ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.16.1
तां तूपयातो राजेन्द्र साल्वः सौभपतिस्तदा ।
प्रभूतनरनागेन बलेनोपविवेश ह ॥ ३.१६.१ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେତେବେଳେ ସୌଭପତି ସାଲ୍ୱ ସେଠାକୁ ଆସି ବହୁ ମନୁଷ୍ୟ ଓ ହାତୀ ସହିତ ସୈନ୍ୟ ନେଇ ଛାଉଣି ପକାଇଲେ।
3.16.2
समे निविष्टां सा सेना प्रभूतसलिलाशये ।
चतुरङ्गबलोपेता साल्वराजाभिपालिता ॥ ३.१६.२ ॥
ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ ସମତଳ ଭୂମିରେ ଛାଉଣି ପକାଇଥିବା ସେହି ସେନା ଚତୁରଙ୍ଗ ବଳସହିତ ଥିଲା ଏବଂ ସାଲ୍ୱ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ଥିଲା।
3.16.3
वर्जयित्वा श्मशानानि देवतायतनानि च ।
वल्मीकांश्चैव चैत्यांश्च संनिविष्टमभूद्बलम् ॥ ३.१६.३ ॥
ଶ୍ମଶାନ, ଦେବାଳୟ, ବଲ୍ମୀକ ଓ ଚୈତ୍ୟ ବର୍ଜନ କରି ସେହି ସୈନ୍ୟ ଛାଉଣି ପକାଇଥିଲା।
3.16.4
अनीकानां विभागेन पन्थानः सुकृतास्तथा ।
प्रथमा नवमाश्चैव साल्वस्य शिबिरे नृप ॥ ३.१६.४ ॥
ହେ ନୃପ, ସାଲ୍ୱଙ୍କ ଛାଉଣିରେ ସୈନ୍ୟ ବିଭାଗ ଅନୁସାରେ ନିର୍ମିତ ପଥଗୁଡ଼ିକ ସୁଚାରୁ ଥିଲା; ପ୍ରଥମ ଓ ନବମ ପଥ ମଧ୍ୟ ସେପରି।
3.16.5
सर्वायुधसमोपेतं सर्वशस्त्रविशारदम् ।
रथनागाश्वकलिलं पदातिजनसंकुलम् ॥ ३.१६.५ ॥
ସେହି ସୈନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଆୟୁଧରେ ସଜ୍ଜିତ ଓ ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରରେ ନିପୁଣ ଥିଲା; ରଥ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ପଦାତିକରେ ଠାସି ହୋଇଥିଲା।
3.16.6
तुष्टपुष्टबलोपेतं वीरलक्षणलक्षितम् ।
विचित्रध्वजसन्नाहं विचित्ररथकार्मुकम् ॥ ३.१६.६ ॥
ସେହି ସୈନ୍ୟ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ପୁଷ୍ଟ ବଳରେ ଯୁକ୍ତ ଓ ବୀରଲକ୍ଷଣରେ ଚିହ୍ନିତ ଥିଲା; ବିଚିତ୍ର ଧ୍ୱଜ, କବଚ, ରଥ ଓ ଧନୁରେ ଯୁକ୍ତ ଥିଲା।
3.16.7
संनिवेश्य च कौरव्य द्वारकायां नरर्षभ ।
अभिसारयामास तदा वेगैन पतगेन्द्रवत् ॥ ३.१६.७ ॥
ହେ କୌରବ୍ୟ, ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦ୍ବାରକାରେ ସେନା ସ୍ଥାପନ କରି ସେ ତଦା ଗରୁଡ଼ ପରି ବେଗରେ ତାହାକୁ ଅଗ୍ରସର କଲେ।
3.16.8
तदापतन्तं संदृश्य बलं साल्वपतेस्तदा ।
निर्याय योधयामासुः कुमारा वृष्णिनन्दनाः ॥ ३.१६.८ ॥
ସେତେବେଳେ ସାଲ୍ୱରାଜଙ୍କ ସେନାକୁ ଆକ୍ରମଣ କରି ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ବୃଷ୍ଣି ବଂଶର ରାଜକୁମାରମାନେ ବାହାରି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
3.16.9
असहन्तोऽभियानं तत्साल्वराजस्य कौरव ।
चारुदेष्णश्च साम्बश्च प्रद्युम्नश्च रमहारथः ॥ ३.१६.९ ॥
ହେ କୌରବ, ସାଲ୍ୱରାଜଙ୍କ ସେହି ଆକ୍ରମଣ ସହିପାରି ନ ଥିବାରୁ ଚାରୁଦେଷ୍ଣ, ସାମ୍ବ ଏବଂ ମହାରଥ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ମଧ୍ୟ।
3.16.10
ते रथैर्दंशिताः सर्वेविचित्राभरणध्वजाः ।
संसक्ताः साल्वराजस्य बहुभिर्योधपुङ्गवैः ॥ ३.१६.१० ॥
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ରଥରେ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇ, ବିଚିତ୍ର ଅଳଙ୍କାର ଓ ଧ୍ୱଜା ସହିତ, ସାଲ୍ୱରାଜଙ୍କ ଅନେକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଦ୍ଧା ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ ଲାଗିଲେ।
3.16.11
गृहीत्वा कार्मुकं साम्बः साल्वस्य सचिवं रणे ।
यीधयामास संहृष्टः क्षेमधूर्तिं चमूपतिम् ॥ ३.१६.११ ॥
ସାମ୍ବ ଧନୁ ଧରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ସାଲ୍ୱଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ସେନାପତି କ୍ଷେମଧୂର୍ତ୍ତି ସହିତ ହର୍ଷରେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
3.16.12
तस्य बाणमयं वर्षं जाम्बवत्याः सुतो महत् ।
मुमोच भरतश्रेष्ठ यथावर्षं सहस्रदृक् ॥ ३.१६.१२ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ଉପରେ ବାଣମୟ ମହାବର୍ଷା ବର୍ଷାଇଲେ, ସହସ୍ରନେତ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ଯେପରି ବର୍ଷା କରନ୍ତି।
3.16.13
तद्बाणवर्षं तुमुलं विषेहे स चमूपतिः ।
क्षेमधूर्तिर्महाराज हिमवानिव निश्चलः ॥ ३.१६.१३ ॥
ସେଇ ବାଣବର୍ଷାକୁ ସେ ସେନାପତି ସହ୍ୟ କଲେ। ହେ ମହାରାଜ, କ୍ଷେମଧୂର୍ତ୍ତି ହିମାଳୟ ପରି ଅଚଳ ରହିଲେ।
3.16.14
ततः साम्बाय राजेन्द्र क्षेमधूर्तिरपि स्वयम् ।
मुमोच मायाविहितं शरजालं महत्तरम् ॥ ३.१६.१४ ॥
ତା'ପରେ ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, କ୍ଷେମଧୂର୍ତ୍ତି ନିଜେ ସାମ୍ବ ଉପରେ ମାୟାରେ ସୃଷ୍ଟ ଅତି ବିଶାଳ ବାଣଜାଲ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
3.16.15
ततो मायामयं जालं माययैव विदार्यसः ।
साम्बः शरसहस्रेण रथमस्याभ्यवर्षत ॥ ३.१६.१५ ॥
ତା'ପରେ ସାମ୍ବ ମାୟାରେ ହିଁ ସେ ମାୟାମୟ ଜାଲ ଚିରି ଦେଲେ ଏବଂ ହଜାର ବାଣରେ ତାଙ୍କ ରଥ ଉପରେ ବର୍ଷା କଲେ।
3.16.16
ततः स विद्धः साम्बेन क्षेमधूर्तिश्चमूपतिः ।
अपायाज्जवनैरश्वैः साम्बबाणप्रपीडितः ॥ ३.१६.१६ ॥
ତା'ପରେ ସାମ୍ବଙ୍କ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ଓ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ସେ ସେନାପତି କ୍ଷେମଧୂର୍ତ୍ତି ଦ୍ରୁତଗାମୀ ଘୋଡ଼ାରେ ପଳାଇଗଲେ।
3.16.17
तस्मिन्विप्रद्रुते शरे साल्वस्याथ चमूपतौ ।
वेगवान्नाम दैतेयः सुतं मेऽभ्यद्रवद्बली ॥ ३.१६.१७ ॥
ଶାଲ୍ୱଙ୍କ ସେ ସେନାପତି ପଳାଇଗଲା ପରେ ବେଗବାନ ନାମକ ବଳବାନ ଦୈତ୍ୟ ମୋ ପୁତ୍ର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲା।
3.16.18
अभिपन्नस्तु राजेन्द्र साम्बो वृष्णिकुलोद्वहः ।
वेगं वेगवतो राजंस्तस्थौ वीरो विधारयन् ॥ ३.१६.१८ ॥
କିନ୍ତୁ ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ବୃଷ୍ଣି କୁଳର ଗୌରବ ସାମ୍ବ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ବେଗବାନଙ୍କ ବେଗ ସହି ବୀରପରି ଅଚଳ ରହିଲେ।
3.16.19
स वेगवति कौन्तेय साम्बो वेगवतीं गदाम् ।
चिक्षेप तरसा वीरो व्याविद्ध्यन्सत्यविक्रमः ॥ ३.१६.१९ ॥
ହେ କୌନ୍ତେୟ! ସେହି ବୀର ସାମ୍ବ ବେଗବତୀ ଗଦାକୁ ବେଗରେ ଘୂରାଇ, ସତ୍ୟ-ପରାକ୍ରମୀ ହୋଇ ଫିଙ୍ଗିଲେ।
3.16.20
तया त्वभिहतो राजन्वेगवान्न्यपतद्भुवि ।
वातरुग्णं इव क्षुण्णो जीर्णमूलोवनस्पतिः ॥ ३.१६.२० ॥
ହେ ରାଜନ୍! ସେହି ଆଘାତରେ ଆହତ ବେଗବାନ୍ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ଝଡ଼ରେ ଭାଙ୍ଗି ମୂଳ ଜୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା ବୃକ୍ଷ ପରି।
3.16.21
तस्मिन्निपतिते वीरे गदारुग्णे महासुरे ।
प्रविश्य महतीं सेनां योधयामास मे सुतः ॥ ३.१६.२१ ॥
ସେହି ବୀର ମହାସୁର ଗଦାରେ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଗଲେ, ମୋ ପୁତ୍ର ବିରାଟ ସେନା ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
3.16.22
चारुदेष्णेन संसक्तो विविन्ध्यो नाम दानवः ।
महारथः समाज्ञातो महाराज महाधनुः ॥ ३.१६.२२ ॥
ହେ ମହାରାଜ! ଚାରୁଦେଷ୍ଣଙ୍କ ସହିତ ଯୁଝୁଥିବା ବିବିନ୍ଧ୍ୟ ନାମକ ଦାନବ ମହାରଥୀ, ବିଖ୍ୟାତ ଓ ମହାଧନୁର୍ଦ୍ଧର ଥିଲେ।
3.16.23
ततः सुतुमुलं युद्धं चारुदेष्णविविन्ध्ययोः ।
वृत्रवासवयो राजन्यथापूर्वं तथाऽभवत् ॥ ३.१६.२३ ॥
ତା'ପରେ ଚାରୁଦେଷ୍ଣ ଓ ବିବିନ୍ଧ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୀଷଣ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ହେ ରାଜନ୍; ପୂର୍ବରେ ବୃତ୍ର ଓ ବାସବଙ୍କ ପରି।
3.16.24
अन्योन्यस्याभिसंक्रुद्धावन्योन्यं जघ्नतुः शरैः ।
विनदन्तौ महाराज सिंहाविव महाबलौ ॥ ३.१६.२४ ॥
ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ରୋଧରେ ସେମାନେ ଉଭୟ ବାଣରେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କଲେ, ହେ ମହାରାଜ; ସିଂହ ପରି ଗର୍ଜନ କରି, ମହାବଳୀ।
3.16.25
रौक्मिणेयस्ततो बाणमग्न्यर्कोपमवर्चसम् ।
अभिमन्त्र्य महास्त्रेण संदधे शत्रुनाशनम् ॥ ३.१६.२५ ॥
ତା'ପରେ ରୁକ୍ମିଣୀ ପୁତ୍ର ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ତେଜସମ୍ପନ୍ନ, ଶତ୍ରୁନାଶକ ବାଣକୁ ମହାଅସ୍ତ୍ରରେ ଅଭିମନ୍ତ୍ରିତ କରି ଧନୁରେ ସନ୍ଧାନ କଲେ ।
3.16.26
स विविन्ध्याय सक्रोधः समाहूय महारथः ।
चिक्षेप मे सुतो राजन्स गतासुरथापतत् ॥ ३.१६.२६ ॥
ସେ ମହାରଥୀ କ୍ରୋଧରେ ବିବିନ୍ଧ୍ୟଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ; ହେ ରାଜନ୍, ମୋ ପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ଉପରେ ନିକ୍ଷେପ କଲେ ଏବଂ ସେ ପ୍ରାଣହୀନ ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲେ ।
3.16.27
विविन्ध्यं निहृतं दृष्ट्वा तां च विक्षोभितां चमूम् ।
कामगेन स सौभेन साल्वः पुनरुपागमत् ॥ ३.१६.२७ ॥
ବିବିନ୍ଧ୍ୟ ନିହତ ହୋଇଛି ଏବଂ ସେ ସେନା ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ ହୋଇଛି ଦେଖି, ଶାଲ୍ୱ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଗତିଶୀଳ ସୌଭ ସହିତ ପୁନର୍ବାର ଆସିଲା ।
3.16.28
ततो व्याकुलितं सर्वं द्वारकावासि तद्बलम् ।
दृष्ट्वा साल्वं महाबाहो सौभस्थं पृथिवीगतम् ॥ ३.१६.२८ ॥
ତା'ପରେ ହେ ମହାବାହୋ, ଦ୍ୱାରକାବାସୀଙ୍କର ସେହି ସମସ୍ତ ସେନା ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇଗଲା; ସୌଭରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଶାଲ୍ୱ ପୃଥିବୀରେ ଓହ୍ଲାଇଥିବା ଦେଖି ।
3.16.29
ततो निर्याय कौरव्य अवस्थाप्य च तद्बलम् ।
आनर्तानां महाराज प्रद्युम्नो वाक्यमब्रवीत् ॥ ३.१६.२९ ॥
ତା'ପରେ ହେ କୌରବ, ହେ ମହାରାଜ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ବାହାରି ସେହି ସେନାକୁ ସ୍ଥିର କରି ଆନର୍ତମାନଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ ।
3.16.30
सर्वे भवन्तस्तिष्ठन्तु सर्वे पश्यन्तु मां युधि ।
निवारयन्तं संग्रामे बलात्सौभं सराजकम् ॥ ३.१६.३० ॥
ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ ଠିଆ ହୁଅନ୍ତୁ; ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋତେ ଦେଖନ୍ତୁ, ମୁଁ ବଳପୂର୍ବକ ରାଜା ସହିତ ସୌଭକୁ ରୋକୁଥିବା ବେଳେ ।
3.16.31
अयं सौभपतेः सेनामायसैर्भुजगैरिव ।
धनुर्भुजविनिर्मुक्तैर्नाशयम्यद्य यादवाः ॥ ३.१६.३१ ॥
ହେ ଯାଦବଗଣ, ଦେଖ, ଆଜି ମୁଁ ସୌଭପତିଙ୍କ ସେନାକୁ ଲୌହ ସର୍ପ ପରି, ଧନୁର୍ଧର ବାହୁରୁ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ବାଣରେ ନଷ୍ଟ କରୁଛି।
3.16.32
आश्वसध्वं न भीः कार्या सौभराडद्य नश्यति ।
मयाऽभिपन्नो दुष्टात्मा ससौभो विनशिष्यति ॥ ३.१६.३२ ॥
ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହୁଅ, ଭୟ କର ନାହିଁ; ସୌଭରାଜ ଆଜି ନଷ୍ଟ ହେଉଛି। ମୋ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା ସେ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ସୌଭ ସହ ବିନଷ୍ଟ ହେବ।
3.16.33
एवं ब्रुवति संहृष्टे प्रद्युम्ने पाण्डुनन्दन ।
धिष्टितं तद्बलं द्वारि युयुधे च यथासुखम् ॥ ३.१६.३३ ॥
ହେ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଆନନ୍ଦରେ ଏପରି କହୁଥିବା ବେଳେ, ଦ୍ୱାରରେ ଅବସ୍ଥିତ ସେଇ ସେନା ସୁଖରେ ଯୁଦ୍ଧ କଲା।