Mahābhārata · Adhyāya 3.168
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.168.1
यथागतं गते शक्रे भ्रातृभिः सह संगतः ।
कृष्णया चैव बीभत्सुर्धर्मराजमपूजयत् ॥ ३.१६८.१ ॥
Cuando Indra se marchó por donde había venido, Bībhatsu (Arjuna), reunido con sus hermanos y con Kṛṣṇā, honró al rey de la justicia (Yudhiṣṭhira).
3.168.2
अभिवादयमानं तं मूर्ध्न्युपाघ्राय पाण्डवम् ।
हर्षगद्गदया वाचा प्रहृष्टोऽर्जुनमब्रवीत् ॥ ३.१६८.२ ॥
Besando la cabeza de aquel Pāṇḍava que se inclinaba ante él, lleno de alegría, con voz entrecortada de emoción, le habló a Arjuna.
3.168.3
कथमर्जुन कालोऽयं स्वर्गे रव्यतिगतस्तव ।
कथं चास्त्राण्यवाप्तानि देवराजश्च तोषितः ॥ ३.१६८.३ ॥
Arjuna, ¿cómo transcurrió este tiempo para ti en el cielo? ¿Cómo obtuviste las armas y cómo complaciste al rey de los dioses?
3.168.4
सम्यग्वा ते गृहीतानि कच्चिदस्त्राणि पाण्डव ।
कच्चित्सुराधिपः प्रीतो रुद्रश्चास्त्राण्यदात्तव ॥ ३.१६८.४ ॥
Pāṇḍava, ¿has tomado bien las armas? ¿Quedó complacido el señor de los dioses, y te dio Rudra sus armas?
3.168.5
यथा दृष्टश्च ते शक्रो भगवान्वा पिनाकधृत् ।
यथैवास्त्राण्यवाप्तानि यथैवाराधिताश्च ते ॥ ३.१६८.५ ॥
Cómo viste a Śakra (Indra) o al venerable portador del arco Pināka (Śiva), cómo obtuviste las armas y cómo los propiciaste.
3.168.6
यथोक्तवांस्त्वां भगवाञ्शतक्रतुररिंदम ।
कृतप्रियस्त्वयाऽस्मीति तस्य ते किं प्रियं कृतम् ॥ ३.१६८.६ ॥
Oh domador de enemigos, el venerable Śatakratu (Indra) te dijo: «Me has hecho un favor». ¿Qué favor le hiciste?
3.168.7
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं विस्तरेण महाद्युते ।
यथा तुष्टो महादेवो देवराजस्तथाऽनघ ॥ ३.१६८.७ ॥
Deseo oír esto con detalle, oh radiante, cómo se complacieron Mahādeva y el rey de los dioses, oh sin pecado.
3.168.8
यच्चापि वज्रपाणेस्तु प्रियं कृतमरिंदम ।
एतदाख्याहि मे सर्वमखिलेन धनंजय ॥ ३.१६८.८ ॥
Y cuéntame por completo todo el favor que hizo Indra, el portador del rayo, oh vencedor de enemigos, oh Dhanaṃjaya.
3.168.9
शृणु हन्त महाराज विधिना येन दृष्टवान् ।
शतक्रतुमहं देवं भगवन्तं च शंकरम् ॥ ३.१६८.९ ॥
Escucha, oh gran rey, cómo vi según el rito a Indra, el de los cien sacrificios, y al bienaventurado Śaṅkara.
3.168.10
विद्यामधीत्य तां राजंस्त्वयोक्तामरिमर्दन ।
भवता च समादिष्टस्तपसे प्रस्थितो वनम् ॥ ३.१६८.१० ॥
Habiendo estudiado aquel saber que tú enseñaste, oh rey, oh aplastador de enemigos, e instruido por ti, partí al bosque para la penitencia.
3.168.11
भृगुतुन्दमथो गत्वा काम्यकादास्थितस्तपः ।
एकरात्रोषितः कंचिदपश्यं ब्राह्मणं पथि ॥ ३.१६८.११ ॥
Entonces, habiendo ido a Bhṛgutuṅga y emprendido la austeridad desde Kāmyaka, tras pasar una noche vi a un brahmán en el camino.
3.168.12
स मामपृच्छत्कौन्तेय क्वासि गन्ता ब्रवीहि मे ।
तस्मा अवितथं सर्वमब्रवं कुरुनन्दन ॥ ३.१६८.१२ ॥
Él me preguntó, oh hijo de Kuntī: '¿A dónde vas? Dímelo.' Entonces, oh alegría de los Kurus, le conté todo con verdad.
3.168.13
स तथ्यं मम तच्छ्रुत्वा ब्राह्मणो राजसत्तम ।
अपूजयत मां राजन्प्रीतिमांश्चाभवन्मयि ॥ ३.१६८.१३ ॥
Habiendo escuchado mi verdadero relato, aquel brahmán, oh mejor de los reyes, me honró, y, oh rey, se complació en mí.
3.168.14
ततो मामब्रवीत्प्रीतस्तप आतिष्ठ भारत ।
तपस्वी नचिरेण त्वं द्रक्ष्यसे विबुधाधिषम् ॥ ३.१६८.१४ ॥
Entonces, complacido, me dijo: «Emprende austeridades, oh Bhārata; hecho asceta, pronto verás al señor de los dioses».
3.168.15
ततोऽहं वचनात्तस्य गिरिमारुह्य शैशिरम् ।
तपोऽतप्यं महाराज मासं मूलफलाशनः ॥ ३.१६८.१५ ॥
Entonces, por su palabra, subí a aquella montaña nevada y, oh gran rey, durante un mes practiqué austeridades, comiendo raíces y frutos.
3.168.16
द्वितीयश्चापि मे मासो जलं भक्षयतो गतः ।
निराहारस्तृतीयेऽथ मासे पाण्डवनन्दन ॥ ३.१६८.१६ ॥
También mi segundo mes transcurrió bebiendo solo agua; y luego, en el tercer mes, oh hijo de Pāṇḍu, permanecí sin alimento.
3.168.17
ऊर्ध्वबाहुश्चतुर्थं तु मासमस्मि स्थितस्तदा ।
न च मे हीयते प्राणस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ३.१६८.१७ ॥
En el cuarto mes, sin embargo, me quedé de pie con los brazos en alto; pero mi aliento vital no menguó, y aquello pareció maravilloso.
3.168.18
पञ्चमे त्वथ संप्राप्ते प्रथमे दिवसे गते ।
वराहसंस्थितं भूतं मत्समीपं समागमत् ॥ ३.१६८.१८ ॥
Cuando llegó el quinto mes y había pasado el primer día, un ser con forma de jabalí se acercó a mí.
3.168.19
निघ्नन्प्रोथेन पृथिवीं विलिखंश्चरणैरपि ।
संमार्जञ्जठरेणोर्वीं विवर्तंश्च मुहुर्मुहुः ॥ ३.१६८.१९ ॥
Golpeando la tierra con el hocico, arañándola con las patas, barriendo el suelo con el vientre, revolcándose una y otra vez.
3.168.20
अनु तस्यापरं भूतं महत्कैरातसंस्थितम् ।
धनुर्बाणासिमत्प्राप्तं स्त्रीगणानुगतं तदा ॥ ३.१६८.२० ॥
Tras él llegó otro gran ser, de pie con forma de Kirāta, portando arco, flechas y espada, acompañado entonces por un grupo de mujeres.
3.168.21
ततोऽहं धनुरादाय तथाऽक्षय्ये महेषुधी ।
अताडयं शरेणाथ तद्भूतं रोमहर्षणम् ॥ ३.१६८.२१ ॥
Entonces tomé el arco y, con dos grandes carcajs inagotables, golpeé con una flecha a aquel ser que erizaba el cabello.
3.168.22
युपत्तं किरातस्तु विकृष्य बलवद्धनुः ।
अभ्याजघ्ने दृढतरं कम्पयन्निव मेदिनीम् ॥ ३.१६८.२२ ॥
Pero el Kirāta, tensando su poderoso arco, me golpeó con gran firmeza, como si sacudiera la tierra.
3.168.23
सतु मामब्रवीद्राजन्मम पूर्वपरिग्रहः ।
मृगयाधर्ममुत्सृज्य किमर्थं ताडितस्त्वया ॥ ३.१६८.२३ ॥
Él me dijo: "¡Oh rey! Esta era mi presa por derecho previo. Abandonando la ley de la caza, ¿por qué me has golpeado?"
3.168.24
एष ते निशितैर्बाणैर्दर्पं हन्मि स्थिरो भव ।
संघर्षवान्महाकायस्ततो मामभ्यधावत ॥ ३.१६८.२४ ॥
"Mira, con flechas afiladas destruiré tu orgullo; mantente firme." Entonces aquel de gran cuerpo, lleno de furia, se abalanzó sobre mí.
3.168.25
ततो गिरिमिवात्यर्थमावृणोन्मां महाशरैः ।
तं चाहं शरवर्षेण महता समवाकिरम् ॥ ३.१६८.२५ ॥
Entonces me cubrió por completo con grandes flechas, como una montaña. Y yo lo cubrí con una gran lluvia de flechas.
3.168.26
ततः शरैर्दीप्तमुखैर्यन्त्रितैरनु यन्त्रितैः ।
प्रत्यविध्यमहं तं तु वज्रैरिव शिलोच्चयम् ॥ ३.१६८.२६ ॥
Entonces lo herí con flechas de puntas ardientes, controladas y que se seguían unas a otras, como se golpea un montón de rocas con rayos.
3.168.27
तस्य तच्छतधा रूपमभवच्च सहस्रधा ।
तानि चास्य शरीराणि शरैरहमताडयम् ॥ ३.१६८.२७ ॥
Su forma se multiplicó por cien y por mil, y yo golpeé aquellos cuerpos suyos con flechas.
3.168.28
पुनस्तानि शरीराणि एकीभूतानि भारत ।
अदृश्यन्त महाराज तान्यहं व्यधमं पुनः ॥ ३.१६८.२८ ॥
Oh Bhārata, aquellos cuerpos volvieron a aparecer como uno solo. Oh gran rey, los derribé de nuevo.
3.168.29
अणुर्बृहच्छिरा भूत्वा बृहच्चाणुशिराः पुनः ।
एकीभूतस्तदा राजन्सोऽभ्यवर्तत मां युधि ॥ ३.१६८.२९ ॥
Haciéndose pequeño con cabeza grande y grande con cabeza pequeña, oh rey, entonces se volvió uno de nuevo y avanzó hacia mí en la batalla.
3.168.30
यदाऽभिभवितुं बाणैर्न च शक्नोमि तं रणे ।
ततो महास्त्रमातिष्ठं वायव्यं भरतर्षभ ॥ ३.१६८.३० ॥
Cuando no pude vencerlo con flechas en la batalla, entonces, oh toro de los Bharatas, empuñé el gran arma llamada Vāyavya.
3.168.31
न चैनमशकं हन्तुं तदद्भुतमिवाभवत् ।
तस्मिन्प्रतिहते चास्त्रे विस्मयो मे महानभूत् ॥ ३.१६८.३१ ॥
No pude matarlo; aquello pareció algo prodigioso. Cuando aquella arma fue repelida, me invadió un gran asombro.
3.168.32
तत्रापि च महाराज सविशेषमहं ततः ।
अस्त्रपूगेन महता रणे भूतमवाकिरम् ॥ ३.१६८.३२ ॥
También allí, gran rey, entonces lo cubrí especialmente, en la batalla, con una gran multitud de armas.
3.168.33
स्थूणाकर्णमथो जालं शरवर्षं शरोल्वणम् ।
शलभास्त्रमश्मवर्षं समास्थायाहमभ्ययाम् ॥ ३.१६८.३३ ॥
Tomando el Sthūṇākarṇa, luego una red, una lluvia de flechas feroz con saetas, el arma Śalabha y una lluvia de piedras, avancé.
3.168.34
जग्रास प्रसभं तानि सर्वाण्यस्त्राणि मे नृप ।
तेषु सर्वेषु जग्धेषु ब्रह्मास्त्रं महदादिशम् ॥ ३.१६८.३४ ॥
Oh rey, aquello devoró por la fuerza todas mis armas. Cuando todas ellas fueron devoradas, lancé el gran arma Brahmā.
3.168.35
ततः प्रज्वलितैर्बाणैः सर्वतश्चोपचीयत ।
उपचीयमानश्च तदा महास्त्रेण व्यवर्धत ॥ ३.१६८.३५ ॥
Entonces, por todos lados, fue colmado de flechas ardientes; y mientras se colmaba, creció por el gran arma.
3.168.36
ततः संतापिता लोका मत्प्रसूतेन तेजसा ।
क्षणएन हि दिशः स्वं च सर्वतो हि विदीपितं ॥ ३.१६८.३६ ॥
Entonces los mundos fueron abrasados por el resplandor nacido de mí; en un instante las regiones y yo mismo fuimos incendiados por todos lados.
3.168.37
तदप्यस्त्रं महातेजाः क्षणेनैव व्यशामयत् ।
ब्र्हमास्त्रे तु हते राजन्भयं मां महदाविशत् ॥ ३.१६८.३७ ॥
Aquel de gran esplendor apaciguó también aquella arma en un instante. Pero cuando el arma de Brahmā fue golpeada, oh rey, un gran temor entró en mí.
3.168.38
ततोऽहं धनुरादाय तथाऽक्षय्ये महेषुधी ।
सहसाऽभ्यहनं भूतं तान्यप्यस्त्राण्यभक्षयत् ॥ ३.१६८.३८ ॥
Entonces tomé mi arco, y asimismo dos grandes carcajes inagotables, y de repente golpeé a aquel espíritu. Él devoró también aquellas armas.
3.168.39
एतेष्वस्त्रेषु भूतेन भक्षितेष्वायुधेषु च ।
मम तस् च भूतस्य बाहुयुद्धमवर्तत ॥ ३.१६८.३९ ॥
Cuando aquel espíritu devoró estas armas y pertrechos, se produjo un combate cuerpo a cuerpo entre él y yo.
3.168.40
व्यायामं मुष्टिभिः कृत्वा तलैरभिसमाहतौ ।
अपायच्च तद्भूतमहं चापातयं महीम् ॥ ३.१६८.४० ॥
Esforzándome con los puños y golpeándonos con las palmas, hice caer a aquel espíritu, y lo derribé al suelo.
3.168.41
ततः प्रहस्य तद्भूतं तत्रैवान्तरधीयत ।
सह स्त्रीभिर्महाराज पश्यतो मेऽद्भुतोपमम् ॥ ३.१६८.४१ ॥
Entonces aquel espíritu, riendo, desapareció allí mismo junto con las mujeres, oh gran rey, mientras yo miraba: algo maravilloso de ver.
3.168.42
मुख्यं कृत्वा स भगवांस्ततोऽन्यद्रूपमात्मनः ।
दिव्यमेव महाराज वरानोऽद्भुतमम्बरम् ॥ ३.१६८.४२ ॥
Entonces aquel bienaventurado, dejando su forma principal, oh gran rey, tomó otra forma divina y se puso una vestidura excelente y maravillosa.
3.168.43
हित्वा किरातरूपं च भगवांस्त्रिदशेश्वरः ।
स्वरूपं दिव्यमास्थाय तस्यौ महेश्वरः ॥ ३.१६८.४३ ॥
Habiendo abandonado la forma de cazador, el bienaventurado señor de los tridaśa, adoptó su forma divina y se erigió como el Gran Señor.
3.168.44
सोऽदृश्यत ततः साक्षाद्भगवान्गोवृषध्वजः ।
धनुर्गृह्यतदा पाणौ बहुरूपः पिनाकधृत् ॥ ३.१६८.४४ ॥
Entonces el bienaventurado de estandarte toro se mostró en persona, con el arco en la mano, de muchas formas, portador del Pināka.
3.168.45
स मामभ्येत्य समरे तथैवाभिमुखं स्थितम् ।
शूलपाणिरथोवाच तुष्टोस्मीति परंतप ॥ ३.१६८.४५ ॥
Se acercó a mí, que estaba frente a él en la batalla, y el portador del tridente dijo: «Oh abrasador de enemigos, estoy complacido».
3.168.46
ततस्तद्धनुरादाय तूणौ चाक्षय्यसायकौ ।
प्रादान्ममैव भगवान्वरयस्वेति चाब्रवीत् ॥ ३.१६८.४६ ॥
Entonces tomó aquel arco y los dos carcajes de flechas inagotables, me los entregó y el bienaventurado dijo: «Pide un don».
3.168.47
तुष्टोस्मि तव कौन्तेय ब्रूहि किं करवाणि ते ।
मनोगतं वीर यत्ते तद्ब्रूहि वितराम्यहम्।
अमरत्वमपाहाय ब्रूहि यत्ते मनोगतम् ॥ ३.१६८.४७ ॥
«Hijo de Kuntī, estoy complacido contigo. Dime, ¿qué haré por ti? Héroe, di lo que hay en tu mente, te lo concederé. Dejando de lado la inmortalidad, di lo que hay en tu mente.»
3.168.48
ततः प्राञ्डलिरेवाहमस्त्रेषु कृतमानसः ।
प्रणम्य शिरसा शर्वं ततो वचनमाददे ॥ ३.१६८.४८ ॥
Entonces yo, con la mente puesta en las armas, uní las palmas, incliné la cabeza ante Śarva y comencé a hablar.
3.168.49
भगवानमे प्रसन्नश्चेदीप्सितोऽयं वरो मम ।
अस्त्राणीच्छाम्यहं ज्ञातुं यानि देवेषु कानिचित् ॥ ३.१६८.४९ ॥
Si el bienaventurado está complacido conmigo, este es el favor que deseo: quiero conocer cuantas armas tienen los dioses.
3.168.50
ददानीत्येव भगवानब्रवीत्र्यम्बकश्च माम् ।
रौद्रमस्त्रं मदीयं त्वामुपस्थास्यति पाण्डव ॥ ३.१६८.५० ॥
"Te lo daré", me dijo el bienaventurado Tryambaka. Oh Pāṇḍava, mi arma terrible se presentará ante ti.
3.168.51
प्रददौ च मम प्रीतः सोऽस्त्रं पाशुपतं प्रभुः ।
उवाच च महादेवो दत्त्वा मेऽस्त्रं सनातनम् ॥ ३.१६८.५१ ॥
Complacido, aquel señor me dio el arma Pāśupata; y Mahādeva, habiéndome dado esta arma eterna, habló.
3.168.52
न प्रयोज्यंभवेदेतन्मानुषेषु कथंचन ।
जगद्विनिर्दहेदेवमल्पतेजसि पातितम् ॥ ३.१६८.५२ ॥
Este arma nunca debe usarse contra los hombres de ninguna manera: si se lanza contra alguien de poco poder, quemaría por completo el mundo.
3.168.53
पीड्यमानन बलवत्प्रयोज्यंस्याद्धनंजय ।
अस्त्राणां प्रतिघाते च सर्वथैव प्रयोजयेः ॥ ३.१६८.५३ ॥
Oh Dhanaṃjaya, debe usarse solo cuando te oprima un enemigo poderoso; y cuando se contrarresten las armas, debes emplearla por completo.
3.168.54
ततोऽप्रतिहतं दिव्यं सर्वास्त्रप्रतिषेधनम् ।
मूर्तिमन्मे स्थितं पार्श्वे प्रसन्ने गोवृषध्वजे ॥ ३.१६८.५४ ॥
Entonces, estando complacido el de la bandera del toro, aquella arma divina, invencible, que repele todas las armas, se presentó encarnada a mi lado.
3.168.55
उत्सादनममित्राणां परसेनानिकर्तनम् ।
दुरासदं दुष्प्रसहं सुरदानवराक्षसैः ॥ ३.१६८.५५ ॥
Aniquilador de enemigos, que corta el ejército enemigo, inaccesible e insoportable incluso para dioses, dānavas y rākṣasas.
3.168.56
अनुज्ञातस्त्वहं तेन तत्रैव समुपाविशम् ।
प्रेक्षतश्चैवमे देवस्तत्रैवान्तरधीयत ॥ ३.१६८.५६ ॥
Habiendo recibido su permiso, me senté allí mismo. Mientras me miraba, el dios desapareció allí mismo.