ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.161
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.161.1
आर्ष्टिषेणाश्रमे तस्मिन्मम पूर्वपितामहाः ।
पाण्डोः पुत्रा महात्मान सर्वे दिव्यपराक्रमाः ॥ ३.१६१.१ ॥
ਉਸ ਆਰਸ਼ਟਿਸ਼ੇਣ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਪੂਰਵਜ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਮਹਾਤਮਾ ਪੁੱਤਰ, ਸਭ ਦਿਵ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਸਨ।
3.161.2
कियन्तं कालमवसन्पर्वते गन्धमादने ।
किंच चक्रुर्महावीर्याः सर्वेऽतिबलपौरुषाः ॥ ३.१६१.२ ॥
ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਰਹੇ? ਉਹ ਮਹਾਵੀਰਜ, ਅਤਿਬਲ-ਪੌਰੁਸ਼ ਸਭ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ?
3.161.3
कानि चाभ्यवहार्याणि तत्र तेषां महात्मनाम् ।
वसतां लोकवीराणामासंस्तद्ब्रूहि सत्तम ॥ ३.१६१.३ ॥
ਉੱਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਵੀਰ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਲਈ ਖਾਣ-ਯੋਗ ਪਦਾਰਥ ਕਿਹੜੇ ਸਨ? ਹੇ ਸੱਤਮ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
3.161.4
विस्तरेण च मे शंस भीमसेनपराक्रमम् ।
यद्यच्चक्रे महाबाहुस्तस्मिन्हैमवते गिरौ ॥ ३.१६१.४ ॥
ਉਸ ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਜੋ ਜੋ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਕੀਤੇ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਾਓ।
3.161.5
न खल्वासीत्पुनर्युद्धं तस् यक्षैर्द्विजोत्तम ।
धनदाध्युषिते नित्यं वसतस्तत्र पर्वते ॥ ३.१६१.५ ॥
ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ, ਧਨਦ (ਕੁਬੇਰ) ਦੁਆਰਾ ਸਦਾ ਅਧਿਸ਼ਠਿਤ ਉਸ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਵਸਦਿਆਂ ਯਕਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫਿਰ ਯੁੱਧ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
3.161.6
कच्चित्समागमस्तेषामासीद्वैश्रवणस्य च ।
तत्र ह्यायाति धनद आर्ष्टिषेणो यथाऽब्रवीत् ॥ ३.१६१.६ ॥
ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੈਸ਼ਰਵਣ (ਕੁਬੇਰ) ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ ਸੀ? ਉੱਥੇ ਤਾਂ ਧਨਦ (ਕੁਬੇਰ) ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਆਰਸ਼ਟਿਸ਼ੇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ।
3.161.7
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं रविस्तरेण तपोधन ।
न हि मे शृण्वतस्तृप्तिरस्ति तेषां विचेष्टितम् ॥ ३.१६१.७ ॥
ਹੇ ਤਪੋਧਨ, ਇਹ ਸਭ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚਰਿਤਰ ਸੁਣਦਿਆਂ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਤਸੱਲੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
3.161.8
एतदात्महितं श्रुत्वा तस्याप्रतिमतेजसः ।
शासनं सततं चक्रुस्तथैव भरतर्षभाः ॥ ३.१६१.८ ॥
ਆਪਣੇ ਹਿਤ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਅਪ੍ਰਤਿਮ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਦੀ ਆਗਿਆ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਨੀ।
3.161.9
भुञ्जाना मुनिभोज्यानि रसवन्ति फलानि च ।
शुद्धबाणहतानां च मृगाणां पिशितान्यपि ॥ ३.१६१.९ ॥
ਮੁਨੀਆਂ ਲਈ ਯੋਗ ਰਸਦਾਰ ਫਲ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਹਿਰਨਾਂ ਦਾ ਮਾਸ ਵੀ ਖਾਂਦਿਆਂ।
3.161.10
मेध्यानि हिमवत्पृष्ठे मधूनि विविधानि च ।
एवं ते न्यवसंस्तत्र पाण्डवा भरतर्षभाः ॥ ३.१६१.१० ॥
ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਦ ਵੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪਾਂਡਵ ਉੱਥੇ ਰਹੇ।
3.161.11
तथा निवसतां तेषां पञ्चमं वर्षमभ्यगात् ।
शृण्वतां लोमशोक्तानि वाक्यानि विविधान्युत ॥ ३.१६१.११ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਸਾਲ ਆ ਗਿਆ। ਲੋਮਸ਼ ਦੇ ਕਹੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਉਹ ਸੁਣਦੇ ਰਹੇ।
3.161.12
कृत्यकाल उपस्तास्य इति चोक्त्वा घटोत्कचः ।
राक्षसैः सह सर्वैश्च पूर्वमेव गतः प्रभो ॥ ३.१६१.१२ ॥
'ਕੰਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੈਂ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਵਾਂਗਾ' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਘਟੋਤਕਚ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਾਂ ਸਮੇਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ।
3.161.13
आर्ष्टिषेणाश्रमे तेषां वसतां वै महात्मनाम् ।
अगच्छन्बहवो मासाः पश्यतां महदद्भुतम् ॥ ३.१६१.१३ ॥
ਆਰਸ਼ਟਿਸ਼ੇਣ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਤਮਾਂ ਦੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਬੀਤ ਗਏ; ਉਹ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਅਦਭੁਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੇਖਦੇ ਰਹੇ।
3.161.14
तैस्तत्रविहरद्भिश्च रममाणैश्च पाण्डवैः ।
प्रीतिमन्तो महाभागा मुनयश्चारणास्तथा ॥ ३.१६१.१४ ॥
ਉੱਥੇ ਵਿਚਰਦੇ ਅਤੇ ਰਮਦੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਮਹਾਭਾਗ ਮੁਨੀ ਅਤੇ ਚਾਰਣ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ।
3.161.15
आजग्मुः पाण्डवान्द्रष्टुं शुद्धात्मानो यतव्रताः ।
ते तैः सह कथां चक्रुर्द्रिव्यां भरतसत्तमाः ॥ ३.१६१.१५ ॥
ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਵਰਤਾਂ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀ ਆਏ; ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਦਿਵ੍ਯ ਕਥਾ ਕੀਤੀ।
3.161.16
ततः कतिपयाहस्सु महाह्रदनिवासिनम् ।
ऋद्धिमन्तं महानागं सुपर्णः सहसाऽहरत् ॥ ३.१६१.१६ ॥
ਫਿਰ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਸੁਪਰਣ (ਗਰੁੜ) ਨੇ ਇੱਕ ਮਹਾਹ੍ਰਦ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਮਹਾਨਾਗ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਫੜ ਲਿਆ।
3.161.17
प्राकम्पत महाशैलः प्रामृद्यन्त महाद्रुमाः ।
ददृशुः सर्वभूतानि पाणअडवाश्च तदद्भुतम् ॥ ३.१६१.१७ ॥
ਮਹਾਨ ਪਰਬਤ ਕੰਬ ਉੱਠਿਆ, ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ ਟੁੱਟ ਗਏ; ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੇਖਿਆ।
3.161.18
ततः शैलोत्तमस्याग्रात्पाण्डवान्प्रति मारुतः ।
अवहत्सर्वमाल्यानि गन्धवन्ति शुभानि च ॥ ३.१६१.१८ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵੱਲ ਹਵਾ ਵਗੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹਾਰ ਉਡਾ ਲਏ।
3.161.19
तत्रपुष्पाणि दिव्यानि सुहृद्भिः सह पाण्डवाः ।
ददृशुः पञ्चवर्णानि द्रौपदी च यशस्विनी ॥ ३.१६१.१९ ॥
ਉੱਥੇ ਸੁਹਿਰਦਾਂ ਸਮੇਤ ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੇ ਪੰਜ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਫੁੱਲ ਵੇਖੇ।
3.161.20
भीमसेनं ततः कृष्णा काले वचनमब्रवीत् ।
विविक्ते पर्वतोद्देशे सुखासीनं महाभुजम् ॥ ३.१६१.२० ॥
ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਪਹਾੜ ਦੇ ਇਕਾਂਤ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
3.161.21
सुपर्णानिलवेगेन श्वसनेन महाबलात् ।
पञ्चवर्णानि पात्यन्ते पुष्पाणि भरतर्षभ ॥ ३.१६१.२१ ॥
ਗਰੁੜ ਅਤੇ ਹਵਾ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ, ਮਹਾਬਲੀ ਹਵਾ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਝਾੜੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਹੇ ਭਰਤਰਿਸ਼ਭ।
3.161.22
दिव्यावर्णानि दिव्यानि दिव्यगन्धवहानि च ।
मदयन्तीव गन्धेन मनो मे भरतर्षभ ॥ ३.१६१.२२ ॥
ਦਿਵ੍ਯ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਗੰਧ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਫੁੱਲ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਮਨ ਜਿਵੇਂ ਮਸਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਹੇ ਭਰਤਰਿਸ਼ਭ।
3.161.23
येषां तु दर्शनात्स्पर्शान्सौरभ्याच्च तथैव च ।
नश्यतीव मनोदुःखं ममेदं शत्रुतापन ॥ ३.१६१.२३ ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ, ਛੂਹਣ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਹੀ ਮੇਰਾ ਇਹ ਮਾਨਸਿਕ ਦੁੱਖ ਜਿਵੇਂ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸ਼ਤਰੂਤਾਪਨ।
3.161.24
ईदृशैः कुसुमैर्दिव्यैर्दिव्यगन्धवहैः शुभैः ।
देवतान्यर्चयित्वाऽहमिच्छेयं सङ्गमं त्वया ॥ ३.१६१.२४ ॥
ਅਜਿਹੇ ਦਿਵ੍ਯ, ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਗੰਧ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੁਭ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੀ ਹਾਂ।
3.161.25
इदं तु पुरुषव्याघ्र विशेषेणाम्बुजं शुभम् ।
गन्धसंस्थानसंपन्नं मम मानसवर्धनम् ॥ ३.१६१.२५ ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘ੍ਰ, ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਕਮਲ ਹੈ; ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ।
3.161.26
प्रत्यक्षं सर्वलोकस् नह्यदृश्यत मां प्रति ॥ ३.१६१.२६ ॥
ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਦਿਸਿਆ।
3.161.27
वासुदेवसहायेन वासुदेवप्रियेण च ।
खाण्डवे सत्यसन्धेन भ्रात्रा तव महात्मना ॥ ३.१६१.२७ ॥
ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਅਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਸੱਚੇ ਪ੍ਰਣ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਤਮਾ ਤੁਹਾਡੇ ਭਰਾ ਨੇ ਖਾਂਡਵ ਵਿੱਚ।
3.161.28
गन्धर्वोरगरक्षांसि वासवश्च पराजितः ।
हता मायाविनश्चोग्रा धनुः प्राप्तं च गाण्डिवं ॥ ३.१६१.२८ ॥
ਗੰਧਰਵ, ਉਰਗ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ; ਵਾਸਵ ਵੀ ਹਾਰ ਗਿਆ; ਮਾਇਆਵੀ ਭਿਆਨਕ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।
3.161.29
तवापि सुमहत्तेजो महद्बाहुबलं च ते ।
अविषह्यमनाधृष्यं शक्रतुल्यपराक्रम ॥ ३.१६१.२९ ॥
ਤੁਹਾਡਾ ਤੇਜ ਵੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਬਾਂਹਾਂ ਦਾ ਬਲ ਵੀ ਮਹਾਨ ਹੈ; ਅਸਹਿ, ਅਜੇਯ, ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਪਰਾਕਰਮ।
3.161.30
त्वद्बाहुबलवेगेन त्रासिताः सर्वराक्षसाः ।
हित्वा शैलं प्रपद्यन्तां भीमसेन दिशो दश ॥ ३.१६१.३० ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਂਹਾਂ ਦੇ ਬਲ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਡਰੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ ਪਹਾੜ ਛੱਡ ਕੇ ਦਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਜਾਣ, ਹੇ ਭੀਮਸੇਨ।
3.161.31
ततः शैलोत्तमस्याग्रं चित्रमाल्यधरं शिवम् ।
व्यपेतभयसंमोहाः पश्यन्तु सुहृदस्तव ॥ ३.१६१.३१ ॥
ਫਿਰ ਵਿਚਿਤ੍ਰ ਮਾਲਾਵਾਂ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੁਭ ਪਰਬਤਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ਼ਿਖਰ ਨੂੰ ਡਰ ਤੇ ਮੋਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇਰੇ ਮਿੱਤਰ ਵੇਖਣ।
3.161.32
एवं प्रणिहितं भीम चिरात्प्रभृतिमे मनः ।
द्रष्टुमिच्छामि शैलाग्रं त्वद्बाहुबलमाश्रिता ॥ ३.१६१.३२ ॥
ਹੇ ਭੀਮ, ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮੇਰਾ ਮਨ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਤੇਰੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਬਲ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਮੈਂ ਉਸ ਪਰਬਤ-ਸ਼ਿਖਰ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।
3.161.33
इच्छामि च नरव्याघ्र पुष्पं प्रत्यक्षमीदृशम् ।
आनीयमानं क्षिप्रं वै त्वया भरतसत्तम ॥ ३.१६१.३३ ॥
ਹੇ ਨਰਵਿਆਘ੍ਰ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਫੁੱਲ ਤੂੰ ਪ੍ਰਤੱਖ ਜਲਦੀ ਲਿਆਵੇਂ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ।
3.161.34
ततः क्षिप्तमिवात्मानं द्रौपद्या स परंतपः ।
नामृष्यत महाबाहुः प्रहारमिवसद्गजः ॥ ३.१६१.३४ ॥
ਤਦ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਵੱਲੋਂ ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਸ਼ਤ੍ਰੂਦਮਨ ਮਹਾਬਾਹੂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਹਿਣ ਨਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਉੱਤਮ ਹਾਥੀ ਵਾਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਹਿੰਦਾ।
3.161.35
सिंहर्षभगतिः श्रीमानुदारः कनकप्रभः ।
मनस्वी बलवान्दृष्टो मानी भूरश्च पाण्डवः ॥ ३.१६१.३५ ॥
ਸ਼ੇਰ ਤੇ ਬਲਦ ਵਰਗੀ ਚਾਲ ਵਾਲਾ, ਤੇਜਸਵੀ, ਉਦਾਰ, ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਆਭਾ ਵਾਲਾ, ਮਨਸਵੀ, ਬਲਵਾਨ, ਮਾਣੀ, ਮਹਾਨ ਪਾਂਡਵ ਦਿਸਿਆ।
3.161.36
लोहिताक्षः पृथुव्यंसो मत्तवारणविक्रमः ।
सिंहदंष्ट्रो वृषस्कन्धः सालपोत इवोद्गतः ॥ ३.१६१.३६ ॥
ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ, ਚੌੜੇ ਮੋਢੇ, ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਵਰਗਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ, ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ ਦੰਦ, ਬਲਦ ਵਰਗੇ ਮੋਢੇ, ਜਿਵੇਂ ਉੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਨਵਾਂ ਸਾਲ ਬ੍ਰਿਖ।
3.161.37
महात्मा चारुसर्वाङ्ग कम्बुग्रीवो महाहनुः ।
रुक्मपृष्ठं धनुः खङ्गं तूणांश्चापि परामृशन् ॥ ३.१६१.३७ ॥
ਮਹਾਤਮਾ, ਸੁੰਦਰ ਸਰਬਾਂਗ ਵਾਲੇ, ਸੰਖ ਵਰਗੀ ਗਰਦਨ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਜਬਾੜੇ ਵਾਲੇ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਪਿੱਠ ਵਾਲਾ ਧਨੁਸ਼, ਤਲਵਾਰ ਅਤੇ ਤਰਕਸਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਛੂੰਹਦੇ ਹੋਏ।
3.161.38
सकेसरीव चोत्सिक्तः प्रभिन्न इव वारणः ।
व्यपेतभयसंमोहः शैलमभ्यपतद्बली ॥ ३.१६१.३८ ॥
ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਅਤੇ ਮਦ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ, ਭੈ ਅਤੇ ਮੋਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਪਰਬਤ ਵੱਲ ਝਪਟਿਆ।
3.161.39
तं मृगेन्द्रमिवायान्तं प्रभिन्नमिव वारणम् ।
ददृशुः सर्वभूतानि पार्थं खङ्गधनुर्धरम् ॥ ३.१६१.३९ ॥
ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਆਉਂਦੇ, ਮਦ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ, ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਸਭ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।
3.161.40
द्रौपद्या वर्धयन्हर्षं गदामादाय पाण्डवः ।
व्यपेतभयसंमोहः शैलराजं समाविशत् ॥ ३.१६१.४० ॥
ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦਾ ਹਰਸ਼ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਗਦਾ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਭੈ ਅਤੇ ਮੋਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਪਾਂਡਵ ਉਸ ਪਰਬਤਰਾਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ।
3.161.41
न ग्लानिर्न च कातर्यं न वैक्लव्यं न मत्सरः ।
कदाचिज्जुषते पार्थमात्मजं मातरिश्वनः ॥ ३.१६१.४१ ॥
ਮਾਤਰਿਸ਼ਵਾ (ਵਾਯੂ) ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਥਕਾਵਟ, ਕਾਇਰਤਾ, ਦੁਰਬਲਤਾ ਜਾਂ ਈਰਖਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੂੰਹਦੀ।
3.161.42
तदेकायनमासाद्य विषमं भीमदर्शनम् ।
बहुतालोच्छ्रयं शृङ्गमारुरोह महाबलः ॥ ३.१६१.४२ ॥
ਫਿਰ ਇੱਕੋ ਰਾਹ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਮ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਦਿੱਖ ਵਾਲੇ, ਕਈ ਤਾੜਾਂ ਜਿੰਨੀ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
3.161.43
स किन्नरमहानागमुनिगन्धर्वराक्षसान् ।
हर्षयन्पर्वतस्याग्रमारुरोह महाबलः ॥ ३.१६१.४३ ॥
ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਕਿੰਨਰਾਂ, ਮਹਾਨਾਗਾਂ, ਮੁਨੀਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ।
3.161.44
ततो वैश्रवणावासं ददर्श भरतर्षभः ।
काञ्चनैः स्फाटिकैश्चैव वेश्मभिः समलंकृतम् ॥ ३.१६१.४४ ॥
ਫਿਰ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਵੈਸ਼ਰਵਣ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਸਫ਼ਟਿਕ ਦੇ ਮਹਿਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
3.161.45
प्राकारेण परिक्षिप्तं सौवर्णेन समन्ततः ।
सर्वरत्नद्युतिमता सर्वोद्यानवता तथा ॥ ३.१६१.४५ ॥
ਇਹ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੰਧ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਸਾਰੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਬਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ।
3.161.46
शैलादभ्युच्छ्रयवता चयाट्टालकशोभिना ।
द्वारतोरणनिर्व्यूहध्वजसंवाहशोभिना ॥ ३.१६१.४६ ॥
ਇਹ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਉੱਚਾ ਸੀ; ਬੁਰਜਾਂ ਅਤੇ ਅਟਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸੋਭਦਾ ਸੀ; ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ, ਤੋਰਨਾਂ, ਸਜਾਵਟਾਂ ਅਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
3.161.47
विलासिनीभिरत्यर्थं नृत्यन्तीभिः समन्ततः ।
वायुना धूयमानाभिः पताकाभिरलंकृतम् ॥ ३.१६१.४७ ॥
ਇਹ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਨੱਚਦੀਆਂ ਵਿਲਾਸਿਨੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੀਆਂ ਪਤਾਕਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
3.161.48
धनुष्कोटिमवष्टभ्य वक्रभावेन बाहुना ।
पश्यमानः सखेदेन द्रविणाधिपतेः पुरम् ॥ ३.१६१.४८ ॥
ਧਨੁਸ਼ ਦਾ ਸਿਰਾ ਮੁੜੀ ਹੋਈ ਬਾਂਹ ਉੱਤੇ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਧਨਪਤੀ ਦਾ ਨਗਰ ਵੇਖਦਾ ਰਿਹਾ।
3.161.49
मोदयनसर्वभूतानि गन्धमादनसंभवः ।
सर्वगन्धवहस्तत्र मारुतः सुसुखो ववौ ॥ ३.१६१.४९ ॥
ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਰਬਤ ਤੋਂ ਜਨਮੀ, ਸਾਰੀਆਂ ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹਵਾ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਉੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸੁਖਦਾਈ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਗੀ।
3.161.50
चित्रा विविधवर्णाभाश्चित्रमञ्जरिधारिणः ।
अचिन्त्या विविधास्तत्र द्रुमाः परमशोभिनः ॥ ३.१६१.५० ॥
ਉੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਆਭਾ ਵਾਲੇ, ਅਨੋਖੀਆਂ ਮੰਜਰੀਆਂ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਕਲਪਨਾ ਤੋਂ ਪਰੇ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਰੁੱਖ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੇ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ।
3.161.51
रत्नजालपरिक्षिप्तं चित्रमाल्यविभूषितम् ।
राक्षसाधिपतेः स्थानं ददृशे भरतर्षभः ॥ ३.१६१.५१ ॥
ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਅਨੋਖੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਉਹ ਨਿਵਾਸ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।
3.161.52
गदाखङ्गधनुष्पाणिः समभित्यक्तजीवितः ।
भीमसेनो महाबाहुस्तस्थौ गिरिवाचलः ॥ ३.१६१.५२ ॥
ਗਦਾ, ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ, ਜਾਨ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਛੱਡ ਕੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਭੀਮਸੇਨ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ।
3.161.53
ततः शङ्खमुपाध्माय द्विषतां रोमहर्षणम् ।
ज्याघोषं तलशब्दं च कृत्वा भूतान्यमोहयत् ॥ ३.१६१.५३ ॥
ਫਿਰ ਸੰਖ ਵਜਾ ਕੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਰੋਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਟੰਕਾਰ ਤੇ ਤਾੜੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਕੇ ਉਸਨੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
3.161.54
ततः प्रहृष्टरोमाणस्तं शब्दमभिदुद्रुवुः ।
यक्षराक्षसगन्धर्वाः पाण्डवस्य समीपतः ॥ ३.१६१.५४ ॥
ਤਦ ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਹੋਏ ਯਕਸ਼, ਰਾਖਸ਼ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ ਪਾਂਡਵ ਦੇ ਨੇੜਿਓਂ ਆਉਂਦੀ ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ।
3.161.55
गदापरिघनिस्त्रिंशशूलशक्तिपरश्वथाः ।
प्रगृहीता व्यरोचन्त यक्षराक्षसबाहुभिः ॥ ३.१६१.५५ ॥
ਗਦਾ, ਪਰਿਘ, ਤਲਵਾਰ, ਸ਼ੂਲ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਕੁਹਾੜਾ ਯਕਸ਼ਾਂ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਠ ਕੇ ਚਮਕ ਉੱਠੇ।
3.161.56
ततः प्रववृते युद्धं तेषां तस्य च भारत ॥ ३.१६१.५६ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿਚਕਾਰ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।
3.161.57
तैः प्रयुक्तान्महामायैः शूलशक्तिपरश्वथान् ।
भल्लैर्भीमः प्रचिच्छेद भीमवेगतरैस्ततः ॥ ३.१६१.५७ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਏ ਗਏ ਮਹਾਮਾਇਆਵੀ ਸ਼ੂਲ, ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਕੁਹਾੜੇ ਭੀਮ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਵੇਗ ਵਾਲੇ ਭੱਲਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਸੁੱਟੇ।
3.161.58
अन्तरिक्षगतानां च भूमिष्ठानां च गर्जताम् ।
शरैर्विव्याध गात्राणइ राक्षसानां महाबलः ॥ ३.१६१.५८ ॥
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਗਰਜਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
3.161.59
शोणितस्य ततः पेतुर्घनानामिव भारत ।
गात्रेभ्यः प्रच्युता धारा राक्षसानां समन्ततः।
स लोहितमहावष्टिमभ्यवर्षन्महाबलः ॥ ३.१६१.५९ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਡਿੱਗੀਆਂ; ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਤੋਂ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਹਿ ਤੁਰੀਆਂ। ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਨੇ ਲਹੂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
3.161.60
गदापरिघपाणीनां रक्षसां कायसंभवा ।
कायेभ्यः प्रच्युता धारा राक्षसानां समन्ततः ॥ ३.१६१.६० ॥
ਗਦਾ ਤੇ ਪਰਿਘ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਫੜੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜੀਆਂ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਤੋਂ ਵਹਿ ਤੁਰੀਆਂ।
3.161.61
भीमबाहुबलोत्सृष्टैरायुधैर्यक्षरक्षसाम् ।
विनिकृत्तानि दृश्यन्ते शरीराणि शिरांसि च ॥ ३.१६१.६१ ॥
ਭੀਮ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਛੱਡੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਯਕਸ਼ਾਂ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਸਿਰ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ।
3.161.62
प्रच्छाद्यमानं रक्षोभिः पाण्डवं प्रियदर्शनम् ।
ददृशुः सर्वभूतानि सूर्यमभ्रगणैरिव ॥ ३.१६१.६२ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਢਕੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਵੇਖਿਆ।
3.161.63
स रश्मिभिरिवादित्यः शरैररिनिपातिभिः ।
सर्वानार्च्छन्महाबाहुर्बलवान्सत्यविक्रमः ॥ ३.१६१.६३ ॥
ਉਹ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਬਲਵਾਨ, ਸੱਚੇ ਪਰਾਕਰਮੀ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਡੇਗਣ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
3.161.64
अभितर्जयमानाश्च रुवन्तश् महारवान् ।
सन्नाहं भीमसेनस्य ददृशुः सर्वराक्षसाः ॥ ३.१६१.६४ ॥
ਵੱਡੀਆਂ ਗਰਜਾਂ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਧਮਕਾਉਂਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਭੀਮਸੇਨ ਦਾ ਕਵਚ ਵੇਖਿਆ।
3.161.65
ते हि विक्षतसर्वाङ्गा भीमसेनभयार्दिताः ।
भीममार्तस्वरं चक्रुर्विप्रकीर्णमहायुधाः ॥ ३.१६१.६५ ॥
ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਖ਼ਮੀ, ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਵੱਡੇ ਹਥਿਆਰ ਖਿੱਲਰੇ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਦੁੱਖੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੱਢੀ।
3.161.66
उत्सृज्य ते गदाशूलानसिशक्तिपरश्वथान् ।
दक्षिणां दिशमाजग्मुस्त्रासिता दृढधन्वना ॥ ३.१६१.६६ ॥
ਗਦਾ, ਸੂਲ, ਤਲਵਾਰ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਪਰਸ਼ੂ ਛੱਡ ਕੇ, ਦ੍ਰਿੜਧਨਵਾ ਤੋਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਉਹ ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਏ।
3.161.67
तत्र शूलगदापाणिर्व्यूढोरस्को महाभुजः ।
सखा वैश्रवणस्यासीन्मणिमान्नाम राक्षसः ॥ ३.१६१.६७ ॥
ਉੱਥੇ ਸ਼ੂਲ ਤੇ ਗਦਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜੀ, ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ ਮਣਿਮਾਨ ਨਾਮ ਦਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੈਸ਼ਰਵਣ (ਕੁਬੇਰ) ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਸੀ।
3.161.68
दर्शयन्स प्रतीकारं पौरुषं च महाबलः ।
स तान्दृष्ट्वा परावृत्तान्स्मयमान इवाब्रवीत् ॥ ३.१६१.६८ ॥
ਆਪਣਾ ਟਾਕਰਾ ਤੇ ਪੌਰਖ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਠ ਫੇਰਦੇ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਮੰਨੋ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਬੋਲਿਆ।
3.161.69
एकेन बहवः सङ्ख्ये मानुषेण पराजिताः ।
प्राप्य वैश्रवणावासं किं वक्ष्यथ धनेश्वरम् ॥ ३.१६१.६९ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਹੱਥੋਂ ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤੇ ਹਾਰ ਗਏ; ਵੈਸ਼ਰਵਣ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਧਨੇਸ਼ਵਰ (ਕੁਬੇਰ) ਨੂੰ ਕੀ ਆਖੋਗੇ?
3.161.70
एवमाभाष् तान्सर्वानभ्यवर्तत राक्षसः ।
शक्तिशूलगदापाणिरभ्यधावत्स पाण्डवम् ॥ ३.१६१.७० ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮੁੜਿਆ ਅਤੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ, ਸ਼ੂਲ ਤੇ ਗਦਾ ਲੈ ਕੇ ਪਾਂਡਵ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ।
3.161.71
तमापतन्तं वेगेन प्रभिन्नमिव वारणम् ।
वत्सदन्तैस्त्रिभिः पार्श्वे भीमसेनः समार्दयत् ॥ ३.१६१.७१ ॥
ਵੇਗ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਦ ਵਿੱਚ ਮੱਤੇ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਵੇਖ ਕੇ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵਤਸਦੰਤ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪਾਸੇ ਵਿੱਚ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
3.161.72
मणिमानपि संक्रुद्धः प्रगृह्य महतीं गदाम् ।
प्राहिणोद्भीमसेनाय परिगृह्य महाबलः ॥ ३.१६१.७२ ॥
ਮਣਿਮਾਨ ਵੀ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਗਦਾ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਮਹਾਬਲੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਭੀਮਸੇਨ ਵੱਲ ਸੁੱਟੀ।
3.161.73
विद्युद्रूपां महाघोरामाकाशे महतीं गदाम् ।
शरैर्बहुभिरानर्छद्भीमसेनः शिलाशितैः ॥ ३.१६१.७३ ॥
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੀ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਉਸ ਵੱਡੀ ਗਦਾ ਨੂੰ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਤਿੱਖੇ ਕੀਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
3.161.74
प्रत्यहन्यन्त ते सर्वेगदामासाद्य सायकाः ।
न वेगं धारयामासुर्गदावेगस्य वेगिताः ॥ ३.१६१.७४ ॥
ਗਦਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹੀ ਉਹ ਸਾਰੇ ਬਾਣ ਵਾਪਸ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਗਦਾ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਉਸ ਵੇਗ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕੇ।
3.161.75
गदायुद्धसमाचारं बुध्यमानः स वीर्यवान् ।
व्यंसयामास तं तस्य प्रहारं भीमविक्रमः ॥ ३.१६१.७५ ॥
ਗਦਾ-ਯੁੱਧ ਦੀ ਚਾਲ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ ਬਲਵਾਨ ਭੀਮਵਿਕ੍ਰਮ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਵਾਰ ਨੂੰ ਬੇਅਸਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
3.161.76
ततः शक्तिं महाघोरां रुक्मदण्डामयस्मयीम् ।
तस्मिन्नेवान्तरे धीमान्प्रचिक्षेप स राक्षसः ॥ ३.१६१.७६ ॥
ਫਿਰ ਉਸੇ ਪਲ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਦੰਡੇ ਵਾਲੀ, ਲੋਹੇ ਦੀ ਬਣੀ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਕਤੀ ਸੁੱਟੀ।
3.161.77
सा भुजं भीमनिर्ह्रादा भित्त्वाभीमस् दक्षिणम् ।
साग्निज्वाला महारौद्रा पपात सहसा भुवि ॥ ३.१६१.७७ ॥
ਭਿਆਨਕ ਗਰਜਦੀ ਹੋਈ, ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਵਰਗੀ ਉਹ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਕਤੀ ਭੀਮ ਦੀ ਸੱਜੀ ਬਾਂਹ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਅਚਾਨਕ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ।
3.161.78
सोऽतिविद्धो महेष्वासः शक्त्याऽमितपराक्रमः ।
गदां जग्राह कौन्तेयो गदायुद्धविशारदः ॥ ३.१६१.७८ ॥
ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਉਸ ਮਹਾਧਨੁਰਧਰ, ਅਮਿਤ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ, ਗਦਾ-ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਕੌਂਤੇਯ ਨੇ ਗਦਾ ਫੜ ਲਈ।
3.161.80
प्राहिणोद्भीमसेनाय वेगेन महता नदन् ॥ ३.१६१.८० ॥
ਵੱਡੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਗਰਜਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਭੀਮਸੇਨ ਵੱਲ (ਉਹ) ਸੁੱਟੀ।
3.161.81
भङ्क्त्वा शूलं गदाग्रेण गदायुद्धविभागवित् ।
अभिदुद्राव तं तूर्णं गरुत्मानिव पन्नगम् ॥ ३.१६१.८१ ॥
ਗਦਾ-ਯੁੱਧ ਦੇ ਭੇਦਾਂ ਦੇ ਜਾਣੂ ਉਸ ਨੇ ਗਦਾ ਦੇ ਸਿਰੇ ਨਾਲ ਸ਼ੂਲ ਤੋੜ ਕੇ, ਗਰੁੜ ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਉੱਤੇ ਝਪਟਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਉੱਤੇ ਝਪਟਿਆ।
3.161.82
सोऽन्तरिक्षमवप्लुत्य विधूय सहसा गदाम् ।
प्रचिक्षेप महाबाहुर्विनद्य रणमूर्धनि ॥ ३.१६१.८२ ॥
ਮਹਾਬਾਹੂ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ, ਅਚਾਨਕ ਗਦਾ ਘੁਮਾਈ ਅਤੇ ਰਣ-ਮੋਰਚੇ ਉੱਤੇ ਗਰਜਦਿਆਂ ਉਹ ਸੁੱਟੀ।
3.161.83
सेन्द्राशनिरिवेन्द्रेण विसृष्टा वातरहसा ।
हत्वा रक्षः क्षितिं प्राप्य कृत्येव निपपात ह ॥ ३.१६१.८३ ॥
ਇੰਦਰ ਦੇ ਸੁੱਟੇ ਵਜ੍ਰ ਵਾਂਗ, ਹਵਾ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਛੁੱਟੀ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਕ੍ਰਿਤਿਆ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ।
3.161.84
तं राक्षसं बीमबलं भीमसेनबलाहतम् ।
ददृशुः सर्वभूतानि सिंहेनेव गवांपतिम् ॥ ३.१६१.८४ ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਬਲ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ, ਸ਼ੇਰ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ ਗਊਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ (ਬਲਦ) ਵਾਂਗ।
3.161.85
तं प्रेक्ष्य निहतं भूमौ हतशेषा निशाचराः ।
भीममार्तस्वरं कृत्वा जग्मुः प्राचजीं दिशं प्रति ॥ ३.१६१.८५ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਾਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਬਚੇ ਹੋਏ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਭਿਆਨਕ ਚੀਕ ਮਾਰਦੇ ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਏ।