ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.161
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.161.1
आर्ष्टिषेणाश्रमे तस्मिन्मम पूर्वपितामहाः ।
पाण्डोः पुत्रा महात्मान सर्वे दिव्यपराक्रमाः ॥ ३.१६१.१ ॥
ସେହି ଆର୍ଷ୍ଟିଷେଣଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ମୋ ପୂର୍ବ ପିତାମହ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ମହାତ୍ମା ପୁତ୍ରମାନେ, ସମସ୍ତେ ଦିବ୍ୟ ପରାକ୍ରମୀ ଥିଲେ।
3.161.2
कियन्तं कालमवसन्पर्वते गन्धमादने ।
किंच चक्रुर्महावीर्याः सर्वेऽतिबलपौरुषाः ॥ ३.१६१.२ ॥
ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତରେ ସେମାନେ କେତେ କାଳ ରହିଲେ? ସେହି ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ, ଅତିବଳପୌରୁଷ ସମସ୍ତେ କ'ଣ କଲେ?
3.161.3
कानि चाभ्यवहार्याणि तत्र तेषां महात्मनाम् ।
वसतां लोकवीराणामासंस्तद्ब्रूहि सत्तम ॥ ३.१६१.३ ॥
ସେଠାରେ ରହୁଥିବା ସେହି ଲୋକବୀର ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କର ଭୋଜନୀୟ ପଦାର୍ଥ କ'ଣ ଥିଲା? ହେ ସତ୍ତମ, ତାହା କୁହନ୍ତୁ।
3.161.4
विस्तरेण च मे शंस भीमसेनपराक्रमम् ।
यद्यच्चक्रे महाबाहुस्तस्मिन्हैमवते गिरौ ॥ ३.१६१.४ ॥
ସେହି ହିମାଳୟ ପର୍ବତରେ ମହାବାହୁ ଭୀମସେନ ଯାହା ଯାହା ପରାକ୍ରମ କଲେ, ତାହା ମୋତେ ବିସ୍ତାରରେ କୁହନ୍ତୁ।
3.161.5
न खल्वासीत्पुनर्युद्धं तस् यक्षैर्द्विजोत्तम ।
धनदाध्युषिते नित्यं वसतस्तत्र पर्वते ॥ ३.१६१.५ ॥
ହେ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ, ଧନଦ (କୁବେର)ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଦା ଅଧିଷ୍ଠିତ ସେହି ପର୍ବତରେ ବାସ କରୁଥିବା ସମୟରେ ଯକ୍ଷମାନଙ୍କ ସହିତ ସେମାନଙ୍କର ପୁନର୍ବାର ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇନଥିଲା।
3.161.6
कच्चित्समागमस्तेषामासीद्वैश्रवणस्य च ।
तत्र ह्यायाति धनद आर्ष्टिषेणो यथाऽब्रवीत् ॥ ३.१६१.६ ॥
ସେମାନଙ୍କର ବୈଶ୍ରବଣ (କୁବେର) ସହିତ ସାକ୍ଷାତ ହୋଇଥିଲା କି? ସେଠାରେ ତ ଧନଦ (କୁବେର) ଆସନ୍ତି, ଆର୍ଷ୍ଟିଷେଣ ଯେପରି କହିଥିଲେ।
3.161.7
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं रविस्तरेण तपोधन ।
न हि मे शृण्वतस्तृप्तिरस्ति तेषां विचेष्टितम् ॥ ३.१६१.७ ॥
ହେ ତପୋଧନ, ଏହା ବିସ୍ତାରିତ ଭାବରେ ଶୁଣିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ। ସେମାନଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ମୋର ତୃପ୍ତି ହେଉନାହିଁ।
3.161.8
एतदात्महितं श्रुत्वा तस्याप्रतिमतेजसः ।
शासनं सततं चक्रुस्तथैव भरतर्षभाः ॥ ३.१६१.८ ॥
ନିଜ ହିତକର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେହି ଅତୁଳ ତେଜସ୍ୱୀଙ୍କ ଆଦେଶ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ସର୍ବଦା ସେହିପରି ପାଳନ କଲେ।
3.161.9
भुञ्जाना मुनिभोज्यानि रसवन्ति फलानि च ।
शुद्धबाणहतानां च मृगाणां पिशितान्यपि ॥ ३.१६१.९ ॥
ମୁନିମାନଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟ ରସାଳ ଫଳ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ବାଣରେ ବଧ ହୋଇଥିବା ହରିଣଙ୍କ ମାଂସ ମଧ୍ୟ ଖାଇ।
3.161.10
मेध्यानि हिमवत्पृष्ठे मधूनि विविधानि च ।
एवं ते न्यवसंस्तत्र पाण्डवा भरतर्षभाः ॥ ३.१६१.१० ॥
ହିମାଳୟ ପୃଷ୍ଠରେ ମିଳୁଥିବା ଶୁଦ୍ଧ ଓ ବିବିଧ ପ୍ରକାରର ମଧୁ ମଧ୍ୟ। ଏହିପରି ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାଣ୍ଡବମାନେ ସେଠାରେ ବାସ କଲେ।
3.161.11
तथा निवसतां तेषां पञ्चमं वर्षमभ्यगात् ।
शृण्वतां लोमशोक्तानि वाक्यानि विविधान्युत ॥ ३.१६१.११ ॥
ଏହିପରି ବାସ କରୁଥିବା ସେମାନଙ୍କର ପଞ୍ଚମ ବର୍ଷ ଆସିଲା। ଲୋମଶଙ୍କ କହିଥିବା ବିବିଧ ବାକ୍ୟ ସେମାନେ ଶୁଣୁଥିଲେ।
3.161.12
कृत्यकाल उपस्तास्य इति चोक्त्वा घटोत्कचः ।
राक्षसैः सह सर्वैश्च पूर्वमेव गतः प्रभो ॥ ३.१६१.१२ ॥
'କାର୍ଯ୍ୟକାଳରେ ମୁଁ ଉପସ୍ଥିତ ହେବି' ବୋଲି କହି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଘଟୋତ୍କଚ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ସହିତ ପୂର୍ବରୁ ଚାଲିଯାଇଥିଲା।
3.161.13
आर्ष्टिषेणाश्रमे तेषां वसतां वै महात्मनाम् ।
अगच्छन्बहवो मासाः पश्यतां महदद्भुतम् ॥ ३.१६१.१३ ॥
ଆର୍ଷ୍ଟିଷେଣଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ସେହି ମହାତ୍ମାମାନେ ରହୁଥିବାବେଳେ ଅନେକ ମାସ ବିତିଗଲା; ସେମାନେ ଏକ ମହାନ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖୁଥିଲେ।
3.161.14
तैस्तत्रविहरद्भिश्च रममाणैश्च पाण्डवैः ।
प्रीतिमन्तो महाभागा मुनयश्चारणास्तथा ॥ ३.१६१.१४ ॥
ସେଠାରେ ବିହାର କରୁଥିବା ଓ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହିତ ସେହି ମହାଭାଗ୍ୟ ମୁନି ଓ ଚାରଣମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
3.161.15
आजग्मुः पाण्डवान्द्रष्टुं शुद्धात्मानो यतव्रताः ।
ते तैः सह कथां चक्रुर्द्रिव्यां भरतसत्तमाः ॥ ३.१६१.१५ ॥
ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ଓ ବ୍ରତନିଷ୍ଠ ମୁନିମାନେ ଆସିଲେ; ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ, ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଦିବ୍ୟ କଥା କହିଲେ।
3.161.16
ततः कतिपयाहस्सु महाह्रदनिवासिनम् ।
ऋद्धिमन्तं महानागं सुपर्णः सहसाऽहरत् ॥ ३.१६१.१६ ॥
ତା'ପରେ କିଛି ଦିନ ପରେ, ସୁପର୍ଣ୍ଣ (ଗରୁଡ଼) ଏକ ମହାହ୍ରଦରେ ବାସ କରୁଥିବା ସମୃଦ୍ଧ ମହାନାଗକୁ ହଠାତ୍ ଧରି ନେଲା।
3.161.17
प्राकम्पत महाशैलः प्रामृद्यन्त महाद्रुमाः ।
ददृशुः सर्वभूतानि पाणअडवाश्च तदद्भुतम् ॥ ३.१६१.१७ ॥
ମହାପର୍ବତ କମ୍ପିଲା, ମହାବୃକ୍ଷଗୁଡ଼ିକ ଭାଙ୍ଗିପଡ଼ିଲା; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ସେହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
3.161.18
ततः शैलोत्तमस्याग्रात्पाण्डवान्प्रति मारुतः ।
अवहत्सर्वमाल्यानि गन्धवन्ति शुभानि च ॥ ३.१६१.१८ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତର ଶିଖରରୁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ପବନ ବହିଲା, ଯାହା ସମସ୍ତ ସୁଗନ୍ଧି ଓ ଶୁଭ ମାଳା ଉଡ଼ାଇ ନେଲା।
3.161.19
तत्रपुष्पाणि दिव्यानि सुहृद्भिः सह पाण्डवाः ।
ददृशुः पञ्चवर्णानि द्रौपदी च यशस्विनी ॥ ३.१६१.१९ ॥
ସେଠାରେ ସୁହୃଦମାନଙ୍କ ସହ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏବଂ ଯଶସ୍ବିନୀ ଦ୍ରୌପଦୀ ପଞ୍ଚବର୍ଣ୍ଣର ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍ପ ଦେଖିଲେ।
3.161.20
भीमसेनं ततः कृष्णा काले वचनमब्रवीत् ।
विविक्ते पर्वतोद्देशे सुखासीनं महाभुजम् ॥ ३.१६१.२० ॥
ତା'ପରେ କୃଷ୍ଣା ଯଥାସମୟରେ, ପର୍ବତର ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନରେ ସୁଖରେ ବସିଥିବା ମହାବାହୁ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
3.161.21
सुपर्णानिलवेगेन श्वसनेन महाबलात् ।
पञ्चवर्णानि पात्यन्ते पुष्पाणि भरतर्षभ ॥ ३.१६१.२१ ॥
ଗରୁଡ଼ ଓ ପବନର ବେଗରେ, ମହାବଳ ପବନ ଦ୍ୱାରା ପଞ୍ଚବର୍ଣ୍ଣର ପୁଷ୍ପ ଝଡ଼ାଯାଉଛି, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
3.161.22
दिव्यावर्णानि दिव्यानि दिव्यगन्धवहानि च ।
मदयन्तीव गन्धेन मनो मे भरतर्षभ ॥ ३.१६१.२२ ॥
ଦିବ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣ, ଦିବ୍ୟ ଓ ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ବହନକାରୀ ସେହି ପୁଷ୍ପଗୁଡ଼ିକ ନିଜ ସୁଗନ୍ଧରେ ମୋ ମନକୁ ଯେପରି ମତ୍ତ କରୁଛନ୍ତି, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
3.161.23
येषां तु दर्शनात्स्पर्शान्सौरभ्याच्च तथैव च ।
नश्यतीव मनोदुःखं ममेदं शत्रुतापन ॥ ३.१६१.२३ ॥
ଯାହାଙ୍କୁ ଦେଖିବା, ସ୍ପର୍ଶ ଓ ସୁଗନ୍ଧରେ ମୋର ଏହି ମାନସିକ ଦୁଃଖ ଯେପରି ନଷ୍ଟ ହେଉଛି, ହେ ଶତ୍ରୁତାପନ।
3.161.24
ईदृशैः कुसुमैर्दिव्यैर्दिव्यगन्धवहैः शुभैः ।
देवतान्यर्चयित्वाऽहमिच्छेयं सङ्गमं त्वया ॥ ३.१६१.२४ ॥
ଏପରି ଦିବ୍ୟ, ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ବହନକାରୀ ଶୁଭ ପୁଷ୍ପରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ମୁଁ ତୁମ ସହ ସଙ୍ଗମ ଇଚ୍ଛା କରିବି।
3.161.25
इदं तु पुरुषव्याघ्र विशेषेणाम्बुजं शुभम् ।
गन्धसंस्थानसंपन्नं मम मानसवर्धनम् ॥ ३.१६१.२५ ॥
ହେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ଏହି ବିଶେଷ ଶୁଭ ପଦ୍ମ; ସୁଗନ୍ଧ ଓ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ମୋ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା।
3.161.26
प्रत्यक्षं सर्वलोकस् नह्यदृश्यत मां प्रति ॥ ३.१६१.२६ ॥
ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ସାକ୍ଷାତରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଥିଲେ ହେଁ, ତାହା ମୋ ପାଇଁ ଦେଖାଗଲା ନାହିଁ।
3.161.27
वासुदेवसहायेन वासुदेवप्रियेण च ।
खाण्डवे सत्यसन्धेन भ्रात्रा तव महात्मना ॥ ३.१६१.२७ ॥
ବାସୁଦେବଙ୍କ ସହାୟକ ଓ ବାସୁଦେବଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ସତ୍ୟପ୍ରତିଜ୍ଞ, ମହାତ୍ମା ତୁମ ଭାଇ ଖାଣ୍ଡବରେ।
3.161.28
गन्धर्वोरगरक्षांसि वासवश्च पराजितः ।
हता मायाविनश्चोग्रा धनुः प्राप्तं च गाण्डिवं ॥ ३.१६१.२८ ॥
ଗନ୍ଧର୍ବ, ଉରଗ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ପରାଜିତ ହେଲେ; ବାସବ ମଧ୍ୟ ପରାଜିତ ହେଲେ; ମାୟାବୀ ଭୟଙ୍କରମାନେ ହତ ହେଲେ; ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା।
3.161.29
तवापि सुमहत्तेजो महद्बाहुबलं च ते ।
अविषह्यमनाधृष्यं शक्रतुल्यपराक्रम ॥ ३.१६१.२९ ॥
ତୁମ ତେଜ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହାନ; ତୁମ ବାହୁବଳ ମଧ୍ୟ ମହାନ; ଅସହ୍ୟ, ଅଜେୟ, ଇନ୍ଦ୍ରତୁଲ୍ୟ ପରାକ୍ରମ।
3.161.30
त्वद्बाहुबलवेगेन त्रासिताः सर्वराक्षसाः ।
हित्वा शैलं प्रपद्यन्तां भीमसेन दिशो दश ॥ ३.१६१.३० ॥
ତୁମ ବାହୁବଳର ବେଗରେ ତ୍ରସ୍ତ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସ ପର୍ବତ ଛାଡ଼ି ଦଶ ଦିଗକୁ ପଳାଉନ୍ତୁ, ହେ ଭୀମସେନ।
3.161.31
ततः शैलोत्तमस्याग्रं चित्रमाल्यधरं शिवम् ।
व्यपेतभयसंमोहाः पश्यन्तु सुहृदस्तव ॥ ३.१६१.३१ ॥
ତା'ପରେ ବିଚିତ୍ର ମାଳା ଧାରଣ କରିଥିବା, ଶୁଭ ପର୍ବତଶ୍ରେଷ୍ଠର ଶିଖର ଭୟ ଓ ମୋହରୁ ମୁକ୍ତ ତୁମ ସୁହୃଦମାନେ ଦେଖନ୍ତୁ।
3.161.32
एवं प्रणिहितं भीम चिरात्प्रभृतिमे मनः ।
द्रष्टुमिच्छामि शैलाग्रं त्वद्बाहुबलमाश्रिता ॥ ३.१६१.३२ ॥
ହେ ଭୀମ, ବହୁଦିନରୁ ମୋ ମନ ଏହିପରି ସ୍ଥିର ହୋଇଛି; ତୁମ ବାହୁବଳର ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ସେ ପର୍ବତଶିଖର ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।
3.161.33
इच्छामि च नरव्याघ्र पुष्पं प्रत्यक्षमीदृशम् ।
आनीयमानं क्षिप्रं वै त्वया भरतसत्तम ॥ ३.१६१.३३ ॥
ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏପରି ଫୁଲ ତୁମେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଶୀଘ୍ର ଆଣିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।
3.161.34
ततः क्षिप्तमिवात्मानं द्रौपद्या स परंतपः ।
नामृष्यत महाबाहुः प्रहारमिवसद्गजः ॥ ३.१६१.३४ ॥
ତା'ପରେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯେପରି ନିକ୍ଷିପ୍ତ ହୋଇଥିଲା ପରି ସେ ଶତ୍ରୁଦମନ ମହାବାହୁ ତାହା ସହିଲେ ନାହିଁ, ଯେପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହସ୍ତୀ ପ୍ରହାର ସହେ ନାହିଁ।
3.161.35
सिंहर्षभगतिः श्रीमानुदारः कनकप्रभः ।
मनस्वी बलवान्दृष्टो मानी भूरश्च पाण्डवः ॥ ३.१६१.३५ ॥
ସିଂହ ଓ ଷଣ୍ଢ ପରି ଗମନଶୀଳ, ତେଜସ୍ୱୀ, ଉଦାର, ସୁବର୍ଣ୍ଣ କାନ୍ତିବିଶିଷ୍ଟ, ମନସ୍ୱୀ, ବଳବାନ, ମାନୀ, ମହାନ ପାଣ୍ଡବ ଦୃଷ୍ଟ ହେଲେ।
3.161.36
लोहिताक्षः पृथुव्यंसो मत्तवारणविक्रमः ।
सिंहदंष्ट्रो वृषस्कन्धः सालपोत इवोद्गतः ॥ ३.१६१.३६ ॥
ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଆଖି, ପ୍ରଶସ୍ତ କାନ୍ଧ, ମତ୍ତ ହସ୍ତୀର ପରାକ୍ରମ, ସିଂହଦଂଷ୍ଟ୍ର, ଷଣ୍ଢ କାନ୍ଧ, ଯେପରି ଉଦିତ ଏକ ଯୁବ ସାଲ ବୃକ୍ଷ।
3.161.37
महात्मा चारुसर्वाङ्ग कम्बुग्रीवो महाहनुः ।
रुक्मपृष्ठं धनुः खङ्गं तूणांश्चापि परामृशन् ॥ ३.१६१.३७ ॥
ମହାତ୍ମା, ସୁନ୍ଦର ସର୍ବାଙ୍ଗ, ଶଙ୍ଖ ପରି ବେକ ଓ ବିଶାଳ ଚିବୁକ ଥିବା, ସୁବର୍ଣ୍ଣପୃଷ୍ଠ ଧନୁ, ଖଡ୍ଗ ଓ ତୂଣୀର ମଧ୍ୟ ଧରିଥିବା।
3.161.38
सकेसरीव चोत्सिक्तः प्रभिन्न इव वारणः ।
व्यपेतभयसंमोहः शैलमभ्यपतद्बली ॥ ३.१६१.३८ ॥
ସିଂହ ପରି ଗର୍ବିତ ଓ ମତ୍ତ ହାତୀ ପରି, ଭୟ ଓ ମୋହ ରହିତ ସେହି ବଳବାନ ପର୍ବତ ଆଡ଼େ ଝାସିଲେ।
3.161.39
तं मृगेन्द्रमिवायान्तं प्रभिन्नमिव वारणम् ।
ददृशुः सर्वभूतानि पार्थं खङ्गधनुर्धरम् ॥ ३.१६१.३९ ॥
ସିଂହ ପରି ଆସୁଥିବା, ମତ୍ତ ହାତୀ ପରି ସେହି ପାର୍ଥଙ୍କୁ, ଖଡ୍ଗ ଓ ଧନୁ ଧରିଥିବା, ସର୍ବଭୂତ ଦେଖିଲେ।
3.161.40
द्रौपद्या वर्धयन्हर्षं गदामादाय पाण्डवः ।
व्यपेतभयसंमोहः शैलराजं समाविशत् ॥ ३.१६१.४० ॥
ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ହର୍ଷ ବଢ଼ାଇ, ଗଦା ଧରି, ଭୟ ଓ ମୋହ ରହିତ ପାଣ୍ଡବ ସେହି ପର୍ବତରାଜରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
3.161.41
न ग्लानिर्न च कातर्यं न वैक्लव्यं न मत्सरः ।
कदाचिज्जुषते पार्थमात्मजं मातरिश्वनः ॥ ३.१६१.४१ ॥
ମାତରିଶ୍ୱାଙ୍କ ପୁତ୍ର ସେହି ପାର୍ଥଙ୍କୁ କ୍ଳାନ୍ତି, କାପୁରୁଷତା, ଦୁର୍ବଳତା କିମ୍ବା ଈର୍ଷା କେବେ ବି ଛୁଏଁ ନାହିଁ।
3.161.42
तदेकायनमासाद्य विषमं भीमदर्शनम् ।
बहुतालोच्छ्रयं शृङ्गमारुरोह महाबलः ॥ ३.१६१.४२ ॥
ତାପରେ ଏକମାତ୍ର ପଥରେ ପହଞ୍ଚି, ବିଷମ ଓ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା, ବହୁ ତାଳବୃକ୍ଷ ସମାନ ଉଚ୍ଚ ଶିଖରରେ ସେ ମହାବଳ ଉଠିଲେ।
3.161.43
स किन्नरमहानागमुनिगन्धर्वराक्षसान् ।
हर्षयन्पर्वतस्याग्रमारुरोह महाबलः ॥ ३.१६१.४३ ॥
ସେ ମହାବଳ କିନ୍ନର, ମହାନାଗ, ମୁନି, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ହର୍ଷିତ କରି ପର୍ବତର ଶିଖରକୁ ଆରୋହଣ କଲେ।
3.161.44
ततो वैश्रवणावासं ददर्श भरतर्षभः ।
काञ्चनैः स्फाटिकैश्चैव वेश्मभिः समलंकृतम् ॥ ३.१६१.४४ ॥
ତାପରେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କ ଆବାସ ଦେଖିଲେ; ତାହା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ସ୍ଫଟିକର ପ୍ରାସାଦରେ ସଜ୍ଜିତ ଥିଲା।
3.161.45
प्राकारेण परिक्षिप्तं सौवर्णेन समन्ततः ।
सर्वरत्नद्युतिमता सर्वोद्यानवता तथा ॥ ३.१६१.४५ ॥
ତାହା ଚାରିଆଡ଼େ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରାକାରରେ ଘେରା ଥିଲା; ସମସ୍ତ ରତ୍ନର ଦୀପ୍ତି ଓ ସମସ୍ତ ଉଦ୍ୟାନରେ ସମୃଦ୍ଧ ଥିଲା।
3.161.46
शैलादभ्युच्छ्रयवता चयाट्टालकशोभिना ।
द्वारतोरणनिर्व्यूहध्वजसंवाहशोभिना ॥ ३.१६१.४६ ॥
ତାହା ପର୍ବତ ପରି ଉଚ୍ଚ ଥିଲା; ଗୋପୁର ଓ ଅଟ୍ଟାଳିକାରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା; ଦ୍ୱାର, ତୋରଣ, ସଜ୍ଜା ଓ ଧ୍ୱଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲା।
3.161.47
विलासिनीभिरत्यर्थं नृत्यन्तीभिः समन्ततः ।
वायुना धूयमानाभिः पताकाभिरलंकृतम् ॥ ३.१६१.४७ ॥
ତାହା ଚାରିଆଡ଼େ ନୃତ୍ୟରତ ବିଳାସିନୀମାନଙ୍କରେ ଅତ୍ୟଧିକ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା; ପବନରେ ଦୋଳୁଥିବା ପତାକାରେ ସଜ୍ଜିତ ଥିଲା।
3.161.48
धनुष्कोटिमवष्टभ्य वक्रभावेन बाहुना ।
पश्यमानः सखेदेन द्रविणाधिपतेः पुरम् ॥ ३.१६१.४८ ॥
ଧନୁଃର ଅଗ୍ରଭାଗକୁ ବଙ୍କା ବାହୁରେ ଧରି, କ୍ଳାନ୍ତ ଭାବରେ ଧନାଧିପତିଙ୍କ ନଗର ଦେଖୁଥିଲେ।
3.161.49
मोदयनसर्वभूतानि गन्धमादनसंभवः ।
सर्वगन्धवहस्तत्र मारुतः सुसुखो ववौ ॥ ३.१६१.४९ ॥
ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତରୁ ଜାତ, ସମସ୍ତ ସୁଗନ୍ଧ ବହନକାରୀ ପବନ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରି ସେଠାରେ ଅତି ସୁଖଦ ଭାବେ ବହିଲା।
3.161.50
चित्रा विविधवर्णाभाश्चित्रमञ्जरिधारिणः ।
अचिन्त्या विविधास्तत्र द्रुमाः परमशोभिनः ॥ ३.१६१.५० ॥
ସେଠାରେ ବିବିଧ ବର୍ଣ୍ଣର ଆଭାଯୁକ୍ତ, ବିଚିତ୍ର ମଞ୍ଜରୀ ଧାରଣକାରୀ, ଅଚିନ୍ତନୀୟ ଅନେକ ପ୍ରକାର ବୃକ୍ଷ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭିତ ଥିଲେ।
3.161.51
रत्नजालपरिक्षिप्तं चित्रमाल्यविभूषितम् ।
राक्षसाधिपतेः स्थानं ददृशे भरतर्षभः ॥ ३.१६१.५१ ॥
ରତ୍ନଜାଲରେ ଘେରା ହୋଇଥିବା, ବିଚିତ୍ର ମାଳାରେ ସଜ୍ଜିତ ରାକ୍ଷସାଧିପତିଙ୍କ ସେହି ନିବାସକୁ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେଖିଲେ।
3.161.52
गदाखङ्गधनुष्पाणिः समभित्यक्तजीवितः ।
भीमसेनो महाबाहुस्तस्थौ गिरिवाचलः ॥ ३.१६१.५२ ॥
ଗଦା, ଖଡ୍ଗ, ଧନୁ ହାତରେ ଧରି, ପ୍ରାଣର ଚିନ୍ତା ଛାଡ଼ି ମହାବାହୁ ଭୀମସେନ ପର୍ବତ ପରି ଅଚଳ ହୋଇ ଠିଆ ହେଲେ।
3.161.53
ततः शङ्खमुपाध्माय द्विषतां रोमहर्षणम् ।
ज्याघोषं तलशब्दं च कृत्वा भूतान्यमोहयत् ॥ ३.१६१.५३ ॥
ତା'ପରେ ଶଙ୍ଖ ବଜାଇ, ଶତ୍ରୁଙ୍କର ରୋମାଞ୍ଚ ଜନ୍ମାଉଥିବା ଧନୁ ଟଙ୍କାର ଓ କରତାଳିର ଶବ୍ଦ କରି ସେ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ମୋହିତ କଲେ।
3.161.54
ततः प्रहृष्टरोमाणस्तं शब्दमभिदुद्रुवुः ।
यक्षराक्षसगन्धर्वाः पाण्डवस्य समीपतः ॥ ३.१६१.५४ ॥
ତେବେ ରୋମାଞ୍ଚିତ ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ନିକଟରୁ ଆସୁଥିବା ସେହି ଶବ୍ଦ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।
3.161.55
गदापरिघनिस्त्रिंशशूलशक्तिपरश्वथाः ।
प्रगृहीता व्यरोचन्त यक्षराक्षसबाहुभिः ॥ ३.१६१.५५ ॥
ଗଦା, ପରିଘ, ଖଡ୍ଗ, ଶୂଳ, ଶକ୍ତି ଓ କୁରା ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ବାହୁରେ ଧରାଯାଇ ଚମକି ଉଠିଲେ।
3.161.56
ततः प्रववृते युद्धं तेषां तस्य च भारत ॥ ३.१६१.५६ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ଭାରତ, ସେମାନଙ୍କ ଓ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
3.161.57
तैः प्रयुक्तान्महामायैः शूलशक्तिपरश्वथान् ।
भल्लैर्भीमः प्रचिच्छेद भीमवेगतरैस्ततः ॥ ३.१६१.५७ ॥
ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରୟୋଗ କରିଥିବା ମହାମାୟା ଶୂଳ, ଶକ୍ତି ଓ କୁରାକୁ ଭୀମ ଭୟଙ୍କର ବେଗର ଭଲ୍ଲରେ କାଟିଦେଲେ।
3.161.58
अन्तरिक्षगतानां च भूमिष्ठानां च गर्जताम् ।
शरैर्विव्याध गात्राणइ राक्षसानां महाबलः ॥ ३.१६१.५८ ॥
ଆକାଶରେ ଥିବା ଓ ଭୂମିରେ ଠିଆ ହୋଇ ଗର୍ଜୁଥିବା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଶରୀରକୁ ସେ ମହାବଳ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
3.161.59
शोणितस्य ततः पेतुर्घनानामिव भारत ।
गात्रेभ्यः प्रच्युता धारा राक्षसानां समन्ततः।
स लोहितमहावष्टिमभ्यवर्षन्महाबलः ॥ ३.१६१.५९ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ଭାରତ, ମେଘ ପରି ରକ୍ତ ଧାରା ପଡ଼ିଲା; ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଶରୀରରୁ ଚାରିଆଡ଼େ ରକ୍ତ ଧାରା ବହିଗଲା। ସେ ମହାବଳ ରକ୍ତର ମହାବର୍ଷା କଲେ।
3.161.60
गदापरिघपाणीनां रक्षसां कायसंभवा ।
कायेभ्यः प्रच्युता धारा राक्षसानां समन्ततः ॥ ३.१६१.६० ॥
ଗଦା ଓ ପରିଘ ହାତରେ ଧରିଥିବା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଶରୀରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ରକ୍ତ ଧାରା ଚାରିଆଡ଼େ ସେମାନଙ୍କ ଶରୀରରୁ ବହିଗଲା।
3.161.61
भीमबाहुबलोत्सृष्टैरायुधैर्यक्षरक्षसाम् ।
विनिकृत्तानि दृश्यन्ते शरीराणि शिरांसि च ॥ ३.१६१.६१ ॥
ଭୀମଙ୍କ ବାହୁବଳରେ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ଆୟୁଧରେ ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ କଟା ଶରୀର ଓ ମୁଣ୍ଡ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
3.161.62
प्रच्छाद्यमानं रक्षोभिः पाण्डवं प्रियदर्शनम् ।
ददृशुः सर्वभूतानि सूर्यमभ्रगणैरिव ॥ ३.१६१.६२ ॥
ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଚ୍ଛାଦିତ, ପ୍ରିୟଦର୍ଶନ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମେଘପୁଞ୍ଜରେ ଢଙ୍କା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦେଖିଲେ।
3.161.63
स रश्मिभिरिवादित्यः शरैररिनिपातिभिः ।
सर्वानार्च्छन्महाबाहुर्बलवान्सत्यविक्रमः ॥ ३.१६१.६३ ॥
ସେ ମହାବାହୁ, ବଳବାନ, ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ବୀର ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ ପରି ଶତ୍ରୁ ପାତୀ ବାଣରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଘାତ କରୁଥିଲେ।
3.161.64
अभितर्जयमानाश्च रुवन्तश् महारवान् ।
सन्नाहं भीमसेनस्य ददृशुः सर्वराक्षसाः ॥ ३.१६१.६४ ॥
ମହାଗର୍ଜନ କରି ଭୟ ଦେଖାଉ ଥିବା ସବୁ ରାକ୍ଷସମାନେ ଭୀମସେନଙ୍କ କବଚ ଦେଖିଲେ।
3.161.65
ते हि विक्षतसर्वाङ्गा भीमसेनभयार्दिताः ।
भीममार्तस्वरं चक्रुर्विप्रकीर्णमहायुधाः ॥ ३.१६१.६५ ॥
ସର୍ବାଙ୍ଗରେ ଆହତ, ଭୀମସେନଙ୍କ ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ, ମହା ଆୟୁଧ ବିଖଣ୍ଡିତ ହୋଇ ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଆର୍ତ୍ତ ସ୍ୱର କଲେ।
3.161.66
उत्सृज्य ते गदाशूलानसिशक्तिपरश्वथान् ।
दक्षिणां दिशमाजग्मुस्त्रासिता दृढधन्वना ॥ ३.१६१.६६ ॥
ଗଦା, ଶୂଳ, ଖଡ୍ଗ, ଶକ୍ତି ଓ ପରଶୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ଦୃଢ଼ଧନ୍ୱାଙ୍କ ଭୟରେ ତ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ସେମାନେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ପଳାଇଲେ।
3.161.67
तत्र शूलगदापाणिर्व्यूढोरस्को महाभुजः ।
सखा वैश्रवणस्यासीन्मणिमान्नाम राक्षसः ॥ ३.१६१.६७ ॥
ସେଠାରେ ଶୂଳ ଓ ଗଦା ହାତରେ ଧରିଥିବା, ପ୍ରଶସ୍ତ ବକ୍ଷ ଓ ମହାବାହୁ ମଣିମାନ ନାମକ ରାକ୍ଷସ ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କ (କୁବେରଙ୍କ) ସଖା ଥିଲା।
3.161.68
दर्शयन्स प्रतीकारं पौरुषं च महाबलः ।
स तान्दृष्ट्वा परावृत्तान्स्मयमान इवाब्रवीत् ॥ ३.१६१.६८ ॥
ନିଜର ପ୍ରତିରୋଧ ଓ ପୌରୁଷ ଦେଖାଇ ସେହି ମହାବଳ ସେମାନଙ୍କୁ ପଛ ଫେରି ପଳାଉଥିବା ଦେଖି ହସୁଥିବା ପରି କହିଲା।
3.161.69
एकेन बहवः सङ्ख्ये मानुषेण पराजिताः ।
प्राप्य वैश्रवणावासं किं वक्ष्यथ धनेश्वरम् ॥ ३.१६१.६९ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଗୋଟିଏ ମନୁଷ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଅନେକେ ପରାଜିତ ହେଲ; ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କ ଆବାସରେ ପହଞ୍ଚି ଧନେଶ୍ୱରଙ୍କୁ କଣ କହିବ?
3.161.70
एवमाभाष् तान्सर्वानभ्यवर्तत राक्षसः ।
शक्तिशूलगदापाणिरभ्यधावत्स पाण्डवम् ॥ ३.१६१.७० ॥
ଏହିପରି ସେମାନଙ୍କୁ କହି ସେ ରାକ୍ଷସ ଫେରିଲା ଏବଂ ହାତରେ ଶକ୍ତି, ଶୂଳ, ଗଦା ଧରି ପାଣ୍ଡବ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲା।
3.161.71
तमापतन्तं वेगेन प्रभिन्नमिव वारणम् ।
वत्सदन्तैस्त्रिभिः पार्श्वे भीमसेनः समार्दयत् ॥ ३.१६१.७१ ॥
ବେଗରେ ଆସୁଥିବା ତାକୁ ମଦମତ୍ତ ହାତୀ ପରି ଦେଖି ଭୀମସେନ ତିନୋଟି ବତ୍ସଦନ୍ତ ବାଣରେ ତାର ପାର୍ଶ୍ବରେ ପ୍ରହାର କଲେ।
3.161.72
मणिमानपि संक्रुद्धः प्रगृह्य महतीं गदाम् ।
प्राहिणोद्भीमसेनाय परिगृह्य महाबलः ॥ ३.१६१.७२ ॥
ମଣିମାନ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଏକ ବଡ଼ ଗଦା ଉଠାଇ, ମହାବଳ ତାକୁ ଧରି ଭୀମସେନ ଆଡ଼କୁ ଫିଙ୍ଗିଲା।
3.161.73
विद्युद्रूपां महाघोरामाकाशे महतीं गदाम् ।
शरैर्बहुभिरानर्छद्भीमसेनः शिलाशितैः ॥ ३.१६१.७३ ॥
ଆକାଶରେ ବିଜୁଳି ପରି ରୂପ ଥିବା, ଅତି ଭୟଙ୍କର ସେହି ବିଶାଳ ଗଦାକୁ ଭୀମସେନ ଶିଳାରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କରାଯାଇଥିବା ଅନେକ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ।
3.161.74
प्रत्यहन्यन्त ते सर्वेगदामासाद्य सायकाः ।
न वेगं धारयामासुर्गदावेगस्य वेगिताः ॥ ३.१६१.७४ ॥
ଗଦା ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିବା ମାତ୍ରେ ସେହି ସମସ୍ତ ବାଣ ଫେରାଇ ଦିଆଗଲା; ଗଦାର ବେଗରେ ଆହତ ହୋଇ ସେମାନେ ତାହାର ବେଗ ସହି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
3.161.75
गदायुद्धसमाचारं बुध्यमानः स वीर्यवान् ।
व्यंसयामास तं तस्य प्रहारं भीमविक्रमः ॥ ३.१६१.७५ ॥
ଗଦାଯୁଦ୍ଧର ଗତି ବୁଝି ପରାକ୍ରମୀ ଭୀମବିକ୍ରମ ତାହାର ସେହି ପ୍ରହାରକୁ ବ୍ୟର୍ଥ କରିଦେଲେ।
3.161.76
ततः शक्तिं महाघोरां रुक्मदण्डामयस्मयीम् ।
तस्मिन्नेवान्तरे धीमान्प्रचिक्षेप स राक्षसः ॥ ३.१६१.७६ ॥
ଏବେ ସେହି ସମୟରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ସେ ରାକ୍ଷସ ସୁନାଦଣ୍ଡଯୁକ୍ତ, ଲୌହମୟ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି ନିକ୍ଷେପ କଲା।
3.161.77
सा भुजं भीमनिर्ह्रादा भित्त्वाभीमस् दक्षिणम् ।
साग्निज्वाला महारौद्रा पपात सहसा भुवि ॥ ३.१६१.७७ ॥
ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କରି, ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି ସେହି ଅତିରୌଦ୍ର ଶକ୍ତି ଭୀମଙ୍କ ଡାହାଣ ବାହୁକୁ ବିଦ୍ଧ କରି ହଠାତ୍ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା।
3.161.78
सोऽतिविद्धो महेष्वासः शक्त्याऽमितपराक्रमः ।
गदां जग्राह कौन्तेयो गदायुद्धविशारदः ॥ ३.१६१.७८ ॥
ଶକ୍ତି ଅସ୍ତ୍ରରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆହତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେହି ମହାଧନୁର୍ଧର, ଅମିତ ପରାକ୍ରମୀ, ଗଦାଯୁଦ୍ଧରେ ନିପୁଣ କୌନ୍ତେୟ ଗଦା ଧରିଲେ।
3.161.80
प्राहिणोद्भीमसेनाय वेगेन महता नदन् ॥ ३.१६१.८० ॥
ମହାବେଗରେ ଗର୍ଜନ କରି ସେ ଭୀମସେନଙ୍କ ପ୍ରତି (ତାହା) ନିକ୍ଷେପ କଲା।
3.161.81
भङ्क्त्वा शूलं गदाग्रेण गदायुद्धविभागवित् ।
अभिदुद्राव तं तूर्णं गरुत्मानिव पन्नगम् ॥ ३.१६१.८१ ॥
ଗଦାଯୁଦ୍ଧର ବିଭାଗ ଜାଣିଥିବା ସେ ଗଦାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଶୂଳ ଭାଙ୍ଗି, ଗରୁଡ଼ ସାପ ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ିବା ପରି ଶୀଘ୍ର ତା ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ିଲା।
3.161.82
सोऽन्तरिक्षमवप्लुत्य विधूय सहसा गदाम् ।
प्रचिक्षेप महाबाहुर्विनद्य रणमूर्धनि ॥ ३.१६१.८२ ॥
ମହାବାହୁ ସେ ଆକାଶକୁ ଡେଇଁ, ହଠାତ୍ ଗଦା ଘୂରାଇ, ରଣମୁଣ୍ଡରେ ଗର୍ଜନ କରି ତାହା ନିକ୍ଷେପ କଲା।
3.161.83
सेन्द्राशनिरिवेन्द्रेण विसृष्टा वातरहसा ।
हत्वा रक्षः क्षितिं प्राप्य कृत्येव निपपात ह ॥ ३.१६१.८३ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିକ୍ଷେପିତ ବଜ୍ର ପରି, ପବନ ବେଗରେ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ତାହା ରାକ୍ଷସକୁ ମାରି କୃତ୍ୟା ପରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା।
3.161.84
तं राक्षसं बीमबलं भीमसेनबलाहतम् ।
ददृशुः सर्वभूतानि सिंहेनेव गवांपतिम् ॥ ३.१६१.८४ ॥
ଭୀମସେନଙ୍କ ବଳରେ ଆହତ ସେହି ଭୟଙ୍କର ବଳଶାଳୀ ରାକ୍ଷସକୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦେଖିଲେ, ସିଂହ ଦ୍ୱାରା ମରାଯାଇଥିବା ଗୋପତି (ଷଣ୍ଢ) ପରି।
3.161.85
तं प्रेक्ष्य निहतं भूमौ हतशेषा निशाचराः ।
भीममार्तस्वरं कृत्वा जग्मुः प्राचजीं दिशं प्रति ॥ ३.१६१.८५ ॥
ତାକୁ ଭୂମିରେ ନିହତ ଦେଖି, ଅବଶିଷ୍ଟ ନିଶାଚରମାନେ ଭୟଙ୍କର ଆର୍ତ୍ତସ୍ୱର କରି ପୂର୍ବ ଦିଗ ଆଡ଼କୁ ପଳାଇଲେ।