మహాభారతం · అధ్యాయం 3.161
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.161.1
आर्ष्टिषेणाश्रमे तस्मिन्मम पूर्वपितामहाः ।
पाण्डोः पुत्रा महात्मान सर्वे दिव्यपराक्रमाः ॥ ३.१६१.१ ॥
ఆ ఆర్ష్టిషేణుని ఆశ్రమంలో నా పూర్వ పితామహులు, పాండు కుమారులైన మహాత్ములు, అందరూ దివ్య పరాక్రమం గలవారు.
3.161.2
कियन्तं कालमवसन्पर्वते गन्धमादने ।
किंच चक्रुर्महावीर्याः सर्वेऽतिबलपौरुषाः ॥ ३.१६१.२ ॥
గంధమాదన పర్వతంపై వారు ఎంతకాలం నివసించారు? ఆ మహావీరులు, అతిబలపౌరుషులు అందరూ ఏమి చేశారు?
3.161.3
कानि चाभ्यवहार्याणि तत्र तेषां महात्मनाम् ।
वसतां लोकवीराणामासंस्तद्ब्रूहि सत्तम ॥ ३.१६१.३ ॥
అక్కడ నివసించిన ఆ లోకవీర మహాత్ములకు భుజించదగిన ఆహారాలు ఏవి? ఓ సత్తమా, అది నాకు చెప్పు.
3.161.4
विस्तरेण च मे शंस भीमसेनपराक्रमम् ।
यद्यच्चक्रे महाबाहुस्तस्मिन्हैमवते गिरौ ॥ ३.१६१.४ ॥
ఆ హిమాలయ పర్వతంపై మహాబాహువు భీమసేనుడు చేసిన పరాక్రమాన్ని నాకు విపులంగా చెప్పు.
3.161.5
न खल्वासीत्पुनर्युद्धं तस् यक्षैर्द्विजोत्तम ।
धनदाध्युषिते नित्यं वसतस्तत्र पर्वते ॥ ३.१६१.५ ॥
ద్విజోత్తమా, ధనదుడు (కుబేరుడు) నిత్యం ఆక్రమించిన ఆ పర్వతంపై నివసిస్తున్నప్పుడు, యక్షులతో వారికి మళ్లీ యుద్ధం జరగలేదు.
3.161.6
कच्चित्समागमस्तेषामासीद्वैश्रवणस्य च ।
तत्र ह्यायाति धनद आर्ष्टिषेणो यथाऽब्रवीत् ॥ ३.१६१.६ ॥
వారికి వైశ్రవణునితో (కుబేరుడు) సమాగమం జరిగిందా? అక్కడికి ధనదుడు (కుబేరుడు) వస్తాడని ఆర్ష్టిషేణుడు చెప్పినట్లుగా.
3.161.7
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं रविस्तरेण तपोधन ।
न हि मे शृण्वतस्तृप्तिरस्ति तेषां विचेष्टितम् ॥ ३.१६१.७ ॥
తపోధనుడా, దీనిని విపులంగా వినాలని కోరుతున్నాను. వారి చరిత్ర వింటున్నా నాకు తృప్తి కలగడం లేదు.
3.161.8
एतदात्महितं श्रुत्वा तस्याप्रतिमतेजसः ।
शासनं सततं चक्रुस्तथैव भरतर्षभाः ॥ ३.१६१.८ ॥
తమ హితమైన ఈ మాటలు విని, సాటిలేని తేజస్సు కలవాని ఆజ్ఞను భరతశ్రేష్ఠులు ఎల్లప్పుడూ అలాగే పాటించారు.
3.161.9
भुञ्जाना मुनिभोज्यानि रसवन्ति फलानि च ।
शुद्धबाणहतानां च मृगाणां पिशितान्यपि ॥ ३.१६१.९ ॥
మునులకు తగిన రుచికరమైన ఫలాలను, శుద్ధ బాణాలతో హతమైన మృగాల మాంసాన్నీ తింటూ.
3.161.10
मेध्यानि हिमवत्पृष्ठे मधूनि विविधानि च ।
एवं ते न्यवसंस्तत्र पाण्डवा भरतर्षभाः ॥ ३.१६१.१० ॥
హిమవత్పర్వత శిఖరాలపై లభించే శుద్ధమైన, వివిధ రకాల తేనెలను తింటూ. ఈ విధంగా ఆ భరతశ్రేష్ఠులైన పాండవులు అక్కడ నివసించారు.
3.161.11
तथा निवसतां तेषां पञ्चमं वर्षमभ्यगात् ।
शृण्वतां लोमशोक्तानि वाक्यानि विविधान्युत ॥ ३.१६१.११ ॥
ఇలా నివసిస్తూ ఉండగా వారికి ఐదవ సంవత్సరం వచ్చింది. లోమశుడు చెప్పిన అనేక విధాల మాటలను వారు వింటూ ఉన్నారు.
3.161.12
कृत्यकाल उपस्तास्य इति चोक्त्वा घटोत्कचः ।
राक्षसैः सह सर्वैश्च पूर्वमेव गतः प्रभो ॥ ३.१६१.१२ ॥
'కార్యకాలంలో నేను ఉపస్థితుడనవుతాను' అని చెప్పి, ప్రభూ, ఘటోత్కచుడు రాక్షసులందరితో ముందే వెళ్లిపోయాడు.
3.161.13
आर्ष्टिषेणाश्रमे तेषां वसतां वै महात्मनाम् ।
अगच्छन्बहवो मासाः पश्यतां महदद्भुतम् ॥ ३.१६१.१३ ॥
ఆర్ష్టిషేణుని ఆశ్రమంలో ఆ మహాత్ములు నివసిస్తుండగా అనేక మాసాలు గడిచిపోయాయి; వారు ఒక గొప్ప అద్భుతాన్ని చూస్తూనే ఉన్నారు.
3.161.14
तैस्तत्रविहरद्भिश्च रममाणैश्च पाण्डवैः ।
प्रीतिमन्तो महाभागा मुनयश्चारणास्तथा ॥ ३.१६१.१४ ॥
అక్కడ విహరిస్తూ ఆనందిస్తున్న పాండవులతో కలిసి ఆ మహాభాగ్యులైన మునులు, చారణులు కూడా సంతోషించారు.
3.161.15
आजग्मुः पाण्डवान्द्रष्टुं शुद्धात्मानो यतव्रताः ।
ते तैः सह कथां चक्रुर्द्रिव्यां भरतसत्तमाः ॥ ३.१६१.१५ ॥
పాండవులను చూడటానికి శుద్ధాత్ములు, వ్రతనిష్ఠులు వచ్చారు; భరతశ్రేష్ఠులారా, వారు వారితో దివ్యమైన కథను చెప్పారు.
3.161.16
ततः कतिपयाहस्सु महाह्रदनिवासिनम् ।
ऋद्धिमन्तं महानागं सुपर्णः सहसाऽहरत् ॥ ३.१६१.१६ ॥
అప్పుడు కొన్ని రోజుల తర్వాత, సుపర్ణుడు (గరుడుడు) ఒక మహా సరస్సులో నివసిస్తున్న ఐశ్వర్యవంతుడైన మహానాగాన్ని అకస్మాత్తుగా పట్టుకున్నాడు.
3.161.17
प्राकम्पत महाशैलः प्रामृद्यन्त महाद्रुमाः ।
ददृशुः सर्वभूतानि पाणअडवाश्च तदद्भुतम् ॥ ३.१६१.१७ ॥
మహా పర్వతం కంపించింది, మహా వృక్షాలు నలిగిపోయాయి; సర్వ ప్రాణులూ పాండవులూ ఆ అద్భుతాన్ని చూశారు.
3.161.18
ततः शैलोत्तमस्याग्रात्पाण्डवान्प्रति मारुतः ।
अवहत्सर्वमाल्यानि गन्धवन्ति शुभानि च ॥ ३.१६१.१८ ॥
అప్పుడు ఆ ఉత్తమ పర్వత శిఖరం నుండి పాండవుల వైపు గాలి వీచి, సుగంధభరితమైన శుభకరమైన మాలలన్నింటినీ కొట్టుకుపోయింది.
3.161.19
तत्रपुष्पाणि दिव्यानि सुहृद्भिः सह पाण्डवाः ।
ददृशुः पञ्चवर्णानि द्रौपदी च यशस्विनी ॥ ३.१६१.१९ ॥
అక్కడ మిత్రులతో కలిసి పాండవులు, యశస్విని ద్రౌపది ఐదు రంగుల దివ్య పుష్పాలను చూశారు.
3.161.20
भीमसेनं ततः कृष्णा काले वचनमब्रवीत् ।
विविक्ते पर्वतोद्देशे सुखासीनं महाभुजम् ॥ ३.१६१.२० ॥
అప్పుడు కృష్ణ, పర్వతంలోని ఏకాంత ప్రదేశంలో సుఖంగా కూర్చున్న మహాబాహు భీమసేనుడితో తగిన సమయంలో ఈ మాట చెప్పింది.
3.161.21
सुपर्णानिलवेगेन श्वसनेन महाबलात् ।
पञ्चवर्णानि पात्यन्ते पुष्पाणि भरतर्षभ ॥ ३.१६१.२१ ॥
గరుడుడు, గాలి వేగంతో, మహాబలమైన పవనంతో ఐదు రంగుల పుష్పాలు రాలిపోతున్నాయి, ఓ భరతశ్రేష్ఠా.
3.161.22
दिव्यावर्णानि दिव्यानि दिव्यगन्धवहानि च ।
मदयन्तीव गन्धेन मनो मे भरतर्षभ ॥ ३.१६१.२२ ॥
దివ్య వర్ణాలతో, దివ్యమైనవిగా, దివ్య సువాసనలను మోసుకువస్తున్న ఆ పుష్పాలు తమ సుగంధంతో నా మనస్సును మత్తెక్కిస్తున్నట్లున్నాయి, ఓ భరతశ్రేష్ఠా.
3.161.23
येषां तु दर्शनात्स्पर्शान्सौरभ्याच्च तथैव च ।
नश्यतीव मनोदुःखं ममेदं शत्रुतापन ॥ ३.१६१.२३ ॥
వాటిని చూసినప్పుడు, తాకినప్పుడు, సుగంధం వల్ల కూడా నా ఈ మనోదుఃఖం నశించిపోతున్నట్లుంది, శత్రుతాపనా.
3.161.24
ईदृशैः कुसुमैर्दिव्यैर्दिव्यगन्धवहैः शुभैः ।
देवतान्यर्चयित्वाऽहमिच्छेयं सङ्गमं त्वया ॥ ३.१६१.२४ ॥
ఇటువంటి దివ్యమైన, దివ్య సుగంధాలను మోసుకొచ్చే శుభ పుష్పాలతో దేవతలను పూజించి, నేను నీతో కలయికను కోరుకుంటాను.
3.161.25
इदं तु पुरुषव्याघ्र विशेषेणाम्बुजं शुभम् ।
गन्धसंस्थानसंपन्नं मम मानसवर्धनम् ॥ ३.१६१.२५ ॥
ఓ పురుషవ్యాఘ్రా, ఇది ప్రత్యేకంగా శుభకరమైన కమలం; సువాసన, సౌందర్యం కలిగినది, నా మనసుకు ఆనందం కలిగించేది.
3.161.26
प्रत्यक्षं सर्वलोकस् नह्यदृश्यत मां प्रति ॥ ३.१६१.२६ ॥
సర్వలోకాల కళ్ళముందు ప్రత్యక్షంగా ఉన్నప్పటికీ, అది నా కోసం కనిపించలేదు.
3.161.27
वासुदेवसहायेन वासुदेवप्रियेण च ।
खाण्डवे सत्यसन्धेन भ्रात्रा तव महात्मना ॥ ३.१६१.२७ ॥
వాసుదేవునికి సహాయకుడు, వాసుదేవునికి ప్రియుడు, సత్యప్రతిజ్ఞుడు, నీ మహాత్ముడైన సోదరుడు ఖాండవంలో.
3.161.28
गन्धर्वोरगरक्षांसि वासवश्च पराजितः ।
हता मायाविनश्चोग्रा धनुः प्राप्तं च गाण्डिवं ॥ ३.१६१.२८ ॥
గంధర్వులు, ఉరగులు, రాక్షసులు ఓడిపోయారు; వాసవుడూ పరాజితుడయ్యాడు; మాయావులైన భయంకరులు హతమయ్యారు; గాండీవ ధనుస్సు లభించింది.
3.161.29
तवापि सुमहत्तेजो महद्बाहुबलं च ते ।
अविषह्यमनाधृष्यं शक्रतुल्यपराक्रम ॥ ३.१६१.२९ ॥
నీ తేజస్సూ అత్యంత గొప్పది; నీ భుజబలమూ గొప్పది; సహింపరానిది, ఓడింపరానిది, ఇంద్రుడితో సమానమైన పరాక్రమం కలది.
3.161.30
त्वद्बाहुबलवेगेन त्रासिताः सर्वराक्षसाः ।
हित्वा शैलं प्रपद्यन्तां भीमसेन दिशो दश ॥ ३.१६१.३० ॥
నీ భుజబల వేగంతో భయపడిన రాక్షసులందరూ పర్వతాన్ని విడిచి పది దిక్కులకు పారిపోవుదురుగాక, భీమసేనా.
3.161.31
ततः शैलोत्तमस्याग्रं चित्रमाल्यधरं शिवम् ।
व्यपेतभयसंमोहाः पश्यन्तु सुहृदस्तव ॥ ३.१६१.३१ ॥
అప్పుడు విచిత్రమైన పూలమాలలు ధరించిన, శుభకరమైన పర్వతశ్రేష్ఠ శిఖరాగ్రాన్ని భయమోహాలు వీడిన నీ మిత్రులు చూడనివ్వు.
3.161.32
एवं प्रणिहितं भीम चिरात्प्रभृतिमे मनः ।
द्रष्टुमिच्छामि शैलाग्रं त्वद्बाहुबलमाश्रिता ॥ ३.१६१.३२ ॥
భీమా, చాలాకాలంగా నా మనసు ఇలా నిలిచి ఉంది; నీ బాహుబలాన్ని ఆశ్రయించి ఆ పర్వతశిఖరాన్ని చూడాలని కోరుతున్నాను.
3.161.33
इच्छामि च नरव्याघ्र पुष्पं प्रत्यक्षमीदृशम् ।
आनीयमानं क्षिप्रं वै त्वया भरतसत्तम ॥ ३.१६१.३३ ॥
నరవ్యాఘ్రా, భరతశ్రేష్ఠా, ఇలాంటి పువ్వును ప్రత్యక్షంగా నువ్వు త్వరగా తీసుకురావాలని కోరుతున్నాను.
3.161.34
ततः क्षिप्तमिवात्मानं द्रौपद्या स परंतपः ।
नामृष्यत महाबाहुः प्रहारमिवसद्गजः ॥ ३.१६१.३४ ॥
అప్పుడు ద్రౌపది చేత విసిరివేయబడినట్లుగా ఆ శత్రుదమనుడైన మహాబాహుడు దానిని సహించలేకపోయాడు; శ్రేష్ఠ గజం దెబ్బను సహించనట్లు.
3.161.35
सिंहर्षभगतिः श्रीमानुदारः कनकप्रभः ।
मनस्वी बलवान्दृष्टो मानी भूरश्च पाण्डवः ॥ ३.१६१.३५ ॥
సింహం, వృషభం వంటి నడక కలిగిన, తేజస్సుగల, ఉదారుడైన, బంగారు కాంతిగల, మనస్వి, బలవంతుడు, గర్వించే, మహా పాండవుడు కనిపించాడు.
3.161.36
लोहिताक्षः पृथुव्यंसो मत्तवारणविक्रमः ।
सिंहदंष्ट्रो वृषस्कन्धः सालपोत इवोद्गतः ॥ ३.१६१.३६ ॥
ఎర్రని కన్నులు, విశాలమైన భుజాలు, మదించిన ఏనుగు పరాక్రమం, సింహపు కోరలు, వృషభపు భుజాలు కలిగినవాడై, మొలిచిన యువ సాలవృక్షంలా.
3.161.37
महात्मा चारुसर्वाङ्ग कम्बुग्रीवो महाहनुः ।
रुक्मपृष्ठं धनुः खङ्गं तूणांश्चापि परामृशन् ॥ ३.१६१.३७ ॥
మహాత్ముడు, అందమైన సర్వాంగాలు, శంఖం వంటి మెడ, పెద్ద దవడ కలవాడు, బంగారు వెన్ను గల ధనస్సు, ఖడ్గం, అంబులపొదులను కూడా పట్టుకుంటూ.
3.161.38
सकेसरीव चोत्सिक्तः प्रभिन्न इव वारणः ।
व्यपेतभयसंमोहः शैलमभ्यपतद्बली ॥ ३.१६१.३८ ॥
సింహంలా గర్వంతో, మదించిన ఏనుగులా, భయమోహాలు లేని ఆ బలవంతుడు పర్వతం వైపు దూకాడు.
3.161.39
तं मृगेन्द्रमिवायान्तं प्रभिन्नमिव वारणम् ।
ददृशुः सर्वभूतानि पार्थं खङ्गधनुर्धरम् ॥ ३.१६१.३९ ॥
సింహంలా వస్తున్న, మదించిన ఏనుగులాంటి ఆ పార్థుడిని, ఖడ్గం ధనుస్సు ధరించిన అతడిని సర్వ ప్రాణులూ చూశాయి.
3.161.40
द्रौपद्या वर्धयन्हर्षं गदामादाय पाण्डवः ।
व्यपेतभयसंमोहः शैलराजं समाविशत् ॥ ३.१६१.४० ॥
ద్రౌపదికి ఆనందం పెంచుతూ, గదను చేతబట్టి, భయమోహాలు లేని పాండవుడు ఆ పర్వతరాజంలోకి ప్రవేశించాడు.
3.161.41
न ग्लानिर्न च कातर्यं न वैक्लव्यं न मत्सरः ।
कदाचिज्जुषते पार्थमात्मजं मातरिश्वनः ॥ ३.१६१.४१ ॥
మాతరిశ్వ (వాయువు) కుమారుడైన ఆ పార్థుణ్ణి ఎప్పుడూ అలసట, భీరుత్వం, దుఃఖం, ఈర్ష్య ఆశ్రయించవు.
3.161.42
तदेकायनमासाद्य विषमं भीमदर्शनम् ।
बहुतालोच्छ्रयं शृङ्गमारुरोह महाबलः ॥ ३.१६१.४२ ॥
అప్పుడు ఏకమార్గాన్ని చేరి, విషమంగా భయంకరంగా కనిపించే, అనేక తాడిచెట్ల ఎత్తున్న శిఖరాన్ని ఆ మహాబలుడు ఎక్కాడు.
3.161.43
स किन्नरमहानागमुनिगन्धर्वराक्षसान् ।
हर्षयन्पर्वतस्याग्रमारुरोह महाबलः ॥ ३.१६१.४३ ॥
ఆ మహాబలుడు కిన్నరులను, మహానాగులను, మునులను, గంధర్వులను, రాక్షసులను సంతోషపెడుతూ పర్వత శిఖరాన్ని ఎక్కాడు.
3.161.44
ततो वैश्रवणावासं ददर्श भरतर्षभः ।
काञ्चनैः स्फाटिकैश्चैव वेश्मभिः समलंकृतम् ॥ ३.१६१.४४ ॥
అప్పుడు భరతశ్రేష్ఠుడు వైశ్రవణుని నివాసాన్ని చూశాడు; అది బంగారు, స్ఫటిక భవనాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
3.161.45
प्राकारेण परिक्षिप्तं सौवर्णेन समन्ततः ।
सर्वरत्नद्युतिमता सर्वोद्यानवता तथा ॥ ३.१६१.४५ ॥
అది అన్ని వైపులా బంగారు ప్రాకారంతో చుట్టబడి ఉంది; సర్వ రత్నాల కాంతితో, అన్ని ఉద్యానవనాలతో కూడి ఉంది.
3.161.46
शैलादभ्युच्छ्रयवता चयाट्टालकशोभिना ।
द्वारतोरणनिर्व्यूहध्वजसंवाहशोभिना ॥ ३.१६१.४६ ॥
అది పర్వతంలా ఎత్తుగా ఉండి, బురుజులు, అట్టాలికలతో శోభిస్తూ, ద్వారాలు, తోరణాలు, అలంకరణలు, ధ్వజాల వరుసలతో ప్రకాశిస్తూ ఉంది.
3.161.47
विलासिनीभिरत्यर्थं नृत्यन्तीभिः समन्ततः ।
वायुना धूयमानाभिः पताकाभिरलंकृतम् ॥ ३.१६१.४७ ॥
అది అన్ని వైపులా అందమైన స్త్రీలు మిక్కిలిగా నృత్యం చేస్తుండగా, గాలికి కదులుతున్న పతాకాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
3.161.48
धनुष्कोटिमवष्टभ्य वक्रभावेन बाहुना ।
पश्यमानः सखेदेन द्रविणाधिपतेः पुरम् ॥ ३.१६१.४८ ॥
విల్లు కొనను వంగిన చేతితో ఆనించి, అలసటతో ధనాధిపతి నగరాన్ని చూస్తూ నిలిచాడు.
3.161.49
मोदयनसर्वभूतानि गन्धमादनसंभवः ।
सर्वगन्धवहस्तत्र मारुतः सुसुखो ववौ ॥ ३.१६१.४९ ॥
గంధమాదన పర్వతంలో జన్మించిన, సమస్త సుగంధాలను మోసుకెళ్లే గాలి, సకల ప్రాణులను సంతోషపెడుతూ అక్కడ అత్యంత సుఖంగా వీచింది.
3.161.50
चित्रा विविधवर्णाभाश्चित्रमञ्जरिधारिणः ।
अचिन्त्या विविधास्तत्र द्रुमाः परमशोभिनः ॥ ३.१६१.५० ॥
అక్కడ వివిధ వర్ణాల కాంతితో, విచిత్రమైన పుష్పగుచ్ఛాలను ధరించిన, ఊహకందని అనేక రకాల వృక్షాలు అత్యంత శోభాయమానంగా ఉన్నాయి.
3.161.51
रत्नजालपरिक्षिप्तं चित्रमाल्यविभूषितम् ।
राक्षसाधिपतेः स्थानं ददृशे भरतर्षभः ॥ ३.१६१.५१ ॥
రత్నజాలంతో చుట్టబడి, విచిత్ర మాలలతో అలంకరించబడిన రాక్షసాధిపతి నివాసాన్ని భరతశ్రేష్ఠుడు చూశాడు.
3.161.52
गदाखङ्गधनुष्पाणिः समभित्यक्तजीवितः ।
भीमसेनो महाबाहुस्तस्थौ गिरिवाचलः ॥ ३.१६१.५२ ॥
గద, ఖడ్గం, ధనుస్సు చేతబట్టి, ప్రాణాలపై ఆశ వదిలి, మహాబాహువైన భీమసేనుడు పర్వతంలా కదలక నిలిచాడు.
3.161.53
ततः शङ्खमुपाध्माय द्विषतां रोमहर्षणम् ।
ज्याघोषं तलशब्दं च कृत्वा भूतान्यमोहयत् ॥ ३.१६१.५३ ॥
తరువాత శంఖాన్ని ఊది, శత్రువుల రోమాంచం కలిగించే ధనుస్సు టంకారాన్ని, చప్పట్ల ధ్వనిని చేసి ప్రాణులను మోహింపజేశాడు.
3.161.54
ततः प्रहृष्टरोमाणस्तं शब्दमभिदुद्रुवुः ।
यक्षराक्षसगन्धर्वाः पाण्डवस्य समीपतः ॥ ३.१६१.५४ ॥
అప్పుడు రోమాంచితులైన యక్షులు, రాక్షసులు, గంధర్వులు పాండవుని సమీపం నుండి వచ్చిన ఆ శబ్దం వైపు పరుగెత్తారు.
3.161.55
गदापरिघनिस्त्रिंशशूलशक्तिपरश्वथाः ।
प्रगृहीता व्यरोचन्त यक्षराक्षसबाहुभिः ॥ ३.१६१.५५ ॥
గద, పరిఘ, కత్తి, శూలం, శక్తి, గొడ్డలి యక్షులు, రాక్షసుల చేతుల్లో పట్టుకోబడి ప్రకాశించాయి.
3.161.56
ततः प्रववृते युद्धं तेषां तस्य च भारत ॥ ३.१६१.५६ ॥
అప్పుడు, ఓ భరతా, వారికీ అతనికీ మధ్య యుద్ధం మొదలైంది.
3.161.57
तैः प्रयुक्तान्महामायैः शूलशक्तिपरश्वथान् ।
भल्लैर्भीमः प्रचिच्छेद भीमवेगतरैस्ततः ॥ ३.१६१.५७ ॥
వారు ప్రయోగించిన మహామాయా శూలాలు, శక్తులు, గొడ్డళ్లను భీముడు భయంకర వేగమున్న భల్లాలతో ఛేదించాడు.
3.161.58
अन्तरिक्षगतानां च भूमिष्ठानां च गर्जताम् ।
शरैर्विव्याध गात्राणइ राक्षसानां महाबलः ॥ ३.१६१.५८ ॥
ఆకాశంలో ఉన్నవారిని, భూమిపై నిలిచి గర్జించినవారిని, ఆ మహాబలుడు రాక్షసుల శరీరాలను బాణాలతో గుచ్చాడు.
3.161.59
शोणितस्य ततः पेतुर्घनानामिव भारत ।
गात्रेभ्यः प्रच्युता धारा राक्षसानां समन्ततः।
स लोहितमहावष्टिमभ्यवर्षन्महाबलः ॥ ३.१६१.५९ ॥
అప్పుడు, ఓ భరతా, మేఘాల వలె రక్తధారలు పడ్డాయి; రాక్షసుల దేహాల నుండి అన్ని వైపులా రక్తప్రవాహాలు వెలువడ్డాయి. ఆ మహాబలుడు రక్తపు మహావర్షాన్ని కురిపించాడు.
3.161.60
गदापरिघपाणीनां रक्षसां कायसंभवा ।
कायेभ्यः प्रच्युता धारा राक्षसानां समन्ततः ॥ ३.१६१.६० ॥
గద, పరిఘలను చేతుల్లో పట్టిన రాక్షసుల దేహాల నుండి పుట్టిన రక్తధారలు అన్ని వైపులా వారి దేహాల నుండి ప్రవహించాయి.
3.161.61
भीमबाहुबलोत्सृष्टैरायुधैर्यक्षरक्षसाम् ।
विनिकृत्तानि दृश्यन्ते शरीराणि शिरांसि च ॥ ३.१६१.६१ ॥
భీముని బాహుబలంతో విసిరిన ఆయుధాలచేత యక్షుల, రాక్షసుల నరికివేయబడిన శరీరాలు, తలలు కనిపించాయి.
3.161.62
प्रच्छाद्यमानं रक्षोभिः पाण्डवं प्रियदर्शनम् ।
ददृशुः सर्वभूतानि सूर्यमभ्रगणैरिव ॥ ३.१६१.६२ ॥
రాక్షసులచే కప్పబడిన, చూడ ముచ్చటైన పాండవుడిని సర్వ ప్రాణులు మేఘసమూహాలచే కప్పబడిన సూర్యునిలా చూశాయి.
3.161.63
स रश्मिभिरिवादित्यः शरैररिनिपातिभिः ।
सर्वानार्च्छन्महाबाहुर्बलवान्सत्यविक्रमः ॥ ३.१६१.६३ ॥
ఆ మహాబాహువు, బలవంతుడు, సత్యపరాక్రమశాలి, సూర్యకిరణాల వలె శత్రువులను కూల్చే బాణాలతో అందరినీ కొట్టాడు.
3.161.64
अभितर्जयमानाश्च रुवन्तश् महारवान् ।
सन्नाहं भीमसेनस्य ददृशुः सर्वराक्षसाः ॥ ३.१६१.६४ ॥
మహా ధ్వనులతో గర్జిస్తూ, బెదిరిస్తూ సర్వ రాక్షసులు భీమసేనుని కవచాన్ని చూశారు.
3.161.65
ते हि विक्षतसर्वाङ्गा भीमसेनभयार्दिताः ।
भीममार्तस्वरं चक्रुर्विप्रकीर्णमहायुधाः ॥ ३.१६१.६५ ॥
వారు సర్వాంగాలూ గాయపడి, భీమసేనుని భయంతో బాధపడి, మహాయుధాలు చెల్లాచెదరై, భయంకరమైన ఆర్తనాదం చేశారు.
3.161.66
उत्सृज्य ते गदाशूलानसिशक्तिपरश्वथान् ।
दक्षिणां दिशमाजग्मुस्त्रासिता दृढधन्वना ॥ ३.१६१.६६ ॥
గదలు, శూలాలు, ఖడ్గాలు, శక్తులు, పరశువులు విడిచి, దృఢధన్వుని భయంతో వారు దక్షిణ దిశకు పారిపోయారు.
3.161.67
तत्र शूलगदापाणिर्व्यूढोरस्को महाभुजः ।
सखा वैश्रवणस्यासीन्मणिमान्नाम राक्षसः ॥ ३.१६१.६७ ॥
అక్కడ శూలం, గద చేతబట్టిన, విశాలమైన రొమ్ము, మహాబాహువులు కలిగిన మణిమాన్ అనే రాక్షసుడు వైశ్రవణుడి (కుబేరుడి) స్నేహితుడుగా ఉండేవాడు.
3.161.68
दर्शयन्स प्रतीकारं पौरुषं च महाबलः ।
स तान्दृष्ट्वा परावृत्तान्स्मयमान इवाब्रवीत् ॥ ३.१६१.६८ ॥
తన ప్రతిఘటనను, పౌరుషాన్ని చూపుతూ ఆ మహాబలుడు వారు వెనుదిరిగి పారిపోవడం చూసి, నవ్వుతున్నట్లుగా ఇలా అన్నాడు.
3.161.69
एकेन बहवः सङ्ख्ये मानुषेण पराजिताः ।
प्राप्य वैश्रवणावासं किं वक्ष्यथ धनेश्वरम् ॥ ३.१६१.६९ ॥
యుద్ధంలో ఒక్క మానవుడి చేత మీరు అనేకులు ఓడిపోయారు; వైశ్రవణుని నివాసానికి చేరి ధనేశ్వరునితో (కుబేరునితో) ఏమి చెబుతారు?
3.161.70
एवमाभाष् तान्सर्वानभ्यवर्तत राक्षसः ।
शक्तिशूलगदापाणिरभ्यधावत्स पाण्डवम् ॥ ३.१६१.७० ॥
ఇలా వారందరితో చెప్పి ఆ రాక్షసుడు వారిపైకి తిరిగి, చేతిలో శక్తి, శూలం, గద ధరించి పాండవుని వైపు పరుగెత్తాడు.
3.161.71
तमापतन्तं वेगेन प्रभिन्नमिव वारणम् ।
वत्सदन्तैस्त्रिभिः पार्श्वे भीमसेनः समार्दयत् ॥ ३.१६१.७१ ॥
వేగంగా దూసుకువస్తున్న అతనిని, మదించిన ఏనుగులా చూసి, భీమసేనుడు మూడు వత్సదంత బాణాలతో అతని పక్కలో కొట్టాడు.
3.161.72
मणिमानपि संक्रुद्धः प्रगृह्य महतीं गदाम् ।
प्राहिणोद्भीमसेनाय परिगृह्य महाबलः ॥ ३.१६१.७२ ॥
మణిమాన్ కూడా ఎంతో కోపించి, ఒక పెద్ద గదను పట్టుకుని, మహాబలుడు దానిని భీమసేనుని పైకి విసిరాడు.
3.161.73
विद्युद्रूपां महाघोरामाकाशे महतीं गदाम् ।
शरैर्बहुभिरानर्छद्भीमसेनः शिलाशितैः ॥ ३.१६१.७३ ॥
ఆకాశంలో మెరుపు రూపంలో ఉన్న, అత్యంత భయంకరమైన ఆ పెద్ద గదను భీమసేనుడు రాతిపై పదును పెట్టిన అనేక బాణాలతో ఛేదించాడు.
3.161.74
प्रत्यहन्यन्त ते सर्वेगदामासाद्य सायकाः ।
न वेगं धारयामासुर्गदावेगस्य वेगिताः ॥ ३.१६१.७४ ॥
గదను చేరగానే ఆ బాణాలన్నీ తిరిగి తగిలి విరిగిపోయాయి; గద వేగంతో కొట్టబడి అవి ఆ వేగాన్ని తట్టుకోలేకపోయాయి.
3.161.75
गदायुद्धसमाचारं बुध्यमानः स वीर्यवान् ।
व्यंसयामास तं तस्य प्रहारं भीमविक्रमः ॥ ३.१६१.७५ ॥
గదా యుద్ధ గతిని గ్రహించిన పరాక్రమశాలి భీమవిక్రముడు అతని ఆ దెబ్బను విఫలం చేశాడు.
3.161.76
ततः शक्तिं महाघोरां रुक्मदण्डामयस्मयीम् ।
तस्मिन्नेवान्तरे धीमान्प्रचिक्षेप स राक्षसः ॥ ३.१६१.७६ ॥
అప్పుడే ఆ తెలివైన రాక్షసుడు బంగారు దండం గల, ఇనుముతో చేసిన అత్యంత భయంకరమైన శక్తి ఆయుధాన్ని విసిరాడు.
3.161.77
सा भुजं भीमनिर्ह्रादा भित्त्वाभीमस् दक्षिणम् ।
साग्निज्वाला महारौद्रा पपात सहसा भुवि ॥ ३.१६१.७७ ॥
భయంకరంగా గర్జిస్తూ, అగ్నిజ్వాల వంటి ఆ అత్యంత రౌద్రమైన శక్తి భీముని కుడి భుజాన్ని చీల్చి అకస్మాత్తుగా నేలపై పడింది.
3.161.78
सोऽतिविद्धो महेष्वासः शक्त्याऽमितपराक्रमः ।
गदां जग्राह कौन्तेयो गदायुद्धविशारदः ॥ ३.१६१.७८ ॥
శక్తి ఆయుధంతో తీవ్రంగా గాయపడినా, ఆ మహాధనుర్ధరుడు, అపరిమిత పరాక్రమశాలి, గదాయుద్ధ నిపుణుడైన కౌంతేయుడు గదను పట్టుకున్నాడు.
3.161.80
प्राहिणोद्भीमसेनाय वेगेन महता नदन् ॥ ३.१६१.८० ॥
మహా వేగంతో గర్జిస్తూ అతడు భీమసేనునిపై (దానిని) విసిరాడు.
3.161.81
भङ्क्त्वा शूलं गदाग्रेण गदायुद्धविभागवित् ।
अभिदुद्राव तं तूर्णं गरुत्मानिव पन्नगम् ॥ ३.१६१.८१ ॥
గదాయుద్ధ విభాగాలను ఎరిగిన అతడు, గదాగ్రంతో శూలాన్ని విరిచి, గరుత్మంతుడు సర్పాన్ని చేరినట్లు వేగంగా అతనిపైకి దూకాడు.
3.161.82
सोऽन्तरिक्षमवप्लुत्य विधूय सहसा गदाम् ।
प्रचिक्षेप महाबाहुर्विनद्य रणमूर्धनि ॥ ३.१६१.८२ ॥
మహాబాహువు అతడు ఆకాశంలోకి దూకి, గదను అకస్మాత్తుగా ఝళిపించి, రణరంగ మధ్యంలో గర్జిస్తూ దానిని విసిరాడు.
3.161.83
सेन्द्राशनिरिवेन्द्रेण विसृष्टा वातरहसा ।
हत्वा रक्षः क्षितिं प्राप्य कृत्येव निपपात ह ॥ ३.१६१.८३ ॥
ఇంద్రుడు విసిరిన వజ్రంలా, వాయువేగంతో వెలువడిన అది, రాక్షసుని కొట్టి, కృత్య (మాయాశక్తి) వలె భూమిపై పడింది.
3.161.84
तं राक्षसं बीमबलं भीमसेनबलाहतम् ।
ददृशुः सर्वभूतानि सिंहेनेव गवांपतिम् ॥ ३.१६१.८४ ॥
భీమసేనుని బలంతో కొట్టబడిన ఆ భయంకర బల రాక్షసుని సర్వ ప్రాణులూ చూశాయి, సింహం చేత కొట్టబడిన గోవృషభంలా.
3.161.85
तं प्रेक्ष्य निहतं भूमौ हतशेषा निशाचराः ।
भीममार्तस्वरं कृत्वा जग्मुः प्राचजीं दिशं प्रति ॥ ३.१६१.८५ ॥
అతడు భూమిపై హతుడై పడి ఉండటం చూసి, మిగిలిన రాత్రిచరులు భయంకరమైన ఆర్తనాదం చేసి తూర్పు దిక్కుకు పారిపోయారు.