മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.161
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.161.1
आर्ष्टिषेणाश्रमे तस्मिन्मम पूर्वपितामहाः ।
पाण्डोः पुत्रा महात्मान सर्वे दिव्यपराक्रमाः ॥ ३.१६१.१ ॥
ആ ആർഷ്ടിഷേണന്റെ ആശ്രമത്തിൽ എന്റെ പൂർവപിതാമഹന്മാരായ പാണ്ഡുവിന്റെ മഹാത്മാക്കളായ പുത്രന്മാർ, എല്ലാവരും ദിവ്യപരാക്രമികളായിരുന്നു.
3.161.2
कियन्तं कालमवसन्पर्वते गन्धमादने ।
किंच चक्रुर्महावीर्याः सर्वेऽतिबलपौरुषाः ॥ ३.१६१.२ ॥
ഗന്ധമാദന പർവതത്തിൽ അവർ എത്രകാലം വസിച്ചു? മഹാവീര്യരായ, അതിബലപൗരുഷരായ അവരെല്ലാം എന്തു ചെയ്തു?
3.161.3
कानि चाभ्यवहार्याणि तत्र तेषां महात्मनाम् ।
वसतां लोकवीराणामासंस्तद्ब्रूहि सत्तम ॥ ३.१६१.३ ॥
അവിടെ വസിച്ച ആ ലോകവീര മഹാത്മാക്കൾക്ക് ഭക്ഷിക്കാവുന്ന വസ്തുക്കൾ ഏതായിരുന്നു? ഹേ സത്തമാ, അതു പറയൂ.
3.161.4
विस्तरेण च मे शंस भीमसेनपराक्रमम् ।
यद्यच्चक्रे महाबाहुस्तस्मिन्हैमवते गिरौ ॥ ३.१६१.४ ॥
ആ ഹിമവാൻ പർവതത്തിൽ മഹാബാഹുവായ ഭീമസേനൻ ചെയ്ത പരാക്രമങ്ങൾ വിസ്തരിച്ച് എന്നോടു പറയൂ.
3.161.5
न खल्वासीत्पुनर्युद्धं तस् यक्षैर्द्विजोत्तम ।
धनदाध्युषिते नित्यं वसतस्तत्र पर्वते ॥ ३.१६१.५ ॥
ദ്വിജോത്തമാ, കുബേരനാൽ എന്നും അധിഷ്ഠിതമായ ആ പർവതത്തിൽ വസിക്കുമ്പോൾ യക്ഷന്മാരുമായി അവർക്ക് വീണ്ടും യുദ്ധമുണ്ടായില്ല.
3.161.6
कच्चित्समागमस्तेषामासीद्वैश्रवणस्य च ।
तत्र ह्यायाति धनद आर्ष्टिषेणो यथाऽब्रवीत् ॥ ३.१६१.६ ॥
അവർക്ക് വൈശ്രവണനുമായി (കുബേരൻ) കൂടിക്കാഴ്ച ഉണ്ടായിരുന്നോ? അവിടെ ധനദൻ (കുബേരൻ) വരുന്നു എന്ന് ആർഷ്ടിഷേണൻ പറഞ്ഞതുപോലെ.
3.161.7
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं रविस्तरेण तपोधन ।
न हि मे शृण्वतस्तृप्तिरस्ति तेषां विचेष्टितम् ॥ ३.१६१.७ ॥
തപോധനാ, ഇത് വിസ്തരിച്ച് കേൾക്കുവാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അവരുടെ ചരിതം കേട്ടിട്ടും എനിക്ക് തൃപ്തിയാകുന്നില്ല.
3.161.8
एतदात्महितं श्रुत्वा तस्याप्रतिमतेजसः ।
शासनं सततं चक्रुस्तथैव भरतर्षभाः ॥ ३.१६१.८ ॥
സ്വന്തം ഹിതമായ ഈ വാക്ക് കേട്ട്, അനുപമ തേജസ്സുള്ളവന്റെ ആജ്ഞ ഭരതശ്രേഷ്ഠന്മാർ എപ്പോഴും അതുപോലെ അനുസരിച്ചു.
3.161.9
भुञ्जाना मुनिभोज्यानि रसवन्ति फलानि च ।
शुद्धबाणहतानां च मृगाणां पिशितान्यपि ॥ ३.१६१.९ ॥
മുനിമാർക്കു യോഗ്യമായ രുചികരമായ ഫലങ്ങളും, ശുദ്ധബാണങ്ങളാൽ വധിക്കപ്പെട്ട മൃഗങ്ങളുടെ മാംസവും ഭക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്.
3.161.10
मेध्यानि हिमवत्पृष्ठे मधूनि विविधानि च ।
एवं ते न्यवसंस्तत्र पाण्डवा भरतर्षभाः ॥ ३.१६१.१० ॥
ഹിമവത്പർവതത്തിന്റെ മുകളിൽ ലഭിക്കുന്ന ശുദ്ധവും വിവിധവുമായ തേനുകളും. ഇങ്ങനെ ആ ഭരതശ്രേഷ്ഠന്മാരായ പാണ്ഡവർ അവിടെ വസിച്ചു.
3.161.11
तथा निवसतां तेषां पञ्चमं वर्षमभ्यगात् ।
शृण्वतां लोमशोक्तानि वाक्यानि विविधान्युत ॥ ३.१६१.११ ॥
ഇങ്ങനെ വസിക്കുന്ന അവർക്ക് അഞ്ചാം വർഷം വന്നെത്തി. ലോമശൻ പറഞ്ഞ വിവിധ വാക്കുകൾ അവർ കേട്ടുകൊണ്ടിരുന്നു.
3.161.12
कृत्यकाल उपस्तास्य इति चोक्त्वा घटोत्कचः ।
राक्षसैः सह सर्वैश्च पूर्वमेव गतः प्रभो ॥ ३.१६१.१२ ॥
'കർമ്മകാലത്ത് ഞാൻ എത്തിച്ചേരാം' എന്നു പറഞ്ഞ് പ്രഭോ, ഘടോത്കചൻ എല്ലാ രാക്ഷസരോടുമൊപ്പം നേരത്തെ തന്നെ പോയി.
3.161.13
आर्ष्टिषेणाश्रमे तेषां वसतां वै महात्मनाम् ।
अगच्छन्बहवो मासाः पश्यतां महदद्भुतम् ॥ ३.१६१.१३ ॥
ആർഷ്ടിഷേണന്റെ ആശ്രമത്തിൽ ആ മഹാത്മാക്കൾ വസിക്കുമ്പോൾ പല മാസങ്ങൾ കഴിഞ്ഞുപോയി; അവർ ഒരു മഹാത്ഭുതം കണ്ടുകൊണ്ടിരുന്നു.
3.161.14
तैस्तत्रविहरद्भिश्च रममाणैश्च पाण्डवैः ।
प्रीतिमन्तो महाभागा मुनयश्चारणास्तथा ॥ ३.१६१.१४ ॥
അവിടെ വിഹരിച്ചും രമിച്ചും കഴിഞ്ഞ പാണ്ഡവരോടൊപ്പം മഹാഭാഗ്യരായ മുനിമാരും ചാരണന്മാരും സന്തോഷിച്ചു.
3.161.15
आजग्मुः पाण्डवान्द्रष्टुं शुद्धात्मानो यतव्रताः ।
ते तैः सह कथां चक्रुर्द्रिव्यां भरतसत्तमाः ॥ ३.१६१.१५ ॥
പാണ്ഡവരെ കാണാൻ ശുദ്ധാത്മാക്കളും വ്രതനിഷ്ഠരുമായ മുനിമാർ വന്നു; ഭരതശ്രേഷ്ഠരേ, അവർ അവരോടൊപ്പം ദിവ്യമായ കഥ പറഞ്ഞു.
3.161.16
ततः कतिपयाहस्सु महाह्रदनिवासिनम् ।
ऋद्धिमन्तं महानागं सुपर्णः सहसाऽहरत् ॥ ३.१६१.१६ ॥
അനന്തരം കുറച്ചു ദിവസങ്ങൾക്കു ശേഷം, മഹാഹ്രദത്തിൽ വസിച്ചിരുന്ന ഐശ്വര്യവാനായ മഹാനാഗത്തെ സുപർണൻ (ഗരുഡൻ) പെട്ടെന്ന് പിടികൂടി.
3.161.17
प्राकम्पत महाशैलः प्रामृद्यन्त महाद्रुमाः ।
ददृशुः सर्वभूतानि पाणअडवाश्च तदद्भुतम् ॥ ३.१६१.१७ ॥
മഹാപർവതം വിറച്ചു, മഹാവൃക്ഷങ്ങൾ ഞെരിഞ്ഞമർന്നു; സർവ്വഭൂതങ്ങളും പാണ്ഡവരും ആ അദ്ഭുതം കണ്ടു.
3.161.18
ततः शैलोत्तमस्याग्रात्पाण्डवान्प्रति मारुतः ।
अवहत्सर्वमाल्यानि गन्धवन्ति शुभानि च ॥ ३.१६१.१८ ॥
അപ്പോൾ ആ ശ്രേഷ്ഠപർവതത്തിന്റെ അഗ്രത്തിൽനിന്ന് പാണ്ഡവരുടെ നേർക്ക് കാറ്റ് വീശി; സുഗന്ധവും ശുഭവുമായ മാലകളെല്ലാം അത് കൊണ്ടുപോയി.
3.161.19
तत्रपुष्पाणि दिव्यानि सुहृद्भिः सह पाण्डवाः ।
ददृशुः पञ्चवर्णानि द्रौपदी च यशस्विनी ॥ ३.१६१.१९ ॥
അവിടെ സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം പാണ്ഡവരും യശസ്വിനിയായ ദ്രൗപദിയും അഞ്ചുനിറങ്ങളുള്ള ദിവ്യപുഷ്പങ്ങൾ കണ്ടു.
3.161.20
भीमसेनं ततः कृष्णा काले वचनमब्रवीत् ।
विविक्ते पर्वतोद्देशे सुखासीनं महाभुजम् ॥ ३.१६१.२० ॥
പിന്നെ കൃഷ്ണ, പർവതത്തിലെ ഏകാന്തസ്ഥലത്ത് സുഖമായി ഇരിക്കുന്ന മഹാബാഹുവായ ഭീമസേനനോട് യഥാസമയം ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
3.161.21
सुपर्णानिलवेगेन श्वसनेन महाबलात् ।
पञ्चवर्णानि पात्यन्ते पुष्पाणि भरतर्षभ ॥ ३.१६१.२१ ॥
ഗരുഡന്റെയും കാറ്റിന്റെയും വേഗത്തോടെ മഹാബലമുള്ള കാറ്റാൽ അഞ്ചുനിറത്തിലുള്ള പുഷ്പങ്ങൾ വീഴ്ത്തപ്പെടുന്നു, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ.
3.161.22
दिव्यावर्णानि दिव्यानि दिव्यगन्धवहानि च ।
मदयन्तीव गन्धेन मनो मे भरतर्षभ ॥ ३.१६१.२२ ॥
ദിവ്യവർണ്ണങ്ങളുള്ളവയും ദിവ്യവുമായ, ദിവ്യഗന്ധം വഹിക്കുന്ന ആ പുഷ്പങ്ങൾ അവയുടെ സൗരഭ്യത്താൽ എന്റെ മനസ്സിനെ ലഹരി പിടിപ്പിക്കുന്നതുപോലെയുണ്ട്, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ.
3.161.23
येषां तु दर्शनात्स्पर्शान्सौरभ्याच्च तथैव च ।
नश्यतीव मनोदुःखं ममेदं शत्रुतापन ॥ ३.१६१.२३ ॥
അവയെ കാണുന്നതിനാലും സ്പർശിക്കുന്നതിനാലും സൗരഭ്യത്താലും എന്റെ ഈ മനോദുഃഖം നശിച്ചുപോകുന്നതുപോലെയുണ്ട്, ശത്രുതാപനാ.
3.161.24
ईदृशैः कुसुमैर्दिव्यैर्दिव्यगन्धवहैः शुभैः ।
देवतान्यर्चयित्वाऽहमिच्छेयं सङ्गमं त्वया ॥ ३.१६१.२४ ॥
ഇങ്ങനെയുള്ള ദിവ്യവും ദിവ്യഗന്ധം വഹിക്കുന്നതും മംഗളകരവുമായ പുഷ്പങ്ങളാൽ ദേവതകളെ പൂജിച്ച ശേഷം ഞാൻ നിന്നോടൊപ്പം സംഗമം ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
3.161.25
इदं तु पुरुषव्याघ्र विशेषेणाम्बुजं शुभम् ।
गन्धसंस्थानसंपन्नं मम मानसवर्धनम् ॥ ३.१६१.२५ ॥
ഹേ പുരുഷവ്യാഘ്രാ, ഇത് വിശേഷേണ ശുഭമായ താമരയാണ്; സുഗന്ധവും സൗന്ദര്യവും നിറഞ്ഞത്, എന്റെ മനസ്സിന് സന്തോഷം നൽകുന്നത്.
3.161.26
प्रत्यक्षं सर्वलोकस् नह्यदृश्यत मां प्रति ॥ ३.१६१.२६ ॥
എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും കണ്മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷമായിരുന്നിട്ടും, അത് എനിക്കു മുന്നിൽ കാണപ്പെട്ടില്ല.
3.161.27
वासुदेवसहायेन वासुदेवप्रियेण च ।
खाण्डवे सत्यसन्धेन भ्रात्रा तव महात्मना ॥ ३.१६१.२७ ॥
വാസുദേവന്റെ സഹായിയും വാസുദേവന് പ്രിയനും സത്യസന്ധനുമായ നിന്റെ മഹാത്മാവായ സഹോദരൻ ഖാണ്ഡവത്തിൽ.
3.161.28
गन्धर्वोरगरक्षांसि वासवश्च पराजितः ।
हता मायाविनश्चोग्रा धनुः प्राप्तं च गाण्डिवं ॥ ३.१६१.२८ ॥
ഗന്ധർവന്മാരും ഉരഗന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും പരാജയപ്പെട്ടു; വാസവനും പരാജിതനായി; മായാവികളായ ഉഗ്രന്മാർ വധിക്കപ്പെട്ടു; ഗാണ്ഡീവം എന്ന വില്ല് ലഭിച്ചു.
3.161.29
तवापि सुमहत्तेजो महद्बाहुबलं च ते ।
अविषह्यमनाधृष्यं शक्रतुल्यपराक्रम ॥ ३.१६१.२९ ॥
നിന്റെ തേജസ്സും അതിമഹത്താണ്; നിന്റെ ഭുജബലവും മഹത്താണ്; സഹിക്കാനാവാത്തതും ആക്രമിക്കാനാവാത്തതും ഇന്ദ്രതുല്യമായ പരാക്രമമുള്ളതും.
3.161.30
त्वद्बाहुबलवेगेन त्रासिताः सर्वराक्षसाः ।
हित्वा शैलं प्रपद्यन्तां भीमसेन दिशो दश ॥ ३.१६१.३० ॥
നിന്റെ ഭുജബലത്തിന്റെ വേഗത്താൽ ഭയപ്പെട്ട സർവ രാക്ഷസന്മാരും മലയെ വിട്ട് പത്തു ദിക്കുകളിലേക്കും ഓടിപ്പോകട്ടെ, ഭീമസേനാ.
3.161.31
ततः शैलोत्तमस्याग्रं चित्रमाल्यधरं शिवम् ।
व्यपेतभयसंमोहाः पश्यन्तु सुहृदस्तव ॥ ३.१६१.३१ ॥
അപ്പോൾ വിചിത്രമായ മാലകൾ ധരിച്ച, ശുഭമായ പർവതശ്രേഷ്ഠന്റെ ശിഖരാഗ്രം ഭയവും മോഹവും നീങ്ങിയ നിന്റെ സുഹൃത്തുക്കൾ കാണട്ടെ.
3.161.32
एवं प्रणिहितं भीम चिरात्प्रभृतिमे मनः ।
द्रष्टुमिच्छामि शैलाग्रं त्वद्बाहुबलमाश्रिता ॥ ३.१६१.३२ ॥
ഭീമാ, ദീർഘകാലമായി എന്റെ മനസ്സ് ഇങ്ങനെ ഉറച്ചിരിക്കുന്നു; നിന്റെ ബാഹുബലത്തിൽ ആശ്രയിച്ച് ആ പർവതശിഖരം കാണാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
3.161.33
इच्छामि च नरव्याघ्र पुष्पं प्रत्यक्षमीदृशम् ।
आनीयमानं क्षिप्रं वै त्वया भरतसत्तम ॥ ३.१६१.३३ ॥
നരവ്യാഘ്രാ, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഇത്തരം പുഷ്പം നേരിട്ട് നീ വേഗം കൊണ്ടുവരണമെന്ന് ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
3.161.34
ततः क्षिप्तमिवात्मानं द्रौपद्या स परंतपः ।
नामृष्यत महाबाहुः प्रहारमिवसद्गजः ॥ ३.१६१.३४ ॥
അപ്പോൾ ദ്രൗപദി എറിഞ്ഞിട്ടതുപോലെ ശത്രുനിഗ്രഹിയായ മഹാബാഹു അത് സഹിച്ചില്ല; ശ്രേഷ്ഠ ഗജം പ്രഹരം സഹിക്കാത്തതുപോലെ.
3.161.35
सिंहर्षभगतिः श्रीमानुदारः कनकप्रभः ।
मनस्वी बलवान्दृष्टो मानी भूरश्च पाण्डवः ॥ ३.१६१.३५ ॥
സിംഹത്തിന്റെയും കാളയുടെയും നടപ്പുള്ള, തേജസ്വിയായ, ഉദാരനായ, സ്വർണ്ണ പ്രഭയുള്ള, മനസ്വിയായ, ബലവാനായ, മാനിയായ മഹാ പാണ്ഡവൻ കാണപ്പെട്ടു.
3.161.36
लोहिताक्षः पृथुव्यंसो मत्तवारणविक्रमः ।
सिंहदंष्ट्रो वृषस्कन्धः सालपोत इवोद्गतः ॥ ३.१६१.३६ ॥
ചുവന്ന കണ്ണുകളും വിശാലമായ തോളുകളും മദിച്ച ആനയുടെ വിക്രമവും സിംഹത്തിന്റെ കോമ്പല്ലും കാളയുടെ തോളും ഉള്ളവനായി, മുളച്ചുയർന്ന ഇളം സാലവൃക്ഷംപോലെ.
3.161.37
महात्मा चारुसर्वाङ्ग कम्बुग्रीवो महाहनुः ।
रुक्मपृष्ठं धनुः खङ्गं तूणांश्चापि परामृशन् ॥ ३.१६१.३७ ॥
മഹാത്മാവായ, സുന്ദരമായ സർവാംഗങ്ങളുള്ള, ശംഖുപോലെ കഴുത്തും വലിയ താടിയെല്ലുമുള്ള അവൻ, സ്വർണ്ണപ്പുറമുള്ള വില്ലും വാളും ആവനാഴികളും എടുത്തുകൊണ്ട്.
3.161.38
सकेसरीव चोत्सिक्तः प्रभिन्न इव वारणः ।
व्यपेतभयसंमोहः शैलमभ्यपतद्बली ॥ ३.१६१.३८ ॥
സിംഹംപോലെ ഉത്സാഹത്തോടെയും മദം പൊട്ടിയ ആനപോലെയും, ഭയവും മോഹവും വിട്ട ആ ബലവാൻ പർവതത്തിലേക്ക് കുതിച്ചു.
3.161.39
तं मृगेन्द्रमिवायान्तं प्रभिन्नमिव वारणम् ।
ददृशुः सर्वभूतानि पार्थं खङ्गधनुर्धरम् ॥ ३.१६१.३९ ॥
സിംഹംപോലെ വരുന്നവനെയും മദം പൊട്ടിയ ആനപോലെയുള്ളവനെയും, വാളും വില്ലും ധരിച്ച പാർത്ഥനെ സർവ ജീവജാലങ്ങളും കണ്ടു.
3.161.40
द्रौपद्या वर्धयन्हर्षं गदामादाय पाण्डवः ।
व्यपेतभयसंमोहः शैलराजं समाविशत् ॥ ३.१६१.४० ॥
ദ്രൗപദിയുടെ സന്തോഷം വർധിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, ഗദ എടുത്ത്, ഭയവും മോഹവും വിട്ട പാണ്ഡവൻ ആ പർവതരാജനിലേക്കു കടന്നു.
3.161.41
न ग्लानिर्न च कातर्यं न वैक्लव्यं न मत्सरः ।
कदाचिज्जुषते पार्थमात्मजं मातरिश्वनः ॥ ३.१६१.४१ ॥
മാതരിശ്വാവിന്റെ പുത്രനായ ആ പാർത്ഥനെ ക്ഷീണവും, ഭീരുത്വവും, ദുർബലതയും, അസൂയയും ഒരിക്കലും പിടികൂടുന്നില്ല.
3.161.42
तदेकायनमासाद्य विषमं भीमदर्शनम् ।
बहुतालोच्छ्रयं शृङ्गमारुरोह महाबलः ॥ ३.१६१.४२ ॥
അപ്പോൾ ഒരേയൊരു വഴിയിലെത്തി, വിഷമവും ഭയാനകവുമായി കാണപ്പെടുന്ന, പല പനകളോളം ഉയരമുള്ള ശൃംഗത്തിൽ ആ മഹാബലൻ കയറി.
3.161.43
स किन्नरमहानागमुनिगन्धर्वराक्षसान् ।
हर्षयन्पर्वतस्याग्रमारुरोह महाबलः ॥ ३.१६१.४३ ॥
ആ മഹാബലൻ കിന്നരന്മാരെയും മഹാനാഗങ്ങളെയും മുനിമാരെയും ഗന്ധർവന്മാരെയും രാക്ഷസന്മാരെയും സന്തോഷിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് പർവതശിഖരത്തിൽ കയറി.
3.161.44
ततो वैश्रवणावासं ददर्श भरतर्षभः ।
काञ्चनैः स्फाटिकैश्चैव वेश्मभिः समलंकृतम् ॥ ३.१६१.४४ ॥
അപ്പോൾ ഭരതശ്രേഷ്ഠൻ വൈശ്രവണന്റെ വാസസ്ഥലം കണ്ടു; സ്വർണ്ണവും സ്ഫടികവും കൊണ്ടുള്ള മന്ദിരങ്ങളാൽ അത് അലംകൃതമായിരുന്നു.
3.161.45
प्राकारेण परिक्षिप्तं सौवर्णेन समन्ततः ।
सर्वरत्नद्युतिमता सर्वोद्यानवता तथा ॥ ३.१६१.४५ ॥
അത് ചുറ്റിലും സ്വർണ്ണപ്രാകാരത്താൽ വലയം ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നു; എല്ലാ രത്നങ്ങളുടെയും പ്രഭയോടും എല്ലാ ഉദ്യാനങ്ങളോടും കൂടിയതായിരുന്നു.
3.161.46
शैलादभ्युच्छ्रयवता चयाट्टालकशोभिना ।
द्वारतोरणनिर्व्यूहध्वजसंवाहशोभिना ॥ ३.१६१.४६ ॥
അത് പർവതംപോലെ ഉയർന്നുനിന്നു; ഗോപുരങ്ങളും അട്ടാലകങ്ങളും കൊണ്ട് ശോഭിച്ചു; കവാടങ്ങളും തോരണങ്ങളും അലങ്കാരവിന്യാസങ്ങളും കൊടികളും കൊണ്ട് പ്രഭ ചൊരിഞ്ഞു.
3.161.47
विलासिनीभिरत्यर्थं नृत्यन्तीभिः समन्ततः ।
वायुना धूयमानाभिः पताकाभिरलंकृतम् ॥ ३.१६१.४७ ॥
അത് ചുറ്റിലും അതിമനോഹരമായി നൃത്തം ചെയ്യുന്ന വിലാസിനിമാരാൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു; കാറ്റിൽ ഇളകുന്ന കൊടികളാൽ അലംകൃതമായിരുന്നു.
3.161.48
धनुष्कोटिमवष्टभ्य वक्रभावेन बाहुना ।
पश्यमानः सखेदेन द्रविणाधिपतेः पुरम् ॥ ३.१६१.४८ ॥
വില്ലിന്റെ അറ്റം വളഞ്ഞ കൈകൊണ്ട് താങ്ങി, ക്ഷീണത്തോടെ ധനാധിപതിയുടെ പുരം നോക്കിക്കൊണ്ടിരുന്നു.
3.161.49
मोदयनसर्वभूतानि गन्धमादनसंभवः ।
सर्वगन्धवहस्तत्र मारुतः सुसुखो ववौ ॥ ३.१६१.४९ ॥
ഗന്ധമാദനപർവതത്തിൽ ജനിച്ച, എല്ലാ സുഗന്ധങ്ങളും വഹിക്കുന്ന കാറ്റ്, സർവ്വജീവികളെയും സന്തോഷിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് അവിടെ അതിസുഖകരമായി വീശി.
3.161.50
चित्रा विविधवर्णाभाश्चित्रमञ्जरिधारिणः ।
अचिन्त्या विविधास्तत्र द्रुमाः परमशोभिनः ॥ ३.१६१.५० ॥
അവിടെ വിവിധ വർണ്ണശോഭയുള്ള, വിചിത്രമായ പുഷ്പമഞ്ജരികൾ ധരിച്ച, സങ്കല്പാതീതമായ പലതരം വൃക്ഷങ്ങൾ അത്യന്തം ശോഭിച്ചു.
3.161.51
रत्नजालपरिक्षिप्तं चित्रमाल्यविभूषितम् ।
राक्षसाधिपतेः स्थानं ददृशे भरतर्षभः ॥ ३.१६१.५१ ॥
രത്നജാലംകൊണ്ടു ചുറ്റപ്പെട്ടതും വിചിത്രമാലകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമായ രാക്ഷസാധിപന്റെ വാസസ്ഥാനം ഭരതർഷഭൻ കണ്ടു.
3.161.52
गदाखङ्गधनुष्पाणिः समभित्यक्तजीवितः ।
भीमसेनो महाबाहुस्तस्थौ गिरिवाचलः ॥ ३.१६१.५२ ॥
ഗദയും വാളും വില്ലും കയ്യിലേന്തി, ജീവിതത്തിലെ ആശങ്ക വെടിഞ്ഞ മഹാബാഹുവായ ഭീമസേനൻ പർവതംപോലെ അചലനായി നിന്നു.
3.161.53
ततः शङ्खमुपाध्माय द्विषतां रोमहर्षणम् ।
ज्याघोषं तलशब्दं च कृत्वा भूतान्यमोहयत् ॥ ३.१६१.५३ ॥
പിന്നെ ശംഖൂതി, ശത്രുക്കളുടെ രോമാഞ്ചമുണ്ടാക്കുന്ന വില്ലിന്റെ മുഴക്കവും കൈയടിയൊച്ചയും ഉണ്ടാക്കി ജീവികളെ മോഹിപ്പിച്ചു.
3.161.54
ततः प्रहृष्टरोमाणस्तं शब्दमभिदुद्रुवुः ।
यक्षराक्षसगन्धर्वाः पाण्डवस्य समीपतः ॥ ३.१६१.५४ ॥
അപ്പോൾ രോമാഞ്ചമണിഞ്ഞ യക്ഷന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും പാണ്ഡവന്റെ സമീപത്തുനിന്നുള്ള ആ ശബ്ദത്തിനുനേരെ പാഞ്ഞു.
3.161.55
गदापरिघनिस्त्रिंशशूलशक्तिपरश्वथाः ।
प्रगृहीता व्यरोचन्त यक्षराक्षसबाहुभिः ॥ ३.१६१.५५ ॥
ഗദ, പരിഘം, വാൾ, ശൂലം, ശക്തി, കോടാലി എന്നിവ യക്ഷരുടെയും രാക്ഷസരുടെയും കരങ്ങളിൽ ഉയർത്തപ്പെട്ട് തിളങ്ങി.
3.161.56
ततः प्रववृते युद्धं तेषां तस्य च भारत ॥ ३.१६१.५६ ॥
അപ്പോൾ, ഭാരതാ, അവർക്കും അവനും ഇടയിൽ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു.
3.161.57
तैः प्रयुक्तान्महामायैः शूलशक्तिपरश्वथान् ।
भल्लैर्भीमः प्रचिच्छेद भीमवेगतरैस्ततः ॥ ३.१६१.५७ ॥
അവർ പ്രയോഗിച്ച മഹാമായയുള്ള ശൂലം, ശക്തി, കോടാലി എന്നിവയെ ഭീമൻ ഭയങ്കരവേഗമുള്ള ഭല്ലങ്ങളാൽ മുറിച്ചു.
3.161.58
अन्तरिक्षगतानां च भूमिष्ठानां च गर्जताम् ।
शरैर्विव्याध गात्राणइ राक्षसानां महाबलः ॥ ३.१६१.५८ ॥
ആകാശത്തുള്ളവരെയും ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഗർജിച്ചവരെയും ആ മഹാബലൻ രാക്ഷസരുടെ ശരീരങ്ങളിൽ അമ്പുകൾകൊണ്ട് തുളച്ചു.
3.161.59
शोणितस्य ततः पेतुर्घनानामिव भारत ।
गात्रेभ्यः प्रच्युता धारा राक्षसानां समन्ततः।
स लोहितमहावष्टिमभ्यवर्षन्महाबलः ॥ ३.१६१.५९ ॥
അപ്പോൾ, ഭാരതാ, മേഘങ്ങളെപ്പോലെ രക്തം പെയ്തു; രാക്ഷസരുടെ ശരീരങ്ങളിൽ നിന്ന് എല്ലായിടത്തും രക്തധാരകൾ ഒഴുകി. ആ മഹാബലൻ രക്തത്തിന്റെ മഹാവർഷം ചൊരിഞ്ഞു.
3.161.60
गदापरिघपाणीनां रक्षसां कायसंभवा ।
कायेभ्यः प्रच्युता धारा राक्षसानां समन्ततः ॥ ३.१६१.६० ॥
ഗദയും പരിഘവും കൈയിലേന്തിയ രാക്ഷസരുടെ ശരീരങ്ങളിൽ നിന്നുണ്ടായ രക്തധാരകൾ അവരുടെ ശരീരങ്ങളിൽ നിന്ന് എല്ലായിടത്തും ഒഴുകി.
3.161.61
भीमबाहुबलोत्सृष्टैरायुधैर्यक्षरक्षसाम् ।
विनिकृत्तानि दृश्यन्ते शरीराणि शिरांसि च ॥ ३.१६१.६१ ॥
ഭീമന്റെ ബാഹുബലത്താൽ എറിയപ്പെട്ട ആയുധങ്ങളാൽ യക്ഷരുടെയും രാക്ഷസരുടെയും വെട്ടിമുറിക്കപ്പെട്ട ശരീരങ്ങളും തലകളും കാണപ്പെട്ടു.
3.161.62
प्रच्छाद्यमानं रक्षोभिः पाण्डवं प्रियदर्शनम् ।
ददृशुः सर्वभूतानि सूर्यमभ्रगणैरिव ॥ ३.१६१.६२ ॥
രാക്ഷസന്മാരാൽ മറയ്ക്കപ്പെട്ട, കാണാൻ ഇമ്പമുള്ള പാണ്ഡവനെ സർവഭൂതങ്ങളും മേഘസമൂഹങ്ങളാൽ മറയ്ക്കപ്പെട്ട സൂര്യനെപ്പോലെ കണ്ടു.
3.161.63
स रश्मिभिरिवादित्यः शरैररिनिपातिभिः ।
सर्वानार्च्छन्महाबाहुर्बलवान्सत्यविक्रमः ॥ ३.१६१.६३ ॥
ആ മഹാബാഹുവും ബലവാനും സത്യപരാക്രമിയുമായവൻ, സൂര്യരശ്മികളെപ്പോലെ ശത്രുക്കളെ വീഴ്ത്തുന്ന അമ്പുകളാൽ എല്ലാവരെയും പ്രഹരിച്ചു.
3.161.64
अभितर्जयमानाश्च रुवन्तश् महारवान् ।
सन्नाहं भीमसेनस्य ददृशुः सर्वराक्षसाः ॥ ३.१६१.६४ ॥
മഹാശബ്ദത്തിൽ ഗർജ്ജിച്ചും ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയും എല്ലാ രാക്ഷസന്മാരും ഭീമസേനന്റെ കവചം കണ്ടു.
3.161.65
ते हि विक्षतसर्वाङ्गा भीमसेनभयार्दिताः ।
भीममार्तस्वरं चक्रुर्विप्रकीर्णमहायुधाः ॥ ३.१६१.६५ ॥
സർവാംഗങ്ങളും മുറിവേറ്റ്, ഭീമസേനന്റെ ഭയത്താൽ പീഡിതരായി, മഹായുധങ്ങൾ ചിതറിക്കിടക്കെ, അവർ ഭയങ്കരമായ ആർത്തസ്വരം മുഴക്കി.
3.161.66
उत्सृज्य ते गदाशूलानसिशक्तिपरश्वथान् ।
दक्षिणां दिशमाजग्मुस्त्रासिता दृढधन्वना ॥ ३.१६१.६६ ॥
ഗദ, ശൂലം, വാൾ, ശക്തി, പരശു ഇവ ഉപേക്ഷിച്ച്, ദൃഢധന്വാവിനാൽ ഭയന്ന് അവർ തെക്കോട്ട് ഓടിപ്പോയി.
3.161.67
तत्र शूलगदापाणिर्व्यूढोरस्को महाभुजः ।
सखा वैश्रवणस्यासीन्मणिमान्नाम राक्षसः ॥ ३.१६१.६७ ॥
അവിടെ ശൂലവും ഗദയും കയ്യിലേന്തിയ, വിശാലമായ മാറും മഹാബാഹുക്കളുമുള്ള മണിമാൻ എന്ന രാക്ഷസൻ വൈശ്രവണന്റെ (കുബേരന്റെ) സുഹൃത്തായിരുന്നു.
3.161.68
दर्शयन्स प्रतीकारं पौरुषं च महाबलः ।
स तान्दृष्ट्वा परावृत्तान्स्मयमान इवाब्रवीत् ॥ ३.१६१.६८ ॥
തന്റെ പ്രതിരോധവും പൗരുഷവും കാണിച്ച ആ മഹാബലൻ അവർ പിന്തിരിഞ്ഞോടുന്നത് കണ്ട് പുഞ്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ പറഞ്ഞു.
3.161.69
एकेन बहवः सङ्ख्ये मानुषेण पराजिताः ।
प्राप्य वैश्रवणावासं किं वक्ष्यथ धनेश्वरम् ॥ ३.१६१.६९ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഒരു മനുഷ്യനാൽ നിങ്ങൾ പലരും പരാജയപ്പെട്ടു; വൈശ്രവണന്റെ വാസസ്ഥലത്ത് ചെന്ന് ധനേശ്വരനോട് എന്തു പറയും?
3.161.70
एवमाभाष् तान्सर्वानभ्यवर्तत राक्षसः ।
शक्तिशूलगदापाणिरभ्यधावत्स पाण्डवम् ॥ ३.१६१.७० ॥
ഇങ്ങനെ അവരെല്ലാവരോടും പറഞ്ഞ് ആ രാക്ഷസൻ തിരിഞ്ഞു; കയ്യിൽ ശക്തിയും ശൂലവും ഗദയുമേന്തി പാണ്ഡവന്റെ നേർക്ക് ഓടി.
3.161.71
तमापतन्तं वेगेन प्रभिन्नमिव वारणम् ।
वत्सदन्तैस्त्रिभिः पार्श्वे भीमसेनः समार्दयत् ॥ ३.१६१.७१ ॥
വേഗത്തിൽ പാഞ്ഞടുക്കുന്ന അവനെ, മദം പൊട്ടിയ ആനയെപ്പോലെ കണ്ട് ഭീമസേനൻ മൂന്ന് വത്സദന്ത ബാണങ്ങളാൽ പാർശ്വത്തിൽ പ്രഹരിച്ചു.
3.161.72
मणिमानपि संक्रुद्धः प्रगृह्य महतीं गदाम् ।
प्राहिणोद्भीमसेनाय परिगृह्य महाबलः ॥ ३.१६१.७२ ॥
മണിമാനും അതിക്രുദ്ധനായി ഒരു വലിയ ഗദയെടുത്ത് മഹാബലൻ അതു പിടിച്ച് ഭീമസേനന്റെ നേർക്ക് എറിഞ്ഞു.
3.161.73
विद्युद्रूपां महाघोरामाकाशे महतीं गदाम् ।
शरैर्बहुभिरानर्छद्भीमसेनः शिलाशितैः ॥ ३.१६१.७३ ॥
ആകാശത്ത് മിന്നൽപ്പിണരിന്റെ രൂപമുള്ള, അതിഭയങ്കരമായ ആ വലിയ ഗദയെ ഭീമസേനൻ ശിലയിൽ മൂർച്ചകൂട്ടിയ നിരവധി അമ്പുകളാൽ പ്രഹരിച്ചു.
3.161.74
प्रत्यहन्यन्त ते सर्वेगदामासाद्य सायकाः ।
न वेगं धारयामासुर्गदावेगस्य वेगिताः ॥ ३.१६१.७४ ॥
ഗദയിലെത്തിയതോടെ ആ അമ്പുകളെല്ലാം തിരിച്ചടിക്കപ്പെട്ടു; ഗദയുടെ വേഗത്തിൽ തകർന്ന അവയ്ക്ക് ആ വേഗം താങ്ങാനായില്ല.
3.161.75
गदायुद्धसमाचारं बुध्यमानः स वीर्यवान् ।
व्यंसयामास तं तस्य प्रहारं भीमविक्रमः ॥ ३.१६१.७५ ॥
ഗദായുദ്ധത്തിന്റെ ഗതി മനസ്സിലാക്കിയ വീര്യവാനായ ഭീമവിക്രമൻ അവന്റെ ആ പ്രഹരത്തെ നിഷ്ഫലമാക്കി.
3.161.76
ततः शक्तिं महाघोरां रुक्मदण्डामयस्मयीम् ।
तस्मिन्नेवान्तरे धीमान्प्रचिक्षेप स राक्षसः ॥ ३.१६१.७६ ॥
അപ്പോൾ ആ ബുദ്ധിമാനായ രാക്ഷസൻ സ്വർണ്ണദണ്ഡുള്ള, ഇരുമ്പുകൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ അതിഭയങ്കരമായ ശക്തി എറിഞ്ഞു.
3.161.77
सा भुजं भीमनिर्ह्रादा भित्त्वाभीमस् दक्षिणम् ।
साग्निज्वाला महारौद्रा पपात सहसा भुवि ॥ ३.१६१.७७ ॥
ഭയങ്കരമായി മുഴങ്ങിക്കൊണ്ട്, അഗ്നിജ്വാലപോലുള്ള ആ അതിരൗദ്രമായ ശക്തി ഭീമന്റെ വലതുഭുജത്തെ തുളച്ച് പെട്ടെന്ന് നിലത്ത് വീണു.
3.161.78
सोऽतिविद्धो महेष्वासः शक्त्याऽमितपराक्रमः ।
गदां जग्राह कौन्तेयो गदायुद्धविशारदः ॥ ३.१६१.७८ ॥
ശക്തിയാൽ അതിതീവ്രമായി മുറിവേറ്റിട്ടും ആ മഹാധനുർധരനും അപരിമിതവീര്യനും ഗദായുദ്ധവിശാരദനുമായ കൗന്തേയൻ ഗദ കൈയിലെടുത്തു.
3.161.80
प्राहिणोद्भीमसेनाय वेगेन महता नदन् ॥ ३.१६१.८० ॥
മഹാവേഗത്തോടെ ഗർജിച്ചുകൊണ്ട് അവൻ ഭീമസേനനുനേരെ (അത്) എറിഞ്ഞു.
3.161.81
भङ्क्त्वा शूलं गदाग्रेण गदायुद्धविभागवित् ।
अभिदुद्राव तं तूर्णं गरुत्मानिव पन्नगम् ॥ ३.१६१.८१ ॥
ഗദായുദ്ധത്തിന്റെ വിഭാഗങ്ങൾ അറിയുന്നവൻ, ഗദയുടെ അഗ്രഭാഗം കൊണ്ട് ശൂലം തകർത്ത് ഗരുഡൻ സർപ്പത്തിനുമേൽ എന്നപോലെ വേഗത്തിൽ അവന്റെ മേൽ ചാടി.
3.161.82
सोऽन्तरिक्षमवप्लुत्य विधूय सहसा गदाम् ।
प्रचिक्षेप महाबाहुर्विनद्य रणमूर्धनि ॥ ३.१६१.८२ ॥
മഹാബാഹുവായ അവൻ ആകാശത്തേക്ക് കുതിച്ചുയർന്ന്, ഗദ പെട്ടെന്ന് വീശി, യുദ്ധമുഖത്ത് ഗർജിച്ചുകൊണ്ട് അത് എറിഞ്ഞു.
3.161.83
सेन्द्राशनिरिवेन्द्रेण विसृष्टा वातरहसा ।
हत्वा रक्षः क्षितिं प्राप्य कृत्येव निपपात ह ॥ ३.१६१.८३ ॥
ഇന്ദ്രൻ എറിഞ്ഞ വജ്രംപോലെ, കാറ്റിന്റെ വേഗത്തിൽ പാഞ്ഞ അത് രാക്ഷസനെ പ്രഹരിച്ച് കൃത്യ എന്നപോലെ നിലത്തു വീണു.
3.161.84
तं राक्षसं बीमबलं भीमसेनबलाहतम् ।
ददृशुः सर्वभूतानि सिंहेनेव गवांपतिम् ॥ ३.१६१.८४ ॥
ഭീമസേനന്റെ ബലത്താൽ ആഹതനായ ആ ഭയങ്കരബലനായ രാക്ഷസനെ സർവഭൂതങ്ങളും കണ്ടു, സിംഹം കൊന്ന കാളയെപ്പോലെ.
3.161.85
तं प्रेक्ष्य निहतं भूमौ हतशेषा निशाचराः ।
भीममार्तस्वरं कृत्वा जग्मुः प्राचजीं दिशं प्रति ॥ ३.१६१.८५ ॥
അവൻ നിലത്ത് നിഹതനായി കിടക്കുന്നത് കണ്ട്, ശേഷിച്ച രാത്രിചാരികൾ ഭയങ്കരമായ ആർത്തനാദം മുഴക്കി കിഴക്കെ ദിക്കിലേക്ക് ഓടി.