Mahābhārata · Adhyāya 3.161
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.161.1
आर्ष्टिषेणाश्रमे तस्मिन्मम पूर्वपितामहाः ।
पाण्डोः पुत्रा महात्मान सर्वे दिव्यपराक्रमाः ॥ ३.१६१.१ ॥
En el ermitaño de Ārṣṭiṣeṇa, mis antepasados, los magnánimos hijos de Pāṇḍu, todos de prowess divino, moraron allí.
3.161.2
कियन्तं कालमवसन्पर्वते गन्धमादने ।
किंच चक्रुर्महावीर्याः सर्वेऽतिबलपौरुषाः ॥ ३.१६१.२ ॥
¿Cuánto tiempo moraron en la montaña Gandhamādana? ¿Y qué hicieron todos ellos, de gran valor y fuerza y virilidad sobrehumanas?
3.161.3
कानि चाभ्यवहार्याणि तत्र तेषां महात्मनाम् ।
वसतां लोकवीराणामासंस्तद्ब्रूहि सत्तम ॥ ३.१६१.३ ॥
¿Cuáles eran los alimentos aptos para ser comidos allí por aquellos magnánimos héroes del mundo que moraban allí? Dímelo, el mejor de los buenos.
3.161.4
विस्तरेण च मे शंस भीमसेनपराक्रमम् ।
यद्यच्चक्रे महाबाहुस्तस्मिन्हैमवते गिरौ ॥ ३.१६१.४ ॥
Cuéntame con detalle la proeza de Bhīmasena, cuanto hizo el de brazos poderosos en aquella montaña del Himalaya.
3.161.5
न खल्वासीत्पुनर्युद्धं तस् यक्षैर्द्विजोत्तम ।
धनदाध्युषिते नित्यं वसतस्तत्र पर्वते ॥ ३.१६१.५ ॥
En verdad no hubo de nuevo batalla con los yakṣas, oh el mejor de los nacidos dos veces, mientras moraban siempre en aquella montaña habitada por Dhanada (Kubera).
3.161.6
कच्चित्समागमस्तेषामासीद्वैश्रवणस्य च ।
तत्र ह्यायाति धनद आर्ष्टिषेणो यथाऽब्रवीत् ॥ ३.१६१.६ ॥
¿Hubo un encuentro suyo con Vaiśravaṇa (Kubera)? Pues allí viene Dhanada (Kubera), como había dicho Ārṣṭiṣeṇa.
3.161.7
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं रविस्तरेण तपोधन ।
न हि मे शृण्वतस्तृप्तिरस्ति तेषां विचेष्टितम् ॥ ३.१६१.७ ॥
Deseo oír esto con todo detalle, oh rico en austeridad; no me saciaré de escuchar sus hazañas.
3.161.8
एतदात्महितं श्रुत्वा तस्याप्रतिमतेजसः ।
शासनं सततं चक्रुस्तथैव भरतर्षभाः ॥ ३.१६१.८ ॥
Habiendo oído esto, beneficioso para ellos mismos, los toros de los Bharatas obedecieron constantemente la orden de aquel de esplendor incomparable, tal como era.
3.161.9
भुञ्जाना मुनिभोज्यानि रसवन्ति फलानि च ।
शुद्धबाणहतानां च मृगाणां पिशितान्यपि ॥ ३.१६१.९ ॥
Comiendo los frutos sabrosos aptos para los sabios, y también la carne de ciervos abatidos por flechas puras.
3.161.10
मेध्यानि हिमवत्पृष्ठे मधूनि विविधानि च ।
एवं ते न्यवसंस्तत्र पाण्डवा भरतर्षभाः ॥ ३.१६१.१० ॥
Y miel pura de muchas clases hallada en las cumbres del Himālaya. Así vivieron allí los Pāṇḍavas, toros de los Bharatas.
3.161.11
तथा निवसतां तेषां पञ्चमं वर्षमभ्यगात् ।
शृण्वतां लोमशोक्तानि वाक्यानि विविधान्युत ॥ ३.१६१.११ ॥
Así, mientras moraban allí, llegó su quinto año, y escuchaban las diversas palabras pronunciadas por Lomaśa.
3.161.12
कृत्यकाल उपस्तास्य इति चोक्त्वा घटोत्कचः ।
राक्षसैः सह सर्वैश्च पूर्वमेव गतः प्रभो ॥ ३.१६१.१२ ॥
Diciendo: 'Estaré presente en el momento necesario', Ghaṭotkaca ya se había marchado antes, oh señor, junto con todos los rākṣasas.
3.161.13
आर्ष्टिषेणाश्रमे तेषां वसतां वै महात्मनाम् ।
अगच्छन्बहवो मासाः पश्यतां महदद्भुतम् ॥ ३.१६१.१३ ॥
Mientras aquellos magnánimos residían en el ermitaño de Ārṣṭiṣeṇa, pasaron muchos meses, y ellos seguían contemplando una gran maravilla.
3.161.14
तैस्तत्रविहरद्भिश्च रममाणैश्च पाण्डवैः ।
प्रीतिमन्तो महाभागा मुनयश्चारणास्तथा ॥ ३.१६१.१४ ॥
Junto con los Pāṇḍavas, que vagaban y se deleitaban allí, los sabios y bardos de gran fortuna también se alegraron.
3.161.15
आजग्मुः पाण्डवान्द्रष्टुं शुद्धात्मानो यतव्रताः ।
ते तैः सह कथां चक्रुर्द्रिव्यां भरतसत्तमाः ॥ ३.१६१.१५ ॥
Llegaron sabios de alma pura y firmes en sus votos para ver a los Pāṇḍavas; oh mejores de los Bharatas, con ellos mantuvieron un discurso divino.
3.161.16
ततः कतिपयाहस्सु महाह्रदनिवासिनम् ।
ऋद्धिमन्तं महानागं सुपर्णः सहसाऽहरत् ॥ ३.१६१.१६ ॥
Entonces, tras algunos días, Suparṇa (Garuḍa) apresó de repente a la poderosa gran serpiente que habitaba en un gran lago.
3.161.17
प्राकम्पत महाशैलः प्रामृद्यन्त महाद्रुमाः ।
ददृशुः सर्वभूतानि पाणअडवाश्च तदद्भुतम् ॥ ३.१६१.१७ ॥
La gran montaña tembló y los grandes árboles fueron aplastados; todos los seres y los Pāṇḍavas contemplaron aquella maravilla.
3.161.18
ततः शैलोत्तमस्याग्रात्पाण्डवान्प्रति मारुतः ।
अवहत्सर्वमाल्यानि गन्धवन्ति शुभानि च ॥ ३.१६१.१८ ॥
Entonces desde la cima de aquella excelsa montaña sopló un viento hacia los Pāṇḍavas, que se llevó todas sus guirnaldas fragantes y auspiciosas.
3.161.19
तत्रपुष्पाणि दिव्यानि सुहृद्भिः सह पाण्डवाः ।
ददृशुः पञ्चवर्णानि द्रौपदी च यशस्विनी ॥ ३.१६१.१९ ॥
Allí los Pāṇḍavas, junto con sus compañeros, y la gloriosa Draupadī vieron flores divinas de cinco colores.
3.161.20
भीमसेनं ततः कृष्णा काले वचनमब्रवीत् ।
विविक्ते पर्वतोद्देशे सुखासीनं महाभुजम् ॥ ३.१६१.२० ॥
Entonces Kṛṣṇā, en el momento oportuno, dijo estas palabras a Bhīmasena, el de brazos poderosos, que estaba sentado cómodamente en un lugar apartado de la montaña.
3.161.21
सुपर्णानिलवेगेन श्वसनेन महाबलात् ।
पञ्चवर्णानि पात्यन्ते पुष्पाणि भरतर्षभ ॥ ३.१६१.२१ ॥
Con la velocidad de Garuḍa y del viento, por el poderoso viento que sopla, se esparcen flores de cinco colores, oh toro de los Bharatas.
3.161.22
दिव्यावर्णानि दिव्यानि दिव्यगन्धवहानि च ।
मदयन्तीव गन्धेन मनो मे भरतर्षभ ॥ ३.१६१.२२ ॥
Estas flores de color divino, divinas y que portan fragancia divina, parecen embriagar mi mente con su aroma, oh toro de los Bharatas.
3.161.23
येषां तु दर्शनात्स्पर्शान्सौरभ्याच्च तथैव च ।
नश्यतीव मनोदुःखं ममेदं शत्रुतापन ॥ ३.१६१.२३ ॥
Solo con verlas, tocarlas y olerlas, mi pena mental parece desvanecerse, oh abrasador de enemigos.
3.161.24
ईदृशैः कुसुमैर्दिव्यैर्दिव्यगन्धवहैः शुभैः ।
देवतान्यर्चयित्वाऽहमिच्छेयं सङ्गमं त्वया ॥ ३.१६१.२४ ॥
Habiendo honrado a los dioses con flores tan divinas y auspiciosas, que portan fragancia divina, desearía unirme contigo.
3.161.25
इदं तु पुरुषव्याघ्र विशेषेणाम्बुजं शुभम् ।
गन्धसंस्थानसंपन्नं मम मानसवर्धनम् ॥ ३.१६१.२५ ॥
¡Oh tigre entre los hombres! Este loto es especialmente auspicioso, dotado de fragancia y belleza, y acrecienta el gozo de mi mente.
3.161.26
प्रत्यक्षं सर्वलोकस् नह्यदृश्यत मां प्रति ॥ ३.१६१.२६ ॥
Aunque manifiesto ante los ojos de todos los mundos, no se me apareció.
3.161.27
वासुदेवसहायेन वासुदेवप्रियेण च ।
खाण्डवे सत्यसन्धेन भ्रात्रा तव महात्मना ॥ ३.१६१.२७ ॥
Con Vāsudeva como compañero, querido de Vāsudeva, fiel a su voto, tu hermano de gran alma en Khāṇḍava.
3.161.28
गन्धर्वोरगरक्षांसि वासवश्च पराजितः ।
हता मायाविनश्चोग्रा धनुः प्राप्तं च गाण्डिवं ॥ ३.१६१.२८ ॥
Gandharvas, serpientes y rākṣasas fueron vencidos, y también Vāsava fue derrotado; los feroces de magia fueron muertos, y se obtuvo el arco Gāṇḍīva.
3.161.29
तवापि सुमहत्तेजो महद्बाहुबलं च ते ।
अविषह्यमनाधृष्यं शक्रतुल्यपराक्रम ॥ ३.१६१.२९ ॥
Tu esplendor también es muy grande, y grande el poder de tus brazos: insoportable, invencible, de valor igual al de Śakra.
3.161.30
त्वद्बाहुबलवेगेन त्रासिताः सर्वराक्षसाः ।
हित्वा शैलं प्रपद्यन्तां भीमसेन दिशो दश ॥ ३.१६१.३० ॥
Aterrorizados por el ímpetu de tu poder en los brazos, que todos los rākṣasas abandonen la montaña y huyan hacia las diez direcciones, ¡oh Bhīmasena!
3.161.31
ततः शैलोत्तमस्याग्रं चित्रमाल्यधरं शिवम् ।
व्यपेतभयसंमोहाः पश्यन्तु सुहृदस्तव ॥ ३.१६१.३१ ॥
Entonces tus amigos, libres de temor y confusión, contemplen la cima de la mejor de las montañas, auspiciosa y adornada con guirnaldas maravillosas.
3.161.32
एवं प्रणिहितं भीम चिरात्प्रभृतिमे मनः ।
द्रष्टुमिच्छामि शैलाग्रं त्वद्बाहुबलमाश्रिता ॥ ३.१६१.३२ ॥
Oh Bhīma, desde hace mucho tiempo mi mente está fija en esto: deseo ver la cima de la montaña, confiada en la fuerza de tus brazos.
3.161.33
इच्छामि च नरव्याघ्र पुष्पं प्रत्यक्षमीदृशम् ।
आनीयमानं क्षिप्रं वै त्वया भरतसत्तम ॥ ३.१६१.३३ ॥
Y deseo, tigre entre los hombres, mejor de los Bharatas, que tú me traigas enseguida una flor semejante, visible ante mis ojos.
3.161.34
ततः क्षिप्तमिवात्मानं द्रौपद्या स परंतपः ।
नामृष्यत महाबाहुः प्रहारमिवसद्गजः ॥ ३.१६१.३४ ॥
Entonces, como si Draupadī lo hubiera golpeado, aquel de brazos poderosos, abrasador de enemigos, no lo soportó, como un noble elefante no soporta un golpe.
3.161.35
सिंहर्षभगतिः श्रीमानुदारः कनकप्रभः ।
मनस्वी बलवान्दृष्टो मानी भूरश्च पाण्डवः ॥ ३.१६१.३५ ॥
Apareció el Pāṇḍava, de andar de león y toro, glorioso, generoso, de brillo dorado, magnánimo, fuerte, orgulloso y poderoso.
3.161.36
लोहिताक्षः पृथुव्यंसो मत्तवारणविक्रमः ।
सिंहदंष्ट्रो वृषस्कन्धः सालपोत इवोद्गतः ॥ ३.१६१.३६ ॥
De ojos rojos, anchos hombros, con el valor de un elefante enloquecido, dientes de león, hombros de toro, erguido como un joven árbol sal.
3.161.37
महात्मा चारुसर्वाङ्ग कम्बुग्रीवो महाहनुः ।
रुक्मपृष्ठं धनुः खङ्गं तूणांश्चापि परामृशन् ॥ ३.१६१.३७ ॥
El de alma grande, hermoso en todos sus miembros, de cuello de concha, de gran mandíbula, empuñando el arco de dorso dorado, la espada y los carcajes.
3.161.38
सकेसरीव चोत्सिक्तः प्रभिन्न इव वारणः ।
व्यपेतभयसंमोहः शैलमभ्यपतद्बली ॥ ३.१६१.३८ ॥
Como un león exultante, como un elefante en celo, libre de temor y confusión, el poderoso se lanzó hacia la montaña.
3.161.39
तं मृगेन्द्रमिवायान्तं प्रभिन्नमिव वारणम् ।
ददृशुः सर्वभूतानि पार्थं खङ्गधनुर्धरम् ॥ ३.१६१.३९ ॥
Todos los seres vieron a Pārtha acercarse como un león, como un elefante en celo, portando espada y arco.
3.161.40
द्रौपद्या वर्धयन्हर्षं गदामादाय पाण्डवः ।
व्यपेतभयसंमोहः शैलराजं समाविशत् ॥ ३.१६१.४० ॥
Aumentando la alegría de Draupadī, tomando la maza, el Pāṇḍava, libre de temor y confusión, entró en el rey de las montañas.
3.161.41
न ग्लानिर्न च कातर्यं न वैक्लव्यं न मत्सरः ।
कदाचिज्जुषते पार्थमात्मजं मातरिश्वनः ॥ ३.१६१.४१ ॥
Nunca alcanzan a Pārtha, hijo de Mātariśvan, ni el cansancio, ni la cobardía, ni la desolación, ni la envidia.
3.161.42
तदेकायनमासाद्य विषमं भीमदर्शनम् ।
बहुतालोच्छ्रयं शृङ्गमारुरोह महाबलः ॥ ३.१६१.४२ ॥
Entonces, alcanzando el único sendero, escabroso y temible a la vista, el gran poderoso subió a una cumbre tan alta como muchas palmeras.
3.161.43
स किन्नरमहानागमुनिगन्धर्वराक्षसान् ।
हर्षयन्पर्वतस्याग्रमारुरोह महाबलः ॥ ३.१६१.४३ ॥
Deleitando a los kinnaras, a las grandes serpientes, a los sabios, a los gandharvas y a los rākṣasas, el poderoso ascendió a la cima de la montaña.
3.161.44
ततो वैश्रवणावासं ददर्श भरतर्षभः ।
काञ्चनैः स्फाटिकैश्चैव वेश्मभिः समलंकृतम् ॥ ३.१६१.४४ ॥
Entonces el toro de los Bharatas vio la morada de Vaiśravaṇa, adornada con mansiones de oro y cristal.
3.161.45
प्राकारेण परिक्षिप्तं सौवर्णेन समन्ततः ।
सर्वरत्नद्युतिमता सर्वोद्यानवता तथा ॥ ३.१६१.४५ ॥
Estaba rodeado por todas partes de una muralla dorada, resplandeciente con el brillo de todas las joyas, y provisto de jardines de toda clase.
3.161.46
शैलादभ्युच्छ्रयवता चयाट्टालकशोभिना ।
द्वारतोरणनिर्व्यूहध्वजसंवाहशोभिना ॥ ३.१६१.४६ ॥
Elevándose como una montaña, estaba adornado con atalayas y almenas, y resplandecía con puertas, arcos, hileras ordenadas y estandartes.
3.161.47
विलासिनीभिरत्यर्थं नृत्यन्तीभिः समन्ततः ।
वायुना धूयमानाभिः पताकाभिरलंकृतम् ॥ ३.१६१.४७ ॥
Por todas partes estaba lleno de bellas mujeres que danzaban con gran entusiasmo, y adornado con banderines agitados por el viento.
3.161.48
धनुष्कोटिमवष्टभ्य वक्रभावेन बाहुना ।
पश्यमानः सखेदेन द्रविणाधिपतेः पुरम् ॥ ३.१६१.४८ ॥
Apoyando la punta de su arco en su brazo doblado, contemplaba con cansancio la ciudad del señor de la riqueza.
3.161.49
मोदयनसर्वभूतानि गन्धमादनसंभवः ।
सर्वगन्धवहस्तत्र मारुतः सुसुखो ववौ ॥ ३.१६१.४९ ॥
El viento nacido en el monte Gandhamādana, portador de todos los perfumes, alegrando a todos los seres, sopló allí muy agradablemente.
3.161.50
चित्रा विविधवर्णाभाश्चित्रमञ्जरिधारिणः ।
अचिन्त्या विविधास्तत्र द्रुमाः परमशोभिनः ॥ ३.१६१.५० ॥
Allí había árboles de muchas clases, maravillosos, de diversos colores, portando racimos de flores admirables, inconcebibles y de gran esplendor.
3.161.51
रत्नजालपरिक्षिप्तं चित्रमाल्यविभूषितम् ।
राक्षसाधिपतेः स्थानं ददृशे भरतर्षभः ॥ ३.१६१.५१ ॥
La morada del señor de los rākṣasas, rodeada por una red de joyas y adornada con guirnaldas admirables, apareció ante el toro de los Bharatas.
3.161.52
गदाखङ्गधनुष्पाणिः समभित्यक्तजीवितः ।
भीमसेनो महाबाहुस्तस्थौ गिरिवाचलः ॥ ३.१६१.५२ ॥
Con maza, espada y arco en mano, habiendo renunciado a su vida, el de grandes brazos Bhīmasena se mantuvo firme como una montaña.
3.161.53
ततः शङ्खमुपाध्माय द्विषतां रोमहर्षणम् ।
ज्याघोषं तलशब्दं च कृत्वा भूतान्यमोहयत् ॥ ३.१६१.५३ ॥
Entonces, tocando el caracol y haciendo sonar la cuerda del arco y las palmadas, que erizaban el cabello de los enemigos, desconcertó a todos los seres.
3.161.54
ततः प्रहृष्टरोमाणस्तं शब्दमभिदुद्रुवुः ।
यक्षराक्षसगन्धर्वाः पाण्डवस्य समीपतः ॥ ३.१६१.५४ ॥
Entonces los yakṣas, rākṣasas y gandharvas, con el pelo erizado, corrieron hacia aquel sonido que venía de cerca del Pāṇḍava.
3.161.55
गदापरिघनिस्त्रिंशशूलशक्तिपरश्वथाः ।
प्रगृहीता व्यरोचन्त यक्षराक्षसबाहुभिः ॥ ३.१६१.५५ ॥
Mazas, barras de hierro, espadas, lanzas, jabalinas y hachas, empuñadas por los brazos de los yakṣas y rākṣasas, resplandecieron.
3.161.56
ततः प्रववृते युद्धं तेषां तस्य च भारत ॥ ३.१६१.५६ ॥
Entonces, oh Bhārata, estalló la batalla entre ellos y él.
3.161.57
तैः प्रयुक्तान्महामायैः शूलशक्तिपरश्वथान् ।
भल्लैर्भीमः प्रचिच्छेद भीमवेगतरैस्ततः ॥ ३.१६१.५७ ॥
Los tridentes, lanzas y hachas que ellos lanzaron con gran magia, Bhīma los cortó con flechas bhalla de velocidad aún más terrible.
3.161.58
अन्तरिक्षगतानां च भूमिष्ठानां च गर्जताम् ।
शरैर्विव्याध गात्राणइ राक्षसानां महाबलः ॥ ३.१६१.५८ ॥
Aquel de gran fuerza atravesó con flechas los cuerpos de los rākṣasas, tanto los que estaban en el cielo como los que estaban en tierra, mientras rugían.
3.161.59
शोणितस्य ततः पेतुर्घनानामिव भारत ।
गात्रेभ्यः प्रच्युता धारा राक्षसानां समन्ततः।
स लोहितमहावष्टिमभ्यवर्षन्महाबलः ॥ ३.१६१.५९ ॥
Entonces, oh Bhārata, cayeron corrientes de sangre como de nubes; corrientes brotaron de los cuerpos de los rākṣasas por todas partes. Aquel de gran fuerza hizo caer una gran lluvia de sangre.
3.161.60
गदापरिघपाणीनां रक्षसां कायसंभवा ।
कायेभ्यः प्रच्युता धारा राक्षसानां समन्ततः ॥ ३.१६१.६० ॥
De los cuerpos de los rākṣasas, que tenían mazas y barras de hierro en sus manos, brotaron corrientes por todas partes.
3.161.61
भीमबाहुबलोत्सृष्टैरायुधैर्यक्षरक्षसाम् ।
विनिकृत्तानि दृश्यन्ते शरीराणि शिरांसि च ॥ ३.१६१.६१ ॥
Se veían cuerpos y cabezas de yakṣas y rākṣasas, cortados por las armas arrojadas por el poder de los brazos de Bhīma.
3.161.62
प्रच्छाद्यमानं रक्षोभिः पाण्डवं प्रियदर्शनम् ।
ददृशुः सर्वभूतानि सूर्यमभ्रगणैरिव ॥ ३.१६१.६२ ॥
Todos los seres vieron al Pāṇḍava, agradable de contemplar, cubierto por los rākṣasas, como el sol cubierto por grupos de nubes.
3.161.63
स रश्मिभिरिवादित्यः शरैररिनिपातिभिः ।
सर्वानार्च्छन्महाबाहुर्बलवान्सत्यविक्रमः ॥ ३.१६१.६३ ॥
Él, el de grandes brazos, poderoso y de verdadero valor, hirió a todos con flechas que derriban a los enemigos, como los rayos del sol.
3.161.64
अभितर्जयमानाश्च रुवन्तश् महारवान् ।
सन्नाहं भीमसेनस्य ददृशुः सर्वराक्षसाः ॥ ३.१६१.६४ ॥
Todos los rākṣasas, amenazando y rugiendo con grandes gritos, vieron la armadura de Bhīmasena.
3.161.65
ते हि विक्षतसर्वाङ्गा भीमसेनभयार्दिताः ।
भीममार्तस्वरं चक्रुर्विप्रकीर्णमहायुधाः ॥ ३.१६१.६५ ॥
Con todos sus miembros heridos, atormentados por el miedo a Bhīmasena, con sus grandes armas esparcidas, lanzaron un terrible grito de angustia.
3.161.66
उत्सृज्य ते गदाशूलानसिशक्तिपरश्वथान् ।
दक्षिणां दिशमाजग्मुस्त्रासिता दृढधन्वना ॥ ३.१६१.६६ ॥
Abandonando sus mazas, lanzas, espadas, jabalinas y hachas de batalla, aterrorizados por el de arco firme, huyeron hacia la dirección del sur.
3.161.67
तत्र शूलगदापाणिर्व्यूढोरस्को महाभुजः ।
सखा वैश्रवणस्यासीन्मणिमान्नाम राक्षसः ॥ ३.१६१.६७ ॥
Allí estaba un rākṣasa llamado Maṇimān, con lanza y maza en la mano, de pecho ancho y brazos poderosos, amigo de Vaiśravaṇa (Kubera).
3.161.68
दर्शयन्स प्रतीकारं पौरुषं च महाबलः ।
स तान्दृष्ट्वा परावृत्तान्स्मयमान इवाब्रवीत् ॥ ३.१६१.६८ ॥
Mostrando su resistencia y valor viril, el poderoso los vio dar la vuelta y, como sonriendo, habló.
3.161.69
एकेन बहवः सङ्ख्ये मानुषेण पराजिताः ।
प्राप्य वैश्रवणावासं किं वक्ष्यथ धनेश्वरम् ॥ ३.१६१.६९ ॥
Derrotados en batalla por un solo hombre, muchos de vosotros; al llegar a la morada de Vaiśravaṇa, ¿qué diréis al señor de la riqueza?
3.161.70
एवमाभाष् तान्सर्वानभ्यवर्तत राक्षसः ।
शक्तिशूलगदापाणिरभ्यधावत्स पाण्डवम् ॥ ३.१६१.७० ॥
Tras hablarles así a todos, el rākṣasa se volvió contra ellos y, con lanza, tridente y maza en mano, se lanzó contra el Pāṇḍava.
3.161.71
तमापतन्तं वेगेन प्रभिन्नमिव वारणम् ।
वत्सदन्तैस्त्रिभिः पार्श्वे भीमसेनः समार्दयत् ॥ ३.१६१.७१ ॥
Viéndolo acometer veloz como un elefante en celo, Bhīmasena lo golpeó en el costado con tres flechas de colmillo de becerro.
3.161.72
मणिमानपि संक्रुद्धः प्रगृह्य महतीं गदाम् ।
प्राहिणोद्भीमसेनाय परिगृह्य महाबलः ॥ ३.१६१.७२ ॥
Maṇimān, también airado, tomó una gran maza y el poderoso, asiéndola, la arrojó contra Bhīmasena.
3.161.73
विद्युद्रूपां महाघोरामाकाशे महतीं गदाम् ।
शरैर्बहुभिरानर्छद्भीमसेनः शिलाशितैः ॥ ३.१६१.७३ ॥
Bhīmasena alcanzó aquella gran maza, semejante a un relámpago y terriblemente feroz en el cielo, con numerosas flechas afiladas en la piedra de amolar.
3.161.74
प्रत्यहन्यन्त ते सर्वेगदामासाद्य सायकाः ।
न वेगं धारयामासुर्गदावेगस्य वेगिताः ॥ ३.१६१.७४ ॥
Al llegar a la maza, todas aquellas flechas fueron rechazadas; heridas por el ímpetu de la maza, no pudieron resistir su fuerza.
3.161.75
गदायुद्धसमाचारं बुध्यमानः स वीर्यवान् ।
व्यंसयामास तं तस्य प्रहारं भीमविक्रमः ॥ ३.१६१.७५ ॥
Percibiendo el curso del combate con mazas, el valiente Bhīmavikrama frustró aquel golpe suyo.
3.161.76
ततः शक्तिं महाघोरां रुक्मदण्डामयस्मयीम् ।
तस्मिन्नेवान्तरे धीमान्प्रचिक्षेप स राक्षसः ॥ ३.१६१.७६ ॥
Entonces, en ese mismo instante, el sabio rākṣasa arrojó una terrible lanza de hierro con mango de oro.
3.161.77
सा भुजं भीमनिर्ह्रादा भित्त्वाभीमस् दक्षिणम् ।
साग्निज्वाला महारौद्रा पपात सहसा भुवि ॥ ३.१६१.७७ ॥
Aquella lanza de llamas de fuego, de terrible rugido y ferocísima, atravesó el brazo derecho de Bhīma y cayó de repente al suelo.
3.161.78
सोऽतिविद्धो महेष्वासः शक्त्याऽमितपराक्रमः ।
गदां जग्राह कौन्तेयो गदायुद्धविशारदः ॥ ३.१६१.७८ ॥
Aunque gravemente herido por la lanza, aquel gran arquero de valor inmensurable, el hijo de Kuntī, diestro en el combate con maza, empuñó su maza.
3.161.80
प्राहिणोद्भीमसेनाय वेगेन महता नदन् ॥ ३.१६१.८० ॥
Rugiendo con gran impetu, la arrojó contra Bhīmasena.
3.161.81
भङ्क्त्वा शूलं गदाग्रेण गदायुद्धविभागवित् ।
अभिदुद्राव तं तूर्णं गरुत्मानिव पन्नगम् ॥ ३.१६१.८१ ॥
Experto en las técnicas del combate con maza, rompió la lanza con la punta de su maza y se lanzó rápidamente contra él, como Garuḍa sobre una serpiente.
3.161.82
सोऽन्तरिक्षमवप्लुत्य विधूय सहसा गदाम् ।
प्रचिक्षेप महाबाहुर्विनद्य रणमूर्धनि ॥ ३.१६१.८२ ॥
Saltando al aire, el de brazos poderosos blandió de repente su maza y la arrojó en el frente de la batalla con un rugido.
3.161.83
सेन्द्राशनिरिवेन्द्रेण विसृष्टा वातरहसा ।
हत्वा रक्षः क्षितिं प्राप्य कृत्येव निपपात ह ॥ ३.१६१.८३ ॥
Como el rayo de Indra, lanzada con la velocidad del viento, golpeó al rakshasa y cayó a tierra como una kṛtyā.
3.161.84
तं राक्षसं बीमबलं भीमसेनबलाहतम् ।
ददृशुः सर्वभूतानि सिंहेनेव गवांपतिम् ॥ ३.१६१.८४ ॥
Todos los seres vieron a aquel rakshasa de fuerza terrible, abatido por la fuerza de Bhīmasena, como el señor de las vacas abatido por un león.
3.161.85
तं प्रेक्ष्य निहतं भूमौ हतशेषा निशाचराः ।
भीममार्तस्वरं कृत्वा जग्मुः प्राचजीं दिशं प्रति ॥ ३.१६१.८५ ॥
Al verlo abatido en el suelo, los nocturnos supervivientes lanzaron un terrible grito de angustia y huyeron hacia el este.