ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.164
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.164.1
ततः सूर्योदये धौम्यः पाञ्चालीसहितांस्च तान् ।
आर्ष्टिणेन सहितः पाण्डवानभ्यवर्तत ॥ ३.१६४.१ ॥
ನಂತರ ಸೂರ್ಯೋದಯದಲ್ಲಿ ಧೌಮ್ಯನು ಪಾಂಚಾಲಿಯೊಡನೆ ಇದ್ದ ಆ ಪಾಂಡವರ ಬಳಿಗೆ ಆರ್ಷ್ಟಿಷೇಣನೊಡನೆ ಬಂದನು.
3.164.2
तेऽभिवाद्यार्ष्टिषेणस्य पादौ धौम्यस्य चैव ह ।
ततः प्राञ्जलयः सर्वे ब्राह्मणांस्तानपूजयन् ॥ ३.१६४.२ ॥
ಅವರು ಆರ್ಷ್ಟಿಷೇಣ ಮತ್ತು ಧೌಮ್ಯರ ಪಾದಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನಂತರ ಕೈಮುಗಿದು ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರು.
3.164.3
आर्ष्टिषेणं परिष्वज्य पुत्रवद्भरतर्षभ ।
धर्मराजं स्पृशन्पाणौ पाणिना स महातपाः।
प्राचीं दिशमभिप्रेक्ष्य महर्षिरिदमब्रवीत् ॥ ३.१६४.३ ॥
ಭರತ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅವರು ಆರ್ಷ್ಟಿಷೇಣನನ್ನು ಮಗನಂತೆ ಆಲಿಂಗಿಸಿ, ಧರ್ಮರಾಜನ ಕೈಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೈಯಿಂದ ಮುಟ್ಟಿ, ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕನ್ನು ನೋಡಿ ಆ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಮಹರ್ಷಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.
3.164.4
असौ सागरपर्यन्तां भूमिमावृत्य तिष्ठति ।
शैलराजो महाराज मन्दरोऽभिविराजयन्।
इन्द्रवैश्रवणोपेतां दिशं पाण्डव रक्षति ॥ ३.१६४.४ ॥
ಸಾಗರದವರೆಗಿನ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಈ ಪರ್ವತರಾಜ ಮಂದರನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ. ಓ ಪಾಂಡವನೇ, ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಕುಬೇರರಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಅದು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
3.164.5
पर्वतैश्च वनान्तैश्च काननैश्चैव शोभितम् ।
एतमाहुर्महेन्द्रस्य राज्ञो वैश्रवणस्य च।
ऋषयः सर्वधर्मज्ञाः सर्वे तात मनीषिणः ॥ ३.१६४.५ ॥
ಪರ್ವತಗಳಿಂದ, ಅರಣ್ಯದ ಅಂಚುಗಳಿಂದ, ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾದ ಇದನ್ನು, ಮಗುವೇ, ಮಹೇಂದ್ರನದು ಮತ್ತು ರಾಜ ವೈಶ್ರವಣನದು ಎಂದು ಸರ್ವಧರ್ಮಜ್ಞರಾದ ಎಲ್ಲ ಮನೀಷಿ ಋಷಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
3.164.6
अतश्चोद्यन्तमादित्यमुपतिष्ठन्ति वै प्रजाः ।
ऋषयश्चापि धर्मज्ञाः सिद्धाः साध्याश्च देवताः ॥ ३.१६४.६ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಉದಯಿಸುವ ಆದಿತ್ಯನನ್ನು ಪ್ರಜೆಗಳು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಧರ್ಮಜ್ಞರಾದ ಋಷಿಗಳು, ಸಿದ್ಧರು, ಸಾಧ್ಯರು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳೂ ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
3.164.7
यमस्तु राजा धर्मज्ञः सर्वप्राणभृतां प्रभुः ।
प्रेतसत्वगतीमेतां दक्षिणामाश्रितो दिशम् ॥ ३.१६४.७ ॥
ಧರ್ಮಜ್ಞನಾದ ರಾಜ ಯಮ ಸರ್ವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪ್ರಭು; ಪ್ರೇತರ ಈ ಗತಿಗೆ ಅವನು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದಾನೆ.
3.164.8
एतत्संयमनं पुण्यमतीवाद्भुतदर्शनम् ।
प्रेतराजस्य भवनमृद्ध्या परमया युतम् ॥ ३.१६४.८ ॥
ಇದು ಸಂಯಮನವೆಂಬ ಪುಣ್ಯ ಸ್ಥಳ, ನೋಡಲು ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ಭುತವಾದದ್ದು; ಇದು ಪ್ರೇತರಾಜನ ಭವನ, ಪರಮ ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದದ್ದು.
3.164.9
यं प्राप्य सविता राजन्सत्येन प्रतितिष्ठति ।
अस्तं पर्वतराजानमेतमाहुर्मनीषिणः ॥ ३.१६४.९ ॥
ಓ ರಾಜನೇ! ಅದನ್ನು ತಲುಪಿ ಸವಿತೃ ಸತ್ಯದ ಬಲದಿಂದ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇದನ್ನೇ ಪರ್ವತರಾಜನ ಅಸ್ತಾಚಲವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
3.164.10
एवं पर्वतराजानं समुद्रं च महोदधिम् ।
अवसन्वरुणो राजा भूतानि परिरक्षति ॥ ३.१६४.१० ॥
ಹೀಗೆ ಪರ್ವತರಾಜನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಹಾಸಾಗರವಾದ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾ ರಾಜ ವರುಣನು ಭೂತಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.
3.164.11
उदीचीं दीपयन्नेष दिशं तिष्ठति कीर्तिमान् ।
महामेरुर्महाभाग शिवो ब्रह्मविदांगतिः ॥ ३.१६४.११ ॥
ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುತ್ತಾ ಕೀರ್ತಿವಂತ ಮಹಾಮೇರು ನಿಂತಿದೆ; ಓ ಮಹಾಭಾಗ! ಇದು ಶಿವನ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಗಳ ಗತಿ.
3.164.12
यस्मिन्ब्रह्मसदश्चैव भूतात्मा चावतिष्ठते ।
प्रजापतिः सृजन्सर्वं यत्किंचिज्जङ्गमागमम् ॥ ३.१६४.१२ ॥
ಬ್ರಹ್ಮನ ಸದನ ಮತ್ತು ಭೂತಾತ್ಮ ಎಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿವೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಚಲಿಸುವ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾ ಇರುತ್ತಾನೆ.
3.164.13
यानाहुर्ब्रह्मणः पुत्रान्मानसान्दक्षसप्तमान् ।
तेषामपि महामेरुः शिवं स्थानमनामयम् ॥ ३.१६४.१३ ॥
ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಾನಸ ಪುತ್ರರೆಂದು, ದಕ್ಷನು ಏಳನೆಯವನಾಗಿರುವವರೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುವವರಿಗೂ ಮಹಾಮೇರುವೇ ಶುಭ ಮತ್ತು ನಿರಾಮಯ ಸ್ಥಾನ.
3.164.14
अत्रैव प्रतितिष्ठन्ति पुनरेषोदयन्ति च ।
सप्त देवर्षयस्तात वसिष्ठप्रमुखास्तदा ॥ ३.१६४.१४ ॥
ಇಲ್ಲಿಯೇ ಅವರು ನೆಲೆಗೊಂಡು, ಮತ್ತೆ ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ ಉದಯಿಸುತ್ತಾರೆ — ಅಯ್ಯಾ, ವಸಿಷ್ಠನು ಮುಖ್ಯನಾದ ಆ ಏಳು ದೇವರ್ಷಿಗಳು.
3.164.15
देशं विरजसं पश्य मेरोः शिखरमुत्तमम् ।
यत्रात्मतृप्तैरध्यास्ते देवैः सह पितामहः ॥ ३.१६४.१५ ॥
ಮೇರುವಿನ ಉತ್ತಮ ಶಿಖರದ ನಿರ್ಮಲ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನೋಡು, ಅಲ್ಲಿ ಆತ್ಮತೃಪ್ತ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಿತಾಮಹನು ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾನೆ.
3.164.16
यमाहुः सर्वभूतानां प्रकृतेः प्रकृतिं ध्रुवम् ।
अनादिनिधनं देवं प्रभुं नारायणं परम् ॥ ३.१६४.१६ ॥
ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯಾದ, ನಿತ್ಯನು, ಆದಿ-ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ, ದೇವ, ಪ್ರಭು, ಪರಮ ನಾರಾಯಣನೆಂದು ಯಾರನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
3.164.17
ब्रह्मणः सदनात्तस्य परं स्थानं प्रकाशते ।
देवाश्च यत्नात्पश्यन्ति सर्वतेजोमयं शुभम् ॥ ३.१६४.१७ ॥
ಬ್ರಹ್ಮನ ಸದನದಿಂದ ಅವನ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ; ದೇವತೆಗಳೂ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಅದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ, ಅದು ಸರ್ವತೇಜೋಮಯ ಮತ್ತು ಶುಭ.
3.164.18
अत्यर्कानलदीप्तं तत्स्थानं विष्णोर्महात्मनः ।
स्वयैव प्रभया राजन्दुष्प्रेक्ष्यं देवदानवैः ॥ ३.१६४.१८ ॥
ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯನ್ನೂ ಮೀರಿ ಬೆಳಗುವ ಆ ಸ್ಥಾನ ಮಹಾತ್ಮ ವಿಷ್ಣುವಿನದು. ಓ ರಾಜನೇ, ಅವನ ಸ್ವಂತ ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಅದು ದೇವದಾನವರಿಗೂ ನೋಡಲಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.
3.164.19
प्राच्यां नारायणस्थानं मेरावतिविराजते ॥ ३.१६४.१९ ॥
ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮೇರುವಿನ ಮೇಲೆ ನಾರಾಯಣನ ಸ್ಥಾನ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ.
3.164.20
यत्र भूतेश्वरस्तात सर्वप्रकृतिरात्मभूः ।
भासयन्सर्वभूतानि सुश्रियाऽभिविराजते ॥ ३.१६४.२० ॥
ಮಗನೇ, ಅಲ್ಲಿ ಭೂತೇಶ್ವರನು, ಸರ್ವಪ್ರಕೃತಿ, ಸ್ವಯಂಭು ಸರ್ವಭೂತಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುತ್ತ ತನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶೋಭೆಯಿಂದ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾನೆ.
3.164.21
नात्र ब्रह्मर्षयस्तात कुत एव महर्षयः ।
प्राप्नुवन्ति गतिं ह्येतां यतीनां भावितात्मनाम् ॥ ३.१६४.२१ ॥
ಮಗನೇ, ಇಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳೂ ಇಲ್ಲ, ಮಹರ್ಷಿಗಳನ್ನು ಹೇಳುವುದೇನು. ಈ ಗತಿಯನ್ನು ಭಾವಿತಾತ್ಮರಾದ ಯತಿಗಳೇ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
3.164.22
न तं ज्योतींपि सर्वाणि प्राप्य भासन्ति पाण्डव ।
स्वयंप्रभुरचिन्त्यात्मा तत्र ह्यतिविराजते ॥ ३.१६४.२२ ॥
ಪಾಂಡವನೇ, ಅದನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ಎಲ್ಲ ಜ್ಯೋತಿಗಳೂ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಪ್ರಭು, ಅಚಿಂತ್ಯಾತ್ಮನು ಅತ್ಯಂತ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾನೆ.
3.164.23
यतयस्तत्र गच्छन्ति भक्त्या नारायणं हरिम् ।
परेण तपसा युक्ता भाविताः कर्मभिः शुभैः।
योगसिद्धा महात्मानस्तमोमोहविवर्जिताः ॥ ३.१६४.२३ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಯತಿಗಳು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಾರಾಯಣ ಹರಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಪರಮ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದವರು, ಶುಭ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧರಾದವರು, ಯೋಗಸಿದ್ಧರು, ಮಹಾತ್ಮರು, ತಮಸ್ಸು ಮೋಹ ರಹಿತರು.
3.164.24
तत्र गत्वा पुनर्नेमं लोकमायान्ति भारत ।
स्वयंभुवं महात्मानं देवदेवं सनातनम् ॥ ३.१६४.२४ ॥
ಓ ಭರತನೇ, ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದವರು ಮತ್ತೆ ಈ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗುವುದಿಲ್ಲ; ಸ್ವಯಂಭುವಾದ, ಮಹಾತ್ಮನಾದ, ದೇವದೇವನಾದ, ಸನಾತನನಾದ ಆತನ ಬಳಿಗೆ.
3.164.25
स्थानमेतन्महाभाव ध्रुवमक्षयमव्ययम् ।
ईश्वरस्य सदा ह्येतत्प्रणमात्र युधिष्ठिर ॥ ३.१६४.२५ ॥
ಓ ಮಹಾಭಾವನೇ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಈ ಸ್ಥಾನ ಸ್ಥಿರವಾದದ್ದು, ಅಕ್ಷಯವಾದದ್ದು, ಅವ್ಯಯವಾದದ್ದು; ಇದು ಸದಾ ಈಶ್ವರನದೇ, ಕೇವಲ ನಮಸ್ಕಾರದಿಂದಲೇ (ಪಡೆಯಬಹುದಾದದ್ದು).
3.164.26
एनं त्वहरहर्मेरुं सूर्याचन्द्रमसौ ध्रुवम् ।
प्रदक्षिणमुपावृत्यकुरुतः कुरुनन्दन ॥ ३.१६४.२६ ॥
ಓ ಕುರುನಂದನ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರರು ಪ್ರತಿದಿನ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಈ ಮೇರುವನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
3.164.27
ज्योतींषि चाप्यशेषेण सर्वाण्यनघ सर्वतः ।
परियान्ति महाराज गिरिराजं प्रदक्षिणम् ॥ ३.१६४.२७ ॥
ಓ ಅನಘ, ಮಹಾರಾಜ, ಎಲ್ಲಾ ಜ್ಯೋತಿರ್ಗಣಗಳೂ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ, ಉಳಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಗಿರಿರಾಜನನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
3.164.28
एतं ज्योतींषि सर्वाणि प्रकर्षन्भगवानपि ।
कुरुते वितमस्कर्मा आदित्योऽभिप्रदक्षिणम् ॥ ३.१६४.२८ ॥
ಎಲ್ಲಾ ಜ್ಯೋತಿರ್ಗಣಗಳನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಸೆಳೆಯುತ್ತಾ, ಕತ್ತಲೆಯಿಲ್ಲದ ಕಾರ್ಯವುಳ್ಳ ಭಗವಾನ್ ಆದಿತ್ಯನೂ ಇದನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
3.164.29
अस्तं प्राप्य ततः सन्ध्यामतिक्रम्य दिवाकरः ।
उदीचीं भजते काष्ठां बहुधा पर्वसन्धिषु ॥ ३.१६४.२९ ॥
ಅಸ್ತವನ್ನು ತಲುಪಿ, ನಂತರ ಸಂಧ್ಯೆಯನ್ನು ದಾಟಿ, ದಿವಾಕರನು ಪರ್ವ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
3.164.30
सुमेरुमनुवृत्तः स पुनर्गच्छति पाण्डव ।
प्राङ्युखः सविता देवः सर्वभूतहिते रतः ॥ ३.१६४.३० ॥
ಓ ಪಾಂಡವನೇ, ಅವನು ಮೇರು ಪರ್ವತವನ್ನು ಸುತ್ತಿ ಮತ್ತೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಹಿತದಲ್ಲಿ ರತನಾದ ದೇವ ಸವಿತೃ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖನಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ.
3.164.31
स सम्यग्विभजन्कालान्बहुधा पर्वसन्धिषु ।
तथैव भगवान्सोमो नक्षत्रैः सह गच्छति ॥ ३.१६४.३१ ॥
ಅವನು ಕಾಲವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಿ, ಪರ್ವ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿಧದಲ್ಲಿ ಹಂಚುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಭಗವಾನ್ ಸೋಮನು ನಕ್ಷತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ.
3.164.32
एवमेतं त्वतिक्रम्य महामेरुमतन्द्रितः ।
सोमश्च विभजन्कालं बहुधा पर्वसन्धिषु।
भासयन्सर्वभूतानि पुनर्गच्छति सागरम् ॥ ३.१६४.३२ ॥
ಹೀಗೆ ಮಹಾಮೇರುವನ್ನು ದಾಟಿ, ಆಯಾಸವಿಲ್ಲದ ಸೋಮನೂ ಪರ್ವ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿಧದಲ್ಲಿ ಕಾಲವನ್ನು ವಿಭಾಗಿಸಿ, ಸರ್ವ ಭೂತಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುತ್ತಾ ಮತ್ತೆ ಸಾಗರದ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
3.164.33
तथा तमिस्रहा देवो मयूखैर्भासयञ्जगत् ।
मार्गमेतमसंबाधमादित्यः परिवर्तते ॥ ३.१६४.३३ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಕತ್ತಲನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ದೇವನು ತನ್ನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಜಗತ್ತನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುತ್ತಾ, ಈ ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಆದಿತ್ಯನು ಸುತ್ತುತ್ತಾನೆ.
3.164.34
सिसृक्षुः शिशिराण्येव दक्षिणां भजते दिशम् ।
ततः सर्वाणि भूतानि कालं शिशिरमृच्छति ॥ ३.१६४.३४ ॥
ಶಿಶಿರ ಋತುವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಬಯಸಿ ಅವನು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಸರ್ವ ಭೂತಗಳು ಶಿಶಿರ ಕಾಲವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತವೆ.
3.164.35
स्थावराणां च भूतानां जङ्गमानां च तेजसा ।
तेजांसि समुपादत्ते निवृत्तः स विभावसुः ॥ ३.१६४.३५ ॥
ಸ್ಥಾವರ ಮತ್ತು ಜಂಗಮ ಭೂತಗಳ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನು ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಆ ವಿಭಾವಸು (ಸೂರ್ಯ) ಹೀಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
3.164.36
ततः स्वेदः क्लमस्तन्द्री ग्लानिश्च भजते नरान् ।
प्राणिभिः सततं स्वप्नोह्यभीक्ष्णं च निपेव्यते ॥ ३.१६४.३६ ॥
ನಂತರ ಬೆವರು, ಆಯಾಸ, ತಂದ್ರಿ, ಗ್ಲಾನಿ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತವೆ; ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಿದ್ರೆಯೂ ಪದೇ ಪದೇ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
3.164.37
एवमेतमनिर्देश्यं मार्गमावृत्य भानुमान् ।
पुनः सृजति वर्षाणि भगवान्भासयन्प्रजाः ॥ ३.१६४.३७ ॥
ಹೀಗೆ ಬೆಳಗುವ ಭಗವಂತನು ಆ ವರ್ಣಿಸಲಾಗದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ, ಮತ್ತೆ ಮಳೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ; ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುತ್ತಾ.
3.164.38
वृष्टिमारुतसंतापैः सुखैः स्थावरजङ्गमान् ।
वर्धयनसुमहातेजाः पुनः प्रतिनिवर्तते ॥ ३.१६४.३८ ॥
ಮಳೆ, ಗಾಳಿ, ಬಿಸಿಲಿನ ಸುಖಕರ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಂದ ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾ, ಮಹಾ ತೇಜಸ್ವಿ ಮತ್ತೆ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಾನೆ.
3.164.39
एवमेष चरन्पार्थ कालचक्रमतन्द्रितः ।
प्रकर्षन्सर्वभूतानि सविता परिवर्तते ॥ ३.१६४.३९ ॥
ಓ ಪಾರ್ಥ! ಹೀಗೆ ಈ ಸವಿತೃ ಅಲಸದೆ ಕಾಲಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಾ, ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತಾ ಸುತ್ತುತ್ತಾನೆ.
3.164.40
संतता गतिरेतस्य नैष तिष्ठति पाण्डव ।
आदायैव तु भूतानां तेजो विसृजते पुनः ॥ ३.१६४.४० ॥
ಇವನ ಗತಿ ನಿರಂತರ; ಓ ಪಾಂಡವ! ಇವನು ಎಂದಿಗೂ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮತ್ತೆ ಅದನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾನೆ.
3.164.41
विभजन्सर्वभूतानामायुः कर्म च भारत ।
अहोरात्रं कलाः काष्ठाः सृजत्येष सदा विभुः ॥ ३.१६४.४१ ॥
ಓ ಭಾರತ! ಸರ್ವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಆಯುಸ್ಸು ಮತ್ತು ಕರ್ಮವನ್ನು ವಿಭಾಗಿಸುತ್ತಾ, ಈ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪ್ರಭು ಸದಾ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿಯನ್ನು, ಕಲೆ ಮತ್ತು ಕಾಷ್ಠೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ.