ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.158
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.158.1
ततस्तान्परिविश्वस्तान्वसतस्तत्र पाण्डवान् ।
पर्वतेन्द्रे द्विजैः सार्धं पार्तागमनकाङ्क्षया ॥ ३.१५८.१ ॥
ତା'ପରେ ପର୍ବତରାଜ ଉପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସହ ବାସ କରୁଥିବା, ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ସେହି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ, ପାର୍ଥଙ୍କ (ଅର୍ଜୁନଙ୍କ) ଆଗମନ ଇଚ୍ଛାରେ।
3.158.2
गतेषु तेषु रक्षःसु भीमसेनात्मजेऽपि च ।
रहितान्मीमसेनेन कदाचित्तान्यदृच्छया।
जहार धर्मराजं वै यमौ कृष्णां च राक्षसः ॥ ३.१५८.२ ॥
ସେହି ରାକ୍ଷସମାନେ ଏବଂ ଭୀମସେନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଚାଲିଗଲା ପରେ, ଭୀମସେନଙ୍କ ବିନା ଏକଦା ଦୈବାତ୍ ସେହି ରାକ୍ଷସ ଧର୍ମରାଜ, ଯମଜ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଏବଂ କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ହରଣ କଲା।
3.158.3
ब्रह्मन्कथं धर्मराजं यमौ कृष्णां च राक्षसः ।
जहार चित्रं भीमश्च गतो राक्षसकण्टकः।
वक्तुमर्हसि विप्राग्र्य व्यक्तमेतन्ममाऽनघ ॥ ३.१५८.३ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ରାକ୍ଷସ ଧର୍ମରାଜ, ଯମଜ ଭାଇ ଏବଂ କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ କିପରି ହରଣ କଲା? ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ କଣ୍ଟକ ଭୀମ ଚାଲିଗଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ। ହେ ବିପ୍ରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିଷ୍ପାପ, ଏହା ମୋତେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରି କୁହ।
3.158.4
ब्राह्मणो मन्त्रकुशलः सर्वास्त्रेष्वस्त्रवित्तमः ।
इति ब्रुवन्पाण्डवेयान्पर्युपास्ते स्म नित्यदा ।
परीप्समानः पार्थानां कलापांश्च धनूंषि च ॥ ३.१५८.४ ॥
ମନ୍ତ୍ରରେ ନିପୁଣ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ଞାତା ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏହା କହି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ନିତ୍ୟ ସେବା କରୁଥିଲେ, ପାର୍ଥଙ୍କ ତୂଣୀର ଓ ଧନୁ ପାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛାରେ।
3.158.5
अन्तरं संपरिप्रेप्सुर्द्रौपद्या हरणं प्रति ।
दुष्टात्मा पापबुद्धिः स नाम्ना ख्यातो जटासुरः ॥ ३.१५८.५ ॥
ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ହରଣ କରିବାକୁ ସୁଯୋଗ ଖୋଜୁଥିବା ସେ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା, ପାପବୁଦ୍ଧି, ନାମରେ ଜଟାସୁର ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲା।
3.158.6
पोषणं तस् राजेनद्र चक्रे पाण्डवनन्दनः ।
बुबुधे न च तं पापं भस्मच्छन्नमिवानलम् ॥ ३.१५८.६ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର! ପାଣ୍ଡବନନ୍ଦନ ତାହାକୁ ପୋଷଣ କଲେ; କିନ୍ତୁ ଭସ୍ମରେ ଆବୃତ ଅଗ୍ନି ପରି ସେହି ପାପୀକୁ ସେ ଜାଣି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
3.158.7
स भीमसेने निष्क्रान्ते मृगयार्थमरिंदमे ।
घटोत्कचं सानुचरं दृष्ट्वा विप्रद्रुतं दिशः ॥ ३.१५८.७ ॥
ହେ ଶତ୍ରୁଦମନ! ଭୀମସେନ ମୃଗୟା ପାଇଁ ବାହାରିଗଲେ, ସେ ଘଟୋତ୍କଚକୁ ତାହାର ଅନୁଚରମାନଙ୍କ ସହିତ ଦିଗ ଦିଗରେ ପଳାଇବାର ଦେଖିଲା।
3.158.8
लोमशप्रभृतींस्तांस्तु महर्षीश्च समाहितान् ।
स्नातुं विनिर्गतान्दृष्ट्वा पुष्पार्थं च तपोधनान् ॥ ३.१५८.८ ॥
ଲୋମଶ ପ୍ରମୁଖ ସେହି ସମାହିତ ମହର୍ଷିମାନେ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଧନ ତପସ୍ୟା, ସ୍ନାନ ଓ ଫୁଲ ପାଇଁ ବାହାରୁଥିବା ଦେଖିଲା।
3.158.9
रूपमन्यत्समास्थाय विकृतं भैरवं महत् ।
गृहीत्वा सर्वशस्त्राणि द्रौपदीं परिगृह्य च।
प्रातिष्ठत सुदुष्टात्मा त्रीन्गृहीत्वा च पाण्डवान् ॥ ३.१५८.९ ॥
ଅନ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ବିକୃତ ଓ ଅତି ଭୟଙ୍କର ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ, ଦ୍ରୌପଦୀକୁ ଧରି ଏବଂ ତିନି ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଧରି ସେହି ଅତିଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଚାଲିଗଲା।
3.158.10
विक्रम्य कौशिकं खङ्गं मोक्षयित्वा ग्रहं रिपोः ।
आक्रन्दद्भीमसेन वै येन यातो महाबलः ॥ ३.१५८.१० ॥
କୌଶିକ ଖଡ୍ଗ ସହିତ ଝାସ ଦେଇ, ଶତ୍ରୁର ଧରାରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରି — 'ହେ ଭୀମସେନ!' ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରି, ସେହି ମହାବଳ ଯେଉଁ ଦିଗକୁ ଗଲା।
3.158.11
तमब्रवीद्धर्मराजो ह्रियमाणो युधिष्ठिरः ।
धर्मस्ते हीयते मूढ न चैनं समवेक्षसे ॥ ३.१५८.११ ॥
ତାହାକୁ ନିଆଯାଉଥିବା ବେଳେ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାହାକୁ କହିଲେ — 'ହେ ମୂଢ! ତୁମ ଧର୍ମ କ୍ଷୟ ହେଉଛି; ତଥାପି ତୁମେ ତାହା ଦେଖୁନାହଁ।'
3.158.12
येऽन्ये क्वचिन्मनुष्येषु तिर्यग्योनिगताश्च ये ।
धर्मं ते समवेक्षन्ते रक्षांसि च विशेषतः ॥ ३.१५८.१२ ॥
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟତ୍ର କେଉଁଠି ଥିବା ଏବଂ ତିର୍ଯ୍ୟଗ୍ଯୋନିରେ ଯାଇଥିବା ଯେଉଁମାନେ, ସେମାନେ ଧର୍ମକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତି; ବିଶେଷତଃ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ।
3.158.13
धर्मस्यराक्षसा मूलं धर्मं ते विदुरुत्तमम् ।
एतत्परीक्ष्यसर्वं त्वं समीपे स्थातुमर्हसि ॥ ३.१५८.१३ ॥
ରାକ୍ଷସମାନେ ଧର୍ମର ମୂଳ ଜାଣନ୍ତି; ସେମାନେ ଧର୍ମକୁ ଉତ୍ତମ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି। ଏ ସବୁ ପରୀକ୍ଷା କରି ତୁମେ ଧର୍ମର ନିକଟରେ ରହିବା ଉଚିତ।
3.158.14
देवाश्च ऋषयः सिद्धाः पितरश्चापि राक्षस ।
गन्धर्वोरगरक्षांसि वयांसि पशवस्तथा ॥ ३.१५८.१४ ॥
ହେ ରାକ୍ଷସ, ଦେବତା, ଋଷି, ସିଦ୍ଧ ଓ ପିତୃଗଣ ମଧ୍ୟ; ଗନ୍ଧର୍ବ, ଉରଗ, ରାକ୍ଷସ, ପକ୍ଷୀ ଓ ପଶୁମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।
3.158.15
तिर्यग्योनिगताश्चैव अपि कीटपिपीलिकाः ।
मनुष्यानुपजीवन्ति ततस्त्वमपि जीवसि ॥ ३.१५८.१५ ॥
ତିର୍ଯ୍ୟଗ୍ଯୋନିରେ ଯାଇଥିବା ଜୀବମାନେ, କୀଟ ଓ ପିମ୍ପୁଡ଼ି ମଧ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ବଞ୍ଚନ୍ତି; ତେଣୁ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚୁଛ।
3.158.16
समृद्ध्या यस्य लोकस्य लोको युष्माकमृध्यति ।
इमं च लोकं शोचन्तमनुशोचन्ति देवताः।
पूज्यमानाश्च वर्धन्ते हव्यकव्यैर्यथाविधि ॥ ३.१५८.१६ ॥
ଯେଉଁ ଲୋକର ସମୃଦ୍ଧିରେ ତୁମର ଲୋକ ସମୃଦ୍ଧ ହୁଏ, ଶୋକ କରୁଥିବା ଏହି ଲୋକ ପାଇଁ ଦେବତାମାନେ ଶୋକ କରନ୍ତି; ଯଥାବିଧି ହବ୍ୟ-କବ୍ୟରେ ପୂଜିତ ହେଲେ ସେମାନେ ବୃଦ୍ଧି ପାଆନ୍ତି।
3.158.17
वयं राष्ट्रस्य गोप्तारो रक्षितारश्च राक्षस ।
राष्ट्रस्यारक्ष्यमाणस्य कुतो भूतिः कुतः सुखम् ॥ ३.१५८.१७ ॥
ଆମେ ରାଷ୍ଟ୍ରର ରକ୍ଷକ ଓ ପାଳକ, ହେ ରାକ୍ଷସ। ରାଷ୍ଟ୍ର ରକ୍ଷିତ ନ ହେଲେ ସମୃଦ୍ଧି କେଉଁଠୁ ଓ ସୁଖ କେଉଁଠୁ?
3.158.18
न च राजाऽवमन्तव्यो रक्षसा जात्वनागसि ।
अनुरप्यपचारश्च नास्त्यस्माकं नराशन ॥ ३.१५८.१८ ॥
ହେ ନରଭୋଜୀ, ନିରପରାଧ ରାଜାକୁ ରାକ୍ଷସ କଦାପି ଅପମାନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଆମ ପକ୍ଷରୁ ସାମାନ୍ୟ ଅପରାଧ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
3.158.19
विघसाशान्यथाशक्त्या कुर्महे देवतादिषु ।
गुरूंश्च ब्राह्मणांश्चैव प्रमाणप्रवणाः सदा ॥ ३.१५८.१९ ॥
ଆମେ ବିଘସାଶୀ; ଆମ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଦେବତାଙ୍କ ଆଦି ସେବା କରୁ; ସର୍ବଦା ଗୁରୁ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶାସ୍ତ୍ରାନୁସାରେ ସମ୍ମାନ କରୁ।
3.158.20
द्रोग्धव्यं न च मित्रेषु न विश्वस्तेषु कर्हिचित् ।
येषां चान्नानि भुञ्जीत यत्रच स्यात्प्रतिश्रयः ॥ ३.१५८.२० ॥
ଯାହାଙ୍କ ଅନ୍ନ ଖାଉଛୁ ଓ ଯେଉଁଠାରେ ଆଶ୍ରୟ ମିଳେ, ସେହି ମିତ୍ର ଓ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରତି କଦାପି ଦ୍ରୋହ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
3.158.21
स त्वं प्रतिश्रयेऽस्माकं पूज्यमानः सुखोषितः ।
भुक्त्वा चान्नानि दुष्प्रज्ञ कथमस्माञ्जिहीर्षसि ॥ ३.१५८.२१ ॥
ତୁମେ ଆମ ଆଶ୍ରୟରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ସୁଖରେ ରହିଛ ଓ ଆମ ଅନ୍ନ ଖାଇଛ; ହେ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି, ଏବେ ଆମକୁ କିପରି ହରଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ?
3.158.22
एवमेव वृथाचारो वृथा वृद्धो वृथामतिः ।
वृथामरणमर्हस्त्वं वृथाऽद्य नमविष्यसि ॥ ३.१५८.२२ ॥
ଏହିପରି ତୁମେ ବୃଥା ଆଚରଣ କରୁଥିବା, ବୃଥା ବୃଦ୍ଧ ଓ ବୃଥା ବୁଦ୍ଧିର; ବୃଥା ମରଣର ଯୋଗ୍ୟ; ଆଜି ହିଁ ବୃଥା ପ୍ରଣାମ କରିବ।
3.158.23
अथ चेद्दुष्टबुद्धिस्त्वं सर्वैर्धर्मैर्विवर्जितः ।
प्रदाय शस्त्राण्यस्माकं युद्धेन द्रौपदीं हर ॥ ३.१५८.२३ ॥
ଯଦି ତୁମେ ଦୁଷ୍ଟବୁଦ୍ଧି ହୋଇ ସମସ୍ତ ଧର୍ମରୁ ବର୍ଜିତ, ତେବେ ଆମ ଶସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ି ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ହରଣ କର।
3.158.24
अथ चेत्त्वमविज्ञाय इदं कर्म करिष्यसि ।
अधर्मं चाप्यकीर्तिं च लोके प्राप्स्यसि केवलं ॥ ३.१५८.२४ ॥
ଯଦି ତୁମେ ଏହି କର୍ମ ନ ବୁଝି କରିବ, ତେବେ ଜଗତରେ କେବଳ ଅଧର୍ମ ଓ ଅପକୀର୍ତ୍ତି ପାଇବ।
3.158.25
एतामद्य परामृश्य स्त्रियं राक्षस मानुषीम् ।
विषमेतत्समालोड्य कुम्भेन प्राशितं त्वया ॥ ३.१५८.२५ ॥
ହେ ରାକ୍ଷସ, ଆଜି ଏହି ମାନବୀ ନାରୀକୁ ଛୁଇଁ, ବିଷ ଭଲ ଭାବେ ମିଶାଇ ତୁମେ ଘଡ଼ାରୁ ପିଇଥିଲ।
3.158.26
ततो युधिष्ठिरस्तस्य भारिकः समपद्यत ।
स तु भाराभिभूतात्मा न तथा शीघ्रगोऽभवत् ॥ ३.१५८.२६ ॥
ତା'ପରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାହାର ଭାରରେ ଭାରାକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ; ଭାରରେ ଅଭିଭୂତ ମନବିଶିଷ୍ଟ ସେ ପୂର୍ବ ପରି ଶୀଘ୍ରଗାମୀ ହେଲେ ନାହିଁ।
3.158.27
अथाब्रवीद्द्रौपदीं च नकुलं च युधिष्ठिरः ।
मा भैष्टं राक्षसान्मूढाद्गतिरस्य मया हृता ॥ ३.१५८.२७ ॥
ତା'ପରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଦ୍ରୌପଦୀ ଓ ନକୁଳଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୂଢ଼ ରାକ୍ଷସରୁ ଭୟ କର ନାହିଁ; ମୁଁ ତାହାର ଗତି ହରଣ କରିଛି।"
3.158.28
नातिदूरे महबाहुर्भविता पवनात्मजः ।
अस्मिन्मुहूर्ते संप्राप्ते नभविष्यति राक्षसः ॥ ३.१५८.२८ ॥
ମହାବାହୁ ପବନପୁତ୍ର (ଭୀମ) ବହୁ ଦୂରରେ ରହିବେ ନାହିଁ; ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଆସିଲେ ସେ ରାକ୍ଷସ ରହିବ ନାହିଁ।
3.158.29
सहदेवस्तु तं दृष्ट्वा राक्षसं मूढचेतसम् ।
उवाच वचनं राजन्कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ ३.१५८.२९ ॥
କିନ୍ତୁ ସହଦେବ ସେହି ମୂଢ଼ଚିତ୍ତ ରାକ୍ଷସକୁ ଦେଖି, ହେ ରାଜନ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
3.158.30
राजन्किं नाम सत्कृत्यं क्षत्रियस्यास्त्यतोऽधिकम् ।
यद्युद्धेऽभिमुखः प्राणांस्त्यजेच्छत्रुं जयेत वा ॥ ३.१५८.३० ॥
ହେ ରାଜନ୍, କ୍ଷତ୍ରିୟ ପାଇଁ ଏଥିରୁ ଅଧିକ ସମ୍ମାନର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କ'ଣ ଅଛି? ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବା ବା ଶତ୍ରୁକୁ ଜିତିବା — ଏଥିରୁ ବଡ଼ ଆଉ କ'ଣ?
3.158.31
एष वास्मान्वयं वैनं युध्यमानाः परंतप ।
सूदयेम महाबाहो देशः कालो ह्ययं नृप ॥ ३.१५८.३१ ॥
ହେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ତାପ ଦେଉଥିବା, ହେ ମହାବାହୁ! ଏ ଆମକୁ ମାରୁ, କିମ୍ବା ଯୁଦ୍ଧ କରି ଆମେ ଏହାକୁ ମାରିବା। ହେ ରାଜନ୍, ଏହି ସ୍ଥାନ, ଏହି ସମୟ।
3.158.32
क्षत्रधर्मस्य संप्राप्तः कालः सत्यपराक्रम ।
जयन्तो हन्यमाना वा प्राप्तुमर्हाम सद्गतिम् ॥ ३.१५८.३२ ॥
ହେ ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ! କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମ ପାଳନ କରିବାର ସମୟ ଆସିଛି। ଜିଣିଲେ ବା ମରିଲେ, ଆମେ ଉତ୍ତମ ଗତି ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ହେବା।
3.158.33
राक्षसे जीवमानेऽद्य रविरस्तमियाद्यदि ।
नाहं ब्रूयां पुनर्जातु क्षत्रियोस्मीति भारत ॥ ३.१५८.३३ ॥
ହେ ଭରତବଂଶଜ! ଆଜି ରାକ୍ଷସ ଜୀବିତ ଥିବାବେଳେ ଯଦି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ଯାଏ, ତେବେ ମୁଁ କେବେ ବି ପୁଣି କହିବି ନାହିଁ ଯେ "ମୁଁ କ୍ଷତ୍ରିୟ।"
3.158.34
भोभो राक्षस तिष्ठस्व सहदेवोस्मि पाण्डवः ।
हत्वा रवा मां नयस्वैनां हतो वा स्वप्स्यसीह वै ॥ ३.१५८.३४ ॥
ଅରେ ରାକ୍ଷସ, ଠିଆ ହୁଅ! ମୁଁ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ସହଦେବ। ମୋତେ ମାରି ଏହାକୁ ନିଅ, ନଚେତ୍ ଏଠାରେ ହତ ହୋଇ ଶୋଇ ପଡ଼ିବୁ।
3.158.35
तदा ब्रुवति माद्रेये भीमसेनो यदृच्छया ।
प्रादृश्यत महाबाहुः सवज्र इव वासवः ॥ ३.१५८.३५ ॥
ମାଦ୍ରୀ ପୁତ୍ର ଏହା କହୁଥିବାବେଳେ, ଆକସ୍ମିକ ଭାବେ ମହାବାହୁ ଭୀମସେନ ପ୍ରକଟ ହେଲେ, ବଜ୍ରଧାରୀ ବାସବଙ୍କ ପରି।
3.158.36
सोऽपश्यद्धातरौ तत्र द्रौपदीं च यशस्विनीम् ।
क्षितिस्थं सहदेवं च क्षिपन्तं राक्षसं तदा ॥ ३.१५८.३६ ॥
ସେତେବେଳେ ସେଠାରେ ସେ ଭାଇମାନଙ୍କୁ, ଯଶସ୍ୱିନୀ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ, ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ସହଦେବଙ୍କୁ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଫିଙ୍ଗୁଥିବା ରାକ୍ଷସକୁ ଦେଖିଲେ।
3.158.37
मार्गाच्च राक्षसं मूढं कालोपहतचेतसम् ।
भ्रमन्तं तत्रतत्रैव दैवेन परिमोहितम् ॥ ३.१५८.३७ ॥
ପଥଚ୍ୟୁତ, ମୂଢ଼, କାଳ ଦ୍ୱାରା ଆହତ ଚିତ୍ତ, ଦୈବ ଦ୍ୱାରା ମୋହିତ ସେ ରାକ୍ଷସ ଏଠି-ସେଠି ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲା।
3.158.38
हृतान्संदृश्य तान्भ्रातृन्द्रौपदीं च महाबलः ।
क्रोधमाहारयद्भीमो राक्षसंचेदमब्रवीत् ॥ ३.१५८.३८ ॥
ହରଣ କରାଯାଉଥିବା ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଓ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଦେଖି ମହାବଳୀ ଭୀମ କ୍ରୋଧ ଆଣି ସେହି ରାକ୍ଷସକୁ ଏହା କହିଲେ।
3.158.39
विज्ञातोऽसि मया पूर्वं चेष्टञ्शस्त्रपरीक्षणे ।
आस्था तु त्वयि मे नास्ति यतोसि न हतस्तदा ॥ ३.१५८.३९ ॥
ପୂର୍ବରେ ଶସ୍ତ୍ରପରୀକ୍ଷା ସମୟରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଚିହ୍ନିଥିଲି; କିନ୍ତୁ ତୁମ ପ୍ରତି ମୋର କୌଣସି ସମ୍ମାନ ନାହିଁ, କାରଣ ସେତେବେଳେ ତୁମକୁ ବଧ କରାଯାଇ ନ ଥିଲା।
3.158.40
ब्रह्मरूपप्रतिच्छन्नो न नो वदसि चाप्रियम् ।
प्रियेषु रममाणं त्वां न चैवाप्रियकारिणम्।
ब्रह्मरूपेण विहितं नैव हन्यामनागसम् ॥ ३.१५८.४० ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପରେ ଲୁଚିଥିବା ତୁମେ ଆମକୁ ଅପ୍ରିୟ କଥା କହୁନାହଁ; ପ୍ରିୟ ବିଷୟରେ ରମଣ କରୁଥିବା ତୁମେ ଅପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ମଧ୍ୟ ନୁହଁ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପରେ ନିଯୁକ୍ତ, ନିରପରାଧ ଜଣକୁ ମୁଁ ବଧ କରିବି ନାହିଁ।
3.158.41
राक्षसं जानमानोऽपि यो हन्यान्नरकं व्रजेत् ।
अपक्वस्य च कालेन वधस्तव न विद्यते ॥ ३.१५८.४१ ॥
ରାକ୍ଷସ ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଯେ ବଧ କରେ ସେ ନରକକୁ ଯାଏ; କାଳ ଦ୍ୱାରା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରିପକ୍ୱ ନ ହୋଇଥିବା ତୁମର ବଧ ନାହିଁ।
3.158.42
नूनमद्यासि संपक्वो यथा ते मतिरीदृशी ।
दत्ता कृष्णापहरणे कालेनाद्भुतकर्मणा।
सोपि कालं समासाद्य तथाऽद्य नभविष्यसि ॥ ३.१५८.४२ ॥
ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ ଏବେ ପରିପକ୍ୱ ହୋଇଛ, ତୁମ ମନ ଏପରି। କୃଷ୍ଣାର ଅପହରଣ ସମୟରେ ଅଦ୍ଭୁତକର୍ମା କାଳ ତାହା ଦେଇଥିଲା; ସେହି କାଳ ଆସି ଆଜି ରହିବ ନାହିଁ।
3.158.43
बडिशोऽयंत्वया ग्रस्तः कालसूत्रेण लम्बितः ।
मत्स्योऽम्भसीव स्यूतास्यः कथमद्य गमिष्यसि ॥ ३.१५८.४३ ॥
ଏହି ବଡ଼ିଶା ତୁମେ ଗିଳିଛ, କାଳସୂତ୍ରରେ ଝୁଲୁଛ; ପାଣିରେ ମୁହଁ ସିଲାଯାଇଥିବା ମାଛ ପରି। ଆଜି ତୁମେ କିପରି ଯିବ?
3.158.44
यं चासि प्रस्थितो देशं मनः पूर्वं गतं च ते ।
न तं गन्तासि गन्तासि मार्गं बकहिडिम्बयोः ॥ ३.१५८.४४ ॥
ତୁମେ ଯେଉଁ ଦେଶକୁ ଯାତ୍ରା କରିଛ ଏବଂ ଯେଉଁଠି ତୁମ ମନ ପୂର୍ବରୁ ଯାଇଛି, ସେଠିକୁ ତୁମେ ଯିବ ନାହିଁ; ବକ ଓ ହିଡିମ୍ବଙ୍କ ପଥରେ ଯିବ।
3.158.45
एवमुक्तस्तु भीमेन राक्षसः कालचोदितः ।
भीत उत्सृज्य तान्सर्वान्युद्धाय समुपस्थितः ॥ ३.१५८.४५ ॥
ଭୀମ ଏପରି କହିବାରୁ କାଳପ୍ରେରିତ ରାକ୍ଷସ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ସେମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହେଲା।
3.158.46
अब्रवीच्च पुनर्भीमं रोषात्प्रस्फुरिताधरः ।
न मे मूढा दिशः पाप त्वदर्थं मे विलम्बनम् ॥ ३.१५८.४६ ॥
ପୁଣି କ୍ରୋଧରେ ଓଠ କମ୍ପାଇ ଭୀମକୁ କହିଲା: 'ହେ ପାପୀ, ମୋ ଦିଗସବୁ ମୂଢ ନୁହେଁ; ତୁମ ପାଇଁ ମୋର ଏହି ବିଳମ୍ବ।'
3.158.47
श्रुता मे राक्षसा ये ये त्वया विनिहता रणे ।
तेषामद्यकरिष्यामि तवास्रेणोदकक्रियाम् ॥ ३.१५८.४७ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ବଧ କରିଥିବା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ମୁଁ ଶୁଣିଛି; ସେମାନଙ୍କର ଆଜି ତୁମ ଅସ୍ତ୍ରରେ ହିଁ ଉଦକକ୍ରିୟା କରିବି।
3.158.48
एवमुक्त्वातदा भीमं राक्षसो योद्धुमाययौ ।
करालवदनः क्रोधात्कालसर्प इव श्वसन् ॥ ३.१५८.४८ ॥
ଏପରି କହି ସେତେବେଳେ ସେ ରାକ୍ଷସ ଭୀମଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆସିଲା। ଭୟଙ୍କର ମୁଖ, କ୍ରୋଧରେ କାଳସର୍ପ ପରି ଫୁତ୍କାର କରି।
3.158.49
एवमुक्तस्ततो भीमः सृक्विणी परिलेलिहन् ।
स्मयमान इव क्रोधात्साक्षात्कालान्तकोपमः ॥ ३.१५८.४९ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବା ପରେ ଭୀମ ଓଠର କଡ଼ ଚାଟି, କ୍ରୋଧରେ ହସୁଥିବା ପରି, ସାକ୍ଷାତ୍ କାଳ ଓ ଅନ୍ତକ ପରି ଦେଖାଗଲା।
3.158.50
ब्रुवन्वै तिष्ठतिष्ठेति क्रोधसंरक्तलोचनः ।
बाहुसंरम्भमेवेच्छन्नभिदुद्राव राक्षसम् ॥ ३.१५८.५० ॥
"ଠିଆ ହୁଅ, ଠିଆ ହୁଅ" କହି, କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ନୟନ ସହିତ, ବାହୁର ବେଗ ଇଚ୍ଛା କରି ଭୀମ ରାକ୍ଷସ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।
3.158.51
मुहुर्मुहुर्व्याददानः सृक्विणी परिसंलिहन् ।
अभिदुद्राव संरब्धो बलो वज्रधरं यथा ॥ ३.१५८.५१ ॥
ବାରମ୍ବାର ମୁଖ ଖୋଲି, ଓଠର କଡ଼ ଚାଟି, କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଳ ବଜ୍ରଧର ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ଧାଇଁଲା।
3.158.52
भीमसेनोऽप्यवष्टब्धो नियुद्धायाभवत्स्थितः ।
राक्षसोऽपि च विस्रब्धो बाहुयुद्धमकाङ्क्षत ॥ ३.१५८.५२ ॥
ଭୀମସେନ ମଧ୍ୟ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ମଲ୍ଲଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଠିଆ ହେଲେ। ରାକ୍ଷସ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱାସରେ ବାହୁଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛା କଲା।
3.158.53
वर्तमाने तयो राजन्बाहुयुद्धे सुदारुणे ।
माद्रीपुत्रावतिक्रुद्धावुभावप्यभ्यधावताम् ॥ ३.१५८.५३ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେହି ଅତି ଭୟଙ୍କର ବାହୁଯୁଦ୍ଧ ଚାଲୁଥିବା ବେଳେ, ମାଦ୍ରୀର ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସେମାନଙ୍କ ଦିଗରେ ଧାଇଁଲେ।
3.158.54
न्यवारयत्तौ प्रहसन्कुन्तीपुत्रो वृकोदरः ।
शक्तोऽहं राक्षसस्येति प्रेक्षध्वमिति चाब्रवीत् ॥ ३.१५८.५४ ॥
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ବୃକୋଦର ହସି ହସି ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଅଟକାଇ କହିଲେ, "ମୁଁ ସେ ରାକ୍ଷସକୁ ପରାସ୍ତ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ, ଦେଖ।"
3.158.55
आत्मना भ्रातृभिश्चैव धर्मेण सुकृतेन च ।
इष्टेन च शपे राजन्सूदयिष्यामि राक्षसम् ॥ ३.१५८.५५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ମୁଁ ନିଜ ଉପରେ, ଭାଇମାନଙ୍କ ଉପରେ, ଧର୍ମ, ସୁକୃତ ଓ ଯଜ୍ଞ ଉପରେ ଶପଥ କରି କହୁଛି, ମୁଁ ସେ ରାକ୍ଷସକୁ ବଧ କରିବି।
3.158.56
इत्येवमुक्त्वा तौ वीरौ स्पर्धमानौ परस्परम् ।
बाहुभिः समसज्जेतामुभौ रक्षोवृकोदरौ ॥ ३.१५८.५६ ॥
ଏହା କହି ପରସ୍ପର ସହିତ ସ୍ପର୍ଦ୍ଧା କରୁଥିବା ସେ ଦୁଇ ବୀର—ରାକ୍ଷସ ଓ ବୃକୋଦର—ବାହୁଯୁଦ୍ଧରେ ଲାଗିଗଲେ।
3.158.57
तयोरासीत्संप्रहारः क्रुद्धयोर्भीमरक्षसोः ।
अमृष्यमाणयोः सङ्ख्ये शक्रशम्बरयोरिव ॥ ३.१५८.५७ ॥
କ୍ରୋଧିତ ଭୀମ ଓ ରାକ୍ଷସ ମଧ୍ୟରେ ଭୀଷଣ ସଂଘର୍ଷ ହେଲା—ଯେପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଶମ୍ବର ପରସ୍ପରର ଅପମାନ ସହି ନ ପାରି ଭିଡ଼ିଥିଲେ।
3.158.58
तौ वीरौ समभिक्रुद्धावन्योन्यं पर्यधावताम् ।
आरुज्यारुज्यतौ वृक्षानन्योन्यमभिजघ्नतुः।
जीमूताविव धर्मान्ते विनदन्तौ महाबलौ ॥ ३.१५८.५८ ॥
ସେହି ଦୁଇ ବୀର ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ପରସ୍ପର ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ। ଗଛ ଭାଙ୍ଗି ଭାଙ୍ଗି ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କଲେ—ବର୍ଷା ଋତୁର ଶେଷରେ ଗର୍ଜୁଥିବା ଦୁଇ ମେଘ ପରି, ଦୁଇଜଣ ମହାବଳୀ।
3.158.59
बभञ्जतुर्महावृक्षानूरुभिर्बलिनां वरौ ।
अन्योन्येनाभिसंरब्धौ परस्परवधैषिणौ ॥ ३.१५८.५९ ॥
ବଳବାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେହି ଦୁଇଜଣ ନିଜ ଊରୁରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ—ପରସ୍ପରଠାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ, ପରସ୍ପରର ବଧ ଇଚ୍ଛା କରି।
3.158.60
तद्वृक्षयुद्धमभवनमहीरुहविनाशनम् ।
वालिसुग्रीवयोर्भ्रात्रोः पुरेव कपिसिंहयोः ॥ ३.१५८.६० ॥
ବାଳୀ ଓ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କର, ସେହି କପି-ସିଂହ ଭାଇମାନଙ୍କ ବୃକ୍ଷଯୁଦ୍ଧ ପୂର୍ବଭଳି ମହାବୃକ୍ଷର ବିନାଶ ଘଟାଇଲା।
3.158.61
आविध्याविध्य तौ वृक्षान्मुहूर्तमितरेतरम् ।
ताडयामासतुरुभौ विनदन्तौ मुहुर्मुहुः ॥ ३.१५८.६१ ॥
ସେମାନେ ଦୁହେଁ କ୍ଷଣେ ବୃକ୍ଷଗୁଡ଼ିକୁ ବାରମ୍ବାର ଘୂରାଇ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କଲେ, ଗର୍ଜନ କରି ବାରମ୍ବାର ମାରିଲେ।
3.158.62
तस्मिन्देशे यदा वृक्षाः सर्व एव निपातिताः ।
पुगीकृताश्च शतशः परस्परवधेप्सया ॥ ३.१५८.६२ ॥
ସେହି ସ୍ଥାନରେ ଯେବେ ସବୁ ବୃକ୍ଷ ପଡ଼ିଗଲା ଏବଂ ଶହ ଶହ ଗଦା ହେଲା, ପରସ୍ପରକୁ ମାରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ।
3.158.63
ततः शिलाः समादाय मुहूर्तमिव भारत ।
महाभ्रैरिव शैलेन्द्रौ युयुधाते महाबलौ ॥ ३.१५८.६३ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ଭାରତ, କ୍ଷଣେ ପଥର ଉଠାଇ ମହାମେଘ ପରି ଦୁଇ ପର୍ବତରାଜଙ୍କ ଭଳି ସେହି ମହାବଳୀମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
3.158.64
शिलाभिरुग्ररूपाभिर्बृहतीभिः परस्परम् ।
वज्रैरिव महावेगैराजघ्नतुरमर्षणौ ॥ ३.१५८.६४ ॥
ଭୟଙ୍କର ରୂପର ବଡ଼ ପଥରରେ, ବଜ୍ର ପରି ମହାବେଗରେ ସେହି ଦୁଇ ଅସହିଷ୍ଣୁ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କଲେ।
3.158.65
अभिद्रुत्य च भूयस्तावन्योन्यबलदर्पितौ ।
भुजाभ्यां परिगृह्याथ चकर्षाते गजाविव ॥ ३.१५८.६५ ॥
ତା'ପରେ ପରସ୍ପରର ବଳରେ ଗର୍ବିତ ହୋଇ ସେମାନେ ପୁଣି ଧାଇଁ ହାତରେ ଧରି ଦୁଇ ହାତୀ ପରି ଟାଣିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
3.158.66
मुष्टिभिश् महाघोरैरन्योन्यमभिपेततुः ।
ततः कटकटाशब्दो बभूव शुमहात्मनोः ॥ ३.१५८.६६ ॥
ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ମୁଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ପରସ୍ପର ଉପରେ ଝାସିପଡ଼ିଲେ। ତବେ ସେହି ଦୁଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କଠାରୁ କଟକଟ ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା।
3.158.67
ततः संहृत्यमुष्टिं तु पञ्चशीर्षमिवोरगम् ।
वेगेनाभ्यहनद्भीमो राक्षसस्य शिरोधराम् ॥ ३.१५८.६७ ॥
ତବେ ଭୀମ ମୁଷ୍ଟି ବାନ୍ଧି, ପାଞ୍ଚ ଫଣାର ସାପ ଭଳି ବେଗରେ ରାକ୍ଷସର ବେକରେ ଆଘାତ କଲେ।
3.158.68
ततः श्रान्तं तु तद्रक्षो भीमसेनभुजाहतम् ।
सुपरिभ्रान्तमालक्ष्य भीमसेनोऽभ्यवर्तत ॥ ३.१५८.६८ ॥
ତବେ ଭୀମସେନଙ୍କ ବାହୁ ଆଘାତରେ କ୍ଳାନ୍ତ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଟଳମଳ ସେହି ରାକ୍ଷସକୁ ଦେଖି ଭୀମସେନ ତାହା ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।
3.158.69
तत एनं महाबाहुर्बाहुभ्याममरोपमः ।
समुत्क्षिप्य बलाद्भीमो निष्पिपेष महीतले ॥ ३.१५८.६९ ॥
ତବେ ସେହି ମହାବାହୁ, ଦେବତୁଲ୍ୟ ଭୀମ ଦୁଇ ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ତାହାକୁ ବଳପୂର୍ବକ ଉଠାଇ ଭୂମିରେ ପିଷିଦେଲେ।
3.158.70
ततः संपीड्य बलवद्भुजाभ्यां क्रोधमूर्च्छितः ।
तस्य गात्राणि सर्वाणि चूर्णयामास पाण्डवः।
अरत्निना चाभिहत्य शिरः कायादपाहरत् ॥ ३.१५८.७० ॥
ତବେ କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ପାଣ୍ଡବ ଦୁଇ ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ତାହାକୁ ବଳପୂର୍ବକ ଚାପି ତାହାର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ; ଏବଂ କହୁଣୀରେ ଆଘାତ କରି ତାହାର ମସ୍ତକ ଶରୀରରୁ ପୃଥକ କଲେ।
3.158.71
संदष्टौष्ठं विवृत्ताक्षं फलं वृक्षादिव च्युतम् ।
जटासुरस्य तु शिरो भीमसेनबलाद्धृतम्।
पपात रुधिरादिग्धं संदष्टदशनच्छदम् ॥ ३.१५८.७१ ॥
ଦାନ୍ତରେ କାମୁଡ଼ା ଓଷ୍ଠ ଓ ଓଲଟା ଆଖି ସହିତ, ଗଛରୁ ଖସିଥିବା ଫଳ ପରି, ଭୀମସେନଙ୍କ ବଳରେ ଧରାଯାଇଥିବା ଜଟାସୁରଙ୍କ ମସ୍ତକ ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲା।
3.158.72
तं निहत्यमहेष्वासो युधिष्ठिरमुपागमत् ।
स्तूयमानो द्विजाग्र्यैस्तु मरुद्भिरिव वासवः ॥ ३.१५८.७२ ॥
ସେହି ଅସୁରକୁ ବଧ କରି ମହାଧନୁର୍ଧର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତ ହେଉଥିବା, ମରୁତ୍ଗଣ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି।