Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 3.169

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

3.169.1

ततस्तामवसं प्रीतो रजनीं तत्र भारत ।
प्रसादाद्देवदेवस्यत्र्यम्बकस्य महात्मनः ॥ ३.१६९.१ ॥

अर्जुन म्हणाला: हे भारता, तेव्हा आनंदाने मी तेथे ती रात्र घालवली, देवदेव महात्मा त्र्यंबकाच्या (शिवाच्या) प्रसादाने.

3.169.2

व्युषितो रजनीं चाहंकृत्वापौर्वाह्णिकीः क्रियाः ।
अपश्यं तं द्विजश्रेष्ठं दृष्टवानस्मि यं पुरा ॥ ३.१६९.२ ॥

रात्र घालवून, पूर्वाह्नीची कर्मे करून, पूर्वी मी पाहिलेल्या त्या द्विजश्रेष्ठाला मी पाहिले.

3.169.3

तस्मै चाहं यथावृत्तं सर्वमेव न्यवेदयम् ।
भगवन्तं महादेवं समेतोस्मीति भारत ॥ ३.१६९.३ ॥

जे जसे घडले ते सर्व मी त्यांना निवेदन केले — हे भारता, मी भगवान महादेवांना भेटलो आहे असे.

3.169.4

स मामुवाच राजेन्द्र प्रीयमाणो द्विजोत्तमः ।
दृष्टस्त्वया महादेवो यथा नान्येन केनचित् ॥ ३.१६९.४ ॥

ते प्रसन्न होऊन मला म्हणाले — हे राजेंद्रा, इतर कोणाहीकडून जसे दिसले नाहीत तसे तू महादेवांना पाहिले आहेस.

3.169.5

समेतं लोकपालैस्तु सर्वैर्वैवस्वतादिभिः ।
द्रष्टास्यनघ देवेन्द्रं स च तेऽस्त्राणि दास्यति ॥ ३.१६९.५ ॥

हे निष्पापा, वैवस्वत इत्यादी सर्व लोकपालांसह एकत्र असलेल्या देवेंद्राला तू पाहशील; आणि तो तुला अस्त्रे देईल.

3.169.6

एवमुक्त्वा स मां राजन्नाश्लिष्य च पुनः पुनः ।
अगच्छत्स यथाकामं ब्राह्मणः सूर्यसन्निभः ॥ ३.१६९.६ ॥

हे राजा, असे सांगून सूर्यासारखा तेजस्वी तो ब्राह्मण मला पुन्हा पुन्हा आलिंगन देऊन इच्छेनुसार निघून गेला.

3.169.7

अथापराह्णे तस्याह्नः प्रावात्पुण्यः समीरणः ।
पुनर्नवमिमं लोकं कुर्वन्निव सपत्नहन् ॥ ३.१६९.७ ॥

त्या दिवसाच्या अपराह्नी एक पवित्र वारा वाहू लागला, जणू हे जग पुन्हा नवे करीत असावा, हे शत्रुहंता.

3.169.8

दिव्यानि चैव माल्यानि सुगन्धीनि नवानि च ।
शैशिरस्य गिरे पादे प्रादुरासन्समीपतः ॥ ३.१६९.८ ॥

शैशिर पर्वताच्या पायथ्याजवळ दिव्य, सुगंधी व नवीन माळा देखील प्रकट झाल्या.

3.169.9

वादित्राणिच दिव्यानि सुघोषाणि समन्ततः ।
स्तुतयश्चेन्द्रसंयुक्ता अश्रूयन्त मनोहराः ॥ ३.१६९.९ ॥

सर्वत्र दिव्य, मधुर ध्वनीची वाद्ये वाजू लागली; इंद्राशी संबंधित मनोहर स्तुतीही ऐकू येऊ लागल्या.

3.169.10

गणाश्चाप्सरसां तत्रगन्धर्वाणां तथैव च ।
पुरस्ताद्देवदेवस्य जगुर्गीतानि सर्वशः ॥ ३.१६९.१० ॥

तेथे अप्सरांचे आणि गंधर्वांचे समूहही देवदेवाच्या समोर पूर्णपणे गीते गाऊ लागले.

3.169.11

मरुतां च गणास्तत्र देवयानैरुपागमन् ।
महेन्द्रानुचरा ये च देवसद्मनिवासिनः ॥ ३.१६९.११ ॥

तेथे मरुतांचे गणही देवयानांनी आले; महेंद्राचे अनुचर आणि देवसदनात राहणारेही आले.

3.169.12

ततो मरुत्वानहरिभिर्युक्तैर्वाहैः स्वलंकृतैः ।
शचीसहायस्तत्रायात्सह सर्वैस्तदाऽमरैः ॥ ३.१६९.१२ ॥

तेव्हा मरुत्वान् (इंद्र) सुशोभित हरि अश्वांनी जुंपलेल्या वाहनांतून शचीसह तेथे आला; त्या वेळी सर्व अमरांसह.

3.169.13

एतस्मिन्नैव काले तु कुबेरो नरवाहनः ।
दर्शयामास मां राजँल्लक्ष्म्या परमया युतः ॥ ३.१६९.१३ ॥

त्याच वेळी नरवाहन कुबेर परम शोभेने युक्त होऊन मला दिसले, हे राजा.

3.169.14

दक्षिणस्यां दिशि यमं प्रत्यपश्यं व्यस्थितम् ।
वरुणं देवराजं च यथास्थानमवस्थितम् ॥ ३.१६९.१४ ॥

दक्षिण दिशेला उभ्या असलेल्या यमाला मी पाहिले, तसेच वरुण आणि देवराज इंद्र यांनाही आपापल्या स्थानी स्थित पाहिले.

3.169.15

ते मामूचुर्महाराज सान्त्वयित्वा सुरर्षभाः ।
सव्यसाचिन्निरीक्षास्माँल्लोकपालानवस्थितान् ॥ ३.१६९.१५ ॥

त्या देवश्रेष्ठांनी मला धीर देऊन म्हटले, "हे महाराजा, सव्यसाचिन्, स्थित असलेल्या लोकपालांकडे, म्हणजे आम्हाकडे पाहा."

3.169.16

सुरकार्यार्थसिद्ध्यर्थं दृष्टवानसि शंकरम् ।
अस्मत्तोऽपि गृहाण त्वमस्त्राणीति समन्ततः ॥ ३.१६९.१६ ॥

देवकार्य सिद्धीसाठी तू शंकरांना पाहिले आहेस; आमच्याकडूनही सर्व बाजूंनी अस्त्रे स्वीकार.

3.169.17

ततोऽहं प्रयतो भूत्वा प्रणिपत्य सुरर्षभान् ।
प्रत्यगृह्णां तदाऽस्त्राणि महान्ति विविधानि च ॥ ३.१६९.१७ ॥

नंतर मी संयमाने राहून त्या देवश्रेष्ठांना नमस्कार करून विविध प्रकारची महान अस्त्रे स्वीकारली.

3.169.18

गृहीतास्त्रस्ततो देवैरनुज्ञातोस्मि भारत ।
अथ देवा ययुः सर्वेयथागतमरिंदम ॥ ३.१६९.१८ ॥

अस्त्रे घेतल्यानंतर देवांनी मला अनुमती दिली, हे भारत; मग हे अरिंदम, सर्व देव जसे आले होते तसेच परत गेले.

3.169.19

मघवानपि मां देवो रथमारोप्य सुप्रभम् ।
उवाच भगवान्वाक्यं स्मयन्निव महायशाः ॥ ३.१६९.१९ ॥

देवराज इंद्रानेही मला आपल्या तेजस्वी रथावर बसवून हसत हसत, महायशस्वी भगवान हे वचन बोलले.

3.169.20

पुरैवागमनादस्माद्वेदाहं त्वां धनंजय ।
अतः परं त्वहं वै त्वां दर्शये भरत्रषभ ॥ ३.१६९.२० ॥

हे धनंजया, येथे येण्यापूर्वीच मी तुला ओळखतो. पण आतापासून, हे भरतश्रेष्ठा, मी तुला (दिव्य अस्त्रे) दाखवीन.

3.169.21

त्वया हि तीर्थेषु पुरा समाप्लावः कृतोऽसकृत् ।
तपश्चेदं महत्त्प्तं स्वर्गं गन्तासि पाण्डव ॥ ३.१६९.२१ ॥

हे पाण्डवा, पूर्वी तू तीर्थांमध्ये वारंवार स्नान केलेस आणि हे महान तपही केलेस; तू स्वर्गाला जाशील.

3.169.22

भूयश्चैव च तप्तव्यं तपश्चरणमुत्तमम् ।
दुश्चरं घोरमस्त्राणां तपोबलकरं तव ॥ ३.१६९.२२ ॥

तुला पुन्हा उत्तम तपाचरण करायचे आहे—जे कठीण आणि भयंकर आहे, जे अस्त्रांना आणि तुझ्या तपोबलाला वाढवणारे आहे.

3.169.23

स्वर्गस्त्ववश्यं गन्तव्यस्त्वया शत्रुनिषूदन ।
मातलिर्मन्नियोगात्त्वां त्रिदिवं प्रापयिष्यति ॥ ३.१६९.२३ ॥

हे शत्रुनिषूदना, तू अवश्य स्वर्गाला गेलेच पाहिजेस; माझ्या आज्ञेने मातली तुला त्रिदिवात पोहोचवील.

3.169.24

विदितस्त्वंहि देवानां मुनीनां च महात्मनाम् ।
इहस्थः पाण्डवश्रेष्ठ तपः कुर्वन्सुदुष्करम् ॥ ३.१६९.२४ ॥

हे पाण्डवश्रेष्ठा, देवांना आणि महात्म्या मुनींना तू ओळखला जातोस; येथे राहून तू अत्यंत दुष्कर तप करीत आहेस.

3.169.25

ततोऽहमब्रुवं शक्रं प्रसीद भगवन्मम ।
आचार्यं वरयेऽहं त्वामस्त्रार्थं त्रिदशेश्वर ॥ ३.१६९.२५ ॥

तेव्हा मी इंद्राला म्हणालो: हे भगवन्, माझ्यावर प्रसन्न व्हा. हे त्रिदशेश्वरा, अस्त्रविद्येसाठी मी आपल्यालाच आचार्य म्हणून वरतो.

3.169.26

क्रूरकर्माऽस्त्रवित्तात भविष्यसि परंतप ।
यदर्थमस्त्राणीप्सुस्त्वं तं कामं पाण्डवाप्नुहि ॥ ३.१६९.२६ ॥

हे परंतपा, हे तात, तू क्रूरकर्मा आणि अस्त्रवेत्ता होशील. ज्या हेतूने तू अस्त्रांची इच्छा करतोस, हे पांडवा, ती इच्छा प्राप्त कर.

3.169.27

ततोऽहमब्रुवं नाहं दिव्यान्यस्त्राणि शत्रुहन् ।
मानुषेषु प्रयोक्ष्यामि विनाऽस्त्रप्रतिघातनात् ॥ ३.१६९.२७ ॥

तेव्हा मी म्हणालो: हे शत्रुहंता, अस्त्रप्रतिघाताशिवाय मी दिव्य अस्त्रे मानवांवर प्रयोगात आणणार नाही.

3.169.28

तानि दिव्यानि मेऽस्त्राणि प्रयच्छ विबुधाधिप ।
लेकांश्चास्त्रजितान्पश्चाल्लभेयं सुरपुङ्गव ॥ ३.१६९.२८ ॥

हे विबुधाधिपा, ती दिव्य अस्त्रे मला द्या. हे सुरपुंगवा, नंतर अस्त्रांनी जिंकलेले लोकही मला मिळोत.

3.169.29

परीक्षार्थं मयैतत्ते वाक्यमुक्तं धनंजय ।
ममात्मजस्य वचनं सूपपन्नमिदं तव ॥ ३.१६९.२९ ॥

हे धनंजया, परीक्षेसाठीच मी तुला हे वचन सांगितले होते. माझ्या पुत्राप्रमाणे तुझे हे वचन अगदी योग्य आहे.

3.169.30

शिक्ष मे भवनं गत्वासर्वाण्यस्त्राणि भारत ।
वायोरग्नेर्वसुभ्योऽपि वरुणात्समरुद्गणात् ॥ ३.१६९.३० ॥

हे भारता, माझ्या भवनात जाऊन सर्व अस्त्रे शिक—वायू, अग्नी, वसू, वरुण आणि मरुद्गणांकडूनही.

3.169.31

साध्यं पैतामहं चैव गन्धर्वोरगरक्षसाम् ।
वैष्णवानि च सर्वाणि नैर्ऋतानि तथैव च ॥ ३.१६९.३१ ॥

साध्यांचे, पितामह ब्रह्मदेवाचे, गंधर्व-उरग-राक्षसांचे, विष्णूची सर्व आणि नैर्ऋत्यही तसेच.

3.169.32

मद्गतानि च जानीहि सर्वास्त्राणि कुरूद्वह ।
एवमुक्त्वा तु मां शक्रस्तत्रैवान्तरधीयत ॥ ३.१६९.३२ ॥

हे कुरुश्रेष्ठा, सर्व अस्त्रे माझ्यात स्थित आहेत हे जाण. असे बोलून शक्र तेथेच अंतर्धान पावला.

3.169.33

अथापश्यं हरियुजं रथमैन्द्रमुपस्थितम् ।
दिव्यं मायामयं पुण्यं यत्तं मातलिना नृप ॥ ३.१६९.३३ ॥

मग, हे राजा, हरित अश्वांनी जुंपलेला, इंद्राचा, दिव्य, मायामय आणि पुण्यमय असा रथ जवळ उभा असलेला मी पाहिला; तो मातलीने जुंपला होता.

3.169.34

लोकपालेषु यातेषु मामुवाचाथ मातलिः ।
द्रष्टुमिच्छति शक्रस्त्वां देवराजो महाद्युते ॥ ३.१६९.३४ ॥

लोकपाल निघून गेल्यावर मातली मला म्हणाला: हे महातेजस्वी, देवराज शक्र तुला पाहू इच्छितो.

3.169.35

संसिद्धस्त्वं महाबाहो कुरु कार्यमनुत्तमम् ।
पश्य पुण्यकृतां लोकान्सशरीरो दिवं व्रज ॥ ३.१६९.३५ ॥

हे महाबाहो, तू सिद्ध झालास; सर्वोत्तम कार्य कर. पुण्यकर्म्यांचे लोक पाहा, आणि देहासह स्वर्गाला जा.

3.169.36

देवराजः सहस्राक्षस्त्वां दिदृक्षति भारत ।
इत्युक्तोऽहं मातलिना गिरिमामन्त्र्य शैशिरम् ॥ ३.१६९.३६ ॥

हे भरता, देवराज सहस्राक्ष तुला पाहू इच्छितो. मातलीने असे सांगितल्यावर मी हिमालयाचा निरोप घेतला.

3.169.37

प्रदक्षिणमुपावृत्य समारोहं रथोत्तमम् ।
चोदयामास स हयान्मनोमारुतरंहसः ॥ ३.१६९.३७ ॥

उजवीकडे वळसा घालून त्याने उत्तम रथावर आरोहण केले आणि मन व वाऱ्याच्या वेगाच्या घोड्यांना हाकले.

3.169.38

मातलिर्हयतत्त्वज्ञो यथावद्भूरिदक्षिणः ।
अवैक्षत च मे वक्रृंस्तितस्याथ ससारथिः।
तथा भ्रान्ते रथे राजन्विस्मितश्चेदमब्रवीत् ॥ ३.१६९.३८ ॥

घोड्यांचे रहस्य जाणणाऱ्या मातलीने अत्यंत कौशल्याने माझ्या व सारथ्यासह त्यांची वक्र गती नीट पाहिली; हे राजा, रथ डगमगला तेव्हा विस्मित होऊन तो म्हणाला.

3.169.39

अत्यद्भुतमिदं त्वद्यविचित्रं प्रतिभाति मे ।
यदास्थितो रथं दिव्यं पदान्न चलितः पदम् ॥ ३.१६९.३९ ॥

आज हे मला अत्यंत अद्भुत व विचित्र वाटते की दिव्य रथावर आरूढ होऊनही तू आपल्या जागेवरून जराही हलला नाहीस.

3.169.40

देवराजोऽपिहि मया नित्यमत्रोपलक्षितः ।
विचलन्प्रथमोत्पाते हयानां भरतर्षभ ॥ ३.१६९.४० ॥

हे भरतश्रेष्ठा, देवराजालाही मी येथे नेहमी पाहिले आहे; घोड्यांच्या पहिल्या अपशकुनाने तोही डगमगतो.

3.169.41

त्वं पुनः स्थित एवात्ररथे भ्रान्ते कुरूद्वह ।
अतिशक्रमिदं सर्वं तवेति प्रतिभाति मे ॥ ३.१६९.४१ ॥

हे कुरुश्रेष्ठा, रथ डगमगत असतानाही तू इथे पुन्हा स्थिर उभा राहिलास; हे सर्व इंद्रालाही मागे टाकणारे तुझे सामर्थ्य आहे असे मला वाटते.

3.169.42

इत्युक्त्वाऽऽकाशमाविश्य मातलिर्विबुधालयान् ।
दर्शयामास मे राजन्विमानानि च भारत ॥ ३.१६९.४२ ॥

असे बोलून मातली आकाशात शिरला; हे राजा, हे भारता, त्याने मला देवांची निवासस्थाने व विमाने दाखवली.

3.169.43

स रथो हरिभिर्युक्तो ह्यूर्ध्वमाचक्रमे ततः ।
ऋषयो देवताश्चैव पूजयन्ति नरोत्तम ॥ ३.१६९.४३ ॥

ती रथ, घोड्यांनी जुंपलेला, मग वर उठला. हे नरोत्तमा, ऋषी आणि देव त्याची पूजा करत होते.

3.169.44

ततः कामगमाँल्लोकानपश्यं वै सुरर्षिणाम् ।
गन्धर्वाप्सरसां चैव प्रभावममितौजसाम् ॥ ३.१६९.४४ ॥

नंतर मी इच्छेनुसार संचार करणारी लोक पाहिली; देवर्षी, गंधर्व आणि अप्सरांचे प्रभाव पाहिले, जे अमित तेजस्वी आहेत.

3.169.45

नन्दनादीनि देवानां वनान्युपवनानि च ।
दर्शयामास मे शीघ्रं मातलिः शक्रसारथिः ॥ ३.१६९.४५ ॥

देवांची नंदन इत्यादी वने आणि उपवने शक्राचा सारथी मातली याने मला लगेच दाखवली.

3.169.46

ततः शक्रस्य भवनमपश्यभमरावतीम् ।
दिव्यैः कामफलैर्वृक्षै रत्नैश्च समलंकृताम् ॥ ३.१६९.४६ ॥

नंतर मी शक्राचे भवन अमरावती पाहिली, जी दिव्य इच्छाफल वृक्षांनी आणि रत्नांनी सुशोभित होती.

3.169.47

न तां भासयते सूर्यो न शीतोष्णे न च क्लमः ।
न बाधते तत्ररजस्तत्रास्ति न जरा नृप ॥ ३.१६९.४७ ॥

सूर्य तिला प्रकाशित करत नाही; तेथे थंडी-उष्णता नाही, थकवाही नाही; तेथे धूळ त्रास देत नाही, हे नृपा, तेथे म्हातारपणही नाही.

3.169.48

न तत्रशोको दैन्यं वा वैवर्ण्यं चोपलक्ष्यते ।
दिवौकसां महाराज न ग्लानिररिमर्दन।
न क्रोधलोभौ तत्रास्तामशुबं वा विशांपते ॥ ३.१६९.४८ ॥

तेथे दिवौकसांमध्ये शोक, दैन्य किंवा विवर्णता दिसत नाही; हे महाराजा, हे अरिमर्दना, तेथे ग्लानी नाही; क्रोध आणि लोभ तेथे नव्हते, अशुभही नव्हते, हे विशांपते.

3.169.49

नित्यं तुष्टाश् ते राजन्प्राणिनः सुरवेश्मनि ।
नित्यपुष्पफलास्तत्र पादपा हरितच्छदाः ॥ ३.१६९.४९ ॥

हे राजा, देवांच्या निवासस्थानात प्राणी सदैव संतुष्ट असतात; तेथील वृक्ष नेहमी फुलांनी व फळांनी भरलेले आणि हिरव्या पानांचे असतात.

3.169.50

पुष्करिण्यश्च विविधाः पद्मसौगन्धिकायुताः ।
शीतस्तत्रववौ वायुः सुगन्धो वीजते शुभः ॥ ३.१६९.५० ॥

तेथे कमळे व सौगंधिक फुलांनी भरलेली विविध सरोवरे आहेत; तेथे शीतल, सुगंधी, शुभ वारा वाहतो.

3.169.51

सर्वरत्नविचित्रा च भूमिः पुष्पविभूषिता ।
मृगद्विजाश्च बहवो रुचिरा मधुरस्वराः।
विमानगामिनश्चात्रदृश्यन्ते बहवोऽमराः ॥ ३.१६९.५१ ॥

तेथील भूमी सर्व रत्नांनी विचित्र व फुलांनी सुशोभित आहे; मधुर स्वराचे अनेक मृग व पक्षी आहेत; विमानांतून फिरणारे अनेक अमर तेथे दिसतात.

3.169.52

ततोऽपश्यं वसून्रुद्रान्साध्यांश्च समरुद्गणान् ।
आदित्यानश्विनौ चैव तान्सर्वान्प्रत्यपूजयम् ॥ ३.१६९.५२ ॥

मग मी वसू, रुद्र, साध्य, मरुद्गणांसह आदित्य व दोन्ही अश्विनीकुमारांना पाहिले; त्या सर्वांचा मी प्रत्युत्तरादाखल सत्कार केला.

3.169.53

ते मां वीर्येण यशसा तेजसा च बलेन च ।
अस्त्रैश्चाप्यन्वजानन्त संग्रामे विजयेन च ॥ ३.१६९.५३ ॥

त्यांनी मला पराक्रम, कीर्ती, तेज, बल, अस्त्रे आणि युद्धातील माझ्या विजयाने स्वीकारले.

3.169.54

प्रविश्य तां पुरीं दिव्यां देवगन्धर्वपूजिताम् ।
देवराजं सहस्राक्षमुपातिष्ठं कृताञ्जलिः ॥ ३.१६९.५४ ॥

देव व गंधर्वांनी पूजिलेल्या त्या दिव्य नगरीत प्रवेश करून, हात जोडून मी सहस्राक्ष देवराजाजवळ उभा राहिलो.

3.169.55

ददावर्धासनं प्रीतः शक्रो मे ददतांवरः ।
बहुमानाच्च गात्राणि पस्पर्श मम वासवः ॥ ३.१६९.५५ ॥

दात्यांमध्ये श्रेष्ठ शक्राने प्रसन्न होऊन मला आपले अर्धासन दिले; आदराने वासवाने माझ्या अवयवांना स्पर्श केला.

3.169.56

तत्राहं देवगन्धर्वैः सहितो भूरिदक्षिणैः ।
अस्त्रार्तमवसं स्वर्गे शिक्षाणोऽस्त्राणि भारत ॥ ३.१६९.५६ ॥

तेथे मी अस्त्रांची इच्छा धरून, भरपूर दक्षिणा देणाऱ्या देव-गंधर्वांसह स्वर्गात राहिलो; हे भारता, अस्त्रांचे शिक्षण घेत.

3.169.57

विश्वावसोश्च वै पुत्रश्चित्रसेनोऽभवत्सखा ।
स च गान्धर्वमखिलं ग्राहयामास मां नृप ॥ ३.१६९.५७ ॥

विश्वावसूचा पुत्र चित्रसेन माझा मित्र झाला; आणि त्याने, हे नृपा, मला संपूर्ण गांधर्व विद्या शिकवली.

3.169.58

तत्राहमवसं राजन्गृहीतास्त्रः सुपूजितः ।
सुखं शक्रस् भवने सर्वकामसमन्वितः ॥ ३.१६९.५८ ॥

तेथे मी, हे राजा, अस्त्रे मिळवून, उत्तम सन्मानित होऊन, शक्राच्या भवनात सर्व इच्छा पूर्ण होऊन सुखाने राहिलो.

3.169.59

शृण्वन्वै गीतशब्दं च तूर्यशब्दं च पुष्कलम् ।
पश्यंश्चाप्सरसः श्रेष्ठा नृत्यन्तीर्भरतर्षभ ॥ ३.१६९.५९ ॥

हे भरतर्षभा, गीताचे शब्द आणि वाद्यांचा भरपूर नाद ऐकत, आणि नाचणाऱ्या श्रेष्ठ अप्सरांना पाहत मी राहिलो.

3.169.60

तत्सर्वमनवज्ञाय तथ्यं विज्ञाय भारत ।
अत्यर्थं प्रतिगृह्याहमस्त्रेष्वेव व्यवस्थितः ॥ ३.१६९.६० ॥

हे भारता, हे सर्व अवमान न करता, सत्य जाणून, अत्यंत स्वीकारून, मी केवळ अस्त्रांमध्येच स्थिर राहिलो.

3.169.61

ततोऽतुष्यत्सहस्राक्षस्तेन कामेन मे विभुः ।
एवं मे वसतो राजन्नेष कालोऽत्यगाद्दिवि ॥ ३.१६९.६१ ॥

तेव्हा सहस्राक्ष विभू इंद्र त्या इच्छेमुळे माझ्यावर प्रसन्न झाला. हे राजा, अशा प्रकारे स्वर्गात राहताना हा काळ निघून गेला.