Mahābhārata · Adhyāya 3.163
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.163.1
युधिष्ठिर धृतिर्दाक्ष्यं देशकालपराक्रमाः ।
लोकतन्त्रविधानानामेष पञ्चविधो विधिः ॥ ३.१६३.१ ॥
Oh Yudhiṣṭhira, firmeza, habilidad, conocimiento del lugar y el tiempo, y valor: esta es la regla quíntuple para las disposiciones del orden del mundo.
3.163.2
धृतिमन्तश्च दक्षाश्च स्वे स्वे कर्मणि भारत ।
पराक्रमविधानज्ञा नराः कृतयुगेऽभवन् ॥ ३.१६३.२ ॥
Oh Bhārata, en la edad Kṛta los hombres eran firmes y hábiles, cada uno en su propio deber, conocedores de las reglas del valor.
3.163.3
धृतिमान्देशकालज्ञः सर्वधर्मविधानवित् ।
क्षत्रियः क्षत्रियश्रेष्ठ शास्ति वै पृथिवीमनु ॥ ३.१६३.३ ॥
Oh el mejor de los kṣatriyas, el kṣatriya firme que conoce el lugar y el tiempo y comprende las reglas de todos los deberes, en verdad gobierna la tierra conforme a ello.
3.163.4
य एवं वर्तते पार्थ पुरुषः सर्वकर्मसु ।
स लोके लभते वीर यशः प्रेत्य च सद्गतिम् ॥ ३.१६३.४ ॥
Oh Pārtha, el hombre que se conduce así en todas sus acciones, oh héroe, obtiene fama en el mundo y un buen destino tras la muerte.
3.163.5
देशकालान्तरप्रेप्सुः कृत्वा शक्रः पराक्रमम् ।
संप्राप्तस्त्रिदिवे राज्यं वृत्रहा वसुभिः सह ॥ ३.१६३.५ ॥
Śakra, deseando la ventaja del lugar y el tiempo, tras mostrar valor, alcanzó la soberanía del cielo junto con los Vasus, como matador de Vṛtra.
3.163.6
यस्तु केवलसंरम्भात्प्रपातं न निरीक्षते ।
पापात्मा पापबुद्धिर्यः पापमेवानुवर्तते।
कर्मणामविभागज्ञः प्रेत्य चेह विनश्यति ॥ ३.१६३.६ ॥
Pero quien, por mero ardor imprudente, no mira el precipicio, de alma perversa y mente malvada, que sigue solo el mal y no conoce la distinción de las acciones, perece aquí y después de la muerte.
3.163.7
अकालज्ञः सुदुर्मेधाः कार्याणामविशेषवित् ।
वृथाचारसमारम्भः प्रेत्य चेह विनश्यति ॥ ३.१६३.७ ॥
Quien no conoce el momento oportuno, es muy torpe, no entiende las distinciones entre las acciones y emprende conductas inútiles, perece aquí y después de la muerte.
3.163.8
साहसे वर्तमानानां निकृतीनां दुरात्मनाम् ।
सर्वेषामर्थलिप्सूनां पापो भवति निश्चयः ॥ ३.१६३.८ ॥
Para todos los que se dedican a actos temerarios, son engañosos, de mente perversa y codician riquezas, el resultado es sin duda pernicioso.
3.163.9
अधर्मज्ञोऽवलिप्तश्च बालबुद्धिरमर्षणः ।
निर्भयो भीमसेनोऽयं तं शाधि पुरुषर्षभ ॥ ३.१६३.९ ॥
Este Bhīmasena ignora el dharma, es arrogante, de mente infantil, intolerante a la afrenta y temerario. Refrénalo, oh toro entre los hombres.
3.163.10
आर्ष्टिषेणस् राजर्षेः प्राप्य भूयस्त्वमाश्रमम् ।
तमिस्रां प्रथमां तत्र वीतशोकभयो वस ॥ ३.१६३.१० ॥
Habiendo vuelto al ermitaño del rey sabio Ārṣṭiṣeṇa, mora allí en la primera oscuridad, libre de dolor y temor.
3.163.11
अलकां सह गन्धर्वैर्यक्षैश्च सह किन्नरैः ।
गमिष्यामि महाबाहो त्वं चापि बदरीं व्रज ॥ ३.१६३.११ ॥
Yo iré a Alakā junto con los Gandharvas, los Yakṣas y los Kinnaras; y tú también, oh de brazos poderosos, ve a Badarī.
3.163.12
मन्नियुक्ता मनुष्येन्द्र सर्वे च गिरिवासिनः ।
रक्षन्तु त्वां महाबाहो सहितं द्विजसत्तमैः ॥ ३.१६३.१२ ॥
Oh señor de los hombres, que todos los habitantes de las montañas designados por mí, junto con los mejores de los dos veces nacidos, te protejan, oh de brazos poderosos.
3.163.13
साहसेषु च संतिष्ठंस्त्वया शैले वृकोदरः ।
वार्यतां साध्वयं राजंस्त्वया धर्मभृतांवर ॥ ३.१६३.१३ ॥
Oh rey, morando en la montaña, este Vṛkodara se entrega a hazañas temerarias; que tú, el mejor de los guardianes del dharma, lo refrenes adecuadamente.
3.163.14
इतः परं च वो राजन्द्रक्ष्यन्ति वनगोचराः ।
उपश्थास्यन्ति वो राजन्रक्षिष्यन्ते च वः सदा ॥ ३.१६३.१४ ॥
Oh rey, de ahora en adelante los habitantes del bosque te verán, te servirán y siempre te protegerán.
3.163.15
तथैव चान्नपानानि स्वादूनि च बबूनि च ।
आहरिष्यन्ति मत्प्रेष्याः सदा वः पुरुषर्षभाः ॥ ३.१६३.१५ ॥
Del mismo modo, mis servidores siempre os traerán alimentos y bebidas sabrosos y abundantes, oh toros entre los hombres.
3.163.16
यथा जिष्णुर्महेन्द्रस्य यथा वायोर्वृकोदरः ।
धर्मस्य त्वं यथा तात योगोत्पन्नो निजः सुतः ॥ ३.१६३.१६ ॥
Así como Jiṣṇu (Arjuna) es hijo de Mahendra, y Vṛkodara (Bhīma) es hijo de Vāyu, tú, querido hijo, eres hijo de Dharma, nacido por unión divina.
3.163.17
आत्मजावात्मसंपन्नौ यमौ चोभौ यथाश्विनोः ।
रक्ष्यास्तद्वन्ममापीह यूयं सर्वे युधिष्ठिर ॥ ३.१६३.१७ ॥
Así como los dos hijos de los Aśvin, Nakula y Sahadeva, son sus propios hijos y están dotados de dominio de sí, así también, oh Yudhiṣṭhira, todos vosotros aquí habéis de ser protegidos por mí.
3.163.18
अर्थतत्त्वविधानज्ञः सर्वधर्मविधानवित् ।
भीमसेनादवरजः पल्गुनः कुशली दिवि ॥ ३.१६३.१८ ॥
Phālguna (Arjuna), hermano menor de Bhīmasena, que conoce los principios y reglas de la riqueza y las reglas de todo dharma, está bien en el cielo.
3.163.19
याः काश्चन मता लोके स्वर्ग्याः परमसंपदः ।
जनमप्रभृति ताः सर्वाः स्थितास्तात धनंजये ॥ ३.१६३.१९ ॥
Todas las riquezas supremas del mundo que se consideran propias del cielo, querido hijo, están en Dhanaṃjaya desde su nacimiento.
3.163.20
द्रमो दानं बलं बुद्धिर्ह्रीर्धृतिस्तेज उत्तमम् ।
एतान्यपि महासत्वे स्थितान्यमिततेजसि ॥ ३.१६३.२० ॥
El dominio de sí, la generosidad, la fuerza, la inteligencia, la modestia, la firmeza y el esplendor supremo: también estos residen en aquel de gran espíritu y brillo sin límites.
3.163.21
न मोहात्कुरुते जिष्णुः कर्म पाण्डव गर्हितम् ।
न पार्थस् मृषोक्तानि कथयन्ति नरा नृषु ॥ ३.१६३.२१ ॥
Oh hijo de Pāṇḍu, el vencedor Arjuna no realiza, por ofuscación, ninguna acción censurable; ni los hombres dicen palabras falsas sobre Pārtha entre los hombres.
3.163.22
स देवपितृगन्धर्वैः कुरूणआं कीर्तिवर्धनः ।
आनीतः कुरुतेऽस्त्राणि शक्रसद्मनि भारत ॥ ३.१६३.२२ ॥
Llevado por dioses, antepasados y gandharvas, el acrecentador de la fama de los Kurus aprende las armas en la morada de Indra, oh descendiente de Bharata.
3.163.23
योऽसौ सर्वान्महीपालान्धर्मेण वशमानयत् ।
स शन्तनुर्महातेजाः पितुस्तव पितामहः ॥ ३.१६३.२३ ॥
Aquel gran Śantanu de esplendor, que sometió a todos los reyes por la rectitud, es el abuelo de tu padre.
3.163.24
प्रीयते पार्थ पार्थेन दिवि गाण्डीवधन्वना ।
सम्यक्वासौ महावीर्यः कुलधुर्य इव स्थितः ॥ ३.१६३.२४ ॥
Pārtha se complace en el cielo con Pārtha, el portador del arco Gāṇḍīva; y aquel de gran valor permanece perfectamente como el pilar de la familia.
3.163.25
पितॄन्देवानृषीन्विप्रान्पूजयित्वा महायशाः ।
सप्त मुख्यान्महामेधानाहरद्यमुनां प्रति ॥ ३.१६३.२५ ॥
Habiendo honrado a los antepasados, los dioses, los sabios y los brahmanes, el de gran fama llevó siete grandes sacrificios principales hacia el Yamunā.
3.163.26
अधिराजः स राजंस्त्वां शन्तनुः प्रपितामहः ।
स्वर्गजिच्छक्रलोकस्थः कुशलं परिपृच्छति ॥ ३.१६३.२६ ॥
Oh rey, aquel soberano supremo Śantanu, tu bisabuelo, conquistador del cielo, que habita en el mundo de Indra, pregunta por tu bienestar.
3.163.27
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं धनदेन प्रभाषितम् ।
पाण्डवाश्च ततस्तेन बभूवः संप्रहर्षिताः ॥ ३.१६३.२७ ॥
Habiendo oído estas palabras pronunciadas por Dhanada, los Pāṇḍavas quedaron entonces muy complacidos por él.
3.163.28
ततः शक्तिं गदां खङ्गं धनुश्च भरतर्षभः ।
प्राध्वंकृत्वा नमश्चक्रे कुबेराय वृकोदरः ॥ ३.१६३.२८ ॥
Entonces Vṛkodara, toro de los Bharatas, habiendo hecho reverencia a su lanza, maza, espada y arco, se inclinó ante Kubera.
3.163.29
ततोऽब्रवीद्धनाध्यक्षः शरण्यः शरणागतम् ।
मानहा भव शत्रूणां सुहृदां नन्दिवर्धनः ॥ ३.१६३.२९ ॥
Entonces el señor de la riqueza, dador de refugio, dijo al que había venido en busca de refugio: sé destructor del honor de tus enemigos y acrecentador del gozo de tus amigos.
3.163.30
विभयस्ताप शैलाग्रे वसानः सह बन्धुभिः ।
सुपर्णपितृदेवानां सततं मानकृद्भव ॥ ३.१६३.३० ॥
Oh abrasador, morando sin temor en la cima de la montaña con tus parientes, sé siempre quien honra a los Suparṇas, a los antepasados y a los dioses.
3.163.31
ऋजुं पश्यत मा वक्रं सत्यं वदत माऽनृतम् ।
दीर्घं पश्यत मा ह्रस्वं परं पश्यत माऽपरम् ॥ ३.१६३.३१ ॥
Mira lo recto, no lo torcido; di la verdad, no la falsedad. Mira lo largo, no lo corto; mira lo supremo, no lo inferior.
3.163.32
स्वेषु वेश्मसु रम्येषु वसतामित्रतापनाः ।
कामान्न परिहास्यन्ति यक्षा वोभरतर्षभाः ॥ ३.१६३.३२ ॥
Morando en vuestras propias casas deleitosas, oh atormentadores de enemigos, oh yakshas, toros de los Bharatas, no os faltarán vuestros deseos.
3.163.33
शीघ्रमेव गुडाकेशः कृतास्त्रः पुरुषर्षभः ।
साक्षान्मघवतोत्सृष्टः संप्राप्स्यति धनंजयः ॥ ३.१६३.३३ ॥
Pronto Arjuna, el vencedor del sueño, diestro en armas, el mejor de los hombres, enviado directamente por Indra, lo obtendrá.
3.163.34
एवमुत्तमकर्माणमनुशिष्य युधिष्ठिरम् ।
अस्तं गिरिमिवादित्यः प्रययौ गुह्यकाधिपः ॥ ३.१६३.३४ ॥
Tras haber así instruido a Yudhiṣṭhira, de nobles obras, el señor de los guhyakas partió, como el sol se oculta tras la montaña.
3.163.35
तं परिस्तोमसंकीर्णैर्नानारत्नविभूषितैः ।
यानैरनुययुर्यक्षा राक्षसाश्च सहस्रशः ॥ ३.१६३.३५ ॥
En vehículos adornados con diversas gemas y llenos de séquitos, los yakshas y los rakshasas le siguieron por millares.
3.163.36
पक्षिणामिव कनिर्घोषः कुबेरसदनं प्रति ।
बभूव परमाश्वानामैरावतपथे यथा ॥ ३.१६३.३६ ॥
Hacia la morada de Kubera surgió un sonido como el gorjeo de las aves, como el de los excelentes caballos en el sendero de Airāvata.
3.163.37
ते जग्मुस्तूर्णमाकाशं धनाधिपतिवाजिनः ।
प्रकर्षन्त इवाभ्राणि पिबन्त इवमारुतम् ॥ ३.१६३.३७ ॥
Veloces se elevaron al cielo los caballos del señor de la riqueza, como si arrastraran las nubes y bebieran el viento.
3.163.38
ततस्तानि शरीराणि गतसत्वानि रक्षसाम् ।
अपाकृष्यन्त शैलाग्राद्धनाधिपतिशासनात् ॥ ३.१६३.३८ ॥
Entonces, por orden del señor de la riqueza, aquellos cuerpos sin vida de los rākṣasas fueron arrastrados desde la cima de la montaña.
3.163.39
तेषां हि शापकालः स कृतोऽगस्त्येन धीमता ।
समरे निहतास्तस्माच्छापस्यान्तोऽभवत्तदा ॥ ३.१६३.३९ ॥
Pues el sabio Agastya había fijado el tiempo de su maldición; y como fueron muertos en batalla, la maldición llegó a su fin en ese momento.
3.163.40
पाण्डवाश्महात्मानस्तेषु वेश्मसु तां क्षपाम् ।
सुखमूषुर्गतोद्वेगाः पूजिताः सह राक्षसैः ॥ ३.१६३.४० ॥
En aquellas moradas los magnánimos Pāṇḍavas pasaron aquella noche felizmente, libres de inquietud, honrados junto con los rākṣasas.