Mahābhārata · Adhyāya 3.169
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.169.1
ततस्तामवसं प्रीतो रजनीं तत्र भारत ।
प्रसादाद्देवदेवस्यत्र्यम्बकस्य महात्मनः ॥ ३.१६९.१ ॥
Arjuna dijo: Oh Bhārata, entonces, complacido, pasé allí aquella noche, por la gracia del dios de los dioses, el magnánimo Tryambaka (Śiva).
3.169.2
व्युषितो रजनीं चाहंकृत्वापौर्वाह्णिकीः क्रियाः ।
अपश्यं तं द्विजश्रेष्ठं दृष्टवानस्मि यं पुरा ॥ ३.१६९.२ ॥
Habiendo pasado la noche y realizado los ritos de la mañana, vi a aquel mejor de los brahmanes a quien había visto antes.
3.169.3
तस्मै चाहं यथावृत्तं सर्वमेव न्यवेदयम् ।
भगवन्तं महादेवं समेतोस्मीति भारत ॥ ३.१६९.३ ॥
Y le relaté todo tal como había ocurrido: que, oh Bhārata, me había encontrado con el bienaventurado Mahādeva.
3.169.4
स मामुवाच राजेन्द्र प्रीयमाणो द्विजोत्तमः ।
दृष्टस्त्वया महादेवो यथा नान्येन केनचित् ॥ ३.१६९.४ ॥
Él, complacido, me dijo: Oh señor de reyes, has visto a Mahādeva como no lo ha visto nadie más.
3.169.5
समेतं लोकपालैस्तु सर्वैर्वैवस्वतादिभिः ।
द्रष्टास्यनघ देवेन्द्रं स च तेऽस्त्राणि दास्यति ॥ ३.१६९.५ ॥
Oh intachable, verás al señor de los dioses, Indra, reunido con todos los guardianes del mundo, comenzando por Vaivasvata; y él te dará armas.
3.169.6
एवमुक्त्वा स मां राजन्नाश्लिष्य च पुनः पुनः ।
अगच्छत्स यथाकामं ब्राह्मणः सूर्यसन्निभः ॥ ३.१६९.६ ॥
Habiendo hablado así, oh rey, aquel brahmán, resplandeciente como el sol, me abrazó una y otra vez, y se marchó como quiso.
3.169.7
अथापराह्णे तस्याह्नः प्रावात्पुण्यः समीरणः ।
पुनर्नवमिमं लोकं कुर्वन्निव सपत्नहन् ॥ ३.१६९.७ ॥
Entonces, por la tarde de aquel día, sopló un viento puro, como si renovara este mundo de nuevo, oh matador de enemigos.
3.169.8
दिव्यानि चैव माल्यानि सुगन्धीनि नवानि च ।
शैशिरस्य गिरे पादे प्रादुरासन्समीपतः ॥ ३.१६९.८ ॥
Guirnaldas divinas, fragantes y frescas también aparecieron cerca, al pie de la montaña Śaiśira.
3.169.9
वादित्राणिच दिव्यानि सुघोषाणि समन्ततः ।
स्तुतयश्चेन्द्रसंयुक्ता अश्रूयन्त मनोहराः ॥ ३.१६९.९ ॥
Instrumentos divinos de dulces sonidos resonaron por todas partes, y se oyeron himnos encantadores relacionados con Indra.
3.169.10
गणाश्चाप्सरसां तत्रगन्धर्वाणां तथैव च ।
पुरस्ताद्देवदेवस्य जगुर्गीतानि सर्वशः ॥ ३.१६९.१० ॥
Allí también las huestes de apsarás y asimismo de gandharvas cantaron canciones por completo ante el dios de los dioses.
3.169.11
मरुतां च गणास्तत्र देवयानैरुपागमन् ।
महेन्द्रानुचरा ये च देवसद्मनिवासिनः ॥ ३.१६९.११ ॥
Allí también llegaron las huestes de los Maruts en carros divinos, los servidores de Mahendra y los que habitan en la morada de los dioses.
3.169.12
ततो मरुत्वानहरिभिर्युक्तैर्वाहैः स्वलंकृतैः ।
शचीसहायस्तत्रायात्सह सर्वैस्तदाऽमरैः ॥ ३.१६९.१२ ॥
Entonces Indra, señor de los Maruts, llegó allí en sus carros bien adornados uncidos a corceles leonados, acompañado por Śacī, junto con todos los inmortales.
3.169.13
एतस्मिन्नैव काले तु कुबेरो नरवाहनः ।
दर्शयामास मां राजँल्लक्ष्म्या परमया युतः ॥ ३.१६९.१३ ॥
En ese mismo momento Kubera, cuyo vehículo es un hombre, se me mostró, dotado de suprema majestad, oh rey.
3.169.14
दक्षिणस्यां दिशि यमं प्रत्यपश्यं व्यस्थितम् ।
वरुणं देवराजं च यथास्थानमवस्थितम् ॥ ३.१६९.१४ ॥
En la dirección sur vi a Yama de pie, y vi también a Varuṇa y al rey de los dioses, Indra, cada uno en su lugar.
3.169.15
ते मामूचुर्महाराज सान्त्वयित्वा सुरर्षभाः ।
सव्यसाचिन्निरीक्षास्माँल्लोकपालानवस्थितान् ॥ ३.१६९.१५ ॥
Aquellos toros entre los dioses, consolándome, dijeron: "Gran rey, Savyasācin, contémplanos a nosotros, los guardianes de los mundos, de pie aquí."
3.169.16
सुरकार्यार्थसिद्ध्यर्थं दृष्टवानसि शंकरम् ।
अस्मत्तोऽपि गृहाण त्वमस्त्राणीति समन्ततः ॥ ३.१६९.१६ ॥
Para el cumplimiento de la tarea de los dioses has visto a Śaṃkara; ahora toma también armas de nosotros, por todos lados.
3.169.17
ततोऽहं प्रयतो भूत्वा प्रणिपत्य सुरर्षभान् ।
प्रत्यगृह्णां तदाऽस्त्राणि महान्ति विविधानि च ॥ ३.१६९.१७ ॥
Entonces, dominado y reverente, me incliné ante aquellos toros entre los dioses y recibí las grandes y variadas armas.
3.169.18
गृहीतास्त्रस्ततो देवैरनुज्ञातोस्मि भारत ।
अथ देवा ययुः सर्वेयथागतमरिंदम ॥ ३.१६९.१८ ॥
Habiendo recibido las armas, los dioses me dieron su permiso, oh Bhārata; luego todos los dioses se marcharon por donde habían venido, oh domador de enemigos.
3.169.19
मघवानपि मां देवो रथमारोप्य सुप्रभम् ।
उवाच भगवान्वाक्यं स्मयन्निव महायशाः ॥ ३.१६९.१९ ॥
También Indra, el dios generoso, me subió a su carro resplandeciente y, sonriendo, el venerable de gran renombre pronunció estas palabras.
3.169.20
पुरैवागमनादस्माद्वेदाहं त्वां धनंजय ।
अतः परं त्वहं वै त्वां दर्शये भरत्रषभ ॥ ३.१६९.२० ॥
Dhanaṃjaya, incluso antes de tu llegada aquí te conocía; pero de ahora en adelante, oh toro de los Bharatas, te mostraré (las armas divinas).
3.169.21
त्वया हि तीर्थेषु पुरा समाप्लावः कृतोऽसकृत् ।
तपश्चेदं महत्त्प्तं स्वर्गं गन्तासि पाण्डव ॥ ३.१६९.२१ ॥
En verdad, oh Pāṇḍava, en el pasado te bañaste repetidas veces en los vados sagrados y practicaste esta gran austeridad; irás al cielo.
3.169.22
भूयश्चैव च तप्तव्यं तपश्चरणमुत्तमम् ।
दुश्चरं घोरमस्त्राणां तपोबलकरं तव ॥ ३.१६९.२२ ॥
Otra vez debes practicar la austeridad suprema, difícil y terrible, que aumentará el poder de tus armas y de tu austeridad.
3.169.23
स्वर्गस्त्ववश्यं गन्तव्यस्त्वया शत्रुनिषूदन ।
मातलिर्मन्नियोगात्त्वां त्रिदिवं प्रापयिष्यति ॥ ३.१६९.२३ ॥
Al cielo debes ciertamente ir, oh destructor de enemigos; por mi mandato, Mātali te llevará a los tres cielos.
3.169.24
विदितस्त्वंहि देवानां मुनीनां च महात्मनाम् ।
इहस्थः पाण्डवश्रेष्ठ तपः कुर्वन्सुदुष्करम् ॥ ३.१६९.२४ ॥
En verdad eres conocido por los dioses y por los sabios de gran alma, oh mejor de los Pāṇḍavas, pues permaneces aquí practicando una austeridad sumamente difícil.
3.169.25
ततोऽहमब्रुवं शक्रं प्रसीद भगवन्मम ।
आचार्यं वरयेऽहं त्वामस्त्रार्थं त्रिदशेश्वर ॥ ३.१६९.२५ ॥
Entonces dije a Śakra: "Sé propicio conmigo, oh venerable. Oh señor de los treinta dioses, te elijo como mi maestro en la ciencia de las armas."
3.169.26
क्रूरकर्माऽस्त्रवित्तात भविष्यसि परंतप ।
यदर्थमस्त्राणीप्सुस्त्वं तं कामं पाण्डवाप्नुहि ॥ ३.१६९.२६ ॥
Oh abrasador de enemigos, querido hijo, serás un ejecutor de hechos feroces y conocedor de las armas. Obtén, oh Pāṇḍava, el deseo por el cual buscas las armas.
3.169.27
ततोऽहमब्रुवं नाहं दिव्यान्यस्त्राणि शत्रुहन् ।
मानुषेषु प्रयोक्ष्यामि विनाऽस्त्रप्रतिघातनात् ॥ ३.१६९.२७ ॥
Entonces dije: "No emplearé las armas divinas contra los hombres, oh matador de enemigos, salvo para contrarrestar un arma con otra."
3.169.28
तानि दिव्यानि मेऽस्त्राणि प्रयच्छ विबुधाधिप ।
लेकांश्चास्त्रजितान्पश्चाल्लभेयं सुरपुङ्गव ॥ ३.१६९.२८ ॥
Oh señor de los dioses, concédeme esas armas divinas. Oh mejor de los dioses, después que también pueda obtener los mundos conquistados por las armas.
3.169.29
परीक्षार्थं मयैतत्ते वाक्यमुक्तं धनंजय ।
ममात्मजस्य वचनं सूपपन्नमिदं तव ॥ ३.१६९.२९ ॥
Oh Dhanañjaya, dije estas palabras solo como prueba. Tus palabras, propias de un hijo como el mío, son del todo apropiadas.
3.169.30
शिक्ष मे भवनं गत्वासर्वाण्यस्त्राणि भारत ।
वायोरग्नेर्वसुभ्योऽपि वरुणात्समरुद्गणात् ॥ ३.१६९.३० ॥
Oh descendiente de Bharata, ve a mi morada y aprende todas las armas, de Vāyu, de Agni, también de los Vasus, de Varuṇa y de la multitud de los Marutas.
3.169.31
साध्यं पैतामहं चैव गन्धर्वोरगरक्षसाम् ।
वैष्णवानि च सर्वाणि नैर्ऋतानि तथैव च ॥ ३.१६९.३१ ॥
Las armas de los Sādhyas, del abuelo Brahmā, de los Gandharvas, las serpientes y los rākṣasas, todas las de Viṣṇu, y asimismo las de Nirṛti.
3.169.32
मद्गतानि च जानीहि सर्वास्त्राणि कुरूद्वह ।
एवमुक्त्वा तु मां शक्रस्तत्रैवान्तरधीयत ॥ ३.१६९.३२ ॥
Sabe, oh mejor de los Kurus, que todas las armas residen en mí. Habiendo dicho esto, Śakra desapareció allí mismo.
3.169.33
अथापश्यं हरियुजं रथमैन्द्रमुपस्थितम् ।
दिव्यं मायामयं पुण्यं यत्तं मातलिना नृप ॥ ३.१६९.३३ ॥
Entonces, oh rey, vi cerca un carro de Indra, divino, hecho de maya y sagrado, uncido a corceles verdes, que Mātali había enganchado.
3.169.34
लोकपालेषु यातेषु मामुवाचाथ मातलिः ।
द्रष्टुमिच्छति शक्रस्त्वां देवराजो महाद्युते ॥ ३.१६९.३४ ॥
Cuando los guardianes del mundo se hubieron marchado, Mātali me dijo: oh de gran resplandor, Śakra, rey de los dioses, desea verte.
3.169.35
संसिद्धस्त्वं महाबाहो कुरु कार्यमनुत्तमम् ।
पश्य पुण्यकृतां लोकान्सशरीरो दिवं व्रज ॥ ३.१६९.३५ ॥
Estás perfeccionado, oh de brazos poderosos; cumple la tarea suprema. Contempla los mundos de los que hicieron méritos, y ve al cielo con tu propio cuerpo.
3.169.36
देवराजः सहस्राक्षस्त्वां दिदृक्षति भारत ।
इत्युक्तोऽहं मातलिना गिरिमामन्त्र्य शैशिरम् ॥ ३.१६९.३६ ॥
Oh descendiente de Bharata, el rey de los dioses, Indra de los mil ojos, desea verte. Así interpelado por Mātali, me despedí de la montaña nevada.
3.169.37
प्रदक्षिणमुपावृत्य समारोहं रथोत्तमम् ।
चोदयामास स हयान्मनोमारुतरंहसः ॥ ३.१६९.३७ ॥
Girándose hacia la derecha, subió al excelente carro y azuzó a los caballos, veloces como la mente y el viento.
3.169.38
मातलिर्हयतत्त्वज्ञो यथावद्भूरिदक्षिणः ।
अवैक्षत च मे वक्रृंस्तितस्याथ ससारथिः।
तथा भ्रान्ते रथे राजन्विस्मितश्चेदमब्रवीत् ॥ ३.१६९.३८ ॥
Mātali, conocedor de la naturaleza de los caballos, observó hábilmente su curso sinuoso, conmigo y con el auriga; y cuando el carro se tambaleó, oh rey, quedó asombrado y dijo esto.
3.169.39
अत्यद्भुतमिदं त्वद्यविचित्रं प्रतिभाति मे ।
यदास्थितो रथं दिव्यं पदान्न चलितः पदम् ॥ ३.१६९.३९ ॥
Hoy esto me parece sumamente asombroso y extraño: aunque has subido al carro divino, no te has movido ni un paso de tu sitio.
3.169.40
देवराजोऽपिहि मया नित्यमत्रोपलक्षितः ।
विचलन्प्रथमोत्पाते हयानां भरतर्षभ ॥ ३.१६९.४० ॥
En efecto, oh toro de los bharatas, yo mismo he visto siempre aquí al rey de los dioses, vacilando ante el primer presagio de los caballos.
3.169.41
त्वं पुनः स्थित एवात्ररथे भ्रान्ते कुरूद्वह ।
अतिशक्रमिदं सर्वं तवेति प्रतिभाति मे ॥ ३.१६९.४१ ॥
Oh jefe de los kurus, aunque el carro se tambaleó, tú volviste a mantenerte firme aquí; todo esto me parece tu poder, que supera incluso a Indra.
3.169.42
इत्युक्त्वाऽऽकाशमाविश्य मातलिर्विबुधालयान् ।
दर्शयामास मे राजन्विमानानि च भारत ॥ ३.१६९.४२ ॥
Dicho esto, Mātali entró en el cielo y me mostró, oh rey, oh Bhārata, las moradas de los dioses y sus mansiones celestiales.
3.169.43
स रथो हरिभिर्युक्तो ह्यूर्ध्वमाचक्रमे ततः ।
ऋषयो देवताश्चैव पूजयन्ति नरोत्तम ॥ ३.१६९.४३ ॥
Aquel carro, uncido con sus corceles, ascendió entonces; oh mejor de los hombres, los sabios y los dioses lo honraban.
3.169.44
ततः कामगमाँल्लोकानपश्यं वै सुरर्षिणाम् ।
गन्धर्वाप्सरसां चैव प्रभावममितौजसाम् ॥ ३.१६९.४४ ॥
Luego contemplé los mundos que van a voluntad, y el poder de los sabios divinos, los gandharvas y las apsarases, de esplendor sin límite.
3.169.45
नन्दनादीनि देवानां वनान्युपवनानि च ।
दर्शयामास मे शीघ्रं मातलिः शक्रसारथिः ॥ ३.१६९.४५ ॥
Mātali, el auriga de Śakra, me mostró rápidamente los bosques de los dioses, comenzando por Nandana, y sus jardines de recreo.
3.169.46
ततः शक्रस्य भवनमपश्यभमरावतीम् ।
दिव्यैः कामफलैर्वृक्षै रत्नैश्च समलंकृताम् ॥ ३.१६९.४६ ॥
Luego vi la morada de Śakra, Amarāvatī, adornada con árboles divinos que cumplen deseos y con joyas.
3.169.47
न तां भासयते सूर्यो न शीतोष्णे न च क्लमः ।
न बाधते तत्ररजस्तत्रास्ति न जरा नृप ॥ ३.१६९.४७ ॥
El sol no lo ilumina; no hay frío ni calor, ni fatiga; allí el polvo no molesta, y no hay vejez, oh rey.
3.169.48
न तत्रशोको दैन्यं वा वैवर्ण्यं चोपलक्ष्यते ।
दिवौकसां महाराज न ग्लानिररिमर्दन।
न क्रोधलोभौ तत्रास्तामशुबं वा विशांपते ॥ ३.१६९.४८ ॥
Allí, entre los moradores del cielo, no se percibe pena, ni aflicción, ni palidez; oh gran rey, oh destructor de enemigos, allí no hay abatimiento; ni ira ni codicia existían allí, ni nada inauspicioso, oh señor de los hombres.
3.169.49
नित्यं तुष्टाश् ते राजन्प्राणिनः सुरवेश्मनि ।
नित्यपुष्पफलास्तत्र पादपा हरितच्छदाः ॥ ३.१६९.४९ ॥
Oh rey, en la morada de los dioses todos los seres vivos están siempre contentos; allí los árboles siempre tienen flores y frutos y hojas verdes.
3.169.50
पुष्करिण्यश्च विविधाः पद्मसौगन्धिकायुताः ।
शीतस्तत्रववौ वायुः सुगन्धो वीजते शुभः ॥ ३.१६९.५० ॥
Allí hay diversos estanques llenos de loto y flores saugandhika; allí sopla una brisa fresca, fragante y agradable, como si abanicara.
3.169.51
सर्वरत्नविचित्रा च भूमिः पुष्पविभूषिता ।
मृगद्विजाश्च बहवो रुचिरा मधुरस्वराः।
विमानगामिनश्चात्रदृश्यन्ते बहवोऽमराः ॥ ३.१६९.५१ ॥
El suelo allí está adornado con toda clase de joyas y decorado con flores; hay muchos ciervos y aves de hermosa y dulce voz, y se ven muchos inmortales que se desplazan en carros aéreos.
3.169.52
ततोऽपश्यं वसून्रुद्रान्साध्यांश्च समरुद्गणान् ।
आदित्यानश्विनौ चैव तान्सर्वान्प्रत्यपूजयम् ॥ ३.१६९.५२ ॥
Entonces vi a los Vasus, los Rudras, los Sādhyas, los Ādityas junto con la hueste de los Marutas, y a los dos Aśvins; y a todos ellos los honré a mi vez.
3.169.53
ते मां वीर्येण यशसा तेजसा च बलेन च ।
अस्त्रैश्चाप्यन्वजानन्त संग्रामे विजयेन च ॥ ३.१६९.५३ ॥
Ellos me reconocieron por mi valor, mi fama, mi esplendor, mi fuerza, mis armas y mi victoria en la batalla.
3.169.54
प्रविश्य तां पुरीं दिव्यां देवगन्धर्वपूजिताम् ।
देवराजं सहस्राक्षमुपातिष्ठं कृताञ्जलिः ॥ ३.१६९.५४ ॥
Tras entrar en aquella ciudad divina, honrada por dioses y gandharvas, me acerqué al rey de los dioses, el de los mil ojos, con las manos juntas.
3.169.55
ददावर्धासनं प्रीतः शक्रो मे ददतांवरः ।
बहुमानाच्च गात्राणि पस्पर्श मम वासवः ॥ ३.१६९.५५ ॥
Complacido, Śakra, el mejor de los dadores, me cedió la mitad de su asiento; y con gran respeto Vāsava tocó mis miembros.
3.169.56
तत्राहं देवगन्धर्वैः सहितो भूरिदक्षिणैः ।
अस्त्रार्तमवसं स्वर्गे शिक्षाणोऽस्त्राणि भारत ॥ ३.१६९.५६ ॥
Allí viví en el cielo, junto a dioses y gandharvas de generosas dádivas, buscando armas y aprendiendo los astras, oh Bhārata.
3.169.57
विश्वावसोश्च वै पुत्रश्चित्रसेनोऽभवत्सखा ।
स च गान्धर्वमखिलं ग्राहयामास मां नृप ॥ ३.१६९.५७ ॥
Citrasena, hijo de Viśvāvasu, se convirtió en mi amigo, y él, oh rey, me hizo aprender todo el arte de los gandharvas.
3.169.58
तत्राहमवसं राजन्गृहीतास्त्रः सुपूजितः ।
सुखं शक्रस् भवने सर्वकामसमन्वितः ॥ ३.१६९.५८ ॥
Allí, oh rey, habiendo recibido las armas y siendo muy honrado, viví feliz en la morada de Śakra, colmado de todos mis deseos.
3.169.59
शृण्वन्वै गीतशब्दं च तूर्यशब्दं च पुष्कलम् ।
पश्यंश्चाप्सरसः श्रेष्ठा नृत्यन्तीर्भरतर्षभ ॥ ३.१६९.५९ ॥
Escuchando el sonido del canto y el abundante sonido de los instrumentos, y contemplando a las mejores apsarases danzando, oh toro de los Bharatas, allí viví.
3.169.60
तत्सर्वमनवज्ञाय तथ्यं विज्ञाय भारत ।
अत्यर्थं प्रतिगृह्याहमस्त्रेष्वेव व्यवस्थितः ॥ ३.१६९.६० ॥
Sin desdeñar todo aquello, comprendiendo la verdad, oh Bhārata, habiéndolo recibido con gran aprecio, permanecí fijo solo en las armas.
3.169.61
ततोऽतुष्यत्सहस्राक्षस्तेन कामेन मे विभुः ।
एवं मे वसतो राजन्नेष कालोऽत्यगाद्दिवि ॥ ३.१६९.६१ ॥
Entonces Indra, el de los mil ojos, el poderoso, quedó complacido conmigo por aquel deseo. Oh rey, mientras yo vivía así en el cielo, este tiempo transcurrió.