Vedyatra वेदयात्रा
തിരയുക

മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.162

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

പദാർഥങ്ങളോടെ വായിക്കുക

3.162.1

श्रुत्वा बहुविधैः शब्दैर्नाद्यमानां गिरेर्गुहाम् ।
अजातशत्रुः कौन्तेयो माद्रीपुत्रावुभावपि ॥ ३.१६२.१ ॥

പർവതഗുഹ പലവിധ ശബ്ദങ്ങളാൽ മുഴങ്ങുന്നത് കേട്ട്, കുന്തിയുടെ പുത്രൻ അജാതശത്രുവും മാദ്രിയുടെ രണ്ടു പുത്രന്മാരും (ഉലഞ്ഞു).

3.162.2

धौम्यः कृष्णा च विप्राश्च सर्वे च सुहृदस्तथा ।
भीमसेनमपश्यन्तः सर्वे विमनसोऽभवन् ॥ ३.१६२.२ ॥

ധൗമ്യനും കൃഷ്ണയും (ദ്രൗപദി) ബ്രാഹ്മണരും എല്ലാ സുഹൃത്തുക്കളും ഭീമസേനനെ കാണാതെ എല്ലാവരും വിഷാദിച്ചു.

3.162.3

द्रौपदीमार्ष्टिषेणाय संप्रधार्य महारथाः ।
सहिताः सायुधाः शूराः शैलमारुरुहुस्तदा ॥ ३.१६२.३ ॥

ദ്രൗപദിയെ ആർഷ്ടിഷേണനെ (ധൗമ്യനെ) ഏൽപ്പിച്ച്, ആ മഹാരഥന്മാരും ശൂരന്മാരും ആയുധധാരികളും ഒന്നിച്ച് അപ്പോൾ പർവതം കയറി.

3.162.4

ततः संप्राप्य शैलाग्रं वीक्षमाणा महारथाः ।
ददृशुस्ते महेष्वासा भीमसेनमरिंदमम् ॥ ३.१६२.४ ॥

പിന്നെ പർവതശിഖരത്തിലെത്തി ചുറ്റും നോക്കിയ ആ മഹാരഥന്മാർ, മഹാധനുർധരന്മാർ, ശത്രുക്കളെ അടക്കുന്ന ഭീമസേനനെ കണ്ടു.

3.162.5

स्फुरतश्च महाकायान्गतसत्वांश्च राक्षसान् ।
महाबलान्महासत्वान्भीमसेनेव पातितान् ॥ ३.१६२.५ ॥

ഭീമസേനൻ വീഴ്ത്തിയ, ഇപ്പോഴും പിടഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്ന, മഹാശരീരികളായ, പ്രാണൻ പോയ, മഹാബലന്മാരും മഹാധൈര്യശാലികളുമായ രാക്ഷസന്മാരെ (അവർ കണ്ടു).

3.162.6

शुशुरतश्च महाकायान्गतसत्वांश्च राक्षसान् ।
महाबलान्महासत्वान्भीमसेनेन पातितान् ॥ ३.१६२.६ ॥

ഭീമസേനൻ വീഴ്ത്തിയ, ഞരങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്ന, മഹാശരീരികളായ, പ്രാണൻ പോയ, മഹാബലന്മാരും മഹാധൈര്യശാലികളുമായ രാക്ഷസന്മാരെ (അവർ കണ്ടു).

3.162.7

ततस्ते समतिक्रम्य परिष्वज्य वृकोदरम् ।
तत्रोपविविशुः पार्थाः प्राप्ता गतिमनुत्तमाम् ॥ ३.१६२.७ ॥

അനന്തരം അവർ മുന്നോട്ടുപോയി വൃകോദരനെ (ഭീമനെ) ആലിംഗനം ചെയ്ത് അവിടെ ഇരുന്നു; പൃഥയുടെ പുത്രന്മാർ അത്യുത്തമമായ ഗതി പ്രാപിച്ചവരായിരുന്നു.

3.162.8

तैश्चतुर्भिर्महेष्वासैर्गिरिशृङ्गमशोभत ।
लोकपालैर्महाभागैर्दिवं देववरैरिव ॥ ३.१६२.८ ॥

ആ നാലു മഹാധനുർധരന്മാരാൽ ആ പർവതശിഖരം പ്രകാശിച്ചു; മഹാഭാഗ്യരായ ലോകപാലന്മാരും ശ്രേഷ്ഠദേവന്മാരും കൊണ്ട് സ്വർഗം പ്രകാശിക്കുന്നതുപോലെ.

3.162.9

कुबेरसदनं दृष्ट्वा राक्षसांश्च निपातितान् ।
भ्राता भ्रातरमासीनमथोवाच युधिष्ठिरः ॥ ३.१६२.९ ॥

കുബേരന്റെ ഭവനവും വീഴ്ത്തപ്പെട്ട രാക്ഷസന്മാരെയും കണ്ടശേഷം, ഇരിക്കുന്ന സഹോദരനോട് യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു.

3.162.10

साहसाद्यदिवा मोहाद्बीम पापमिदं कृतम् ।
नैतत्ते सदृशं वीर मुनेरिव मृषा वधाः ॥ ३.१६२.१० ॥

ഭീമാ, സാഹസംകൊണ്ടോ മോഹംകൊണ്ടോ ഈ പാപം ചെയ്യപ്പെട്ടു; വീരാ, ഇത് നിനക്ക് യോജിച്ചതല്ല — മുനിക്ക് വ്യാജവധങ്ങൾ യോജിക്കാത്തതുപോലെ.

3.162.11

राजद्विष्टं न कर्तव्यमिति धर्मविदो विदुः ।
त्रिदशानामिदं द्विष्टं भीमसेन त्वया कृतम् ॥ ३.१६२.११ ॥

രാജാവിന് അപ്രിയമായത് ചെയ്യരുതെന്ന് ധർമജ്ഞർ അറിയുന്നു. ഭീമസേനാ, ദേവന്മാർക്കും അപ്രിയമായത് നീ ചെയ്തു.

3.162.12

अर्थधर्मावनादृत्य यः पापे कुरुते मनः ।
कर्मणां पार्थ पापानां स फलं विन्दते ध्रुवम् ॥ ३.१६२.१२ ॥

അർഥവും ധർമവും അവഗണിച്ച് പാപത്തിൽ മനസ്സുവെക്കുന്നവൻ, പാർഥാ, പാപകർമങ്ങളുടെ ഫലം തീർച്ചയായും അനുഭവിക്കും.

3.162.13

साहसंवत भद्रं ते देवानामपि चाप्रियम् ।
पुनरेवं न कर्तव्यं मम चेदिच्छसि प्रियम् ॥ ३.१६२.१३ ॥

ഈ സാഹസകർമ്മം ദേവന്മാർക്കും അപ്രിയമാണ്; നിനക്ക് മംഗളം ഭവിക്കട്ടെ. എന്റെ പ്രിയം നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ ഇത് ഇനി ഒരിക്കലും ചെയ്യരുത്.

3.162.14

एवमुक्त्वा स धर्मात्मा भ्राता भ्रातरमच्युतम् ।
भीमसेनं महाबाहुमप्रधृष्यपराक्रमम् ॥ ३.१६२.१४ ॥

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട്, ധർമ്മാത്മാവായ ആ സഹോദരൻ തന്റെ അച്യുതനായ സഹോദരൻ, മഹാബാഹു ഭീമസേനനോട്, തോൽപ്പിക്കാനാവാത്ത വീര്യമുള്ളവനോട് (പറഞ്ഞു).

3.162.15

अर्थतत्त्वविभागज्ञः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
विराम महातेजास्तमेवार्थं विचिन्तयन् ॥ ३.१६२.१५ ॥

അർത്ഥത്തിന്റെ തത്ത്വവും വിഭാഗങ്ങളും അറിയുന്ന മഹാതേജസ്വിയായ കുന്തീപുത്രൻ യുധിഷ്ഠിരൻ ആ വിഷയം തന്നെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട് മൗനമായി.

3.162.16

ततस्ते हतशिष्टा ये भीमसेनेन राक्षसाः ।
सहिताः प्रत्यपद्यन्त कुबेरसदनं प्रति ॥ ३.१६२.१६ ॥

അപ്പോൾ ഭീമസേനനാൽ കൊല്ലപ്പെടാതെ ശേഷിച്ച രാക്ഷസന്മാർ ഒന്നിച്ചു കുബേരന്റെ വാസസ്ഥലത്തേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.

3.162.17

ते जवेन महावेगाः प्राप्य वैश्रवणालयम् ।
भीममार्तस्वरं चक्रुर्भीमसेनभयार्दिताः ॥ ३.१६२.१७ ॥

ആ മഹാവേഗന്മാരായ രാക്ഷസന്മാർ വേഗത്തിൽ വൈശ്രവണന്റെ വാസസ്ഥലത്ത് എത്തി, ഭീമസേനന്റെ ഭയത്താൽ പീഡിതരായി ഭയങ്കരമായ ആർത്തസ്വരത്തിൽ നിലവിളിച്ചു.

3.162.18

न्यस्तशस्त्रायुधाः क्लान्ताः शोणिताक्तपरिच्छदाः ।
प्रकीर्णमूर्धजा राजन्यक्षाधिपतिमब्रुवन् ॥ ३.१६२.१८ ॥

രാജാവേ, ആയുധങ്ങൾ താഴെ വെച്ച്, ക്ഷീണിതരായി, രക്തം പുരണ്ട വസ്ത്രമണിഞ്ഞ്, അഴിഞ്ഞ മുടിയോടെ രാക്ഷസന്മാർ യക്ഷാധിപതിയോട് പറഞ്ഞു.

3.162.19

गदापरिघनिस्त्रिंसतोमरप्रासयोधिनः ।
राक्षसा निहताः सर्वे तव देवपुरःसराः ॥ ३.१६२.१९ ॥

ഗദ, പരിഘം, വാൾ, തോമരം, പ്രാസം എന്നീ ആയുധങ്ങളോടെ പൊരുതിയ രാക്ഷസന്മാരെല്ലാം, ദേവന്മാരെ മുന്നിൽ നിർത്തിയ നിന്റെ ആളുകളെല്ലാം, വധിക്കപ്പെട്ടു.

3.162.20

प्रमृद्यतरसा शैलं मानुषेण धनेश्वर ।
एकेन निहताः सङ्ख्ये गताः क्रोधवशा गणाः ॥ ३.१६२.२० ॥

ധനേശ്വരാ! ഒരു മനുഷ്യൻ ശക്തിയോടെ പർവതം തകർത്ത്, യുദ്ധത്തിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് ക്രോധവശരായി വന്ന ആ ഗണങ്ങളെ വധിച്ചു.

3.162.21

प्रवरा राक्षसेन्द्राणां यक्षाणां च नराधिप ।
शेरते निहता देव गतसत्वाः परासवः ॥ ३.१६२.२१ ॥

നരാധിപാ! രാക്ഷസരാജാക്കന്മാരിലും യക്ഷന്മാരിലും ശ്രേഷ്ഠരായവർ വധിക്കപ്പെട്ട്, ജീവനറ്റ്, ശ്വാസമില്ലാതെ കിടക്കുന്നു, ദേവാ.

3.162.22

भग्नः शैलो वयं भग्ना मणिमांस्ते सखा हतः ।
मानुषेणं कृतं कर्म विधत्स्व यदनन्तरम् ॥ ३.१६२.२२ ॥

പർവതം തകർന്നു, ഞങ്ങളും തകർന്നു; നിന്റെ സുഹൃത്ത് മണിമാൻ ഒരു മനുഷ്യനാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു. മനുഷ്യൻ ചെയ്ത കർമത്തിനുശേഷം എന്തു വേണമോ അതു ചെയ്യുക.

3.162.23

स तच्छ्रुत्वा तु संक्रुद्धः सर्वयक्षगणाधिपः ।
कोपसंरक्तनयनः कथमित्यब्रवीद्वचः ॥ ३.१६२.२३ ॥

അതു കേട്ടപ്പോൾ സർവയക്ഷഗണാധിപതി അത്യന്തം കോപിച്ചു. കോപത്താൽ ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ അവൻ, "ഇതെങ്ങനെ?" എന്നു പറഞ്ഞു.

3.162.24

द्वितीयमपराध्यन्तं भीमं श्रुत्वा धनेश्वरः ।
चुक्रोध यक्षाधिपतिर्युज्यतामिति चाब्रवीत् ॥ ३.१६२.२४ ॥

രണ്ടാമതും ഭീമൻ അപരാധം ചെയ്തുവെന്നു കേട്ട് ധനേശ്വരനായ യക്ഷാധിപതി കോപിച്ചു, "സൈന്യം സജ്ജമാകട്ടെ" എന്നു പറഞ്ഞു.

3.162.25

अथाभ्रघनसंकाशं गिरिकूटमिवोच्छ्रितम् ।
रथं संयोजयामासुर्गर्न्धैवर्हेममालिभिः ॥ ३.१६२.२५ ॥

അപ്പോൾ മേഘസമൂഹം പോലെ ഇടതൂർന്നതും പർവതശിഖരം പോലെ ഉയർന്നതുമായ ആ രഥത്തെ അവർ പൂട്ടി; ഗന്ധർവന്മാരും സ്വർണമാലയണിഞ്ഞവരും അതിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.

3.162.26

तस्य सर्वगुणोपेता विमलाक्षा हयोत्तमाः ।
तेजोबलगुणोपेता नानारत्नविभूषिताः।
शोभमाना रथे युक्तास्तरिष्यन्त इवाशुगाः ॥ ३.१६२.२६ ॥

ആ രഥത്തിൽ പൂട്ടപ്പെട്ട, സർവഗുണങ്ങളും ഉള്ള, തെളിഞ്ഞ കണ്ണുകളുള്ള ഉത്തമാശ്വങ്ങൾ തിളങ്ങി; തേജസ്സും ബലവും നിറഞ്ഞവയായി, പലതരം രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട്, കടക്കാൻ ഒരുങ്ങിയ വേഗക്കാരെപ്പോലെ അവ നിന്നു.

3.162.27

ततस्ते तु महायक्षाः क्रुद्धं दृष्ट्वा धनेश्वरम् ।
हर्षयामासुरन्योन्यमिङ्गितैर्विजयावहैः ॥ ३.१६२.२७ ॥

അപ്പോൾ ആ മഹായക്ഷന്മാർ കോപിച്ച ധനേശ്വരനെ കണ്ട് വിജയം നൽകുന്ന സൂചനകളാൽ പരസ്പരം ആവേശം നൽകി.

3.162.28

स तमास्थाय भगवान्राजराजो महारथम् ।
प्रययौ देवगनधर्वैः स्तूयमानो महाद्युतिः ॥ ३.१६२.२८ ॥

ആ ഭഗവാൻ, രാജാധിരാജൻ ആ മഹാരഥത്തിൽ കയറി, മഹാതേജസ്വിയായി, ദേവഗന്ധർവന്മാരാൽ സ്തുതിക്കപ്പെട്ട് പുറപ്പെട്ടു.

3.162.29

तं प्रयान्तं महात्मानं सर्वे यक्षा धनाधिपम् ।
अनुजग्मुर्महात्मानं धनदं घोरदर्शनाः ॥ ३.१६२.२९ ॥

പുറപ്പെട്ട ആ മഹാത്മാവായ ധനാധിപനെ, ഭയങ്കര രൂപമുള്ള എല്ലാ യക്ഷന്മാരും പിന്തുടർന്നു.

3.162.30

रक्ताक्षा हेमसंकाशा महाकाया महाबलाः ।
सायुधा बद्धनिस्त्रिंशा यक्षा बहुशतायुधाः ॥ ३.१६२.३० ॥

ചുവന്ന കണ്ണുകളും സ്വർണനിറവും വലിയ ശരീരവും മഹാബലവുമുള്ള യക്ഷന്മാർ ആയുധങ്ങളോടെ, വാളുകൾ കെട്ടി, നൂറുകണക്കിന് ആയുധങ്ങൾ ഏന്തിയിരുന്നു.

3.162.31

ते जवेन महावेगाः प्लवमाना विहायसा ।
गन्धमादनमाजग्मुः प्रकर्षन्त इवाम्बरम् ॥ ३.१६२.३१ ॥

അവർ വലിയ വേഗത്തിൽ ആകാശത്തിലൂടെ കുതിച്ചുപറന്ന് ഗന്ധമാദന പർവതത്തിലെത്തി, ആകാശത്തെത്തന്നെ വലിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നതുപോലെ.

3.162.32

तत्केसरिमहाजालं धनाधिपतिपालितम् ।
रम्यं चैव गिरेः शृङ्गमासेदुर्यत्रपाण्डवाः ॥ ३.१६२.३२ ॥

കുബേരൻ സംരക്ഷിക്കുന്ന, സിംഹങ്ങൾ നിറഞ്ഞ മഹാവനത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ട മനോഹരമായ പർവതശൃംഗത്തിൽ പാണ്ഡവർ എത്തിച്ചേർന്നു.

3.162.33

कुबेरं च महात्मानं यक्षरक्षोगणावृतम् ।
ददृशुर्हृष्टरोमाणः पाण्डवाः प्रियदर्शनम् ॥ ३.१६२.३३ ॥

യക്ഷ-രാക്ഷസ ഗണങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട മഹാത്മാവായ കുബേരനെ പാണ്ഡവർ കണ്ടു; സന്തോഷത്താൽ അവരുടെ രോമം എഴുന്നുനിന്നു.

3.162.34

कुबेरस्तु महासत्वान्पाण्डोः पुत्रान्महारथान् ।
आत्तकार्मुकनिस्त्रिंशान्दृष्ट्वा प्रीतोऽभवत्तदा ॥ ३.१६२.३४ ॥

അപ്പോൾ കുബേരൻ, വില്ലും വാളും ധരിച്ച മഹാവീരന്മാരായ പാണ്ഡുപുത്രന്മാരെ കണ്ട് സന്തുഷ്ടനായി.

3.162.35

सर्वे चेमे नरव्याघ्राः पुरन्दरसमौजसः ।
देवकार्यं करिष्यन्ति हृदयेन तुतोष ह ॥ ३.१६२.३५ ॥

ഈ നരവ്യാഘ്രന്മാരെല്ലാം ഇന്ദ്രതുല്യ തേജസ്സുള്ളവരാണ്; ഇവർ ദേവകാര്യം നിർവഹിക്കും എന്നോർത്ത് അവൻ മനസ്സിൽ സന്തോഷിച്ചു.

3.162.36

ते पक्षिण इवापेतुर्गिरिशृङ्गं महाजवाः ।
तस्थुस्तेषां सकाशे वै धनेश्वरपुरःसराः ॥ ३.१६२.३६ ॥

മഹാവേഗത്തോടെ പക്ഷികളെപ്പോലെ അവർ പർവതശൃംഗത്തിലിറങ്ങി; ധനേശ്വരനെ മുന്നിൽ നിർത്തി അവന്റെ സമീപം നിന്നു.

3.162.37

ततस्तं हृष्टमनसं पाण्डवान्प्रति भारत ।
समीक्ष्ययक्षगन्धर्वा निर्विकारमवस्थिताः ॥ ३.१६२.३७ ॥

ഭാരതാ, സന്തുഷ്ടമനസ്കനായി പാണ്ഡവരെ നോക്കിനിന്ന അവനെ യക്ഷന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും കണ്ടു; അവർ ഇളകാതെ നിന്നു.

3.162.38

पाण्डवाश्च महात्मानः प्रणम्य धनदं प्रभुम् ।
नकुलः सहदेवश् धर्मपुत्रश्च धर्मवित् ॥ ३.१६२.३८ ॥

മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡവർ ധനദനായ പ്രഭുവിനെ വണങ്ങി; നകുലനും സഹദേവനും ധർമജ്ഞനായ ധർമപുത്രനും.

3.162.39

अपराद्धमिवात्मानं मन्यमाना महारथाः ।
तस्थुः प्राञ्जलयः सर्वे परिवार्य धनेश्वरम् ॥ ३.१६२.३९ ॥

തങ്ങൾ തെറ്റുകാരാണെന്ന് കരുതിയ ആ മഹാരഥന്മാരെല്ലാം കൈകൂപ്പി ധനേശ്വരനെ വളഞ്ഞുനിന്നു.

3.162.40

शय्यासनयुतं श्रीमत्पुष्पकं विश्वकर्मणा ।
विहितं चित्रपर्यन्तमातिष्ठत धनाधिपः ॥ ३.१६२.४० ॥

വിശ്വകർമാവ് നിർമിച്ച, ശയ്യയും ആസനവുമുള്ള, ചിത്രപ്പണിയുള്ള അരികുകളോടുകൂടിയ ശ്രീമത്തായ പുഷ്പകത്തിൽ ധനാധിപതി ആരൂഢനായി.

3.162.41

तमासीनं महाकायाः शङ्कुकर्णा महाजवाः ।
उपोपविविशुर्यक्षा राक्षसाश् सहस्रशः ॥ ३.१६२.४१ ॥

അവൻ ഇരിക്കവേ, വലിയ ശരീരവും കൂർത്ത ചെവികളും അതിവേഗവുമുള്ള യക്ഷന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും ആയിരക്കണക്കിന് അവന്റെ അരികിൽ ഇരുന്നു.

3.162.42

शतशश्चापि गन्धर्वास्तथैवाप्सरसां गणाः ।
परिवार्योपतिष्ठन्ति यथा देवाः शतक्रतुम् ॥ ३.१६२.४२ ॥

നൂറുകണക്കിന് ഗന്ധർവന്മാരും അപ്സരസ്സുകളുടെ സംഘങ്ങളും അതുപോലെ അവനെ വളഞ്ഞു, ദേവന്മാർ ശതക്രതുവിനെ (ഇന്ദ്രനെ) സേവിക്കുന്നതുപോലെ അവനെ ശുശ്രൂഷിച്ചു നിന്നു.

3.162.43

काञ्जनीं शिरसा बिभ्रद्भीमसेनः स्रजं शुभाम् ।
बाणखङ्गधनुष्पाणिरुदैक्षत धनाधिपम् ॥ ३.१६२.४३ ॥

തലയിൽ മനോഹരമായ സ്വർണ്ണമാല ധരിച്ച ഭീമസേനൻ, കയ്യിൽ അമ്പും വാളും വില്ലും ഏന്തി ധനാധിപനായ കുബേരനെ നോക്കി.

3.162.44

न भीर्भीमस्य न ग्लानिर्विक्षतस्यापि राक्षसैः ।
आसीत्तस्यामवस्तायां कुबेरमपि पश्यतः ॥ ३.१६२.४४ ॥

രാക്ഷസരാൽ മുറിവേറ്റിട്ടും ഭീമന് ഭയമോ ക്ഷീണമോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല; ആ അവസ്ഥയിലും അദ്ദേഹം കുബേരനെ നോക്കിക്കൊണ്ടിരുന്നു.

3.162.45

आददानं शितान्बाणान्योद्धुकाममवस्थितम् ।
दृष्ट्वा भीमं धर्मसुतमब्रवीन्नरवाहनः ॥ ३.१६२.४५ ॥

മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളെടുത്ത് യുദ്ധത്തിന് ഒരുങ്ങി നിൽക്കുന്ന ഭീമനെ കണ്ട നരവാഹനൻ (കുബേരൻ) ധർമ്മപുത്രനോട് പറഞ്ഞു.

3.162.46

विदुस्त्वां सर्वभूतानि पार्थ भूतहिते रतम् ।
निर्भयश्चापिशैलाग्रे वस त्वं सह बन्धुभिः ॥ ३.१६२.४६ ॥

പാർത്ഥാ, ജീവജാലങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിൽ രമിക്കുന്ന നിന്നെ സർവഭൂതങ്ങളും അറിയുന്നു. നിർഭയനായി ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം പർവതശിഖരത്തിൽ വസിച്ചാലും.

3.162.47

न च मन्युस्त्वया कार्यो भीमसेनस्य पाण्डव ।
कालेनैते हताः पूर्वं निमित्तमनुजस्तव ॥ ३.१६२.४७ ॥

പാണ്ഡവാ, ഭീമസേനനോട് നീ കോപിക്കരുത്. ഇവർ നേരത്തെ തന്നെ കാലത്താൽ വധിക്കപ്പെട്ടവരാണ്; നിന്റെ അനുജൻ അതിന് നിമിത്തമായി മാത്രം.

3.162.48

व्रीडा चात्रन कर्तव्या साहसं यदिदं कृतम् ।
दृष्टश्चापि सुरैः पूर्वंविनाशो यक्षरक्षसाम् ॥ ३.१६२.४८ ॥

ഈ സാഹസം ചെയ്തതിൽ ലജ്ജ തോന്നേണ്ടതില്ല; മുൻപ് ദേവന്മാരും യക്ഷരക്ഷസ്സുകളുടെ നാശം കണ്ടിട്ടുണ്ട്.

3.162.49

न भीमसेने कोपो मे प्रीतोस्मि भरतर्षभ ।
कर्मणा भीमसेनस्य मम तुष्टिरभूत्पुरा ॥ ३.१६२.४९ ॥

ഭരതർഷഭാ, ഭീമസേനനോട് എനിക്ക് കോപമില്ല; ഞാൻ പ്രസന്നനാണ്. ഭീമസേനന്റെ ആ കർമ്മത്താൽ മുമ്പുതന്നെ എനിക്ക് സന്തോഷമുണ്ടായി.

3.162.50

स एवमुक्त्वा राजानं भीमसेनमभाषत ।
नैतन्मनसि मे तात वर्तते कुरुसत्तम ॥ ३.१६२.५० ॥

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അദ്ദേഹം രാജാവിനോടും പിന്നെ ഭീമസേനനോടും സംസാരിച്ചു: പ്രിയ പുത്രാ, കുരുശ്രേഷ്ഠാ, ഇത് എന്റെ മനസ്സിലില്ല.

3.162.51

यदिदं साहसं भीम कृष्णार्थे कृतवानसि ।
मामनादृत्य देवांश्च विनाशं यक्षरक्षसाम् ॥ ३.१६२.५१ ॥

ഭീമാ, കൃഷ്ണയ്ക്കുവേണ്ടി നീ ചെയ്ത ഈ സാഹസം — എന്നെയും ദേവന്മാരെയും അവഗണിച്ച് യക്ഷരെയും രാക്ഷസരെയും നശിപ്പിച്ചത്.

3.162.52

स्वबाहुबलमाश्रित्य तेनाहं प्रीतिमांस्त्वयि ।
शापादद्य विनिर्मुक्तो घोरादस्माद्वृकोदर ॥ ३.१६२.५२ ॥

നിന്റെ ഭുജബലത്തെ ആശ്രയിച്ച് ചെയ്ത ആ കർമ്മത്താൽ ഞാൻ നിന്നിൽ പ്രസന്നനാണ്. വൃകോദരാ, ഇന്ന് ഈ ഘോരശാപത്തിൽ നിന്ന് ഞാൻ മോചിതനായി.

3.162.53

अहं पूर्वमगस्त्येन क्रुद्धेन परमर्षिणा ।
शप्तोऽपराधे कस्मिंश्चित्तस्यैषा निष्कृतिर्ध्रुवम् ॥ ३.१६२.५३ ॥

മുമ്പ് ഏതോ കുറ്റത്തിന് കോപിച്ച മഹർഷി അഗസ്ത്യൻ എന്നെ ശപിച്ചു. ഇതുതന്നെയാണ് അതിനുള്ള പരിഹാരം, തീർച്ച.

3.162.54

दृष्टो हि मम संक्लेशः पुरा पाण्डवनन्दन ।
न तवात्रापराधोस्ति कथंचिदपि पाण्डव ॥ ३.१६२.५४ ॥

പാണ്ഡവരുടെ ആനന്ദമേ, മുമ്പ് എന്റെ ദുരിതം കാണപ്പെട്ടു. പാണ്ഡവാ, ഇതിൽ നിന്റെ കുറ്റം ഒരു വിധത്തിലും ഇല്ല.

3.162.55

कथं शप्तोसि भगवन्नगस्त्येन महात्मना ।
श्रोतुमिच्छाम्यहं देव यथैतच्छापकारणम् ॥ ३.१६२.५५ ॥

ഭഗവാനേ, മഹാത്മാവായ അഗസ്ത്യൻ അങ്ങയെ എങ്ങനെ ശപിച്ചു? ദേവാ, ഈ ശാപത്തിന്റെ കാരണം കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

3.162.56

इदं चाश्चर्यभूतं मे यत्क्रोधात्तस् धीमतः ।
तदैव त्वं न निर्दग्धः सबलः सपदानुगः ॥ ३.१६२.५६ ॥

ആ ജ്ഞാനിയുടെ ക്രോധത്താൽ അപ്പോൾത്തന്നെ അങ്ങ് സേനയോടും അനുചരരോടുംകൂടി ദഹിച്ചുപോകാതിരുന്നത് എനിക്ക് അത്ഭുതമാണ്.

3.162.57

देवतानामभून्मन्त्रः कुशावत्यां नरेश्वर ॥ ३.१६२.५७ ॥

നരേശ്വരാ, കുശാവതിയിൽ ദേവന്മാരുടെ ഒരു മന്ത്രണം നടന്നു.

3.162.58

वृतस्तत्राहमगमं महापद्मशतैस्त्रिभिः ।
यक्षाणआं घोररूपाणां विविधायुधधारिणाम् ॥ ३.१६२.५८ ॥

അവിടേക്ക് ഞാൻ മൂന്നു നൂറ് മഹാപദ്മ യക്ഷന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് പോയി; ഭയങ്കര രൂപികളും വിവിധായുധധാരികളുമായിരുന്നു അവർ.

3.162.59

अध्वन्यहमथापश्यमगस्त्यमृपिसत्तमम् ।
उग्रं तपस्तप्यभानं यमुनातीरमाश्रितम्।
नानापक्षिगणाकीर्णं पुष्पितद्रुमशोभितम् ॥ ३.१६२.५९ ॥

വഴിയിൽ ഞാൻ ഋഷിശ്രേഷ്ഠനായ അഗസ്ത്യനെ കണ്ടു; യമുനാതീരത്ത് ആശ്രയിച്ച് കഠിനതപസ്സ് ചെയ്യുകയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. അനേകം പക്ഷിക്കൂട്ടങ്ങൾ നിറഞ്ഞും പൂത്ത മരങ്ങളാൽ ശോഭിച്ചും ആ സ്ഥലം ഉണ്ടായിരുന്നു.

3.162.60

तमूर्द्वबाहुं दृष्ट्वैव सूर्यस्याभिमुखे स्थितम् ।
तेजोराशिं दीप्यमानं हुताशनमिवैधितम् ॥ ३.१६२.६० ॥

സൂര്യന് അഭിമുഖമായി കൈകൾ ഉയർത്തി നിൽക്കുന്ന ആ തേജോരാശിയെ കണ്ടപ്പോൾത്തന്നെ, ജ്വലിച്ചുയരുന്ന അഗ്നിപോലെ അദ്ദേഹം തിളങ്ങുന്നുണ്ടായിരുന്നു.

3.162.61

राक्षसाधिपतिः श्रीमान्मणिमान्नाम मे सखा ।
मौर्क्यादज्ञानभावाच्च दर्पान्मोहाच्च पार्थिव ॥ ३.१६२.६१ ॥

രാക്ഷസാധിപനും ഐശ്വര്യവാനുമായ മണിമാൻ എന്ന എന്റെ സുഹൃത്ത്. ഹേ രാജാവേ, മൂഢത, അജ്ഞാനം, അഹങ്കാരം, മോഹം എന്നിവ കാരണം (അവൻ അങ്ങനെ ചെയ്തു).

3.162.62

न्यष्ठीवदाकाशगतो महर्षेस्तस्य मूर्धनि ।
ततः क्रुद्धः स भगवानुवाचेदं तपोधनः ॥ ३.१६२.६२ ॥

ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചിരുന്ന അവൻ ആ മഹർഷിയുടെ തലയിൽ തുപ്പി. അപ്പോൾ കോപിച്ച ആ തപോധനനായ ഭഗവാൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

3.162.63

मामवज्ञाय दुष्टात्मा यस्मादेष सखा तव ।
धर्षणां कृतवानेतां पश्यतस्ते धनेश्वर ॥ ३.१६२.६३ ॥

എന്നെ അവഗണിച്ച്, നിന്റെ സുഹൃത്തായ ഈ ദുഷ്ടാത്മാവ് നിന്റെ കൺമുന്നിൽ ഈ അപമാനം ചെയ്തിരിക്കുന്നു, ഹേ ധനേശ്വരാ.

3.162.64

त्वं चाप्येभिर्हतैः सैन्यैः क्लेशं प्राप्नुहि दुर्भते ।
तमेव मानुषं दृष्ट्वाकिल्विषाद्विप्रमोक्ष्यसे ॥ ३.१६२.६४ ॥

നീയും ഈ സൈന്യങ്ങൾ ഹതമാകുന്നതിനാൽ ദുഃഖം അനുഭവിക്കും, ഹേ ദുർബുദ്ധേ. ആ മനുഷ്യനെ കണ്ടശേഷമേ നീ ഈ പാപത്തിൽ നിന്ന് മുക്തനാകൂ.

3.162.65

सैन्यानां तु तवैतेषां पुत्रपौत्रबलान्वितम् ।
न शापं प्राप्यते घोरं गच्छ तेऽऽज्ञां करिष्यति ॥ ३.१६२.६५ ॥

പുത്രപൗത്രബലമുള്ള നിന്റെ ഈ സൈന്യങ്ങൾക്ക് ഭയങ്കരമായ ശാപം ലഭിക്കില്ല. പോകൂ, അവൻ നിന്റെ ആജ്ഞ നടപ്പാക്കും.

3.162.66

एष शापो मया प्राप्तः प्राक्तस्मादृषिसत्तमात् ।
स भीमेन महाराज भ्रात्रा तव विमोक्षितः ॥ ३.१६२.६६ ॥

ഈ ശാപം മുമ്പ് ആ മുനിശ്രേഷ്ഠനിൽ നിന്ന് എനിക്ക് ലഭിച്ചതാണ്. മഹാരാജാവേ, അത് നിന്റെ സഹോദരൻ ഭീമനാൽ മോചിക്കപ്പെട്ടു.