มหาภารตะ · อัธยายะ 3.163
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.163.1
युधिष्ठिर धृतिर्दाक्ष्यं देशकालपराक्रमाः ।
लोकतन्त्रविधानानामेष पञ्चविधो विधिः ॥ ३.१६३.१ ॥
ยุธิษฐิระ ความมั่นคงแน่วแน่ ความชำนาญ ความรู้เรื่องสถานที่และกาลเวลา และความกล้าหาญ นี่คือกฎห้าประการสำหรับการจัดระเบียบของโลก
3.163.2
धृतिमन्तश्च दक्षाश्च स्वे स्वे कर्मणि भारत ।
पराक्रमविधानज्ञा नराः कृतयुगेऽभवन् ॥ ३.१६३.२ ॥
ข้าแต่ภารตะ ในยุคกฤตะ มนุษย์มีความมั่นคงแน่วแน่และมีความชำนาญ ต่างก็ทำหน้าที่ของตนเอง และรู้กฎแห่งความกล้าหาญ
3.163.3
धृतिमान्देशकालज्ञः सर्वधर्मविधानवित् ।
क्षत्रियः क्षत्रियश्रेष्ठ शास्ति वै पृथिवीमनु ॥ ३.१६३.३ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่กษัตริย์ กษัตริย์ผู้มั่นคงแน่วแน่ รู้จักสถานที่และกาลเวลา และเข้าใจกฎของหน้าที่ทั้งปวง ย่อมปกครองแผ่นดินโดยชอบแน่แท้
3.163.4
य एवं वर्तते पार्थ पुरुषः सर्वकर्मसु ।
स लोके लभते वीर यशः प्रेत्य च सद्गतिम् ॥ ३.१६३.४ ॥
ข้าแต่ปารถะ บุรุษผู้ประพฤติเช่นนี้ในกิจการทั้งปวง ข้าแต่วีรบุรุษ ย่อมได้รับเกียรติยศในโลก และได้ไปสู่คติอันดีหลังความตาย
3.163.5
देशकालान्तरप्रेप्सुः कृत्वा शक्रः पराक्रमम् ।
संप्राप्तस्त्रिदिवे राज्यं वृत्रहा वसुभिः सह ॥ ३.१६३.५ ॥
ศักระ ผู้ปรารถนาความได้เปรียบแห่งสถานที่และกาลเวลา ได้แสดงความกล้าหาญ จึงได้ครองราชย์บนสวรรค์พร้อมด้วยวสุทั้งหลาย ในฐานะผู้สังหารวฤตระ
3.163.6
यस्तु केवलसंरम्भात्प्रपातं न निरीक्षते ।
पापात्मा पापबुद्धिर्यः पापमेवानुवर्तते।
कर्मणामविभागज्ञः प्रेत्य चेह विनश्यति ॥ ३.१६३.६ ॥
ส่วนผู้ที่เพียงด้วยความบ้าบิ่น ไม่มองดูเหวลึก มีจิตชั่วและปัญญาชั่ว ประพฤติตามแต่บาป และไม่รู้การแบ่งแยกของกรรม ย่อมพินาศทั้งในโลกนี้และหลังความตาย
3.163.7
अकालज्ञः सुदुर्मेधाः कार्याणामविशेषवित् ।
वृथाचारसमारम्भः प्रेत्य चेह विनश्यति ॥ ३.१६३.७ ॥
ผู้ไม่รู้จักกาลอันควร มีปัญญาทึบมาก ไม่เข้าใจความแตกต่างของกิจการทั้งหลาย และเริ่มประพฤติสิ่งที่ไร้ประโยชน์ ย่อมพินาศทั้งในโลกนี้และหลังความตาย
3.163.8
साहसे वर्तमानानां निकृतीनां दुरात्मनाम् ।
सर्वेषामर्थलिप्सूनां पापो भवति निश्चयः ॥ ३.१६३.८ ॥
สำหรับคนทั้งปวงที่ประพฤติการหุนหันพลันแล่น เป็นคนหลอกลวง มีจิตใจชั่วร้าย และปรารถนาทรัพย์ ผลที่ได้รับย่อมชั่วร้ายแน่แท้
3.163.9
अधर्मज्ञोऽवलिप्तश्च बालबुद्धिरमर्षणः ।
निर्भयो भीमसेनोऽयं तं शाधि पुरुषर्षभ ॥ ३.१६३.९ ॥
ภีมเสนผู้นี้ไม่รู้ธรรม หยิ่งยโส มีจิตใจเหมือนเด็ก ทนต่อการดูหมิ่นไม่ได้ และไม่หวาดกลัวสิ่งใด ข้าแต่บุรุษผู้ประเสริฐดุจโคอุสุภ จงควบคุมเขาเถิด
3.163.10
आर्ष्टिषेणस् राजर्षेः प्राप्य भूयस्त्वमाश्रमम् ।
तमिस्रां प्रथमां तत्र वीतशोकभयो वस ॥ ३.१६३.१० ॥
เมื่อกลับไปยังอาศรมของราชฤๅษีอาร์ษฏิเษณะแล้ว จงอยู่ที่นั่นในความมืดแรก ปราศจากความโศกและความกลัว
3.163.11
अलकां सह गन्धर्वैर्यक्षैश्च सह किन्नरैः ।
गमिष्यामि महाबाहो त्वं चापि बदरीं व्रज ॥ ३.१६३.११ ॥
ข้าพเจ้าจะไปยังอลกาพร้อมด้วยคนธรรพ์ ยักษ์ และกินนร และท่านเองก็จงไปยังพทรี ข้าแต่ผู้มีแขนทรงพลัง
3.163.12
मन्नियुक्ता मनुष्येन्द्र सर्वे च गिरिवासिनः ।
रक्षन्तु त्वां महाबाहो सहितं द्विजसत्तमैः ॥ ३.१६३.१२ ॥
ข้าแต่จอมมนุษย์ ขอให้ชาวภูเขาทั้งปวงซึ่งข้าพเจ้าแต่งตั้งไว้ พร้อมด้วยผู้ประเสริฐในหมู่ทวิชา จงคุ้มครองท่าน ข้าแต่ผู้มีแขนทรงพลัง
3.163.13
साहसेषु च संतिष्ठंस्त्वया शैले वृकोदरः ।
वार्यतां साध्वयं राजंस्त्वया धर्मभृतांवर ॥ ३.१६३.१३ ॥
ข้าแต่พระราชา วฤโกทระผู้นี้ยังคงประพฤติการหุนหันพลันแล่นขณะพำนักอยู่บนภูเขา ขอให้ท่านควบคุมเขาให้ดีเถิด ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ทรงธรรม
3.163.14
इतः परं च वो राजन्द्रक्ष्यन्ति वनगोचराः ।
उपश्थास्यन्ति वो राजन्रक्षिष्यन्ते च वः सदा ॥ ३.१६३.१४ ॥
ข้าแต่พระราชา นับจากนี้ไป ผู้อาศัยในป่าจะได้เห็นท่าน จะเข้าเฝ้ารับใช้ท่าน และจะคุ้มครองท่านอยู่เสมอ
3.163.15
तथैव चान्नपानानि स्वादूनि च बबूनि च ।
आहरिष्यन्ति मत्प्रेष्याः सदा वः पुरुषर्षभाः ॥ ३.१६३.१५ ॥
เช่นเดียวกัน บรรดาคนรับใช้ของข้าพเจ้าจะนำอาหารและเครื่องดื่มที่รสอร่อยและมีมากมายมาถวายท่านอยู่เสมอ ข้าแต่บุรุษผู้ประเสริฐดุจโคอุสุภ
3.163.16
यथा जिष्णुर्महेन्द्रस्य यथा वायोर्वृकोदरः ।
धर्मस्य त्वं यथा तात योगोत्पन्नो निजः सुतः ॥ ३.१६३.१६ ॥
ดังที่ชิษณุ (อรชุน) เป็นบุตรของมเหนทร และวฤโกทระ (ภีมะ) เป็นบุตรของวายุ ฉันใด ข้าแต่ลูกรัก ท่านก็เป็นบุตรของตนเอง เกิดจากธรรมโดยการร่วมกันด้วยพลังทิพย์ ฉันนั้น
3.163.17
आत्मजावात्मसंपन्नौ यमौ चोभौ यथाश्विनोः ।
रक्ष्यास्तद्वन्ममापीह यूयं सर्वे युधिष्ठिर ॥ ३.१६३.१७ ॥
ดังที่บุตรทั้งสองของอัศวินคือนกุลและสหเทพ เป็นบุตรของตนเองและมีการควบคุมตน ฉันใด ข้าแต่ยุธิษฐิระ พวกท่านทั้งหมดที่นี่ก็ควรได้รับการคุ้มครองจากข้าพเจ้าฉันนั้น
3.163.18
अर्थतत्त्वविधानज्ञः सर्वधर्मविधानवित् ।
भीमसेनादवरजः पल्गुनः कुशली दिवि ॥ ३.१६३.१८ ॥
ปาลคุนะ (อรชุน) น้องชายของภีมเสนะ ผู้รู้หลักการและกฎแห่งทรัพย์ และกฎแห่งธรรมทั้งปวง ย่อมสุขสบายอยู่บนสวรรค์
3.163.19
याः काश्चन मता लोके स्वर्ग्याः परमसंपदः ।
जनमप्रभृति ताः सर्वाः स्थितास्तात धनंजये ॥ ३.१६३.१९ ॥
ความมั่งคั่งสูงสุดใดๆ ในโลกที่ถือกันว่าเป็นของสวรรค์ ข้าแต่ลูกรัก ทั้งหมดนั้นได้ดำรงอยู่ในธนัญชัยตั้งแต่เกิด
3.163.20
द्रमो दानं बलं बुद्धिर्ह्रीर्धृतिस्तेज उत्तमम् ।
एतान्यपि महासत्वे स्थितान्यमिततेजसि ॥ ३.१६३.२० ॥
การสำรวมตน การให้ทาน กำลัง ปัญญา ความถ่อมตน ความมั่นคงแน่วแน่ และรัศมีอันประเสริฐ คุณสมบัติเหล่านี้ก็ดำรงอยู่ในผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่และมีรัศมีหาที่สุดมิได้นั้นเช่นกัน
3.163.21
न मोहात्कुरुते जिष्णुः कर्म पाण्डव गर्हितम् ।
न पार्थस् मृषोक्तानि कथयन्ति नरा नृषु ॥ ३.१६३.२१ ॥
ปาณฑุบุตร อรชุนผู้ชนะไม่ได้ทำกรรมที่น่าตำหนิเพราะความหลงผิด และมนุษย์ก็ไม่ได้กล่าววาจาเท็จเกี่ยวกับปารถในหมู่มนุษย์
3.163.22
स देवपितृगन्धर्वैः कुरूणआं कीर्तिवर्धनः ।
आनीतः कुरुतेऽस्त्राणि शक्रसद्मनि भारत ॥ ३.१६३.२२ ॥
ท่านผู้เพิ่มพูนเกียรติยศของกุรุชนนั้นถูกเทพ บรรพบุรุษ และคนธรรพ์นำไปแล้ว ได้ศึกษาอาวุธในวิมานของพระอินทร์ ดูก่อนลูกหลานของภรตะ
3.163.23
योऽसौ सर्वान्महीपालान्धर्मेण वशमानयत् ।
स शन्तनुर्महातेजाः पितुस्तव पितामहः ॥ ३.१६३.२३ ॥
ท้าวศานตนุผู้มีเดชรุ่งเรืองมาก ผู้ที่นำกษัตริย์ทั้งปวงมาอยู่ใต้อำนาจด้วยธรรม ท่านนั้นคือปู่ของพ่อของเจ้า
3.163.24
प्रीयते पार्थ पार्थेन दिवि गाण्डीवधन्वना ।
सम्यक्वासौ महावीर्यः कुलधुर्य इव स्थितः ॥ ३.१६३.२४ ॥
ปารถได้รับความพอใจในสวรรค์จากปารถผู้ถือธนูคาณฑีวะ และท่านผู้มีพลังยิ่งใหญ่นั้นยืนอยู่อย่างสมบูรณ์เหมือนผู้นำแห่งตระกูล
3.163.25
पितॄन्देवानृषीन्विप्रान्पूजयित्वा महायशाः ।
सप्त मुख्यान्महामेधानाहरद्यमुनां प्रति ॥ ३.१६३.२५ ॥
ท่านผู้มีเกียรติยศยิ่งใหญ่ ได้บูชาบรรพบุรุษ เทพ ฤๅษี และพราหมณ์แล้ว ได้นำยัญใหญ่ที่สำคัญเจ็ดประการไปสู่แม่น้ำยมุนา
3.163.26
अधिराजः स राजंस्त्वां शन्तनुः प्रपितामहः ।
स्वर्गजिच्छक्रलोकस्थः कुशलं परिपृच्छति ॥ ३.१६३.२६ ॥
ดูก่อนพระราชา ท้าวศานตนุผู้เป็นจักรพรรดิ ปู่ทวดของเจ้า ผู้ชนะสวรรค์ ประทับอยู่ในโลกของพระอินทร์ ทรงถามถึงความสุขสบายของเจ้า
3.163.27
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं धनदेन प्रभाषितम् ।
पाण्डवाश्च ततस्तेन बभूवः संप्रहर्षिताः ॥ ३.१६३.२७ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำที่ท้าวธนทะกล่าวนี้แล้ว บรรดาปาณฑพก็มีความยินดียิ่งนักจากท่าน
3.163.28
ततः शक्तिं गदां खङ्गं धनुश्च भरतर्षभः ।
प्राध्वंकृत्वा नमश्चक्रे कुबेराय वृकोदरः ॥ ३.१६३.२८ ॥
ครั้งนั้น วฤโกทระ ผู้เป็นวัวแห่งภรตะ ได้ถวายความเคารพต่อหอก ตะบอง ดาบ และธนู แล้วจึงก้มกราบท้าวกุเวร
3.163.29
ततोऽब्रवीद्धनाध्यक्षः शरण्यः शरणागतम् ।
मानहा भव शत्रूणां सुहृदां नन्दिवर्धनः ॥ ३.१६३.२९ ॥
ครั้งนั้น ท้าวธนาธยักษ์ ผู้เป็นที่พึ่งกล่าวแก่ผู้มาขอพึ่งว่า จงเป็นผู้ทำลายเกียรติของศัตรู และเป็นผู้เพิ่มความยินดีแก่มิตรทั้งหลาย
3.163.30
विभयस्ताप शैलाग्रे वसानः सह बन्धुभिः ।
सुपर्णपितृदेवानां सततं मानकृद्भव ॥ ३.१६३.३० ॥
ดูก่อนผู้ทำให้ศัตรูร้อนรน จงประทับอยู่บนยอดเขาโดยปราศจากความกลัว พร้อมกับญาติทั้งหลาย และจงเป็นผู้ให้เกียรติแก่สุบรรณ บรรพบุรุษ และเทพอยู่เสมอเถิด
3.163.31
ऋजुं पश्यत मा वक्रं सत्यं वदत माऽनृतम् ।
दीर्घं पश्यत मा ह्रस्वं परं पश्यत माऽपरम् ॥ ३.१६३.३१ ॥
จงมองดูสิ่งที่ตรง อย่ามองสิ่งที่คด จงพูดความจริง อย่าพูดเท็จ จงมองดูสิ่งที่ยาว อย่ามองสิ่งที่สั้น จงมองดูสิ่งที่สูงสุด อย่ามองสิ่งที่ต่ำกว่า
3.163.32
स्वेषु वेश्मसु रम्येषु वसतामित्रतापनाः ।
कामान्न परिहास्यन्ति यक्षा वोभरतर्षभाः ॥ ३.१६३.३२ ॥
ดูก่อนผู้ทำให้ศัตรูร้อนรน ดูก่อนยักษ์ทั้งหลาย ดูก่อนวัวแห่งภรตะ เมื่อท่านอาศัยอยู่ในเรือนอันน่ารื่นรมย์ของตนเอง ท่านจะไม่ถูกพรากจากความปรารถนาทั้งหลาย
3.163.33
शीघ्रमेव गुडाकेशः कृतास्त्रः पुरुषर्षभः ।
साक्षान्मघवतोत्सृष्टः संप्राप्स्यति धनंजयः ॥ ३.१६३.३३ ॥
ไม่นานนัก อรชุนผู้ชนะการหลับ ผู้เชี่ยวชาญในอาวุธ ผู้เป็นยอดแห่งบุรุษ ซึ่งพระอินทร์ส่งมาโดยตรง จะได้รับมันไป
3.163.34
एवमुत्तमकर्माणमनुशिष्य युधिष्ठिरम् ।
अस्तं गिरिमिवादित्यः प्रययौ गुह्यकाधिपः ॥ ३.१६३.३४ ॥
เมื่อได้สั่งสอนยุธิษฐิระผู้ประกอบกรรมอันประเสริฐเช่นนี้แล้ว ท้าวกุเวรผู้เป็นจอมยักษ์ก็เสด็จจากไป เหมือนพระอาทิตย์ลับหลังภูเขา
3.163.35
तं परिस्तोमसंकीर्णैर्नानारत्नविभूषितैः ।
यानैरनुययुर्यक्षा राक्षसाश्च सहस्रशः ॥ ३.१६३.३५ ॥
ยักษ์และรากษสนับพันตัวได้ติดตามท่านไปด้วยยานพาหนะที่เต็มไปด้วยบริวารและประดับด้วยอัญมณีหลายชนิด
3.163.36
पक्षिणामिव कनिर्घोषः कुबेरसदनं प्रति ।
बभूव परमाश्वानामैरावतपथे यथा ॥ ३.१६३.३६ ॥
ระหว่างทางไปยังวิมานของท้าวกุเวร มีเสียงดังคล้ายเสียงนกร้อง เหมือนเสียงม้าชั้นยอดบนทางของช้างเอราวัต
3.163.37
ते जग्मुस्तूर्णमाकाशं धनाधिपतिवाजिनः ।
प्रकर्षन्त इवाभ्राणि पिबन्त इवमारुतम् ॥ ३.१६३.३७ ॥
ม้าของท้าวธนาธิปดีได้ไปสู่ท้องฟ้าอย่างรวดเร็ว ประหนึ่งดึงเมฆไปด้วยและดื่มลมพัด
3.163.38
ततस्तानि शरीराणि गतसत्वानि रक्षसाम् ।
अपाकृष्यन्त शैलाग्राद्धनाधिपतिशासनात् ॥ ३.१६३.३८ ॥
จากนั้น ตามคำสั่งของท้าวธนาธิปดี ร่างของรากษสที่ปราศจากชีวิตเหล่านั้นก็ถูกลากลงมาจากยอดเขา
3.163.39
तेषां हि शापकालः स कृतोऽगस्त्येन धीमता ।
समरे निहतास्तस्माच्छापस्यान्तोऽभवत्तदा ॥ ३.१६३.३९ ॥
เพราะฤๅษีอคัสตยะผู้มีปัญญาได้กำหนดเวลาของคำสาปของพวกเขาไว้ และเพราะพวกเขาถูกฆ่าในการรบ คำสาปจึงสิ้นสุดลงในเวลานั้น
3.163.40
पाण्डवाश्महात्मानस्तेषु वेश्मसु तां क्षपाम् ।
सुखमूषुर्गतोद्वेगाः पूजिताः सह राक्षसैः ॥ ३.१६३.४० ॥
ในเรือนเหล่านั้น ปาณฑพผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ได้ใช้เวลาคืนนั้นอย่างมีความสุข ปราศจากความกังวล ได้รับการต้อนรับพร้อมกับรากษส