మహాభారతం · అధ్యాయం 3.158
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.158.1
ततस्तान्परिविश्वस्तान्वसतस्तत्र पाण्डवान् ।
पर्वतेन्द्रे द्विजैः सार्धं पार्तागमनकाङ्क्षया ॥ ३.१५८.१ ॥
అప్పుడు ఆ పర్వతరాజంపై బ్రాహ్మణులతో కలిసి నివసిస్తున్న, పూర్తిగా నమ్మకంతో ఉన్న ఆ పాండవులను, పార్థుని (అర్జునుని) రాకను కోరుతూ.
3.158.2
गतेषु तेषु रक्षःसु भीमसेनात्मजेऽपि च ।
रहितान्मीमसेनेन कदाचित्तान्यदृच्छया।
जहार धर्मराजं वै यमौ कृष्णां च राक्षसः ॥ ३.१५८.२ ॥
ఆ రాక్షసులు, భీమసేనుని కుమారుడు (ఘటోత్కచుడు) కూడా వెళ్ళిపోయాక, భీమసేనుడు లేకుండా ఉన్న వారిని ఒకసారి యాదృచ్ఛికంగా ఆ రాక్షసుడు ధర్మరాజును, ఇద్దరు యమళులను, కృష్ణను అపహరించాడు.
3.158.3
ब्रह्मन्कथं धर्मराजं यमौ कृष्णां च राक्षसः ।
जहार चित्रं भीमश्च गतो राक्षसकण्टकः।
वक्तुमर्हसि विप्राग्र्य व्यक्तमेतन्ममाऽनघ ॥ ३.१५८.३ ॥
బ్రాహ్మణా, ఆ రాక్షసుడు ధర్మరాజును, ఇద్దరు యమళులను, కృష్ణను ఎలా అపహరించాడు? రాక్షసులకు ముల్లైన భీముడు వెళ్ళిపోయినా ఇది ఆశ్చర్యంగా ఉంది. విప్రశ్రేష్ఠా, పాపరహితుడా, ఇది నాకు స్పష్టంగా చెప్పుము.
3.158.4
ब्राह्मणो मन्त्रकुशलः सर्वास्त्रेष्वस्त्रवित्तमः ।
इति ब्रुवन्पाण्डवेयान्पर्युपास्ते स्म नित्यदा ।
परीप्समानः पार्थानां कलापांश्च धनूंषि च ॥ ३.१५८.४ ॥
మంత్రాలలో నిపుణుడు, అన్ని అస్త్రాలలో అత్యుత్తమ జ్ఞాని అయిన ఒక బ్రాహ్మణుడు ఇలా చెబుతూ పాండవులను ఎల్లప్పుడూ సేవించేవాడు, పార్థుల అంబులపొదులు, విల్లులు పొందాలనే కోరికతో.
3.158.5
अन्तरं संपरिप्रेप्सुर्द्रौपद्या हरणं प्रति ।
दुष्टात्मा पापबुद्धिः स नाम्ना ख्यातो जटासुरः ॥ ३.१५८.५ ॥
ద్రౌపదిని అపహరించడానికి అవకాశం వెతుకుతున్న ఆ దుష్టాత్ముడు, పాపబుద్ధి కలవాడు, పేరుతో జటాసురుడని ప్రసిద్ధుడు.
3.158.6
पोषणं तस् राजेनद्र चक्रे पाण्डवनन्दनः ।
बुबुधे न च तं पापं भस्मच्छन्नमिवानलम् ॥ ३.१५८.६ ॥
ఓ రాజేంద్రా! పాండవుల ఆ కుమారుడు అతనిని పోషించాడు; బూడిదతో కప్పబడిన నిప్పులా ఉన్న ఆ పాపిని అతడు గుర్తించలేదు.
3.158.7
स भीमसेने निष्क्रान्ते मृगयार्थमरिंदमे ।
घटोत्कचं सानुचरं दृष्ट्वा विप्रद्रुतं दिशः ॥ ३.१५८.७ ॥
శత్రువులను అణచువాడా! భీమసేనుడు వేటకు వెళ్ళినప్పుడు, అతడు ఘటోత్కచుడిని అతని అనుచరులతో సర్వదిశలా పారిపోవడం చూశాడు.
3.158.8
लोमशप्रभृतींस्तांस्तु महर्षीश्च समाहितान् ।
स्नातुं विनिर्गतान्दृष्ट्वा पुष्पार्थं च तपोधनान् ॥ ३.१५८.८ ॥
లోమశ మొదలైన ఆ సమాహిత మహర్షులు, తపస్సే ధనంగా కలవారు, స్నానానికి మరియు పూలకోసం బయటకు వెళ్లడం చూశాడు.
3.158.9
रूपमन्यत्समास्थाय विकृतं भैरवं महत् ।
गृहीत्वा सर्वशस्त्राणि द्रौपदीं परिगृह्य च।
प्रातिष्ठत सुदुष्टात्मा त्रीन्गृहीत्वा च पाण्डवान् ॥ ३.१५८.९ ॥
మరొక రూపం ధరించి, వికృతంగా, భయంకరంగా మారి, అన్ని ఆయుధాలను తీసుకుని, ద్రౌపదిని పట్టుకుని, ముగ్గురు పాండవులను కూడా పట్టుకుని ఆ దుష్టాత్ముడు బయలుదేరాడు.
3.158.10
विक्रम्य कौशिकं खङ्गं मोक्षयित्वा ग्रहं रिपोः ।
आक्रन्दद्भीमसेन वै येन यातो महाबलः ॥ ३.१५८.१० ॥
కౌశిక ఖడ్గంతో దూకి, శత్రువు పట్టునుండి వారిని విడిపించి — 'ఓ భీమసేనా!' అని అరుస్తూ, ఆ మహాబలుడు వెళ్ళిన దిశలో.
3.158.11
तमब्रवीद्धर्मराजो ह्रियमाणो युधिष्ठिरः ।
धर्मस्ते हीयते मूढ न चैनं समवेक्षसे ॥ ३.१५८.११ ॥
అతడు తీసుకువెళ్లబడుతున్నప్పుడు, ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు అతనితో అన్నాడు — 'ఓ మూఢుడా! నీ ధర్మం క్షీణిస్తోంది; అయినా నీవు దానిని చూడటం లేదు.'
3.158.12
येऽन्ये क्वचिन्मनुष्येषु तिर्यग्योनिगताश्च ये ।
धर्मं ते समवेक्षन्ते रक्षांसि च विशेषतः ॥ ३.१५८.१२ ॥
మనుష్యులలో ఇతరులు ఎక్కడో, తిర్యగ్యోనులలో జన్మించినవారూ, వారు ధర్మాన్ని గమనిస్తారు; ముఖ్యంగా రాక్షసులు కూడా.
3.158.13
धर्मस्यराक्षसा मूलं धर्मं ते विदुरुत्तमम् ।
एतत्परीक्ष्यसर्वं त्वं समीपे स्थातुमर्हसि ॥ ३.१५८.१३ ॥
రాక్షసులు ధర్మ మూలాన్ని తెలుసు; వారు ధర్మాన్ని అత్యుత్తమమైనదిగా తెలుసు. ఇవన్నీ పరీక్షించి నీవు ధర్మానికి సమీపంలో నిలబడాలి.
3.158.14
देवाश्च ऋषयः सिद्धाः पितरश्चापि राक्षस ।
गन्धर्वोरगरक्षांसि वयांसि पशवस्तथा ॥ ३.१५८.१४ ॥
ఓ రాక్షసా, దేవతలు, ఋషులు, సిద్ధులు, పితృదేవతలు కూడా; గంధర్వులు, ఉరగులు, రాక్షసులు, పక్షులు, పశువులు కూడా (ధర్మాన్ని గమనిస్తారు).
3.158.15
तिर्यग्योनिगताश्चैव अपि कीटपिपीलिकाः ।
मनुष्यानुपजीवन्ति ततस्त्वमपि जीवसि ॥ ३.१५८.१५ ॥
తిర్యగ్యోనులలో జన్మించినవారు, పురుగులు, చీమలు కూడా మనుష్యులపై ఆధారపడి జీవిస్తాయి; అందువల్ల నీవు కూడా జీవిస్తున్నావు.
3.158.16
समृद्ध्या यस्य लोकस्य लोको युष्माकमृध्यति ।
इमं च लोकं शोचन्तमनुशोचन्ति देवताः।
पूज्यमानाश्च वर्धन्ते हव्यकव्यैर्यथाविधि ॥ ३.१५८.१६ ॥
ఏ లోకపు సమృద్ధిచేత మీ లోకం సమృద్ధి చెందుతుందో, శోకిస్తున్న ఈ లోకం కోసం దేవతలు శోకిస్తారు; యథావిధిగా హవ్యకవ్యాలతో పూజించబడితే వారు వృద్ధి చెందుతారు.
3.158.17
वयं राष्ट्रस्य गोप्तारो रक्षितारश्च राक्षस ।
राष्ट्रस्यारक्ष्यमाणस्य कुतो भूतिः कुतः सुखम् ॥ ३.१५८.१७ ॥
మనం రాష్ట్రానికి రక్షకులం, సంరక్షకులం, ఓ రాక్షసా. రాష్ట్రం రక్షించబడనప్పుడు సమృద్ధి ఎక్కడి నుండి? సుఖం ఎక్కడి నుండి?
3.158.18
न च राजाऽवमन्तव्यो रक्षसा जात्वनागसि ।
अनुरप्यपचारश्च नास्त्यस्माकं नराशन ॥ ३.१५८.१८ ॥
ఓ నరభక్షకుడా, నిర్దోషియైన రాజును రాక్షసుడు ఎప్పుడూ అవమానించకూడదు; మా వైపు చిన్న అపరాధమైనా లేదు.
3.158.19
विघसाशान्यथाशक्त्या कुर्महे देवतादिषु ।
गुरूंश्च ब्राह्मणांश्चैव प्रमाणप्रवणाः सदा ॥ ३.१५८.१९ ॥
మేము విఘసాశులు; మా శక్తికొద్దీ దేవతలు మొదలైనవారికి సేవలు చేస్తాము; ఎల్లప్పుడూ గురువులను, బ్రాహ్మణులను ప్రమాణానుసారం గౌరవిస్తాము.
3.158.20
द्रोग्धव्यं न च मित्रेषु न विश्वस्तेषु कर्हिचित् ।
येषां चान्नानि भुञ्जीत यत्रच स्यात्प्रतिश्रयः ॥ ३.१५८.२० ॥
ఎవరి అన్నం తింటామో, ఎక్కడ ఆశ్రయం లభిస్తుందో, ఆ మిత్రులకు, నమ్మకస్థులకు ఎప్పుడూ ద్రోహం చేయకూడదు.
3.158.21
स त्वं प्रतिश्रयेऽस्माकं पूज्यमानः सुखोषितः ।
भुक्त्वा चान्नानि दुष्प्रज्ञ कथमस्माञ्जिहीर्षसि ॥ ३.१५८.२१ ॥
నీవు మా ఆశ్రయంలో గౌరవించబడి సుఖంగా నివసించి, మా అన్నం తిన్నావు; దుష్టబుద్ధీ, మమ్మల్ని ఎలా అపహరించాలనుకుంటున్నావు?
3.158.22
एवमेव वृथाचारो वृथा वृद्धो वृथामतिः ।
वृथामरणमर्हस्त्वं वृथाऽद्य नमविष्यसि ॥ ३.१५८.२२ ॥
ఇలాగే నీవు వ్యర్థ ప్రవర్తనుడవు, వ్యర్థంగా వృద్ధుడవు, వ్యర్థబుద్ధివి; వ్యర్థ మరణానికి అర్హుడవు; ఈరోజే వ్యర్థంగా తలవంచుతావు.
3.158.23
अथ चेद्दुष्टबुद्धिस्त्वं सर्वैर्धर्मैर्विवर्जितः ।
प्रदाय शस्त्राण्यस्माकं युद्धेन द्रौपदीं हर ॥ ३.१५८.२३ ॥
నీవు దుష్టబుద్ధివై సమస్త ధర్మాలను విడిచినవాడవైతే, మా ఆయుధాలను అప్పగించి యుద్ధంలో ద్రౌపదిని తీసుకువెళ్లు.
3.158.24
अथ चेत्त्वमविज्ञाय इदं कर्म करिष्यसि ।
अधर्मं चाप्यकीर्तिं च लोके प्राप्स्यसि केवलं ॥ ३.१५८.२४ ॥
నీవు దీనిని తెలియక ఈ కర్మను చేస్తే, లోకంలో అధర్మాన్ని, అపకీర్తిని మాత్రమే పొందుతావు.
3.158.25
एतामद्य परामृश्य स्त्रियं राक्षस मानुषीम् ।
विषमेतत्समालोड्य कुम्भेन प्राशितं त्वया ॥ ३.१५८.२५ ॥
రాక్షసుడా, ఈ మానవ స్త్రీని నేడు పట్టుకొని, విషాన్ని బాగా కలిపి కుండతో నీవు త్రాగావు.
3.158.26
ततो युधिष्ठिरस्तस्य भारिकः समपद्यत ।
स तु भाराभिभूतात्मा न तथा शीघ्रगोऽभवत् ॥ ३.१५८.२६ ॥
అప్పుడు యుధిష్ఠిరుడు అతని భారం మోసి బరువైనవాడయ్యాడు; భారంతో అభిభూతమైన మనసుగలవాడై అతడు మునుపటిలా వేగంగా నడవలేదు.
3.158.27
अथाब्रवीद्द्रौपदीं च नकुलं च युधिष्ठिरः ।
मा भैष्टं राक्षसान्मूढाद्गतिरस्य मया हृता ॥ ३.१५८.२७ ॥
అప్పుడు యుధిష్ఠిరుడు ద్రౌపదితో, నకులునితో ఇలా అన్నాడు: "మూఢుడైన రాక్షసునికి భయపడకండి; నేను అతని గతిని అపహరించాను."
3.158.28
नातिदूरे महबाहुर्भविता पवनात्मजः ।
अस्मिन्मुहूर्ते संप्राप्ते नभविष्यति राक्षसः ॥ ३.१५८.२८ ॥
మహాబాహువైన వాయుపుత్రుడు (భీముడు) చాలా దూరంలో ఉండడు; ఈ ముహూర్తం వచ్చేసరికి ఆ రాక్షసుడు ఉండడు.
3.158.29
सहदेवस्तु तं दृष्ट्वा राक्षसं मूढचेतसम् ।
उवाच वचनं राजन्कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ ३.१५८.२९ ॥
కానీ సహదేవుడు ఆ మూఢచిత్తుడైన రాక్షసుని చూసి, ఓ రాజా, కుంతీపుత్రుడైన యుధిష్ఠిరునితో ఈ మాటలు పలికాడు.
3.158.30
राजन्किं नाम सत्कृत्यं क्षत्रियस्यास्त्यतोऽधिकम् ।
यद्युद्धेऽभिमुखः प्राणांस्त्यजेच्छत्रुं जयेत वा ॥ ३.१५८.३० ॥
రాజా, క్షత్రియునికి దీనికంటే గొప్ప సత్కార్యం ఏముంటుంది? యుద్ధంలో శత్రువుకు ఎదురుగా నిలిచి ప్రాణాలు అర్పించడమో, శత్రువును జయించడమో కాకుండా మరేమిటి?
3.158.31
एष वास्मान्वयं वैनं युध्यमानाः परंतप ।
सूदयेम महाबाहो देशः कालो ह्ययं नृप ॥ ३.१५८.३१ ॥
శత్రువులను దహించేవాడా, మహాబాహూ! ఇతడు మనలను సంహరించుగాక, లేక మనం పోరాడుతూ ఇతనిని సంహరిద్దాం. రాజా, ఇదే స్థలం, ఇదే సమయం.
3.158.32
क्षत्रधर्मस्य संप्राप्तः कालः सत्यपराक्रम ।
जयन्तो हन्यमाना वा प्राप्तुमर्हाम सद्गतिम् ॥ ३.१५८.३२ ॥
సత్య-పరాక్రమా! క్షత్రధర్మం పాటించే సమయం వచ్చింది. జయించినా, హతమైనా మనం ఉత్తమ గతిని పొందేందుకు అర్హులమవుతాం.
3.158.33
राक्षसे जीवमानेऽद्य रविरस्तमियाद्यदि ।
नाहं ब्रूयां पुनर्जातु क्षत्रियोस्मीति भारत ॥ ३.१५८.३३ ॥
భరతవంశీ! ఈరోజు రాక్షసుడు బ్రతికి ఉండగా సూర్యుడు అస్తమిస్తే, నేను మళ్లీ ఎప్పుడూ "నేను క్షత్రియుడను" అని చెప్పను.
3.158.34
भोभो राक्षस तिष्ठस्व सहदेवोस्मि पाण्डवः ।
हत्वा रवा मां नयस्वैनां हतो वा स्वप्स्यसीह वै ॥ ३.१५८.३४ ॥
ఓరీ రాక్షసా, ఆగు! నేను పాండుపుత్రుడు సహదేవుణ్ణి. నన్ను చంపి ఈమెను తీసుకెళ్లు, లేదా ఇక్కడే హతుడై నిద్రిస్తావు.
3.158.35
तदा ब्रुवति माद्रेये भीमसेनो यदृच्छया ।
प्रादृश्यत महाबाहुः सवज्र इव वासवः ॥ ३.१५८.३५ ॥
మాద్రీ పుత్రుడు ఈ మాటలు పలుకుతుండగా, అకస్మాత్తుగా మహాబాహువైన భీమసేనుడు కనిపించాడు, వజ్రాయుధం ధరించిన ఇంద్రునిలా.
3.158.36
सोऽपश्यद्धातरौ तत्र द्रौपदीं च यशस्विनीम् ।
क्षितिस्थं सहदेवं च क्षिपन्तं राक्षसं तदा ॥ ३.१५८.३६ ॥
అప్పుడు అక్కడ అతడు తన సోదరులను, యశస్విని ద్రౌపదిని, నేలపై పడి ఉన్న సహదేవుని, వారిని విసురుతున్న రాక్షసుడిని చూశాడు.
3.158.37
मार्गाच्च राक्षसं मूढं कालोपहतचेतसम् ।
भ्रमन्तं तत्रतत्रैव दैवेन परिमोहितम् ॥ ३.१५८.३७ ॥
దారి తప్పి, మూఢుడై, కాలంచేత మనసు దెబ్బతిని, దైవంచేత మోహితుడైన ఆ రాక్షసుడు అక్కడక్కడ తిరుగుతూ ఉన్నాడు.
3.158.38
हृतान्संदृश्य तान्भ्रातृन्द्रौपदीं च महाबलः ।
क्रोधमाहारयद्भीमो राक्षसंचेदमब्रवीत् ॥ ३.१५८.३८ ॥
ఆ మహాబలుడు భీముడు, సోదరులు, ద్రౌపది అపహరించబడటం చూసి కోపాన్ని రేపుకొని ఆ రాక్షసునితో ఇలా అన్నాడు.
3.158.39
विज्ञातोऽसि मया पूर्वं चेष्टञ्शस्त्रपरीक्षणे ।
आस्था तु त्वयि मे नास्ति यतोसि न हतस्तदा ॥ ३.१५८.३९ ॥
పూర్వం ఆయుధ పరీక్షలో నేను నిన్ను గుర్తించాను. కానీ నీ పట్ల నాకు గౌరవం లేదు, ఎందుకంటే అప్పుడే నిన్ను చంపలేదు.
3.158.40
ब्रह्मरूपप्रतिच्छन्नो न नो वदसि चाप्रियम् ।
प्रियेषु रममाणं त्वां न चैवाप्रियकारिणम्।
ब्रह्मरूपेण विहितं नैव हन्यामनागसम् ॥ ३.१५८.४० ॥
బ్రాహ్మణ రూపంలో మారువేషంలో ఉన్న నీవు మాకు అప్రియమైన మాటలు చెప్పడం లేదు; ప్రియమైన వాటిలో రమిస్తూ అప్రియ కార్యాలు చేయనివాడవు. బ్రాహ్మణ రూపంలో ఉన్న నిరపరాధిని నేను చంపను.
3.158.41
राक्षसं जानमानोऽपि यो हन्यान्नरकं व्रजेत् ।
अपक्वस्य च कालेन वधस्तव न विद्यते ॥ ३.१५८.४१ ॥
రాక్షసుడని తెలిసినా చంపేవాడు నరకానికి వెళ్తాడు; కాలంచేత ఇంకా పండని నీకు మరణం ఇంకా లేదు.
3.158.42
नूनमद्यासि संपक्वो यथा ते मतिरीदृशी ।
दत्ता कृष्णापहरणे कालेनाद्भुतकर्मणा।
सोपि कालं समासाद्य तथाऽद्य नभविष्यसि ॥ ३.१५८.४२ ॥
నిశ్చయంగా నువ్వు ఇప్పుడు పండిపోయావు, నీ బుద్ధి ఇలాంటిదే. కృష్ణను అపహరించిన సమయంలో అద్భుత కర్మ చేసిన కాలం దీనిని ఇచ్చింది; అదీ సమయం పొంది ఈ రోజు ఉండదు.
3.158.43
बडिशोऽयंत्वया ग्रस्तः कालसूत्रेण लम्बितः ।
मत्स्योऽम्भसीव स्यूतास्यः कथमद्य गमिष्यसि ॥ ३.१५८.४३ ॥
ఈ గాలము నీవు మింగావు, కాలసూత్రంతో వ్రేలాడుతున్నావు; నీటిలో నోరు కుట్టిన చేపలా. ఈ రోజు నువ్వు ఎలా వెళ్తావు?
3.158.44
यं चासि प्रस्थितो देशं मनः पूर्वं गतं च ते ।
न तं गन्तासि गन्तासि मार्गं बकहिडिम्बयोः ॥ ३.१५८.४४ ॥
నువ్వు ఏ దేశానికి బయలుదేరావో, నీ మనసు ముందే ఎక్కడికి వెళ్ళిందో, అక్కడికి నువ్వు వెళ్ళవు; బకుడు, హిడింబుల మార్గంలో వెళ్తావు.
3.158.45
एवमुक्तस्तु भीमेन राक्षसः कालचोदितः ।
भीत उत्सृज्य तान्सर्वान्युद्धाय समुपस्थितः ॥ ३.१५८.४५ ॥
భీముడు ఇలా అనగానే, కాలంచేత ప్రేరేపించబడిన రాక్షసుడు భయపడి, వారినందరినీ విడిచి యుద్ధానికి ఎదురుగా నిలిచాడు.
3.158.46
अब्रवीच्च पुनर्भीमं रोषात्प्रस्फुरिताधरः ।
न मे मूढा दिशः पाप त्वदर्थं मे विलम्बनम् ॥ ३.१५८.४६ ॥
మళ్ళీ కోపంతో పెదవులు వణుకుతూ భీముడితో అన్నాడు: 'ఓ పాపీ, నా దిక్కులు మూఢమయ్యాయి కావు; నీ కారణంగానే నా ఈ ఆలస్యం.'
3.158.47
श्रुता मे राक्षसा ये ये त्वया विनिहता रणे ।
तेषामद्यकरिष्यामि तवास्रेणोदकक्रियाम् ॥ ३.१५८.४७ ॥
యుద్ధంలో నువ్వు చంపిన రాక్షసులు ఎవరెవరో వాళ్ల గురించి విన్నాను; వారికి నీ అస్త్రంతోనే ఈ రోజు ఉదకక్రియ చేస్తాను.
3.158.48
एवमुक्त्वातदा भीमं राक्षसो योद्धुमाययौ ।
करालवदनः क्रोधात्कालसर्प इव श्वसन् ॥ ३.१५८.४८ ॥
ఇలా పలికి, అప్పుడు ఆ రాక్షసుడు భీముడితో యుద్ధం చేయడానికి వచ్చాడు. భయంకర ముఖంతో, కోపంతో కాలసర్పంలా బుసలు కొడుతూ.
3.158.49
एवमुक्तस्ततो भीमः सृक्विणी परिलेलिहन् ।
स्मयमान इव क्रोधात्साक्षात्कालान्तकोपमः ॥ ३.१५८.४९ ॥
ఇలా అనగానే, భీముడు తన నోటి అంచులను నాలుకతో నాకుతూ, కోపంతో నవ్వుతున్నవాడిలా, సాక్షాత్తు కాలాంతకుడిలా కనిపించాడు.
3.158.50
ब्रुवन्वै तिष्ठतिष्ठेति क्रोधसंरक्तलोचनः ।
बाहुसंरम्भमेवेच्छन्नभिदुद्राव राक्षसम् ॥ ३.१५८.५० ॥
"ఆగు, ఆగు" అంటూ, కోపంతో ఎర్రబడిన కళ్లతో, బాహువుల వేగాన్ని కోరుకుంటూ, భీముడు రాక్షసుడి మీదకు దూకాడు.
3.158.51
मुहुर्मुहुर्व्याददानः सृक्विणी परिसंलिहन् ।
अभिदुद्राव संरब्धो बलो वज्रधरं यथा ॥ ३.१५८.५१ ॥
మళ్లీ మళ్లీ నోరు తెరుస్తూ, నోటి అంచులను నాలుకతో నాకుతూ, కోపంతో నిండిన బలుడు వజ్రధారి వలె దూకాడు.
3.158.52
भीमसेनोऽप्यवष्टब्धो नियुद्धायाभवत्स्थितः ।
राक्षसोऽपि च विस्रब्धो बाहुयुद्धमकाङ्क्षत ॥ ३.१५८.५२ ॥
భీమసేనుడు కూడా దృఢంగా నిలబడి మల్లయుద్ధానికి సిద్ధమయ్యాడు. రాక్షసుడు కూడా విశ్వాసంతో బాహుయుద్ధాన్ని కోరాడు.
3.158.53
वर्तमाने तयो राजन्बाहुयुद्धे सुदारुणे ।
माद्रीपुत्रावतिक्रुद्धावुभावप्यभ्यधावताम् ॥ ३.१५८.५३ ॥
ఓ రాజా! వారిద్దరి మధ్య ఆ అత్యంత భయంకర బాహుయుద్ధం జరుగుతుండగా, మాద్రి ఇద్దరు కుమారులు అత్యంత కోపంతో వారి వైపు పరుగెత్తారు.
3.158.54
न्यवारयत्तौ प्रहसन्कुन्तीपुत्रो वृकोदरः ।
शक्तोऽहं राक्षसस्येति प्रेक्षध्वमिति चाब्रवीत् ॥ ३.१५८.५४ ॥
కుంతీ కుమారుడు వృకోదరుడు నవ్వుతూ ఆ ఇద్దరినీ ఆపి, "నేను ఆ రాక్షసుడిని ఓడించగలను, చూడండి" అన్నాడు.
3.158.55
आत्मना भ्रातृभिश्चैव धर्मेण सुकृतेन च ।
इष्टेन च शपे राजन्सूदयिष्यामि राक्षसम् ॥ ३.१५८.५५ ॥
ఓ రాజా, నా మీద, నా సోదరుల మీద, ధర్మం, సత్కర్మ, యజ్ఞం మీద ఒట్టు పెట్టి చెబుతున్నాను, ఆ రాక్షసుడిని నేను సంహరిస్తాను.
3.158.56
इत्येवमुक्त्वा तौ वीरौ स्पर्धमानौ परस्परम् ।
बाहुभिः समसज्जेतामुभौ रक्षोवृकोदरौ ॥ ३.१५८.५६ ॥
ఇలా చెప్పి, ఒకరితో ఒకరు పోటీపడిన ఆ ఇద్దరు వీరులు—రాక్షసుడు, వృకోదరుడు—బాహువులతో తలపడ్డారు.
3.158.57
तयोरासीत्संप्रहारः क्रुद्धयोर्भीमरक्षसोः ।
अमृष्यमाणयोः सङ्ख्ये शक्रशम्बरयोरिव ॥ ३.१५८.५७ ॥
కోపోద్రిక్తులైన భీముడు, రాక్షసుడు మధ్య భీకరమైన పోరాటం జరిగింది—యుద్ధంలో ఇంద్రుడు, శంబరుడు ఒకరినొకరు సహించలేక పోరాడినట్లుగా.
3.158.58
तौ वीरौ समभिक्रुद्धावन्योन्यं पर्यधावताम् ।
आरुज्यारुज्यतौ वृक्षानन्योन्यमभिजघ्नतुः।
जीमूताविव धर्मान्ते विनदन्तौ महाबलौ ॥ ३.१५८.५८ ॥
ఆ ఇద్దరు వీరులు అత్యంత కోపంతో ఒకరినొకరి మీదకు పరుగెత్తారు. చెట్లను విరిచి విరిచి ఒకరినొకరు కొట్టుకున్నారు—వర్షాకాలం ముగింపులో గర్జించే రెండు మేఘాలవలె, ఇద్దరు మహాబలులు.
3.158.59
बभञ्जतुर्महावृक्षानूरुभिर्बलिनां वरौ ।
अन्योन्येनाभिसंरब्धौ परस्परवधैषिणौ ॥ ३.१५८.५९ ॥
బలవంతులలో శ్రేష్ఠులైన ఆ ఇద్దరు తమ తొడలతో పెద్ద వృక్షాలను విరిచారు—ఒకరిపై ఒకరు అత్యంత కోపంతో, పరస్పర వధను కోరుతూ.
3.158.60
तद्वृक्षयुद्धमभवनमहीरुहविनाशनम् ।
वालिसुग्रीवयोर्भ्रात्रोः पुरेव कपिसिंहयोः ॥ ३.१५८.६० ॥
వాలి మరియు సుగ్రీవులు, ఆ కపి-సింహ సోదరుల వృక్ష-యుద్ధం పూర్వంలాగే మహావృక్షాల వినాశనానికి దారితీసింది.
3.158.61
आविध्याविध्य तौ वृक्षान्मुहूर्तमितरेतरम् ।
ताडयामासतुरुभौ विनदन्तौ मुहुर्मुहुः ॥ ३.१५८.६१ ॥
వారిద్దరూ క్షణకాలం చెట్లను పదే పదే త్రిప్పుతూ ఒకరిపై ఒకరు కొట్టుకున్నారు, గర్జిస్తూ మళ్ళీ మళ్ళీ కొట్టారు.
3.158.62
तस्मिन्देशे यदा वृक्षाः सर्व एव निपातिताः ।
पुगीकृताश्च शतशः परस्परवधेप्सया ॥ ३.१५८.६२ ॥
ఆ ప్రదేశంలో చెట్లన్నీ నేలకూలి వందలుగా కుప్పలు వేయబడినప్పుడు, ఒకరినొకరు చంపాలనే కోరికతో.
3.158.63
ततः शिलाः समादाय मुहूर्तमिव भारत ।
महाभ्रैरिव शैलेन्द्रौ युयुधाते महाबलौ ॥ ३.१५८.६३ ॥
తరువాత, ఓ భారతా, కొద్దిసేపు రాళ్లను ఎత్తుకుని, మహామేఘాల వంటి ఇద్దరు పర్వతరాజుల్లా ఆ మహాబలులు పోరాడారు.
3.158.64
शिलाभिरुग्ररूपाभिर्बृहतीभिः परस्परम् ।
वज्रैरिव महावेगैराजघ्नतुरमर्षणौ ॥ ३.१५८.६४ ॥
భయంకర రూపంలో ఉన్న పెద్ద రాళ్లతో, వజ్రాల్లా మహావేగంతో ఆ ఇద్దరు అసహనులు పరస్పరం కొట్టుకున్నారు.
3.158.65
अभिद्रुत्य च भूयस्तावन्योन्यबलदर्पितौ ।
भुजाभ्यां परिगृह्याथ चकर्षाते गजाविव ॥ ३.१५८.६५ ॥
తరువాత వారిద్దరూ ఒకరి బలంతో గర్వించి, మళ్లీ దూకి చేతులతో పట్టుకుని రెండు ఏనుగుల్లా లాగారు.
3.158.66
मुष्टिभिश् महाघोरैरन्योन्यमभिपेततुः ।
ततः कटकटाशब्दो बभूव शुमहात्मनोः ॥ ३.१५८.६६ ॥
అత్యంత భయంకరమైన పిడికిళ్లతో వారు ఒకరిపై ఒకరు విరుచుకుపడ్డారు. అప్పుడు ఆ ఇద్దరు మహాత్ముల నుండి కటకట అనే శబ్దం పుట్టింది.
3.158.67
ततः संहृत्यमुष्टिं तु पञ्चशीर्षमिवोरगम् ।
वेगेनाभ्यहनद्भीमो राक्षसस्य शिरोधराम् ॥ ३.१५८.६७ ॥
అప్పుడు భీముడు పిడికిలి బిగించి, ఐదు తలల పామువలె వేగంగా రాక్షసుని మెడపై కొట్టాడు.
3.158.68
ततः श्रान्तं तु तद्रक्षो भीमसेनभुजाहतम् ।
सुपरिभ्रान्तमालक्ष्य भीमसेनोऽभ्यवर्तत ॥ ३.१५८.६८ ॥
అప్పుడు భీమసేనుని బాహువుల దెబ్బతో అలసిపోయి మిక్కిలి తూలుతున్న ఆ రాక్షసుని చూసి భీమసేనుడు అతని వైపు ముందుకు సాగాడు.
3.158.69
तत एनं महाबाहुर्बाहुभ्याममरोपमः ।
समुत्क्षिप्य बलाद्भीमो निष्पिपेष महीतले ॥ ३.१५८.६९ ॥
అప్పుడు ఆ మహాబాహువు, దేవతలతో సమానుడైన భీముడు రెండు బాహువులతో అతన్ని బలంగా పైకెత్తి నేలపై నలిపివేశాడు.
3.158.70
ततः संपीड्य बलवद्भुजाभ्यां क्रोधमूर्च्छितः ।
तस्य गात्राणि सर्वाणि चूर्णयामास पाण्डवः।
अरत्निना चाभिहत्य शिरः कायादपाहरत् ॥ ३.१५८.७० ॥
అప్పుడు కోపంతో మూర్ఛిల్లిన పాండవుడు రెండు బాహువులతో అతన్ని గట్టిగా నొక్కి, అతని అవయవాలన్నింటినీ చూర్ణం చేశాడు; మోచేతితో కొట్టి అతని తలను శరీరం నుండి వేరు చేశాడు.
3.158.71
संदष्टौष्ठं विवृत्ताक्षं फलं वृक्षादिव च्युतम् ।
जटासुरस्य तु शिरो भीमसेनबलाद्धृतम्।
पपात रुधिरादिग्धं संदष्टदशनच्छदम् ॥ ३.१५८.७१ ॥
పళ్ళతో బిగించిన పెదవులు, తిరగబడిన కళ్ళతో, చెట్టు నుండి రాలిన పండులా, భీమసేనుని బలంతో పట్టుకోబడిన జటాసురుని తల రక్తంతో తడిసి నేలపై పడింది.
3.158.72
तं निहत्यमहेष्वासो युधिष्ठिरमुपागमत् ।
स्तूयमानो द्विजाग्र्यैस्तु मरुद्भिरिव वासवः ॥ ३.१५८.७२ ॥
ఆ రాక్షసుడిని చంపి మహాధనుర్ధరుడు యుధిష్ఠిరుని వద్దకు వచ్చాడు; శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులచే స్తుతించబడుతూ, మరుత్తులచే స్తుతించబడే ఇంద్రునిలా.