ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.16.1
तां तूपयातो राजेन्द्र साल्वः सौभपतिस्तदा ।
प्रभूतनरनागेन बलेनोपविवेश ह ॥ ३.१६.१ ॥
ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ಆಗ ಸೌಭಪತಿ ಸಾಲ್ವನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು, ಅಸಂಖ್ಯ ಮನುಷ್ಯರು ಮತ್ತು ಆನೆಗಳ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೀಡುಬಿಟ್ಟನು.
3.16.2
समे निविष्टां सा सेना प्रभूतसलिलाशये ।
चतुरङ्गबलोपेता साल्वराजाभिपालिता ॥ ३.१६.२ ॥
ನೀರು ಹೇರಳವಾಗಿರುವ ಸಮತಟ್ಟಾದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಬೀಡುಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ಆ ಸೇನೆಯು ಚತುರಂಗ ಬಲದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಸಾಲ್ವ ರಾಜನಿಂದ ರಕ್ಷಿತವಾಗಿತ್ತು.
3.16.3
वर्जयित्वा श्मशानानि देवतायतनानि च ।
वल्मीकांश्चैव चैत्यांश्च संनिविष्टमभूद्बलम् ॥ ३.१६.३ ॥
ಸ್ಮಶಾನಗಳು, ದೇವಾಲಯಗಳು, ಹುತ್ತಗಳು ಮತ್ತು ಚೈತ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಆ ಸೇನೆ ಬೀಡುಬಿಟ್ಟಿತ್ತು.
3.16.4
अनीकानां विभागेन पन्थानः सुकृतास्तथा ।
प्रथमा नवमाश्चैव साल्वस्य शिबिरे नृप ॥ ३.१६.४ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಸಾಲ್ವನ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಸೇನಾ ವಿಭಾಗಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಮಾಡಲಾದ ಮಾರ್ಗಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ರಚಿತವಾಗಿದ್ದವು; ಮೊದಲನೆಯವು ಮತ್ತು ಒಂಬತ್ತನೆಯವು ಕೂಡ.
3.16.5
सर्वायुधसमोपेतं सर्वशस्त्रविशारदम् ।
रथनागाश्वकलिलं पदातिजनसंकुलम् ॥ ३.१६.५ ॥
ಆ ಸೇನೆ ಎಲ್ಲ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಎಲ್ಲ ಶಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣವಾಗಿತ್ತು; ರಥ, ಆನೆ, ಕುದುರೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಕಾಲಾಳುಗಳಿಂದ ಕಿಕ್ಕಿರಿದಿತ್ತು.
3.16.6
तुष्टपुष्टबलोपेतं वीरलक्षणलक्षितम् ।
विचित्रध्वजसन्नाहं विचित्ररथकार्मुकम् ॥ ३.१६.६ ॥
ಆ ಸೇನೆ ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ಪುಷ್ಟವಾದ ಬಲದಿಂದ ಕೂಡಿ, ವೀರಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು; ವಿಚಿತ್ರ ಧ್ವಜ, ಕವಚ, ರಥ, ಧನುಸ್ಸುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು.
3.16.7
संनिवेश्य च कौरव्य द्वारकायां नरर्षभ ।
अभिसारयामास तदा वेगैन पतगेन्द्रवत् ॥ ३.१६.७ ॥
ಕೌರವ್ಯನೇ, ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ದ್ವಾರಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಆಗ ಗರುಡನಂತಹ ವೇಗದಿಂದ ಅದನ್ನು ಮುಂದೆ ನಡೆಸಿದನು.
3.16.8
तदापतन्तं संदृश्य बलं साल्वपतेस्तदा ।
निर्याय योधयामासुः कुमारा वृष्णिनन्दनाः ॥ ३.१६.८ ॥
ಆಗ ಸಾಲ್ವರಾಜನ ಸೈನ್ಯ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ವೃಷ್ಣಿ ವಂಶದ ರಾಜಕುಮಾರರು ಹೊರಬಂದು ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದರು.
3.16.9
असहन्तोऽभियानं तत्साल्वराजस्य कौरव ।
चारुदेष्णश्च साम्बश्च प्रद्युम्नश्च रमहारथः ॥ ३.१६.९ ॥
ಕೌರವನೇ, ಸಾಲ್ವರಾಜನ ಆ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಸಹಿಸದೆ, ಚಾರುದೇಷ್ಣ, ಸಾಂಬ ಮತ್ತು ಮಹಾರಥ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಕೂಡ.
3.16.10
ते रथैर्दंशिताः सर्वेविचित्राभरणध्वजाः ।
संसक्ताः साल्वराजस्य बहुभिर्योधपुङ्गवैः ॥ ३.१६.१० ॥
ಅವರೆಲ್ಲರೂ ರಥಗಳ ಮೇಲೆ ಕವಚಧಾರಿಗಳಾಗಿ, ವಿಚಿತ್ರ ಆಭರಣ ಮತ್ತು ಧ್ವಜಗಳೊಂದಿಗೆ, ಸಾಲ್ವರಾಜನ ಅನೇಕ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯೋಧರೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಿದರು.
3.16.11
गृहीत्वा कार्मुकं साम्बः साल्वस्य सचिवं रणे ।
यीधयामास संहृष्टः क्षेमधूर्तिं चमूपतिम् ॥ ३.१६.११ ॥
ಸಾಂಬನು ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ರಣದಲ್ಲಿ ಸಾಲ್ವನ ಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು ಸೇನಾಪತಿ ಕ್ಷೇಮಧೂರ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹರ್ಷದಿಂದ ಹೋರಾಡಿದನು.
3.16.12
तस्य बाणमयं वर्षं जाम्बवत्याः सुतो महत् ।
मुमोच भरतश्रेष्ठ यथावर्षं सहस्रदृक् ॥ ३.१६.१२ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಜಾಂಬವತಿಯ ಮಗನು ಅವನ ಮೇಲೆ ಬಾಣಗಳ ಮಹಾ ಮಳೆಯನ್ನು ಸುರಿಸಿದನು, ಸಹಸ್ರನೇತ್ರನು (ಇಂದ್ರ) ಮಳೆ ಸುರಿಸುವಂತೆ.
3.16.13
तद्बाणवर्षं तुमुलं विषेहे स चमूपतिः ।
क्षेमधूर्तिर्महाराज हिमवानिव निश्चलः ॥ ३.१६.१३ ॥
ಆ ಬಾಣಗಳ ಭೀಕರ ಮಳೆಯನ್ನು ಆ ಸೇನಾಪತಿ ಸಹಿಸಿದನು. ಮಹಾರಾಜ, ಕ್ಷೇಮಧೂರ್ತಿ ಹಿಮಾಲಯದಂತೆ ಅಚಲನಾಗಿ ನಿಂತನು.
3.16.14
ततः साम्बाय राजेन्द्र क्षेमधूर्तिरपि स्वयम् ।
मुमोच मायाविहितं शरजालं महत्तरम् ॥ ३.१६.१४ ॥
ನಂತರ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಕ್ಷೇಮಧೂರ್ತಿಯೂ ತಾನೇ ಸಾಂಬನ ಮೇಲೆ ಮಾಯೆಯಿಂದ ರಚಿಸಿದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಬಾಣಜಾಲವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.
3.16.15
ततो मायामयं जालं माययैव विदार्यसः ।
साम्बः शरसहस्रेण रथमस्याभ्यवर्षत ॥ ३.१६.१५ ॥
ನಂತರ ಸಾಂಬನು ಮಾಯೆಯಿಂದಲೇ ಆ ಮಾಯಾಜಾಲವನ್ನು ಸೀಳಿ, ಸಾವಿರ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನ ರಥದ ಮೇಲೆ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದನು.
3.16.16
ततः स विद्धः साम्बेन क्षेमधूर्तिश्चमूपतिः ।
अपायाज्जवनैरश्वैः साम्बबाणप्रपीडितः ॥ ३.१६.१६ ॥
ನಂತರ ಸಾಂಬನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡು ಪೀಡಿತನಾದ ಆ ಸೇನಾಪತಿ ಕ್ಷೇಮಧೂರ್ತಿ ವೇಗದ ಕುದುರೆಗಳ ಮೇಲೆ ಓಡಿಹೋದನು.
3.16.17
तस्मिन्विप्रद्रुते शरे साल्वस्याथ चमूपतौ ।
वेगवान्नाम दैतेयः सुतं मेऽभ्यद्रवद्बली ॥ ३.१६.१७ ॥
ಶಾಲ್ವನ ಆ ಸೇನಾಪತಿ ಓಡಿಹೋದ ಬಳಿಕ, ವೇಗವಾನ್ ಎಂಬ ಬಲಿಷ್ಠ ದೈತ್ಯನು ನನ್ನ ಮಗನ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದನು.
3.16.18
अभिपन्नस्तु राजेन्द्र साम्बो वृष्णिकुलोद्वहः ।
वेगं वेगवतो राजंस्तस्थौ वीरो विधारयन् ॥ ३.१६.१८ ॥
ಆದರೆ ರಾಜೇಂದ್ರ, ವೃಷ್ಣಿ ವಂಶದ ಗೌರವವಾದ ಸಾಂಬನು ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೊಳಗಾದರೂ, ಆ ವೇಗವಂತನ ವೇಗವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತ ವೀರನಂತೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತನು.
3.16.19
स वेगवति कौन्तेय साम्बो वेगवतीं गदाम् ।
चिक्षेप तरसा वीरो व्याविद्ध्यन्सत्यविक्रमः ॥ ३.१६.१९ ॥
ಕೌಂತೇಯ! ಆ ವೀರ ಸಾಂಬನು ವೇಗವತಿ ಎಂಬ ಗದೆಯನ್ನು ವೇಗದಿಂದ ಸುತ್ತಿ, ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಿಯಾಗಿ ಎಸೆದನು.
3.16.20
तया त्वभिहतो राजन्वेगवान्न्यपतद्भुवि ।
वातरुग्णं इव क्षुण्णो जीर्णमूलोवनस्पतिः ॥ ३.१६.२० ॥
ರಾಜನೇ! ಆ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ವೇಗವಾನ್ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದನು; ಗಾಳಿಗೆ ಮುರಿದು ಬೇರು ಕೊಳೆತ ಮರದಂತೆ.
3.16.21
तस्मिन्निपतिते वीरे गदारुग्णे महासुरे ।
प्रविश्य महतीं सेनां योधयामास मे सुतः ॥ ३.१६.२१ ॥
ಆ ವೀರ ಮಹಾಸುರನು ಗದೆಯಿಂದ ಮುರಿದು ಬಿದ್ದ ನಂತರ, ನನ್ನ ಮಗನು ಮಹಾ ಸೇನೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದನು.
3.16.22
चारुदेष्णेन संसक्तो विविन्ध्यो नाम दानवः ।
महारथः समाज्ञातो महाराज महाधनुः ॥ ३.१६.२२ ॥
ಮಹಾರಾಜ! ಚಾರುದೇಷ್ಣನೊಡನೆ ಹೋರಾಡಿದ ವಿವಿಂಧ್ಯ ಎಂಬ ದಾನವ ಮಹಾರಥನು, ಪ್ರಸಿದ್ಧನು, ಮಹಾ ಧನುರ್ಧರನು.
3.16.23
ततः सुतुमुलं युद्धं चारुदेष्णविविन्ध्ययोः ।
वृत्रवासवयो राजन्यथापूर्वं तथाऽभवत् ॥ ३.१६.२३ ॥
ಆಗ ಚಾರುದೇಷ್ಣ ಮತ್ತು ವಿವಿಂಧ್ಯರ ನಡುವೆ ಘೋರ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು, ರಾಜನೇ; ಹಿಂದೆ ವೃತ್ರ ಮತ್ತು ವಾಸವರ ನಡುವೆ ನಡೆದಂತೆ.
3.16.24
अन्योन्यस्याभिसंक्रुद्धावन्योन्यं जघ्नतुः शरैः ।
विनदन्तौ महाराज सिंहाविव महाबलौ ॥ ३.१६.२४ ॥
ಪರಸ್ಪರ ಅತಿ ಕೋಪದಿಂದ ಇಬ್ಬರೂ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಹೊಡೆದರು, ಮಹಾರಾಜ; ಸಿಂಹಗಳಂತೆ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಗಳು.
3.16.25
रौक्मिणेयस्ततो बाणमग्न्यर्कोपमवर्चसम् ।
अभिमन्त्र्य महास्त्रेण संदधे शत्रुनाशनम् ॥ ३.१६.२५ ॥
ನಂತರ ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಮಗನು ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ತೇಜಸ್ಸಿನ, ಶತ್ರುನಾಶಕ ಬಾಣವನ್ನು ಮಹಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಅಭಿಮಂತ್ರಿಸಿ ಧನುಸ್ಸಿಗೆ ಹೂಡಿದನು.
3.16.26
स विविन्ध्याय सक्रोधः समाहूय महारथः ।
चिक्षेप मे सुतो राजन्स गतासुरथापतत् ॥ ३.१६.२६ ॥
ಆ ಮಹಾರಥಿಯು ಕೋಪದಿಂದ ವಿವಿಂಧ್ಯನನ್ನು ಕರೆದನು; ರಾಜನೇ, ನನ್ನ ಮಗನು ಅವನ ಮೇಲೆ ಎಸೆದನು, ಅವನು ಪ್ರಾಣವಿಲ್ಲದೆ ಬಿದ್ದನು.
3.16.27
विविन्ध्यं निहृतं दृष्ट्वा तां च विक्षोभितां चमूम् ।
कामगेन स सौभेन साल्वः पुनरुपागमत् ॥ ३.१६.२७ ॥
ವಿವಿಂಧ್ಯನು ಹತನಾದುದನ್ನೂ ಆ ಸೇನೆ ಕಳವಳಗೊಂಡುದನ್ನೂ ಕಂಡು, ಶಾಲ್ವನು ಇಚ್ಛಾನುಸಾರ ಚಲಿಸುವ ಸೌಭದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಬಂದನು.
3.16.28
ततो व्याकुलितं सर्वं द्वारकावासि तद्बलम् ।
दृष्ट्वा साल्वं महाबाहो सौभस्थं पृथिवीगतम् ॥ ३.१६.२८ ॥
ಆಗ, ಓ ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ದ್ವಾರಕೆಯ ನಿವಾಸಿಗಳ ಆ ಸೇನೆಯೆಲ್ಲವೂ ಕಳವಳಗೊಂಡಿತು; ಸೌಭದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಶಾಲ್ವನು ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು.
3.16.29
ततो निर्याय कौरव्य अवस्थाप्य च तद्बलम् ।
आनर्तानां महाराज प्रद्युम्नो वाक्यमब्रवीत् ॥ ३.१६.२९ ॥
ನಂತರ, ಓ ಕೌರವನೇ, ಮಹಾರಾಜನೇ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ಹೊರಬಂದು ಆ ಸೇನೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಆನರ್ತರಿಗೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
3.16.30
सर्वे भवन्तस्तिष्ठन्तु सर्वे पश्यन्तु मां युधि ।
निवारयन्तं संग्रामे बलात्सौभं सराजकम् ॥ ३.१६.३० ॥
ನೀವೆಲ್ಲರೂ ನಿಲ್ಲಿರಿ; ನೀವೆಲ್ಲರೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿರಿ, ನಾನು ಬಲದಿಂದ ಅರಸನೊಂದಿಗೆ ಸೌಭವನ್ನು ತಡೆಯುವಾಗ.
3.16.31
अयं सौभपतेः सेनामायसैर्भुजगैरिव ।
धनुर्भुजविनिर्मुक्तैर्नाशयम्यद्य यादवाः ॥ ३.१६.३१ ॥
ಯಾದವರೇ, ಇಗೋ ಇಂದು ಸೌಭಪತಿಯ ಸೇನೆಯನ್ನು ಕಬ್ಬಿಣದ ಸರ್ಪಗಳಂತೆ, ಧನುಸ್ಸಿನ ಭುಜಗಳಿಂದ ಬಿಟ್ಟ ಬಾಣಗಳಿಂದ ನಾಶಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
3.16.32
आश्वसध्वं न भीः कार्या सौभराडद्य नश्यति ।
मयाऽभिपन्नो दुष्टात्मा ससौभो विनशिष्यति ॥ ३.१६.३२ ॥
ಧೈರ್ಯವಿರಲಿ, ಭಯ ಬೇಡ; ಸೌಭರಾಜ ಇಂದು ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ. ನನ್ನಿಂದ ಆವೃತನಾದ ಆ ದುಷ್ಟಾತ್ಮ ಸೌಭದೊಂದಿಗೆ ವಿನಾಶ ಹೊಂದುವನು.
3.16.33
एवं ब्रुवति संहृष्टे प्रद्युम्ने पाण्डुनन्दन ।
धिष्टितं तद्बलं द्वारि युयुधे च यथासुखम् ॥ ३.१६.३३ ॥
ಪಾಂಡುನಂದನನೇ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ಹರ್ಷದಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ, ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಆ ಸೇನೆ ಸುಖವಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿತು.