มหาภารตะ · อัธยายะ 3.162
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.162.1
श्रुत्वा बहुविधैः शब्दैर्नाद्यमानां गिरेर्गुहाम् ।
अजातशत्रुः कौन्तेयो माद्रीपुत्रावुभावपि ॥ ३.१६२.१ ॥
ได้ยินเสียงนานาชนิดก้องกังวานอยู่ในถ้ำบนภูเขา อชาตศัตรุผู้เป็นโอรสของกุนตี และโอรสทั้งสองของมาทรี ต่างก็หวั่นไหวไปด้วย
3.162.2
धौम्यः कृष्णा च विप्राश्च सर्वे च सुहृदस्तथा ।
भीमसेनमपश्यन्तः सर्वे विमनसोऽभवन् ॥ ३.१६२.२ ॥
ธൗมยะ พระกฤษณา หรือเทราปที พราหมณ์ทั้งหลาย และมิตรสหายทั้งปวง เมื่อไม่เห็นภีมเสนะ ต่างก็ท้อใจไปทั้งสิ้น
3.162.3
द्रौपदीमार्ष्टिषेणाय संप्रधार्य महारथाः ।
सहिताः सायुधाः शूराः शैलमारुरुहुस्तदा ॥ ३.१६२.३ ॥
เมื่อได้มอบเทราปทีไว้กับอารษฏิเษณะแล้ว บรรดามหารถผู้กล้าหาญ ถืออาวุธพร้อมกัน ได้พากันปีนขึ้นไปบนภูเขา
3.162.4
ततः संप्राप्य शैलाग्रं वीक्षमाणा महारथाः ।
ददृशुस्ते महेष्वासा भीमसेनमरिंदमम् ॥ ३.१६२.४ ॥
เมื่อขึ้นถึงยอดเขาแล้ว และมองไปรอบๆ มหารถผู้เป็นนักธนูชั้นยอดเหล่านั้น ก็เห็นภีมเสนะผู้ปราบศัตรู
3.162.5
स्फुरतश्च महाकायान्गतसत्वांश्च राक्षसान् ।
महाबलान्महासत्वान्भीमसेनेव पातितान् ॥ ३.१६२.५ ॥
พวกเขาเห็นยักษ์ร่างใหญ่โตทั้งหลาย ที่ไร้ชีวิตแต่ยังดิ้นอยู่ มีกำลังมากและมีความกล้าหาญยิ่ง ถูกภีมเสนะสังหารจนล้มลง
3.162.6
शुशुरतश्च महाकायान्गतसत्वांश्च राक्षसान् ।
महाबलान्महासत्वान्भीमसेनेन पातितान् ॥ ३.१६२.६ ॥
พวกเขาเห็นยักษ์ร่างใหญ่โตทั้งหลาย ที่ไร้ชีวิตแต่ยังครางอยู่ มีกำลังมากและมีความกล้าหาญยิ่ง ถูกภีมเสนะสังหารจนล้มลง
3.162.7
ततस्ते समतिक्रम्य परिष्वज्य वृकोदरम् ।
तत्रोपविविशुः पार्थाः प्राप्ता गतिमनुत्तमाम् ॥ ३.१६२.७ ॥
จากนั้น บรรดาโอรสของปฤถาได้ผ่านไปข้างหน้า และโอบกอดวฤโกทร แล้วนั่งลงที่นั่น หลังจากบรรลุถึงจุดหมายอันสูงสุด
3.162.8
तैश्चतुर्भिर्महेष्वासैर्गिरिशृङ्गमशोभत ।
लोकपालैर्महाभागैर्दिवं देववरैरिव ॥ ३.१६२.८ ॥
ยอดเขาสว่างไสวด้วยวีรบุรุษนักธนูทั้งสี่นั้น ดุจสวรรค์ที่สว่างไสวด้วยโลกบาลผู้เปี่ยมบุญและเทพผู้ประเสริฐ
3.162.9
कुबेरसदनं दृष्ट्वा राक्षसांश्च निपातितान् ।
भ्राता भ्रातरमासीनमथोवाच युधिष्ठिरः ॥ ३.१६२.९ ॥
เมื่อเห็นที่อยู่ของกุเวร และยักษ์ทั้งหลายที่ถูกสังหารล้มลง ยุธิษฐิระจึงกล่าวกับพี่น้องของตน ผู้กำลังนั่งอยู่
3.162.10
साहसाद्यदिवा मोहाद्बीम पापमिदं कृतम् ।
नैतत्ते सदृशं वीर मुनेरिव मृषा वधाः ॥ ३.१६२.१० ॥
ภีมะ บาปนี้ได้กระทำลงไปเพราะความบุ่มบ่าม หรือเพราะความหลงผิด วีรบุรุษเอ๋ย การนี้ไม่เหมาะกับท่าน เช่นเดียวกับการฆ่าที่ไร้เหตุผลไม่เหมาะกับฤๅษี
3.162.11
राजद्विष्टं न कर्तव्यमिति धर्मविदो विदुः ।
त्रिदशानामिदं द्विष्टं भीमसेन त्वया कृतम् ॥ ३.१६२.११ ॥
ผู้รู้ธรรมทั้งหลายรู้กันว่า สิ่งที่เป็นที่เกลียดชังของพระราชาไม่ควรกระทำ ภีมเสนะ ท่านได้กระทำสิ่งนี้ ซึ่งเป็นที่เกลียดชังแม้ของเหล่าเทวดา
3.162.12
अर्थधर्मावनादृत्य यः पापे कुरुते मनः ।
कर्मणां पार्थ पापानां स फलं विन्दते ध्रुवम् ॥ ३.१६२.१२ ॥
ผู้ใดละเลยประโยชน์และธรรม แล้วตั้งใจไปในทางบาป ปารถ ผู้นั้นย่อมได้รับผลของกรรมชั่วอย่างแน่นอน
3.162.13
साहसंवत भद्रं ते देवानामपि चाप्रियम् ।
पुनरेवं न कर्तव्यं मम चेदिच्छसि प्रियम् ॥ ३.१६२.१३ ॥
การกระทำอย่างบุ่มบ่ามนี้ เป็นที่ไม่พอใจแม้ของเทวดา ขอให้ท่านจงเจริญ หากท่านปรารถนาจะให้ข้าพอใจ ก็อย่ากระทำเช่นนี้อีก
3.162.14
एवमुक्त्वा स धर्मात्मा भ्राता भ्रातरमच्युतम् ।
भीमसेनं महाबाहुमप्रधृष्यपराक्रमम् ॥ ३.१६२.१४ ॥
ครั้นกล่าวดังนี้แล้ว พี่ชายผู้มีจิตประกอบด้วยธรรมนั้น ได้กล่าวกับน้องชายผู้ไม่ทรยศ คือภีมเสนะ ผู้มีแขนทรงพลัง และมีความกล้าหาญที่ไม่อาจข่มได้
3.162.15
अर्थतत्त्वविभागज्ञः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
विराम महातेजास्तमेवार्थं विचिन्तयन् ॥ ३.१६२.१५ ॥
ยุธิษฐิระ โอรสของกุนตี ผู้รู้แจ้งในสาระและการแบ่งประโยชน์ผู้มีความรุ่งโรจน์ยิ่ง ได้นิ่งเงียบไป ครุ่นคิดถึงเรื่องนั้นเอง
3.162.16
ततस्ते हतशिष्टा ये भीमसेनेन राक्षसाः ।
सहिताः प्रत्यपद्यन्त कुबेरसदनं प्रति ॥ ३.१६२.१६ ॥
จากนั้น บรรดายักษ์ที่รอดจากการโจมตีของภีมเสนะ ได้พากันมุ่งหน้าไปสู่ที่อยู่ของกุเวรด้วยกัน
3.162.17
ते जवेन महावेगाः प्राप्य वैश्रवणालयम् ।
भीममार्तस्वरं चक्रुर्भीमसेनभयार्दिताः ॥ ३.१६२.१७ ॥
ยักษ์ผู้มีความเร็วและพลังยิ่งนั้น ไปถึงที่อยู่ของไวศรวณะ และด้วยความหวาดกลัวภีมเสนะ จึงร้องด้วยเสียงอันน่าสยดสยองแห่งความทุกข์ทรมาน
3.162.18
न्यस्तशस्त्रायुधाः क्लान्ताः शोणिताक्तपरिच्छदाः ।
प्रकीर्णमूर्धजा राजन्यक्षाधिपतिमब्रुवन् ॥ ३.१६२.१८ ॥
ข้าแต่พระราชา ยักษ์เหล่านั้นวางอาวุธลง อ่อนล้า เครื่องนุ่งห่มเปรอะไปด้วยเลือด และผมยุ่งเหยิง จึงกล่าวกับเจ้าแห่งยักษ์ทั้งหลาย
3.162.19
गदापरिघनिस्त्रिंसतोमरप्रासयोधिनः ।
राक्षसा निहताः सर्वे तव देवपुरःसराः ॥ ३.१६२.१९ ॥
ยักษ์ทั้งปวงที่ต่อสู้ด้วยกระบอง ค้อนเหล็ก ดาบ หอก และง้าว ผู้เคยนำหน้าเทวดาของท่าน ได้ถูกฆ่าตายหมดแล้ว
3.162.20
प्रमृद्यतरसा शैलं मानुषेण धनेश्वर ।
एकेन निहताः सङ्ख्ये गताः क्रोधवशा गणाः ॥ ३.१६२.२० ॥
ข้าแต่ธเนศวร มนุษย์ผู้หนึ่งได้บดขยี้ภูเขาด้วยกำลัง และเพียงผู้เดียวได้สังหารกองทหารที่ถูกความโกรธครอบงำ ในการสู้รบ
3.162.21
प्रवरा राक्षसेन्द्राणां यक्षाणां च नराधिप ।
शेरते निहता देव गतसत्वाः परासवः ॥ ३.१६२.२१ ॥
ข้าแต่พระราชาแห่งมนุษย์ ราชาของรากษสผู้ประเสริฐและยักษ์ทั้งหลายถูกสังหารนอนอยู่ ไร้ลมหายใจและไร้ชีวิต ข้าแต่เทพ
3.162.22
भग्नः शैलो वयं भग्ना मणिमांस्ते सखा हतः ।
मानुषेणं कृतं कर्म विधत्स्व यदनन्तरम् ॥ ३.१६२.२२ ॥
ภูเขาแตกหัก พวกเราแตกหัก และมณิมานสหายของพระองค์ถูกมนุษย์สังหารแล้ว บัดนี้จงพิจารณาว่าจะต้องทำอย่างไรหลังจากการกระทำที่มนุษย์ได้ทำไว้
3.162.23
स तच्छ्रुत्वा तु संक्रुद्धः सर्वयक्षगणाधिपः ।
कोपसंरक्तनयनः कथमित्यब्रवीद्वचः ॥ ३.१६२.२३ ॥
เมื่อได้ฟังดังนั้น ผู้เป็นจอมแห่งหมู่ยักษ์ทั้งปวงก็โกรธเกรี้ยวยิ่งนัก ดวงตาแดงก่ำด้วยความกริ้ว เขาจึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้ว่า "เรื่องนี้เกิดขึ้นได้อย่างไร"
3.162.24
द्वितीयमपराध्यन्तं भीमं श्रुत्वा धनेश्वरः ।
चुक्रोध यक्षाधिपतिर्युज्यतामिति चाब्रवीत् ॥ ३.१६२.२४ ॥
เมื่อได้ฟังว่าภีมะได้ก่ออาชญากรรมขึ้นอีกครั้ง ผู้เป็นเจ้าแห่งทรัพย์ ผู้เป็นจอมยักษ์ ก็โกรธขึ้น และตรัสว่า "จงเตรียมกองทัพให้พร้อม"
3.162.25
अथाभ्रघनसंकाशं गिरिकूटमिवोच्छ्रितम् ।
रथं संयोजयामासुर्गर्न्धैवर्हेममालिभिः ॥ ३.१६२.२५ ॥
แล้วพวกเขาก็เทียมรถศึกคันนั้น ซึ่งหนาแน่นดุจเมฆและสูงตระหง่านดุจยอดเขา ด้วยคันธรรพ์และผู้สวมพวงมาลัยทอง
3.162.26
तस्य सर्वगुणोपेता विमलाक्षा हयोत्तमाः ।
तेजोबलगुणोपेता नानारत्नविभूषिताः।
शोभमाना रथे युक्तास्तरिष्यन्त इवाशुगाः ॥ ३.१६२.२६ ॥
รถศึกคันนั้นเทียมด้วยม้าชั้นเลิศ ซึ่งประกอบด้วยคุณลักษณะทั้งปวง มีดวงตาใสสะอาด รุ่งเรืองด้วยความงามและกำลัง ประดับด้วยอัญมณีหลากชนิด เทียมอยู่บนรถ ดูเหมือนจะพุ่งข้ามไปได้อย่างรวดเร็ว
3.162.27
ततस्ते तु महायक्षाः क्रुद्धं दृष्ट्वा धनेश्वरम् ।
हर्षयामासुरन्योन्यमिङ्गितैर्विजयावहैः ॥ ३.१६२.२७ ॥
ครั้นเห็นผู้เป็นเจ้าแห่งทรัพย์ทรงโกรธ ยักษ์ผู้ยิ่งใหญ่เหล่านั้นก็ให้กำลังใจกันและกันด้วยท่าทางที่นำมาซึ่งชัยชนะ
3.162.28
स तमास्थाय भगवान्राजराजो महारथम् ।
प्रययौ देवगनधर्वैः स्तूयमानो महाद्युतिः ॥ ३.१६२.२८ ॥
พระผู้เป็นเจ้าผู้เป็นราชาแห่งราชาทรงขึ้นสู่รถศึกอันยิ่งใหญ่คันนั้น ทรงรุ่งโรจน์ยิ่งนัก มีเทพและคันธรรพ์สรรเสริญ แล้วทรงออกเดินทาง
3.162.29
तं प्रयान्तं महात्मानं सर्वे यक्षा धनाधिपम् ।
अनुजग्मुर्महात्मानं धनदं घोरदर्शनाः ॥ ३.१६२.२९ ॥
ยักษ์ทั้งหลายผู้มีรูปลักษณ์น่าสะพรึงกลัวทั้งปวงติดตามผู้เป็นเจ้าแห่งทรัพย์ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ขณะที่พระองค์เสด็จออกไป
3.162.30
रक्ताक्षा हेमसंकाशा महाकाया महाबलाः ।
सायुधा बद्धनिस्त्रिंशा यक्षा बहुशतायुधाः ॥ ३.१६२.३० ॥
ยักษ์ทั้งหลายตาแดงก่ำ มีผิวดุจทอง ร่างกายใหญ่โต และมีกำลังมหาศาล ติดอาวุธครบมือ สวมดาบไว้ที่เอว และถือศาสตราวุธนับร้อย
3.162.31
ते जवेन महावेगाः प्लवमाना विहायसा ।
गन्धमादनमाजग्मुः प्रकर्षन्त इवाम्बरम् ॥ ३.१६२.३१ ॥
ยักษ์เหล่านั้นมีความเร็วและกำลังอันยิ่งใหญ่ ทะยานไปในอากาศด้วยความว่องไว มาถึงเขาคันธมาทนะ ดูราวกับจะดึงท้องฟ้าให้ตามมาด้วย
3.162.32
तत्केसरिमहाजालं धनाधिपतिपालितम् ।
रम्यं चैव गिरेः शृङ्गमासेदुर्यत्रपाण्डवाः ॥ ३.१६२.३२ ॥
พวกโอรสของปาณฑุมาถึงยอดเขาอันงดงาม ซึ่งได้รับการคุ้มครองโดยผู้เป็นเจ้าแห่งทรัพย์ และล้อมรอบด้วยป่าสิงโตอันใหญ่โต
3.162.33
कुबेरं च महात्मानं यक्षरक्षोगणावृतम् ।
ददृशुर्हृष्टरोमाणः पाण्डवाः प्रियदर्शनम् ॥ ३.१६२.३३ ॥
ปาณฑพทั้งหลายได้เห็นกุเวรผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ล้อมรอบด้วยหมู่ยักษ์และรากษส น่ามองยิ่งนัก ขนลุกชูชันด้วยความยินดี
3.162.34
कुबेरस्तु महासत्वान्पाण्डोः पुत्रान्महारथान् ।
आत्तकार्मुकनिस्त्रिंशान्दृष्ट्वा प्रीतोऽभवत्तदा ॥ ३.१६२.३४ ॥
ฝ่ายกุเวรเห็นโอรสของปาณฑุผู้มีกำลังยิ่งใหญ่ เป็นนักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ ถืออาวุธธนูและดาบ ก็ทรงโปรดปรานในเวลานั้น
3.162.35
सर्वे चेमे नरव्याघ्राः पुरन्दरसमौजसः ।
देवकार्यं करिष्यन्ति हृदयेन तुतोष ह ॥ ३.१६२.३५ ॥
ผู้ยิ่งใหญ่ทั้งหมดนี้เป็นดั่งเสือในหมู่มนุษย์ มีรัศมีเทียบเท่าปุรันทระ พวกเขาจะสำเร็จภารกิจของเหล่าเทพ พระองค์จึงทรงพอพระทัยในใจ
3.162.36
ते पक्षिण इवापेतुर्गिरिशृङ्गं महाजवाः ।
तस्थुस्तेषां सकाशे वै धनेश्वरपुरःसराः ॥ ३.१६२.३६ ॥
พวกเขาลงสู่ยอดเขาดุจนก มีความเร็วยิ่ง และยืนอยู่ต่อหน้าผู้เป็นเจ้าแห่งทรัพย์ผู้เดินนำหน้าพวกเขา
3.162.37
ततस्तं हृष्टमनसं पाण्डवान्प्रति भारत ।
समीक्ष्ययक्षगन्धर्वा निर्विकारमवस्थिताः ॥ ३.१६२.३७ ॥
ข้าแต่ภารตะ ครั้นเห็นพระองค์ทรงมีพระทัยยินดีขณะทอดพระเนตรไปยังปาณฑพ ยักษ์และคันธรรพ์ทั้งหลายก็ยืนนิ่งไม่หวั่นไหว
3.162.38
पाण्डवाश्च महात्मानः प्रणम्य धनदं प्रभुम् ।
नकुलः सहदेवश् धर्मपुत्रश्च धर्मवित् ॥ ३.१६२.३८ ॥
และปาณฑพผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ถวายความเคารพแด่กุเวรผู้เป็นเจ้าผู้ประทานทรัพย์ คือนกุลและสหเทพ และธรรมบุตรผู้รู้ธรรม
3.162.39
अपराद्धमिवात्मानं मन्यमाना महारथाः ।
तस्थुः प्राञ्जलयः सर्वे परिवार्य धनेश्वरम् ॥ ३.१६२.३९ ॥
นักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่เหล่านั้นคิดว่าตนได้ทำผิด จึงยืนล้อมผู้เป็นเจ้าแห่งทรัพย์ทั้งหมด ประนมมือไว้ในท่าคารวะ
3.162.40
शय्यासनयुतं श्रीमत्पुष्पकं विश्वकर्मणा ।
विहितं चित्रपर्यन्तमातिष्ठत धनाधिपः ॥ ३.१६२.४० ॥
ผู้เป็นเจ้าแห่งทรัพย์ทรงประทับบนปุษปกะอันรุ่งโรจน์ ซึ่งวิศวกรรมสร้างขึ้น พร้อมด้วยที่นอนและที่นั่ง ขอบตกแต่งด้วยลวดลายงดงามหลากสี
3.162.41
तमासीनं महाकायाः शङ्कुकर्णा महाजवाः ।
उपोपविविशुर्यक्षा राक्षसाश् सहस्रशः ॥ ३.१६२.४१ ॥
ขณะที่ท่านนั่งอยู่ที่นั่น ยักษ์และรากษสร่างกายใหญ่โต หูตั้งดุจหลัก และเคลื่อนไหวรวดเร็วยิ่ง นั่งล้อมรอบท่านเป็นพันๆ
3.162.42
शतशश्चापि गन्धर्वास्तथैवाप्सरसां गणाः ।
परिवार्योपतिष्ठन्ति यथा देवाः शतक्रतुम् ॥ ३.१६२.४२ ॥
คนธรรพ์นับร้อยและหมู่อัปสรก็เช่นกัน ล้อมท่านไว้และเข้าเฝ้ารับใช้ ดุจเทพเจ้ารับใช้พระศตกรตุ คือพระอินทร์
3.162.43
काञ्जनीं शिरसा बिभ्रद्भीमसेनः स्रजं शुभाम् ।
बाणखङ्गधनुष्पाणिरुदैक्षत धनाधिपम् ॥ ३.१६२.४३ ॥
ภีมเสนนั้นสวมมาลัยทองงดงามบนศีรษะ ถือลูกศร ดาบ และธนูในมือ เงยหน้ามองท้าวกุเวร เจ้าแห่งทรัพย์
3.162.44
न भीर्भीमस्य न ग्लानिर्विक्षतस्यापि राक्षसैः ।
आसीत्तस्यामवस्तायां कुबेरमपि पश्यतः ॥ ३.१६२.४४ ॥
แม้ถูกรากษสทำร้ายจนบาดเจ็บ ภีมะก็ไม่เกรงกลัวและไม่ท้อแท้ แม้ในสภาพเช่นนั้น ท่านยังจ้องมองท้าวกุเวร
3.162.45
आददानं शितान्बाणान्योद्धुकाममवस्थितम् ।
दृष्ट्वा भीमं धर्मसुतमब्रवीन्नरवाहनः ॥ ३.१६२.४५ ॥
เมื่อเห็นภีมะยืนหยิบลูกศรคมกล้า ปรารถนาจะต่อสู้ นรวาหนะ (กุเวร) ก็กล่าวแก่โอรสของธรรม
3.162.46
विदुस्त्वां सर्वभूतानि पार्थ भूतहिते रतम् ।
निर्भयश्चापिशैलाग्रे वस त्वं सह बन्धुभिः ॥ ३.१६२.४६ ॥
โอ ปารถะ สรรพสัตว์ทั้งปวงรู้ว่าท่านยินดีในความผาสุกของสัตว์ทั้งหลาย จงอยู่ที่ยอดเขากับญาติพี่น้องของท่านโดยไม่หวั่นเกรง
3.162.47
न च मन्युस्त्वया कार्यो भीमसेनस्य पाण्डव ।
कालेनैते हताः पूर्वं निमित्तमनुजस्तव ॥ ३.१६२.४७ ॥
โอ ปาณฑพ อย่าโกรธภีมเสนเลย คนเหล่านี้ถูกกาลสังหารไปแล้วตั้งแต่ก่อน น้องชายของท่านเป็นเพียงเหตุเท่านั้น
3.162.48
व्रीडा चात्रन कर्तव्या साहसं यदिदं कृतम् ।
दृष्टश्चापि सुरैः पूर्वंविनाशो यक्षरक्षसाम् ॥ ३.१६२.४८ ॥
ในเรื่องนี้ไม่ควรมีความละอาย การกระทำอันกล้าหาญที่ได้ทำลงไปนี้ ในกาลก่อนเทวดาก็เคยเห็นการทำลายล้างยักษ์และรากษสมาแล้ว
3.162.49
न भीमसेने कोपो मे प्रीतोस्मि भरतर्षभ ।
कर्मणा भीमसेनस्य मम तुष्टिरभूत्पुरा ॥ ३.१६२.४९ ॥
โอ ผู้ประเสริฐแห่งภรตะ เราไม่มีความโกรธต่อภีมเสน เรามีความยินดี เมื่อก่อน เราได้รับความพอใจจากการกระทำของภีมเสนแล้ว
3.162.50
स एवमुक्त्वा राजानं भीमसेनमभाषत ।
नैतन्मनसि मे तात वर्तते कुरुसत्तम ॥ ३.१६२.५० ॥
ท่านกล่าวเช่นนั้นแล้ว จึงตรัสแก่พระราชาและจากนั้นก็กล่าวแก่ภีมเสนว่า "ลูกรัก ผู้ประเสริฐแห่งกุรุ สิ่งนี้ไม่อยู่ในใจของเรา"
3.162.51
यदिदं साहसं भीम कृष्णार्थे कृतवानसि ।
मामनादृत्य देवांश्च विनाशं यक्षरक्षसाम् ॥ ३.१६२.५१ ॥
โอ ภีมะ การกล้าหาญที่เจ้าได้ทำเพื่อกฤษณา เจ้าไม่เอาใจใส่เรา และไม่เอาใจใส่เทวดา ทำให้ยักษ์และรากษสต้องพินาศ
3.162.52
स्वबाहुबलमाश्रित्य तेनाहं प्रीतिमांस्त्वयि ।
शापादद्य विनिर्मुक्तो घोरादस्माद्वृकोदर ॥ ३.१६२.५२ ॥
เพราะอาศัยกำลังแขนของตนเอง เราจึงพอใจในตัวเจ้า โอ วฤโกทร วันนี้เราพ้นจากคำสาปอันน่ากลัวนี้แล้ว
3.162.53
अहं पूर्वमगस्त्येन क्रुद्धेन परमर्षिणा ।
शप्तोऽपराधे कस्मिंश्चित्तस्यैषा निष्कृतिर्ध्रुवम् ॥ ३.१६२.५३ ॥
เมื่อก่อน เราถูกพระอคัสตยะ ฤๅษีผู้ยิ่งใหญ่ ผู้ทรงพิโรธเพราะความผิดบางประการ สาปไว้ การชดใช้นี้คงเป็นผลแน่นอน
3.162.54
दृष्टो हि मम संक्लेशः पुरा पाण्डवनन्दन ।
न तवात्रापराधोस्ति कथंचिदपि पाण्डव ॥ ३.१६२.५४ ॥
โอ ผู้เป็นที่รื่นรมย์ของปาณฑพ ความทุกข์ของเราได้ถูกเห็นมาแต่ก่อนแล้ว โอ ปาณฑพ ในเรื่องนี้ท่านไม่มีความผิดเลยแม้แต่น้อย
3.162.55
कथं शप्तोसि भगवन्नगस्त्येन महात्मना ।
श्रोतुमिच्छाम्यहं देव यथैतच्छापकारणम् ॥ ३.१६२.५५ ॥
ท่านผู้เจริญ พระอคัสตยะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่สาปท่านได้อย่างไร โอ ผู้เป็นเทพ เราปรารถนาจะฟังเหตุแห่งคำสาปนี้
3.162.56
इदं चाश्चर्यभूतं मे यत्क्रोधात्तस् धीमतः ।
तदैव त्वं न निर्दग्धः सबलः सपदानुगः ॥ ३.१६२.५६ ॥
และเป็นเรื่องน่าอัศจรรย์สำหรับเราว่า เพราะความโกรธของฤๅษีผู้ปัญญาคนนั้น ท่านจึงมิได้ถูกเผาผลาญทันที พร้อมทั้งกองทัพและบริวาร
3.162.57
देवतानामभून्मन्त्रः कुशावत्यां नरेश्वर ॥ ३.१६२.५७ ॥
โอ เจ้าแห่งมนุษย์ ได้มีการประชุมของเทวดาที่กุศาวตี
3.162.58
वृतस्तत्राहमगमं महापद्मशतैस्त्रिभिः ।
यक्षाणआं घोररूपाणां विविधायुधधारिणाम् ॥ ३.१६२.५८ ॥
เราไปที่นั่นพร้อมด้วยยักษ์รูปร่างน่ากลัวสามร้อยมหาปัทม์ ถือศัสตราวุธต่างๆ ล้อมรอบ
3.162.59
अध्वन्यहमथापश्यमगस्त्यमृपिसत्तमम् ।
उग्रं तपस्तप्यभानं यमुनातीरमाश्रितम्।
नानापक्षिगणाकीर्णं पुष्पितद्रुमशोभितम् ॥ ३.१६२.५९ ॥
ระหว่างทาง เราได้เห็นพระอคัสตยะ ฤๅษีผู้ประเสริฐที่สุด กำลังบำเพ็ญตบะอันเข้มข้น พำนักอยู่ริมฝั่งแม่น้ำยมุนา เป็นที่ที่มีฝูงนกหลากชนิดชุกชุม และประดับด้วยต้นไม้ที่ออกดอกบาน
3.162.60
तमूर्द्वबाहुं दृष्ट्वैव सूर्यस्याभिमुखे स्थितम् ।
तेजोराशिं दीप्यमानं हुताशनमिवैधितम् ॥ ३.१६२.६० ॥
เห็นท่านยืนหันหน้าสู่พระอาทิตย์ ยกแขนขึ้น เป็นกองแห่งรัศมี ส่องแสงสว่างดุจไฟที่ถูกจุดขึ้น
3.162.61
राक्षसाधिपतिः श्रीमान्मणिमान्नाम मे सखा ।
मौर्क्यादज्ञानभावाच्च दर्पान्मोहाच्च पार्थिव ॥ ३.१६२.६१ ॥
มณิมาน ผู้เป็นเจ้าแห่งรากษส ผู้รุ่งโรจน์ เป็นมิตรของข้า โอ กษัตริย์ ด้วยความโง่เขลา ความไม่รู้ ความทะนงตน และความหลงผิด เขาจึงได้ทำเช่นนี้
3.162.62
न्यष्ठीवदाकाशगतो महर्षेस्तस्य मूर्धनि ।
ततः क्रुद्धः स भगवानुवाचेदं तपोधनः ॥ ३.१६२.६२ ॥
เขาลอยผ่านท้องฟ้าแล้วถ่มน้ำลายลงบนศีรษะของมหาฤๅษีผู้นั้น จากนั้น พระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงตบะ เกรี้ยวกราด ตรัสถ้อยคำเหล่านี้
3.162.63
मामवज्ञाय दुष्टात्मा यस्मादेष सखा तव ।
धर्षणां कृतवानेतां पश्यतस्ते धनेश्वर ॥ ३.१६२.६३ ॥
เพราะเขาดูหมิ่นข้า มิตรผู้มีจิตใจชั่วร้ายของเจ้าผู้นี้ จึงได้กระทำความอัปยศนี้ต่อหน้าต่อตาเจ้า โอ ธเนศวร
3.162.64
त्वं चाप्येभिर्हतैः सैन्यैः क्लेशं प्राप्नुहि दुर्भते ।
तमेव मानुषं दृष्ट्वाकिल्विषाद्विप्रमोक्ष्यसे ॥ ३.१६२.६४ ॥
และเจ้าเองก็จะต้องทุกข์ทรมานเพราะกองทัพเหล่านี้ที่ถูกฆ่าตาย โอ ผู้ชั่วร้าย เจ้าจะพ้นจากบาปนี้ก็ต่อเมื่อได้เห็นมนุษย์ผู้นั้นเท่านั้น
3.162.65
सैन्यानां तु तवैतेषां पुत्रपौत्रबलान्वितम् ।
न शापं प्राप्यते घोरं गच्छ तेऽऽज्ञां करिष्यति ॥ ३.१६२.६५ ॥
กองทัพของเจ้าเหล่านี้ที่มีบุตรและหลานเป็นกำลัง จะไม่ต้องรับคำสาปอันน่าสะพรึงกลัว จงไปเถิด เขาจะปฏิบัติตามคำสั่งของเจ้า
3.162.66
एष शापो मया प्राप्तः प्राक्तस्मादृषिसत्तमात् ।
स भीमेन महाराज भ्रात्रा तव विमोक्षितः ॥ ३.१६२.६६ ॥
คำสาปนี้ข้าได้รับมาตั้งแต่นานมาแล้วจากฤๅษีผู้ประเสริฐที่สุดนั้น โอ มหาราชา คำสาปนี้ได้ถูกปลดเปลื้องโดยภีมะ พี่ชายของพระองค์