ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.162
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.162.1
श्रुत्वा बहुविधैः शब्दैर्नाद्यमानां गिरेर्गुहाम् ।
अजातशत्रुः कौन्तेयो माद्रीपुत्रावुभावपि ॥ ३.१६२.१ ॥
ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ ਸੁਣ ਕੇ ਕੁੰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਜਾਤਸ਼ਤਰੂ ਅਤੇ ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਵੀ (ਘਬਰਾ ਗਏ)।
3.162.2
धौम्यः कृष्णा च विप्राश्च सर्वे च सुहृदस्तथा ।
भीमसेनमपश्यन्तः सर्वे विमनसोऽभवन् ॥ ३.१६२.२ ॥
ਧੌਮਯ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ (ਦ੍ਰੌਪਦੀ), ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਵੀ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਏ।
3.162.3
द्रौपदीमार्ष्टिषेणाय संप्रधार्य महारथाः ।
सहिताः सायुधाः शूराः शैलमारुरुहुस्तदा ॥ ३.१६२.३ ॥
ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਆਰਸ਼ਟਿਸ਼ੇਣ (ਧੌਮਯ) ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮਹਾਰਥੀ, ਸੂਰਮੇ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀ ਇਕੱਠੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਹਾੜ ਚੜ੍ਹ ਗਏ।
3.162.4
ततः संप्राप्य शैलाग्रं वीक्षमाणा महारथाः ।
ददृशुस्ते महेष्वासा भीमसेनमरिंदमम् ॥ ३.१६२.४ ॥
ਫਿਰ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਵੇਖਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਰਥੀ, ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
3.162.5
स्फुरतश्च महाकायान्गतसत्वांश्च राक्षसान् ।
महाबलान्महासत्वान्भीमसेनेव पातितान् ॥ ३.१६२.५ ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਵੱਲੋਂ ਡੇਗੇ ਗਏ, ਅਜੇ ਤੜਫਦੇ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਾਣਹੀਣ, ਮਹਾਬਲੀ ਅਤੇ ਮਹਾਸੱਤ੍ਵ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੇਖਿਆ)।
3.162.6
शुशुरतश्च महाकायान्गतसत्वांश्च राक्षसान् ।
महाबलान्महासत्वान्भीमसेनेन पातितान् ॥ ३.१६२.६ ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਵੱਲੋਂ ਡੇਗੇ ਗਏ, ਕਰਾਹੁੰਦੇ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਾਣਹੀਣ, ਮਹਾਬਲੀ ਅਤੇ ਮਹਾਸੱਤ੍ਵ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੇਖਿਆ)।
3.162.7
ततस्ते समतिक्रम्य परिष्वज्य वृकोदरम् ।
तत्रोपविविशुः पार्थाः प्राप्ता गतिमनुत्तमाम् ॥ ३.१६२.७ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ (ਭੀਮ) ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ ਉੱਥੇ ਬੈਠ ਗਏ; ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਰਬੋਤਮ ਗਤੀ ਪਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।
3.162.8
तैश्चतुर्भिर्महेष्वासैर्गिरिशृङ्गमशोभत ।
लोकपालैर्महाभागैर्दिवं देववरैरिव ॥ ३.१६२.८ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਉਹ ਪਰਬਤ-ਸ਼ਿਖਰ ਸ਼ੋਭ ਉੱਠਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਭਾਗ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਸ਼ੋਭਦਾ ਹੈ।
3.162.9
कुबेरसदनं दृष्ट्वा राक्षसांश्च निपातितान् ।
भ्राता भ्रातरमासीनमथोवाच युधिष्ठिरः ॥ ३.१६२.९ ॥
ਕੁਬੇਰ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਅਤੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬੈਠੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੇ ਕਿਹਾ।
3.162.10
साहसाद्यदिवा मोहाद्बीम पापमिदं कृतम् ।
नैतत्ते सदृशं वीर मुनेरिव मृषा वधाः ॥ ३.१६२.१० ॥
ਹੇ ਭੀਮ, ਸਾਹਸ ਜਾਂ ਮੋਹ ਨਾਲ ਇਹ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਹੇ ਵੀਰ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ — ਮੁਨੀ ਲਈ ਝੂਠੇ ਵਧ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਜਿਵੇਂ।
3.162.11
राजद्विष्टं न कर्तव्यमिति धर्मविदो विदुः ।
त्रिदशानामिदं द्विष्टं भीमसेन त्वया कृतम् ॥ ३.१६२.११ ॥
ਰਾਜੇ ਲਈ ਅਪ੍ਰਿਆ ਹੋਵੇ ਉਹ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ — ਇਹ ਧਰਮਗਿਆਤਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਭੀਮਸੇਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਪ੍ਰਿਆ ਇਹ ਤੂੰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
3.162.12
अर्थधर्मावनादृत्य यः पापे कुरुते मनः ।
कर्मणां पार्थ पापानां स फलं विन्दते ध्रुवम् ॥ ३.१६२.१२ ॥
ਅਰਥ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕਰਕੇ ਜੋ ਪਾਪ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਪਾਪ-ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3.162.13
साहसंवत भद्रं ते देवानामपि चाप्रियम् ।
पुनरेवं न कर्तव्यं मम चेदिच्छसि प्रियम् ॥ ३.१६२.१३ ॥
ਇਹ ਸਾਹਸੀ ਕਰਮ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਪ੍ਰਿਯ ਹੈ; ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਿਯ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਇਹ ਫਿਰ ਕਦੇ ਨਾ ਕਰੀਂ।
3.162.14
एवमुक्त्वा स धर्मात्मा भ्राता भ्रातरमच्युतम् ।
भीमसेनं महाबाहुमप्रधृष्यपराक्रमम् ॥ ३.१६२.१४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਉਸ ਭਰਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਚ੍ਯੁਤ ਭਰਾ, ਮਹਾਬਾਹੂ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਅਜੇਯ ਹੈ, (ਇਹ ਆਖਿਆ)।
3.162.15
अर्थतत्त्वविभागज्ञः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
विराम महातेजास्तमेवार्थं विचिन्तयन् ॥ ३.१६२.१५ ॥
ਅਰਥ ਦੇ ਤੱਤ ਅਤੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਕੁੰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਉਸੇ ਵਿਸ਼ੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ ਚੁੱਪ ਰਿਹਾ।
3.162.16
ततस्ते हतशिष्टा ये भीमसेनेन राक्षसाः ।
सहिताः प्रत्यपद्यन्त कुबेरसदनं प्रति ॥ ३.१६२.१६ ॥
ਫਿਰ ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਚੇ ਹੋਏ ਰਾਕਸ਼ਸ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
3.162.17
ते जवेन महावेगाः प्राप्य वैश्रवणालयम् ।
भीममार्तस्वरं चक्रुर्भीमसेनभयार्दिताः ॥ ३.१६२.१७ ॥
ਉਹ ਮਹਾਵੇਗੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੈਸ਼ਰਵਣ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਭਿਆਨਕ ਦੁੱਖ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੂਕਣ ਲੱਗੇ।
3.162.18
न्यस्तशस्त्रायुधाः क्लान्ताः शोणिताक्तपरिच्छदाः ।
प्रकीर्णमूर्धजा राजन्यक्षाधिपतिमब्रुवन् ॥ ३.१६२.१८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹਥਿਆਰ ਲਾਹ ਕੇ, ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ, ਖਿੰਡੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਯਕ੍ਸ਼ਾਧਿਪਤੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
3.162.19
गदापरिघनिस्त्रिंसतोमरप्रासयोधिनः ।
राक्षसा निहताः सर्वे तव देवपुरःसराः ॥ ३.१६२.१९ ॥
ਗਦਾ, ਪਰਿਘ, ਨਿਸਤ੍ਰਿੰਸ਼, ਤੋਮਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਸ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਮਾਰੇ ਗਏ।
3.162.20
प्रमृद्यतरसा शैलं मानुषेण धनेश्वर ।
एकेन निहताः सङ्ख्ये गताः क्रोधवशा गणाः ॥ ३.१६२.२० ॥
ਹੇ ਧਨੇਸ਼ਵਰ! ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਬਲ ਨਾਲ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਕੇ, ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੇ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵੱਸ ਆਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
3.162.21
प्रवरा राक्षसेन्द्राणां यक्षाणां च नराधिप ।
शेरते निहता देव गतसत्वाः परासवः ॥ ३.१६२.२१ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ! ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਨ, ਉਹ ਮਾਰੇ ਜਾ ਕੇ ਪ੍ਰਾਣਹੀਣ, ਸਾਹਹੀਣ ਪਏ ਹਨ, ਹੇ ਦੇਵ।
3.162.22
भग्नः शैलो वयं भग्ना मणिमांस्ते सखा हतः ।
मानुषेणं कृतं कर्म विधत्स्व यदनन्तरम् ॥ ३.१६२.२२ ॥
ਪਰਬਤ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਅਸੀਂ ਵੀ ਟੁੱਟ ਗਏ; ਤੇਰਾ ਮਿੱਤਰ ਮਣਿਮਾਨ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਕੀਤੇ ਕਰਮ ਮਗਰੋਂ ਜੋ ਉਚਿਤ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕਰ।
3.162.23
स तच्छ्रुत्वा तु संक्रुद्धः सर्वयक्षगणाधिपः ।
कोपसंरक्तनयनः कथमित्यब्रवीद्वचः ॥ ३.१६२.२३ ॥
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਰੇ ਯਕਸ਼ ਗਣਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਇਆ। ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਬੋਲਿਆ, "ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ?"
3.162.24
द्वितीयमपराध्यन्तं भीमं श्रुत्वा धनेश्वरः ।
चुक्रोध यक्षाधिपतिर्युज्यतामिति चाब्रवीत् ॥ ३.१६२.२४ ॥
ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਭੀਮ ਨੇ ਅਪਰਾਧ ਕੀਤਾ ਸੁਣ ਕੇ ਧਨੇਸ਼ਵਰ ਯਕਸ਼ਾਧਿਪਤੀ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਬੋਲਿਆ, "ਫੌਜ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇ।"
3.162.25
अथाभ्रघनसंकाशं गिरिकूटमिवोच्छ्रितम् ।
रथं संयोजयामासुर्गर्न्धैवर्हेममालिभिः ॥ ३.१६२.२५ ॥
ਫਿਰ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ ਸੰਘਣੇ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਉੱਚੇ ਰਥ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜੋੜਿਆ; ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਾਰ ਪਹਿਨੇ ਯਕਸ਼ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਨ।
3.162.26
तस्य सर्वगुणोपेता विमलाक्षा हयोत्तमाः ।
तेजोबलगुणोपेता नानारत्नविभूषिताः।
शोभमाना रथे युक्तास्तरिष्यन्त इवाशुगाः ॥ ३.१६२.२६ ॥
ਉਸ ਰਥ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ, ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ, ਨਿਰਮਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਉੱਤਮ ਘੋੜੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ; ਤੇਜ ਅਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਕਈ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਤੇਜ਼ ਹੋਣ।
3.162.27
ततस्ते तु महायक्षाः क्रुद्धं दृष्ट्वा धनेश्वरम् ।
हर्षयामासुरन्योन्यमिङ्गितैर्विजयावहैः ॥ ३.१६२.२७ ॥
ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਯਕਸ਼ਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਧਨੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਜਿੱਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ।
3.162.28
स तमास्थाय भगवान्राजराजो महारथम् ।
प्रययौ देवगनधर्वैः स्तूयमानो महाद्युतिः ॥ ३.१६२.२८ ॥
ਉਹ ਭਗਵਾਨ, ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਉਸ ਮਹਾਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਮਹਾਂ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸਤਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
3.162.29
तं प्रयान्तं महात्मानं सर्वे यक्षा धनाधिपम् ।
अनुजग्मुर्महात्मानं धनदं घोरदर्शनाः ॥ ३.१६२.२९ ॥
ਰਵਾਨਾ ਹੁੰਦੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਧਨਾਧਿਪਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਯਕਸ਼ ਚੱਲ ਪਏ।
3.162.30
रक्ताक्षा हेमसंकाशा महाकाया महाबलाः ।
सायुधा बद्धनिस्त्रिंशा यक्षा बहुशतायुधाः ॥ ३.१६२.३० ॥
ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ, ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਕਾਂਤੀ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਹਾਂ ਬਲ ਵਾਲੇ ਯਕਸ਼ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਸਨ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਸੈਂਕੜੇ ਹਥਿਆਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ।
3.162.31
ते जवेन महावेगाः प्लवमाना विहायसा ।
गन्धमादनमाजग्मुः प्रकर्षन्त इवाम्बरम् ॥ ३.१६२.३१ ॥
ਉਹ ਬੜੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦੇ ਹੋਏ ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਮਾਨੋ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਲਿਜਾ ਰਹੇ ਹੋਣ।
3.162.32
तत्केसरिमहाजालं धनाधिपतिपालितम् ।
रम्यं चैव गिरेः शृङ्गमासेदुर्यत्रपाण्डवाः ॥ ३.१६२.३२ ॥
ਕੁਬੇਰ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਅਤ, ਸ਼ੇਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਣ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਸੁੰਦਰ ਪਰਬਤ-ਸ਼ਿਖਰ ਉੱਤੇ ਪਾਂਡਵ ਪਹੁੰਚੇ।
3.162.33
कुबेरं च महात्मानं यक्षरक्षोगणावृतम् ।
ददृशुर्हृष्टरोमाणः पाण्डवाः प्रियदर्शनम् ॥ ३.१६२.३३ ॥
ਯੱਖ-ਰਾਖ਼ਸ਼ ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਮਹਾਤਮਾ ਕੁਬੇਰ ਨੂੰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ; ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੋਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ।
3.162.34
कुबेरस्तु महासत्वान्पाण्डोः पुत्रान्महारथान् ।
आत्तकार्मुकनिस्त्रिंशान्दृष्ट्वा प्रीतोऽभवत्तदा ॥ ३.१६२.३४ ॥
ਤਦ ਕੁਬੇਰ, ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਮਹਾਰਥੀ ਪਾਂਡੂ-ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ।
3.162.35
सर्वे चेमे नरव्याघ्राः पुरन्दरसमौजसः ।
देवकार्यं करिष्यन्ति हृदयेन तुतोष ह ॥ ३.१६२.३५ ॥
ਇਹ ਸਾਰੇ ਨਰ-ਵਿਆਘਰ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਹਨ; ਇਹ ਦੇਵ-ਕਾਰਜ ਕਰਨਗੇ, ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਉਹ ਮਨੋਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਏ।
3.162.36
ते पक्षिण इवापेतुर्गिरिशृङ्गं महाजवाः ।
तस्थुस्तेषां सकाशे वै धनेश्वरपुरःसराः ॥ ३.१६२.३६ ॥
ਮਹਾਂਵੇਗ ਨਾਲ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਉਹ ਪਰਬਤ-ਸ਼ਿਖਰ ਉੱਤੇ ਉਤਰੇ; ਧਨੇਸ਼੍ਵਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ।
3.162.37
ततस्तं हृष्टमनसं पाण्डवान्प्रति भारत ।
समीक्ष्ययक्षगन्धर्वा निर्विकारमवस्थिताः ॥ ३.१६२.३७ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਵੱਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਵੇਖ ਰਹੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ ਬਿਨਾਂ ਵਿਕਾਰ ਦੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ।
3.162.38
पाण्डवाश्च महात्मानः प्रणम्य धनदं प्रभुम् ।
नकुलः सहदेवश् धर्मपुत्रश्च धर्मवित् ॥ ३.१६२.३८ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਧਨਦਾਤਾ ਪ੍ਰਭੂ ਕੁਬੇਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ; ਨਕੁਲ, ਸਹਦੇਵ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਵੀ।
3.162.39
अपराद्धमिवात्मानं मन्यमाना महारथाः ।
तस्थुः प्राञ्जलयः सर्वे परिवार्य धनेश्वरम् ॥ ३.१६२.३९ ॥
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਮਹਾਰਥੀ ਸਾਰੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਧਨੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ।
3.162.40
शय्यासनयुतं श्रीमत्पुष्पकं विश्वकर्मणा ।
विहितं चित्रपर्यन्तमातिष्ठत धनाधिपः ॥ ३.१६२.४० ॥
ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ, ਸ਼ੱਯਾ ਤੇ ਆਸਨ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਚਿੱਤਰਿਤ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ੋਭਾਯੁਕਤ ਪੁਸ਼ਪਕ ਉੱਤੇ ਧਨਾਧਿਪਤੀ ਬੈਠ ਗਏ।
3.162.41
तमासीनं महाकायाः शङ्कुकर्णा महाजवाः ।
उपोपविविशुर्यक्षा राक्षसाश् सहस्रशः ॥ ३.१६२.४१ ॥
ਉਹ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਮਹਾਕਾਇਆ, ਸ਼ੰਕੁਕਰਣ ਤੇ ਮਹਾਵੇਗਵਾਨ ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਕੋਲ ਬੈਠ ਗਏ।
3.162.42
शतशश्चापि गन्धर्वास्तथैवाप्सरसां गणाः ।
परिवार्योपतिष्ठन्ति यथा देवाः शतक्रतुम् ॥ ३.१६२.४२ ॥
ਸੈਂਕੜੇ ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ (ਇੰਦਰ) ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹ ਗਏ।
3.162.43
काञ्जनीं शिरसा बिभ्रद्भीमसेनः स्रजं शुभाम् ।
बाणखङ्गधनुष्पाणिरुदैक्षत धनाधिपम् ॥ ३.१६२.४३ ॥
ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੀ ਭੀਮਸੇਨ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤੀਰ, ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਫੜੀ ਧਨ ਦੇ ਸੁਆਮੀ (ਕੁਬੇਰ) ਵੱਲ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ।
3.162.44
न भीर्भीमस्य न ग्लानिर्विक्षतस्यापि राक्षसैः ।
आसीत्तस्यामवस्तायां कुबेरमपि पश्यतः ॥ ३.१६२.४४ ॥
ਰਾਖ਼ਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭੀਮ ਨੂੰ ਨਾ ਡਰ ਸੀ ਨਾ ਥਕਾਵਟ; ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਕੁਬੇਰ ਵੱਲ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ।
3.162.45
आददानं शितान्बाणान्योद्धुकाममवस्थितम् ।
दृष्ट्वा भीमं धर्मसुतमब्रवीन्नरवाहनः ॥ ३.१६२.४५ ॥
ਤਿੱਖੇ ਤੀਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਭੀਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਨਰਵਾਹਨ (ਕੁਬੇਰ) ਨੇ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
3.162.46
विदुस्त्वां सर्वभूतानि पार्थ भूतहिते रतम् ।
निर्भयश्चापिशैलाग्रे वस त्वं सह बन्धुभिः ॥ ३.१६२.४६ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਤੈਨੂੰ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਬੰਧੂਆਂ ਸਮੇਤ ਪਰਬਤ-ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ ਵਸ।
3.162.47
न च मन्युस्त्वया कार्यो भीमसेनस्य पाण्डव ।
कालेनैते हताः पूर्वं निमित्तमनुजस्तव ॥ ३.१६२.४७ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਭੀਮਸੇਨ ਉੱਤੇ ਤੈਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਾਲ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ; ਤੇਰਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਸਿਰਫ਼ ਨਿਮਿਤ ਬਣਿਆ।
3.162.48
व्रीडा चात्रन कर्तव्या साहसं यदिदं कृतम् ।
दृष्टश्चापि सुरैः पूर्वंविनाशो यक्षरक्षसाम् ॥ ३.१६२.४८ ॥
ਇਹ ਹਿੰਮਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਏਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਸ਼ਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਯੱਖਾਂ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।
3.162.49
न भीमसेने कोपो मे प्रीतोस्मि भरतर्षभ ।
कर्मणा भीमसेनस्य मम तुष्टिरभूत्पुरा ॥ ३.१६२.४९ ॥
ਹੇ ਭਰਤਰਸ਼ਭ, ਭੀਮਸੇਨ ਉੱਤੇ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ; ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਉਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਤੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ ਸੀ।
3.162.50
स एवमुक्त्वा राजानं भीमसेनमभाषत ।
नैतन्मनसि मे तात वर्तते कुरुसत्तम ॥ ३.१६२.५० ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ, ਫਿਰ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਤਾਤ, ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ।
3.162.51
यदिदं साहसं भीम कृष्णार्थे कृतवानसि ।
मामनादृत्य देवांश्च विनाशं यक्षरक्षसाम् ॥ ३.१६२.५१ ॥
ਹੇ ਭੀਮ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਲਈ ਤੂੰ ਜੋ ਇਹ ਸਾਹਸ ਕੀਤਾ — ਮੈਨੂੰ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆਂ ਕਰ ਕੇ ਯੱਖਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ।
3.162.52
स्वबाहुबलमाश्रित्य तेनाहं प्रीतिमांस्त्वयि ।
शापादद्य विनिर्मुक्तो घोरादस्माद्वृकोदर ॥ ३.१६२.५२ ॥
ਤੇਰੀ ਬਾਹੂ-ਬਲ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਕੀਤੇ ਉਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਹੇ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਸਰਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।
3.162.53
अहं पूर्वमगस्त्येन क्रुद्धेन परमर्षिणा ।
शप्तोऽपराधे कस्मिंश्चित्तस्यैषा निष्कृतिर्ध्रुवम् ॥ ३.१६२.५३ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਅਪਰਾਧ ਕਾਰਨ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਏ ਪਰਮ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤ੍ਯ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਇਹੀ ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰਾਸ਼ਚਿਤ ਹੈ।
3.162.54
दृष्टो हि मम संक्लेशः पुरा पाण्डवनन्दन ।
न तवात्रापराधोस्ति कथंचिदपि पाण्डव ॥ ३.१६२.५४ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰਾ ਕਲੇਸ਼ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਇੱਥੇ ਤੇਰਾ ਕੋਈ ਵੀ ਅਪਰਾਧ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
3.162.55
कथं शप्तोसि भगवन्नगस्त्येन महात्मना ।
श्रोतुमिच्छाम्यहं देव यथैतच्छापकारणम् ॥ ३.१६२.५५ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮਹਾਤਮਾ ਅਗਸਤਯ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ? ਹੇ ਦੇਵ, ਮੈਂ ਇਸ ਸਰਾਪ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
3.162.56
इदं चाश्चर्यभूतं मे यत्क्रोधात्तस् धीमतः ।
तदैव त्वं न निर्दग्धः सबलः सपदानुगः ॥ ३.१६२.५६ ॥
ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਤੁਸੀਂ ਫ਼ੌਜ ਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਸਮੇਤ ਸੜ ਕੇ ਰਾਖ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ।
3.162.57
देवतानामभून्मन्त्रः कुशावत्यां नरेश्वर ॥ ३.१६२.५७ ॥
ਹੇ ਨਰੇਸ਼ਵਰ, ਕੁਸ਼ਾਵਤੀ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮੰਤਰਣਾ ਹੋਈ ਸੀ।
3.162.58
वृतस्तत्राहमगमं महापद्मशतैस्त्रिभिः ।
यक्षाणआं घोररूपाणां विविधायुधधारिणाम् ॥ ३.१६२.५८ ॥
ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਸੌ ਮਹਾਪਦਮ ਯਕਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਗਿਆ; ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਕਈ ਹਥਿਆਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ।
3.162.59
अध्वन्यहमथापश्यमगस्त्यमृपिसत्तमम् ।
उग्रं तपस्तप्यभानं यमुनातीरमाश्रितम्।
नानापक्षिगणाकीर्णं पुष्पितद्रुमशोभितम् ॥ ३.१६२.५९ ॥
ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਗਸਤਯ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ; ਉਹ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਥਾਂ ਅਨੇਕ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਸੀ।
3.162.60
तमूर्द्वबाहुं दृष्ट्वैव सूर्यस्याभिमुखे स्थितम् ।
तेजोराशिं दीप्यमानं हुताशनमिवैधितम् ॥ ३.१६२.६० ॥
ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ, ਬਾਹਾਂ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕੇ ਉਸ ਤੇਜ ਦੇ ਪੁੰਜ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ, ਉਹ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
3.162.61
राक्षसाधिपतिः श्रीमान्मणिमान्नाम मे सखा ।
मौर्क्यादज्ञानभावाच्च दर्पान्मोहाच्च पार्थिव ॥ ३.१६२.६१ ॥
ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ, ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਮਣਿਮਾਨ ਨਾਮਕ ਮੇਰਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੂਰਖਤਾ, ਅਗਿਆਨ, ਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਮੋਹ ਕਾਰਨ (ਉਸਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕੀਤਾ)।
3.162.62
न्यष्ठीवदाकाशगतो महर्षेस्तस्य मूर्धनि ।
ततः क्रुद्धः स भगवानुवाचेदं तपोधनः ॥ ३.१६२.६२ ॥
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਉਸਨੇ ਉਸ ਮਹਰਸ਼ੀ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਥੁੱਕਿਆ। ਤਦ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਏ ਉਸ ਤਪੋਧਨ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ।
3.162.63
मामवज्ञाय दुष्टात्मा यस्मादेष सखा तव ।
धर्षणां कृतवानेतां पश्यतस्ते धनेश्वर ॥ ३.१६२.६३ ॥
ਮੇਰਾ ਨਿਰਾਦਰ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਇਸ ਦੁਸ਼ਟ-ਆਤਮਾ ਮਿੱਤਰ ਨੇ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਹ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਹੇ ਧਨੇਸ਼ਵਰ।
3.162.64
त्वं चाप्येभिर्हतैः सैन्यैः क्लेशं प्राप्नुहि दुर्भते ।
तमेव मानुषं दृष्ट्वाकिल्विषाद्विप्रमोक्ष्यसे ॥ ३.१६२.६४ ॥
ਤੂੰ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸੈਨਿਕਾਂ ਕਾਰਨ ਕਲੇਸ਼ ਪਾਵੇਂਗਾ, ਹੇ ਦੁਰਬੁੱਧੀ। ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੀ ਤੂੰ ਇਸ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਂਗਾ।
3.162.65
सैन्यानां तु तवैतेषां पुत्रपौत्रबलान्वितम् ।
न शापं प्राप्यते घोरं गच्छ तेऽऽज्ञां करिष्यति ॥ ३.१६२.६५ ॥
ਤੇਰੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਪੁੱਤਰਾਂ-ਪੋਤਰਿਆਂ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਭਿਆਨਕ ਸਰਾਪ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ। ਜਾ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰੇਗਾ।
3.162.66
एष शापो मया प्राप्तः प्राक्तस्मादृषिसत्तमात् ।
स भीमेन महाराज भ्रात्रा तव विमोक्षितः ॥ ३.१६२.६६ ॥
ਇਹ ਸਰਾਪ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਭਰਾ ਭੀਮ ਦੁਆਰਾ ਛੁਡਾਇਆ ਗਿਆ।