे तदा ॥ ३.१५३.२४ ॥
हे भारता! तेव्हा त्याने मदोन्मत्त हत्तींचे कळप पाहिले; चिखलात भिजलेले ते कळप वर्षणारे मेघांचे समूह भासत होते.
3.153.25
हरिणैश्चपलापाङ्गैर्हरिणीसहितैर्वनम् ।
सशष्पकवलैः श्रीमान्पथि दृष्ट्वा द्रुतं ययौ ॥ ३.१५३.२५ ॥
चपल कटाक्ष असलेल्या हरिण आणि हरिणींनी भरलेले वन आणि गवताचे घास तोंडात घेतलेले ते पाहून तो श्रीमान् वेगाने पुढे गेला.
3.153.26
महिषैश्च वराहैश्च शार्दूलैश्च निषेवितम् ।
व्यपेतभीर्गिरिं शौर्याद्भीमसेनो व्यगाहत ॥ ३.१५३.२६ ॥
म्हशी, डुक्कर आणि वाघांनी वस्ती असलेल्या पर्वतात निर्भयपणे, शौर्याने भीमसेन शिरला.
3.153.27
कुसुमानतशाखैश्च ताम्रपल्लवकोमलैः ।
याच्यमान इवारण्ये द्रुमैर्मारुतकम्पितैः ॥ ३.१५३.२७ ॥
फुलांनी वाकलेल्या फांद्या आणि तांबूस कोवळ्या पालवीने युक्त, वाऱ्याने हलणाऱ्या वृक्षांनी जणू अरण्यात याचना केली जात असल्यासारखे.
3.153.28
कृतपद्माञ्जलिपुटा मत्तषट्पदसेविताः ।
प्रियतीर्थवना मार्गे पद्मिनीः समतिक्रमन् ॥ ३.१५३.२८ ॥
कमळ-फुले ओंजळी धरलेल्या, मत्त भुंग्यांनी सेवलेल्या, सुंदर काठ आणि वने असलेल्या कमळ-सरोवरांना पार करत.
3.153.29
सज्जमानमनोदृष्टिः फुल्लेषु गिरिसानुषु ।
द्रौपदीवाक्यपाथेयो भीमो भीमपराक्रमः ॥ ३.१५३.२९ ॥
फुललेल्या पर्वतशिखरांवर मन व दृष्टी खिळलेला, द्रौपदीचे शब्दच पाथेय मानणारा, भयंकर पराक्रमी भीम.
3.153.30
परिवृत्तेऽहनि ततः प्रकीर्णहरिणे वने ।
काञ्चनैर्विलैः पद्मैर्ददर्श विपुलां नदीम् ॥ ३.१५३.३० ॥
मग दिवस उतरल असता, हरिण विखुरलेल्या अरण्यात त्याने सोनेरी कमळे व कमलदांड्यांनी युक्त एक विशाल नदी पाहिली.
3.153.31
हंसकारण्डवयुतां चक्रवाकोपशोभिताम् ।
रचितामिव तस्याद्रेर्भालां विमलपङ्कजाम् ॥ ३.१५३.३१ ॥
हंस आणि कारण्डव पक्ष्यांनी युक्त, चक्रवाकांनी शोभिवंत, जणू त्या पर्वताच्या कपाळावर रचलेली, निर्मळ कमळांनी भरलेली ती नदी.
3.153.32
तस्यां नद्यां महासत्वः सौगन्धिकवनं महत् ।
अपश्यत्प्रीतिजननं बालार्कसदृशद्युति ॥ ३.१५३.३२ ॥
त्या नदीत त्या महासत्त्वाने प्रीती उत्पन्न करणारे, उगवत्या सूर्यासारख्या तेजाचे मोठे सौगंधिक वन पाहिले.
3.153.33
तद्दृष्ट्वा लब्धकामः स मनसा पाण्डुनन्दनः ।
वनवासपरिक्लिष्टां जगाम मनसा प्रियाम् ॥ ३.१५३.३३ ॥
ते पाहून मनातील इच्छा पूर्ण झालेला पाण्डुपुत्र वनवासाने क्लेशित झालेल्या प्रियेकडे मनाने गेला.