Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.153

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

3.153.1

ततः संहृत्य विपुलं तद्वपुः कामवर्धितम् ।
भीमसेनं पुनर्दोर्भ्यां पर्यष्वजत वानरः ॥ ३.१५३.१ ॥

ਫਿਰ ਉਸ ਵਾਨਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਰੂਪ ਸਮੇਟ ਲਿਆ ਅਤੇ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਫਿਰ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੱਟ ਲਿਆ।

3.153.2

परिष्वक्तस्य तस्याशु भ्रात्रा भीमस्य भारत ।
श्रमो नाशमुपागच्छत्सर्वं चासीत्प्रदक्षिणम् ॥ ३.१५३.२ ॥

ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਸ ਭਰਾ ਦੇ ਘੁੱਟਣ ਨਾਲ ਭੀਮ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਤੁਰੰਤ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਸ਼ੁਭ ਹੋ ਗਿਆ।

3.153.3

बलं चातिबलो मेने न मेऽस्ति सदृशो महान् ।
ततः पुनरथोवाच पर्यश्रुनयनो हरिः ॥ ३.१५३.३ ॥

ਅਤਿ-ਬਲਵਾਨ ਭੀਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਲ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਮਹਾਨ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਅੱਥਰੂਆਂ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਵਾਨਰ ਫਿਰ ਬੋਲਿਆ।

3.153.4

भीममाभाष्य सौहार्दाद्बाष्पगद्गदया गिरा ।
गच्छ वीर स्वमावासं स्मर्तव्योऽस्मि कथान्तरे ॥ ३.१५३.४ ॥

ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਭੀਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਕੇ, ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁੰਧੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਵੀਰ, ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਜਾਓ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਥਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ।'

3.153.5

इहस्थश्च कुरुश्रेष्ठ न निवेद्योस्मि कस्यचित् ।
धनदस्यालयाच्चापि विसृष्टानां महाबल ॥ ३.१५३.५ ॥

ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਾ ਦੱਸੀਂ। ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਧਨਦ (ਕੁਬੇਰ) ਦੇ ਆਲੇ ਤੋਂ ਭੇਜੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹੀ ਨਿਯਮ ਹੈ।

3.153.6

एष काल इहायातुं देवगन्धर्वयोषिताम् ।
ममापि सफलं च क्षुः स्मारितश्चास्मि राघवम् ॥ ३.१५३.६ ॥

ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦਾ ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਦਾ ਇਹ ਸਮਾਂ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਕੰਮ ਵੀ ਫਲਦਾਇਕ ਹੋਇਆ; ਰਾਘਵ (ਰਾਮ) ਦੀ ਯਾਦ ਆ ਗਈ।

3.153.7

रामाभिधानं विष्णुं हि जगद्धृदयनन्दनम् ।
सीतावक्रारविन्दार्कं दशास्यध्वान्तभास्करम् ॥ ३.१५३.७ ॥

ਜਗਤ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਰਾਮ ਨਾਮ ਦੇ ਵਿਸ਼ਣੂ; ਸੀਤਾ ਦੇ ਮੁਖ-ਕਮਲ ਦੇ ਸੂਰਜ; ਦਸ਼ਮੁਖ ਦੇ ਅੰਧਕਾਰ ਨੂੰ ਹਰਨ ਵਾਲੇ ਭਾਸਕਰ।

3.153.8

मानुषं गात्रसंस्पर्शं गत्वा भीम त्वया सह ।
तदस्मद्दर्शनं वीर कौन्तेयामाघमस्तु ते ॥ ३.१५३.८ ॥

ਹੇ ਭੀਮ, ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜਾ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਵੇਖ; ਹੇ ਵੀਰ, ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰਾ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਹੋਵੇ।

3.153.9

भ्रातृत्वं त्वं पुरस्कृत्य वरं वरय भारत ।
यदि तावन्मया क्षुद्रा गत्वा वारणसाह्वयम् ॥ ३.१५३.९ ॥

ਹੇ ਭਾਰਤ, ਭਰਾਤਰੀ ਭਾਵ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗ। ਜੇ ਮੈਂ ਵਾਰਣਸਾਹਵਯ ਜਾ ਕੇ ਕੁੱਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ...

3.153.10

धार्तराष्ट्रा निहन्तव्या यावदेतत्करोम्यहम् ।
शिलया नगरं वा तन्मर्दितव्यं मया यदि ॥ ३.१५३.१० ॥

ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੇ ਜਾਣ, ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਇਹ ਕਰਾਂ; ਜਾਂ ਉਹ ਨਗਰ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਪੀਸ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਜੇ ਮੈਂ...

3.153.11

बद्ध्वा दुर्योधनं चाद्य आनयामि तवान्तिकम् ।
यावदेतत्करोम्यद्यकामं तव महाबल ॥ ३.१५३.११ ॥

ਅੱਜ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਵਾਂਗਾ; ਅੱਜ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ।

3.153.12

भीमसेनस्तु तद्वाक्यं श्रुत्वा तस् महात्मनः ।
प्रत्युवाच हनून्तं प्रहृष्टेनान्तरात्मना ॥ ३.१५३.१२ ॥

ਪਰ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਖ਼ੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

3.153.13

कृतमेव त्वया सर्वं मम वानरपुङ्गव ।
स्वस्ति तेऽस्तु महाबाहो कामये त्वां प्रसीदमे ॥ ३.१५३.१३ ॥

ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਤੇਰਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ; ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।

3.153.14

सनाथाः पाण्डवाः सर्वे त्वया नाथेन वीर्यवन् ।
तवैव तेजसा सर्वान्विजेष्यामो वयं परान् ॥ ३.१५३.१४ ॥

ਹੇ ਵੀਰਜਵਾਨ, ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਨਾਥ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵ ਸਨਾਥ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਤੇਰੇ ਹੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਾਂਗੇ।

3.153.15

एवमुक्तस्तु हनुमान्भीमसेनमभाषत ।
भ्रातृत्वात्सौहृदाच्चैव करिष्यामि प्रियं तव ॥ ३.१५३.१५ ॥

ਏਦਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ— ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਸਨੇਹ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਕੰਮ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਾਂਗਾ।

3.153.16

चमूं विगाह्य शत्रूणां परशक्तिसमाकुलाम् ।
यदा सिंहरवं वीर करिष्यसि महाबल ॥ ३.१५३.१६ ॥

ਹੇ ਵੀਰ, ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਵੜ ਕੇ ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੀ ਗਰਜ ਕਰੇਂਗਾ—

3.153.17

तदाहं बृंहयिष्यामि स्वरवेण रवं तव ।
यं श्रुत्वैव भविष्यन्ति व्यसवस्तेऽरयो रणे ॥ ३.१५३.१७ ॥

ਤਦ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਗਰਜ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਗਰਜ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਵਾਂਗਾ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਣਦਿਆਂ ਹੀ ਤੇਰੇ ਵੈਰੀ ਰਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣਹੀਣ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।

3.153.18

विजयस्य ध्वजस्थश्च नादान्मोक्ष्पामि दारुणान् ।
शत्रूणां ये प्राणहराः सुखं येन हनिष्यथ ॥ ३.१५३.१८ ॥

ਜਿੱਤ ਦੇ ਝੰਡੇ ਉੱਤੇ ਖਲੋ ਕੇ ਮੈਂ ਭਿਆਨਕ ਨਾਦ ਛੱਡਾਂਗਾ; ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਹਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸੌਖਿਆਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਂਗਾ।

3.153.19

एवमाभाष्य हनुमांस्तदा पाण्डवनन्दनम् ।
मार्गमाख्याय भीमाय तत्रैवान्तरधीयत ॥ ३.१५३.१९ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਅਨੰਦਦਾਤਾ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਭੀਮ ਨੂੰ ਰਸਤਾ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਏ।

3.153.20

गते तस्मिन्हरिवरे भीमोपि बलिनांवरः ।
तेन मार्गेण विपुलं व्यचरद्गन्धमादनम् ॥ ३.१५३.२० ॥

ਉਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬਾਂਦਰ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਭੀਮ ਵੀ ਉਸੇ ਰਸਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗੰਧਮਾਦਨ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗਾ।

3.153.21

अनुस्मरन्वपुस्तस्य श्रियं चाप्रतिमां भुवि ।
माहात्म्यमनुभावं च स्मरन्दाशरथेर्ययौ ॥ ३.१५३.२१ ॥

ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸ਼ੋਭਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ, ਅਤੇ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਸਿਮਰਦਿਆਂ ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।

3.153.22

स तानि रमणीयानि वनान्युपवनानि च ।
विलोलयामास तदा सौगन्धिकवनेप्सया ॥ ३.१५३.२२ ॥

ਸੌਗੰਧਿਕ ਵਣ ਪਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਉਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੁੰਦਰ ਵਣਾਂ ਅਤੇ ਉਪਵਨਾਂ ਨੂੰ ਛਾਣ ਮਾਰਿਆ।

3.153.23

फुल्लपद्मविचित्राणि सरांसि सरितस्तथा ।
नानाकुसुमचित्राणि पुष्पितानि वनानि च ॥ ३.१५३.२३ ॥

ਖਿੜੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਵਿਚਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ, ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗੀਨ ਹੋਏ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਵਣ।

3.153.24

मत्तवारणयुथानि पङ्कक्लिन्नानि भारत ।
वर्षतामिव मेघानां वृन्दानि ददृशे तदा ॥ ३.१५३.२४ ॥

ਹੇ ਭਾਰਤ! ਉਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਮਦਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੇਖੇ, ਜੋ ਚਿੱਕੜ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ ਵਰ੍ਹਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ।

3.153.25

हरिणैश्चपलापाङ्गैर्हरिणीसहितैर्वनम् ।
सशष्पकवलैः श्रीमान्पथि दृष्ट्वा द्रुतं ययौ ॥ ३.१५३.२५ ॥

ਚੰਚਲ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੇ ਹਿਰਨਾਂ ਅਤੇ ਹਿਰਨੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਘਾਹ ਦੇ ਗਰਾਹੇ ਚਬਾਉਂਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।

3.153.26

महिषैश्च वराहैश्च शार्दूलैश्च निषेवितम् ।
व्यपेतभीर्गिरिं शौर्याद्भीमसेनो व्यगाहत ॥ ३.१५३.२६ ॥

ਮੱਝਾਂ, ਸੂਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੇਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਪਹਾੜ ਵਿੱਚ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ, ਸੂਰਬੀਰਤਾ ਨਾਲ ਭੀਮਸੇਨ ਵੜ ਗਿਆ।

3.153.27

कुसुमानतशाखैश्च ताम्रपल्लवकोमलैः ।
याच्यमान इवारण्ये द्रुमैर्मारुतकम्पितैः ॥ ३.१५३.२७ ॥

ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਝੁਕੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਅਤੇ ਤਾਂਬੇ ਵਰਗੇ ਕੋਮਲ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਕੰਬਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮੰਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ।

3.153.28

कृतपद्माञ्जलिपुटा मत्तषट्पदसेविताः ।
प्रियतीर्थवना मार्गे पद्मिनीः समतिक्रमन् ॥ ३.१५३.२८ ॥

ਕਮਲ-ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਅੰਜਲੀ ਬਣਾਈ ਬੈਠੇ, ਮਸਤ ਭੌਰਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਸੁੰਦਰ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਬਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਕਮਲ-ਸਰੋਵਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੇ।

3.153.29

सज्जमानमनोदृष्टिः फुल्लेषु गिरिसानुषु ।
द्रौपदीवाक्यपाथेयो भीमो भीमपराक्रमः ॥ ३.१५३.२९ ॥

ਖਿੜੇ ਪਹਾੜੀ ਸਿਖਰਾਂ ਉੱਤੇ ਮਨ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਟਿਕਾਈ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹ ਦਾ ਸਫ਼ਰੀ ਭੋਜਨ ਬਣਾਈ, ਭਿਆਨਕ ਪਰਾਕਰਮੀ ਭੀਮ।

3.153.30

परिवृत्तेऽहनि ततः प्रकीर्णहरिणे वने ।
काञ्चनैर्विलैः पद्मैर्ददर्श विपुलां नदीम् ॥ ३.१५३.३० ॥

ਫਿਰ ਦਿਨ ਢਲਣ ਤੇ, ਹਿਰਨ ਖਿੱਲਰੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਕਮਲਾਂ ਅਤੇ ਡੰਡੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨਦੀ ਵੇਖੀ।

3.153.31

हंसकारण्डवयुतां चक्रवाकोपशोभिताम् ।
रचितामिव तस्याद्रेर्भालां विमलपङ्कजाम् ॥ ३.१५३.३१ ॥

ਹੰਸਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰੰਡਵ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਚਕ੍ਰਵਾਕਾਂ ਨਾਲ ਸੋਭਿਤ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਪਰਬਤ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਸਜਾਈ ਹੋਈ, ਨਿਰਮਲ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੀ ਉਹ ਨਦੀ।

3.153.32

तस्यां नद्यां महासत्वः सौगन्धिकवनं महत् ।
अपश्यत्प्रीतिजननं बालार्कसदृशद्युति ॥ ३.१५३.३२ ॥

ਉਸ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਮਹਾਸਤਵ ਨੇ ਪ੍ਰੀਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਬਾਲ ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਵੱਡਾ ਸੌਗੰਧਿਕ ਬਣ ਵੇਖਿਆ।

3.153.33

तद्दृष्ट्वा लब्धकामः स मनसा पाण्डुनन्दनः ।
वनवासपरिक्लिष्टां जगाम मनसा प्रियाम् ॥ ३.१५३.३३ ॥

ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੇ, ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਬਨਵਾਸ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਕੋਲ ਮਨ ਨਾਲ ਗਮਨ ਕੀਤਾ।