മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.164
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.164.1
ततः सूर्योदये धौम्यः पाञ्चालीसहितांस्च तान् ।
आर्ष्टिणेन सहितः पाण्डवानभ्यवर्तत ॥ ३.१६४.१ ॥
പിന്നെ സൂര്യോദയസമയത്ത് ധൗമ്യൻ പാഞ്ചാലിയോടുകൂടിയ ആ പാണ്ഡവരുടെ അടുത്തേക്ക് ആർഷ്ടിഷേണനോടൊപ്പം എത്തി.
3.164.2
तेऽभिवाद्यार्ष्टिषेणस्य पादौ धौम्यस्य चैव ह ।
ततः प्राञ्जलयः सर्वे ब्राह्मणांस्तानपूजयन् ॥ ३.१६४.२ ॥
അവർ ആർഷ്ടിഷേണന്റെയും ധൗമ്യന്റെയും പാദങ്ങളിൽ വണങ്ങി, പിന്നെ കൈകൂപ്പി ആ ബ്രാഹ്മണരെയെല്ലാം പൂജിച്ചു.
3.164.3
आर्ष्टिषेणं परिष्वज्य पुत्रवद्भरतर्षभ ।
धर्मराजं स्पृशन्पाणौ पाणिना स महातपाः।
प्राचीं दिशमभिप्रेक्ष्य महर्षिरिदमब्रवीत् ॥ ३.१६४.३ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അദ്ദേഹം ആർഷ്ടിഷേണനെ പുത്രനെപ്പോലെ ആലിംഗനം ചെയ്ത്, ധർമ്മരാജാവിന്റെ കൈയിൽ തന്റെ കൈകൊണ്ട് തൊട്ട്, കിഴക്കുദിക്ക് നോക്കി ആ മഹാതപസ്വിയായ മഹർഷി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
3.164.4
असौ सागरपर्यन्तां भूमिमावृत्य तिष्ठति ।
शैलराजो महाराज मन्दरोऽभिविराजयन्।
इन्द्रवैश्रवणोपेतां दिशं पाण्डव रक्षति ॥ ३.१६४.४ ॥
സമുദ്രാന്തം വരെയുള്ള ഭൂമിയെ ചുറ്റി ഈ പർവതരാജാവായ മന്ദരം പ്രകാശിച്ചുനിൽക്കുന്നു. പാണ്ഡവാ, ഇന്ദ്രനും വൈശ്രവണനും ചേർന്ന ആ ദിക്കിനെ അത് രക്ഷിക്കുന്നു.
3.164.5
पर्वतैश्च वनान्तैश्च काननैश्चैव शोभितम् ।
एतमाहुर्महेन्द्रस्य राज्ञो वैश्रवणस्य च।
ऋषयः सर्वधर्मज्ञाः सर्वे तात मनीषिणः ॥ ३.१६४.५ ॥
പർവതങ്ങളാലും വനാന്തങ്ങളാലും കാടുകളാലും ശോഭിക്കുന്ന ഇതിനെ, മകനേ, മഹേന്ദ്രന്റേതും രാജാവായ വൈശ്രവണന്റേതുമെന്ന് സർവധർമ്മജ്ഞരായ എല്ലാ മനീഷിമാരായ ഋഷിമാരും പറയുന്നു.
3.164.6
अतश्चोद्यन्तमादित्यमुपतिष्ठन्ति वै प्रजाः ।
ऋषयश्चापि धर्मज्ञाः सिद्धाः साध्याश्च देवताः ॥ ३.१६४.६ ॥
അതിനാൽ ഉദിച്ചുയരുന്ന ആദിത്യനെ പ്രജകൾ ഉപാസിക്കുന്നു; ധർമ്മജ്ഞരായ ഋഷികളും സിദ്ധരും സാധ്യരും ദേവതകളും അതുപോലെ തന്നെ.
3.164.7
यमस्तु राजा धर्मज्ञः सर्वप्राणभृतां प्रभुः ।
प्रेतसत्वगतीमेतां दक्षिणामाश्रितो दिशम् ॥ ३.१६४.७ ॥
ധർമ്മജ്ഞനായ രാജാവ് യമൻ സകല ജീവജാലങ്ങളുടെയും പ്രഭു; പ്രേതഗതിക്കായി അവൻ ദക്ഷിണദിക്കിൽ വസിക്കുന്നു.
3.164.8
एतत्संयमनं पुण्यमतीवाद्भुतदर्शनम् ।
प्रेतराजस्य भवनमृद्ध्या परमया युतम् ॥ ३.१६४.८ ॥
ഇത് സംയമനം എന്ന പുണ്യസ്ഥലമാണ്, കാണാൻ അത്യന്തം അദ്ഭുതകരം; പ്രേതരാജന്റെ ഭവനമാണിത്, പരമമായ ഐശ്വര്യത്തോടു കൂടിയത്.
3.164.9
यं प्राप्य सविता राजन्सत्येन प्रतितिष्ठति ।
अस्तं पर्वतराजानमेतमाहुर्मनीषिणः ॥ ३.१६४.९ ॥
ഹേ രാജൻ! അതിനെ പ്രാപിച്ച് സവിതാവ് സത്യബലത്താൽ നിലകൊള്ളുന്നു; ബുദ്ധിമാന്മാർ ഇതിനെ പർവതരാജനായ അസ്തചലം എന്നു വിളിക്കുന്നു.
3.164.10
एवं पर्वतराजानं समुद्रं च महोदधिम् ।
अवसन्वरुणो राजा भूतानि परिरक्षति ॥ ३.१६४.१० ॥
ഇങ്ങനെ പർവതരാജനിലും മഹാസമുദ്രത്തിലും വസിച്ച് വരുണൻ എന്ന രാജാവ് സകല ജീവികളെയും സംരക്ഷിക്കുന്നു.
3.164.11
उदीचीं दीपयन्नेष दिशं तिष्ठति कीर्तिमान् ।
महामेरुर्महाभाग शिवो ब्रह्मविदांगतिः ॥ ३.१६४.११ ॥
വടക്കൻ ദിക്കിനെ പ്രകാശിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് കീർത്തിമാനായ മഹാമേരു നിലകൊള്ളുന്നു; ഹേ മഹാഭാഗ! ഇത് ശിവന്റെയും ബ്രഹ്മജ്ഞാനികളുടെയും ഗതിയാണ്.
3.164.12
यस्मिन्ब्रह्मसदश्चैव भूतात्मा चावतिष्ठते ।
प्रजापतिः सृजन्सर्वं यत्किंचिज्जङ्गमागमम् ॥ ३.१६४.१२ ॥
ബ്രഹ്മാവിന്റെ സദനവും ഭൂതാത്മാവും ഏതിൽ നിലകൊള്ളുന്നുവോ, അവിടെ പ്രജാപതി ചലിക്കുന്നതെല്ലാം സൃഷ്ടിച്ചുകൊണ്ട് നിലകൊള്ളുന്നു.
3.164.13
यानाहुर्ब्रह्मणः पुत्रान्मानसान्दक्षसप्तमान् ।
तेषामपि महामेरुः शिवं स्थानमनामयम् ॥ ३.१६४.१३ ॥
ബ്രഹ്മാവിന്റെ മാനസപുത്രന്മാർ എന്നും ദക്ഷൻ ഏഴാമനായവരെന്നും പറയപ്പെടുന്നവർക്കും മഹാമേരുവാണ് ശുഭവും രോഗരഹിതവുമായ സ്ഥാനം.
3.164.14
अत्रैव प्रतितिष्ठन्ति पुनरेषोदयन्ति च ।
सप्त देवर्षयस्तात वसिष्ठप्रमुखास्तदा ॥ ३.१६४.१४ ॥
ഇവിടെത്തന്നെ അവർ നിലകൊള്ളുകയും വീണ്ടും ഇവിടെനിന്നുതന്നെ ഉദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു — പ്രിയപുത്രാ, വസിഷ്ഠൻ പ്രധാനിയായ ആ ഏഴ് ദേവർഷികൾ.
3.164.15
देशं विरजसं पश्य मेरोः शिखरमुत्तमम् ।
यत्रात्मतृप्तैरध्यास्ते देवैः सह पितामहः ॥ ३.१६४.१५ ॥
മേരുവിന്റെ ഉത്തമ ശിഖരത്തിലെ നിർമ്മലമായ സ്ഥലം കാണുക, അവിടെ ആത്മതൃപ്തരായ ദേവന്മാരോടൊപ്പം പിതാമഹൻ വസിക്കുന്നു.
3.164.16
यमाहुः सर्वभूतानां प्रकृतेः प्रकृतिं ध्रुवम् ।
अनादिनिधनं देवं प्रभुं नारायणं परम् ॥ ३.१६४.१६ ॥
സർവഭൂതങ്ങളുടെയും പ്രകൃതിക്കും പ്രകൃതിയായവനും, ശാശ്വതനും, ആദിയും അന്തവുമില്ലാത്ത ദേവനും, പ്രഭുവും, പരമനായ നാരായണനുമെന്ന് ആരെയാണ് പറയുന്നത്.
3.164.17
ब्रह्मणः सदनात्तस्य परं स्थानं प्रकाशते ।
देवाश्च यत्नात्पश्यन्ति सर्वतेजोमयं शुभम् ॥ ३.१६४.१७ ॥
ബ്രഹ്മാവിന്റെ സദനത്തിൽ നിന്ന് അവന്റെ പരമസ്ഥാനം പ്രകാശിക്കുന്നു; ദേവന്മാരും പരിശ്രമത്തോടെ അതിനെ കാണുന്നു, സർവതേജോമയവും ശുഭവുമായത്.
3.164.18
अत्यर्कानलदीप्तं तत्स्थानं विष्णोर्महात्मनः ।
स्वयैव प्रभया राजन्दुष्प्रेक्ष्यं देवदानवैः ॥ ३.१६४.१८ ॥
സൂര്യനെയും അഗ്നിയെയും കവിയുന്ന ശോഭയുള്ള ആ സ്ഥാനം മഹാത്മാവായ വിഷ്ണുവിന്റേതാണ്. രാജാവേ, അവന്റെ സ്വന്തം പ്രഭകൊണ്ട് അത് ദേവദാനവർക്കും നോക്കാൻ കഴിയാത്തതാണ്.
3.164.19
प्राच्यां नारायणस्थानं मेरावतिविराजते ॥ ३.१६४.१९ ॥
കിഴക്ക് മേരുവിന് മുകളിൽ നാരായണന്റെ സ്ഥാനം പ്രകാശിക്കുന്നു.
3.164.20
यत्र भूतेश्वरस्तात सर्वप्रकृतिरात्मभूः ।
भासयन्सर्वभूतानि सुश्रियाऽभिविराजते ॥ ३.१६४.२० ॥
മകനേ, അവിടെ ഭൂതേശ്വരനും സർവപ്രകൃതിയും സ്വയംഭൂവുമായവൻ സർവഭൂതങ്ങളെയും പ്രകാശിപ്പിച്ച് തന്റെ മഹത്തായ ശോഭയോടെ വിരാജിക്കുന്നു.
3.164.21
नात्र ब्रह्मर्षयस्तात कुत एव महर्षयः ।
प्राप्नुवन्ति गतिं ह्येतां यतीनां भावितात्मनाम् ॥ ३.१६४.२१ ॥
മകനേ, ഇവിടെ ബ്രഹ്മർഷിമാർക്കുപോലും പ്രവേശനമില്ല; മഹർഷിമാരെക്കുറിച്ച് പറയേണ്ടതില്ലല്ലോ. ഈ ഗതി ശുദ്ധാത്മാക്കളായ യതികൾ മാത്രമാണ് നേടുന്നത്.
3.164.22
न तं ज्योतींपि सर्वाणि प्राप्य भासन्ति पाण्डव ।
स्वयंप्रभुरचिन्त्यात्मा तत्र ह्यतिविराजते ॥ ३.१६४.२२ ॥
പാണ്ഡവാ, അതിനെ പ്രാപിക്കുമ്പോൾ സർവജ്യോതിസ്സുകളും പ്രകാശിക്കുന്നില്ല. അവിടെ സ്വയംപ്രഭുവും അചിന്ത്യാത്മാവുമായവൻ അത്യന്തം വിരാജിക്കുന്നു.
3.164.23
यतयस्तत्र गच्छन्ति भक्त्या नारायणं हरिम् ।
परेण तपसा युक्ता भाविताः कर्मभिः शुभैः।
योगसिद्धा महात्मानस्तमोमोहविवर्जिताः ॥ ३.१६४.२३ ॥
അവിടെ യതികൾ ഭക്തിയോടെ നാരായണനും ഹരിയുമായവന്റെ അടുത്തേക്ക് പോകുന്നു. പരമതപസ്സോടുകൂടിയവർ, ശുഭകർമങ്ങളാൽ ശുദ്ധരായവർ, യോഗസിദ്ധരായ മഹാത്മാക്കൾ, അജ്ഞാനവും മോഹവും ഇല്ലാത്തവർ.
3.164.24
तत्र गत्वा पुनर्नेमं लोकमायान्ति भारत ।
स्वयंभुवं महात्मानं देवदेवं सनातनम् ॥ ३.१६४.२४ ॥
ഭരതാ, അവിടെ ചെന്നവർ വീണ്ടും ഈ ലോകത്തിലേക്ക് മടങ്ങിവരുന്നില്ല; സ്വയംഭൂവും മഹാത്മാവും ദേവദേവനും സനാതനനുമായവന്റെ അടുത്തേക്ക്.
3.164.25
स्थानमेतन्महाभाव ध्रुवमक्षयमव्ययम् ।
ईश्वरस्य सदा ह्येतत्प्रणमात्र युधिष्ठिर ॥ ३.१६४.२५ ॥
മഹാഭാവാ യുധിഷ്ഠിരാ, ഈ സ്ഥാനം സ്ഥിരവും അക്ഷയവും അവ്യയവുമാണ്; ഇത് എപ്പോഴും ഈശ്വരന്റേതാണ്, കേവലം പ്രണാമത്താൽ (ലഭിക്കുന്നത്).
3.164.26
एनं त्वहरहर्मेरुं सूर्याचन्द्रमसौ ध्रुवम् ।
प्रदक्षिणमुपावृत्यकुरुतः कुरुनन्दन ॥ ३.१६४.२६ ॥
കുരുനന്ദനാ, സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ദിനംതോറും ഈ മേരുവിനെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത് തീർച്ചയായും ചുറ്റിസഞ്ചരിക്കുന്നു.
3.164.27
ज्योतींषि चाप्यशेषेण सर्वाण्यनघ सर्वतः ।
परियान्ति महाराज गिरिराजं प्रदक्षिणम् ॥ ३.१६४.२७ ॥
നിഷ്കളങ്കാ, മഹാരാജാ, എല്ലാ ജ്യോതിസ്സുകളും എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും ശേഷിക്കാതെ ഗിരിരാജനെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുന്നു.
3.164.28
एतं ज्योतींषि सर्वाणि प्रकर्षन्भगवानपि ।
कुरुते वितमस्कर्मा आदित्योऽभिप्रदक्षिणम् ॥ ३.१६४.२८ ॥
എല്ലാ ജ്യോതിസ്സുകളെയും തന്നിലേക്ക് ആകർഷിച്ചുകൊണ്ട്, അന്ധകാരമില്ലാത്ത കർമ്മമുള്ള ഭഗവാൻ ആദിത്യനും ഇതിനെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുന്നു.
3.164.29
अस्तं प्राप्य ततः सन्ध्यामतिक्रम्य दिवाकरः ।
उदीचीं भजते काष्ठां बहुधा पर्वसन्धिषु ॥ ३.१६४.२९ ॥
അസ്തമിച്ച് എത്തി, പിന്നെ സന്ധ്യയെ കടന്ന്, ദിവാകരൻ പർവസന്ധികളിൽ പലവിധത്തിൽ വടക്കുദിശയിലേക്ക് പോകുന്നു.
3.164.30
सुमेरुमनुवृत्तः स पुनर्गच्छति पाण्डव ।
प्राङ्युखः सविता देवः सर्वभूतहिते रतः ॥ ३.१६४.३० ॥
പാണ്ഡവാ, അവൻ മേരുപർവതത്തെ ചുറ്റി വീണ്ടും സഞ്ചരിക്കുന്നു. സർവഭൂതഹിതത്തിൽ രമിക്കുന്ന ദേവനായ സവിതാവ് കിഴക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ചു നീങ്ങുന്നു.
3.164.31
स सम्यग्विभजन्कालान्बहुधा पर्वसन्धिषु ।
तथैव भगवान्सोमो नक्षत्रैः सह गच्छति ॥ ३.१६४.३१ ॥
അവൻ കാലത്തെ നന്നായി വിഭജിച്ച്, പർവസന്ധികളിൽ പല വിധത്തിൽ പകുക്കുന്നു. അതുപോലെ ഭഗവാൻ സോമൻ നക്ഷത്രങ്ങളോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുന്നു.
3.164.32
एवमेतं त्वतिक्रम्य महामेरुमतन्द्रितः ।
सोमश्च विभजन्कालं बहुधा पर्वसन्धिषु।
भासयन्सर्वभूतानि पुनर्गच्छति सागरम् ॥ ३.१६४.३२ ॥
ഇങ്ങനെ മഹാമേരുവിനെ കടന്ന്, ക്ഷീണമില്ലാത്ത സോമനും പർവസന്ധികളിൽ പല വിധത്തിൽ കാലത്തെ വിഭജിച്ച്, സർവഭൂതങ്ങളെയും പ്രകാശിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് വീണ്ടും സമുദ്രത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
3.164.33
तथा तमिस्रहा देवो मयूखैर्भासयञ्जगत् ।
मार्गमेतमसंबाधमादित्यः परिवर्तते ॥ ३.१६४.३३ ॥
അതുപോലെ അന്ധകാരത്തെ നശിപ്പിക്കുന്ന ദേവൻ തന്റെ രശ്മികളാൽ ലോകത്തെ പ്രകാശിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, തടസ്സമില്ലാത്ത ഈ പാതയിൽ ആദിത്യൻ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
3.164.34
सिसृक्षुः शिशिराण्येव दक्षिणां भजते दिशम् ।
ततः सर्वाणि भूतानि कालं शिशिरमृच्छति ॥ ३.१६४.३४ ॥
ശിശിരകാലത്തെ സൃഷ്ടിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് അവൻ ദക്ഷിണദിശയിലേക്ക് പോകുന്നു. അപ്പോൾ എല്ലാ ഭൂതങ്ങളും ശിശിരകാലത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.
3.164.35
स्थावराणां च भूतानां जङ्गमानां च तेजसा ।
तेजांसि समुपादत्ते निवृत्तः स विभावसुः ॥ ३.१६४.३५ ॥
സ്ഥാവരങ്ങളുടെയും ജംഗമങ്ങളുടെയും തേജസ്സിനാൽ അവൻ തേജസ്സിനെ സ്വീകരിക്കുന്നു. മടങ്ങിയെത്തിയ ആ വിഭാവസു (സൂര്യൻ) ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നു.
3.164.36
ततः स्वेदः क्लमस्तन्द्री ग्लानिश्च भजते नरान् ।
प्राणिभिः सततं स्वप्नोह्यभीक्ष्णं च निपेव्यते ॥ ३.१६४.३६ ॥
പിന്നെ വിയർപ്പ്, ക്ഷീണം, മയക്കം, ഗ്ലാനി എന്നിവ മനുഷ്യരെ ബാധിക്കുന്നു; ജീവികളാൽ നിരന്തരം ഉറക്കവും പലപ്പോഴും അനുഭവിക്കപ്പെടുന്നു.
3.164.37
एवमेतमनिर्देश्यं मार्गमावृत्य भानुमान् ।
पुनः सृजति वर्षाणि भगवान्भासयन्प्रजाः ॥ ३.१६४.३७ ॥
ഇങ്ങനെ തേജസ്വിയായ ഭഗവാൻ ആ വിവരിക്കാനാവാത്ത മാർഗം മറച്ച്, വീണ്ടും മഴകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു; പ്രജകളെ പ്രകാശിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്.
3.164.38
वृष्टिमारुतसंतापैः सुखैः स्थावरजङ्गमान् ।
वर्धयनसुमहातेजाः पुनः प्रतिनिवर्तते ॥ ३.१६४.३८ ॥
മഴയും കാറ്റും താപവും നൽകുന്ന സുഖങ്ങളാൽ സ്ഥാവരജംഗമങ്ങളെ വളർത്തി, മഹാതേജസ്വിയായവൻ വീണ്ടും മടങ്ങിവരുന്നു.
3.164.39
एवमेष चरन्पार्थ कालचक्रमतन्द्रितः ।
प्रकर्षन्सर्वभूतानि सविता परिवर्तते ॥ ३.१६४.३९ ॥
പാർത്ഥാ! ഇങ്ങനെ ഈ സവിതാവ് തളരാതെ കാലചക്രത്തിൽ സഞ്ചരിച്ച്, സകലജീവികളെയും ആകർഷിച്ചുകൊണ്ട് ചുറ്റിത്തിരിയുന്നു.
3.164.40
संतता गतिरेतस्य नैष तिष्ठति पाण्डव ।
आदायैव तु भूतानां तेजो विसृजते पुनः ॥ ३.१६४.४० ॥
ഇവന്റെ ഗതി തുടർച്ചയാണ്; പാണ്ഡവാ! ഇവൻ ഒരിക്കലും നിൽക്കുന്നില്ല. ജീവികളുടെ തേജസ്സ് എടുത്തിട്ടും അവൻ അത് വീണ്ടും വിടുന്നു.
3.164.41
विभजन्सर्वभूतानामायुः कर्म च भारत ।
अहोरात्रं कलाः काष्ठाः सृजत्येष सदा विभुः ॥ ३.१६४.४१ ॥
ഭാരതാ! സകലജീവികൾക്കും ആയുസ്സും കർമ്മവും വിഭജിച്ചുകൊടുത്തുകൊണ്ട്, ഈ സർവവ്യാപിയായ പ്രഭു എപ്പോഴും പകലും രാത്രിയും കലകളും കാഷ്ഠകളും സൃഷ്ടിക്കുന്നു.