ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.17.1
एवमुक्त्वा रौक्मिणेयो यादवान्यादवर्षभ ।
दंशितैर्हरिभिर्युक्तं रथमास्थाय काञ्चनम् ॥ ३.१७.१ ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਰੁਕਮਿਣੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਯਾਦਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ, ਕਵਚ-ਧਾਰੀ ਹਰਿ ਘੋੜਿਆਂ ਜੁੜੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ।
3.17.2
उच्छ्रित्य मकरं केतुं व्यात्ताननमलङ्कृतम् ।
उत्पतद्भिरिवाकाशं तैर्हयैरन्वयात्परान् ॥ ३.१७.२ ॥
ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਮਕਰ-ਝੰਡਾ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ।
3.17.3
विक्षिपन्नादयंश्चापि धनुः श्रेष्ठं महाबलैः ।
तूणखङ्गधरः शूरो बद्धगोधाङ्गुलित्रवान् ॥ ३.१७.३ ॥
ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਧਨੁਸ਼ ਖਿੱਚ ਕੇ ਟੰਕਾਰ ਕਰਦਾ, ਤੂਣੀਰ ਅਤੇ ਖੜਗ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਸੂਰਮਾ, ਗੋਧਾ-ਚਮੜੇ ਦੇ ਉਂਗਲ-ਰੱਖਿਅਕ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ।
3.17.4
सविद्युच्छुरितं चापं विहरन्वै तलात्तलम् ।
मोहयामास दैतेयान्सर्वान्सौभनिवासिनः ॥ ३.१७.४ ॥
ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਘੁਮਾਉਂਦਾ, ਇੱਕ ਥਾਂ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਥਾਂ ਵਿਚਰਦਾ, ਉਸ ਨੇ ਸੌਭ-ਨਿਵਾਸੀ ਸਾਰੇ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲਿਆ।
3.17.5
तस्य विक्षिपतश्चापं संदधानस्य चासकृत् ।
नान्तरं ददृशे कश्चिन्नघ्नितः शात्रवान्रणे ॥ ३.१७.५ ॥
ਉਸ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਖਿੱਚਣ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਤੀਰ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਵੇਲੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਈ; ਵੈਰੀ ਮਾਰੇ ਗਏ।
3.17.6
मुखस्य वर्णो न विकल्पतेऽस्य ।
चेलुश्च गात्राणि न चापि तस्य।
सिंहोन्नतं चाप्यभिगर्जतोऽस्य ।
शुश्राव लोकोऽद्भुतवीर्यमग्र्यम् ॥ ३.१७.६ ॥
ਉਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਾ ਰੰਗ ਨਾ ਬਦਲਿਆ, ਅੰਗ ਨਾ ਕੰਬੇ; ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਉੱਚੀ ਗਰਜਦੇ ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਅਦਭੁਤ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਪਰਾਕਰਮ ਸੁਣਿਆ।
3.17.7
जलेचरः काञ्चनयष्टिसंस्थो ।
व्यात्ताननः शत्रुबलप्रमाथी।
वित्रासयन्राजति वाहमुख्ये ।
साल्वस्य सेनाप्रमुखे ध्वजाग्र्यः ॥ ३.१७.७ ॥
ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਡੰਡੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ, ਵੈਰੀ ਦੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਬਲ ਨੂੰ ਮਥਣ ਵਾਲਾ, ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ, ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ, ਸਾਲਵ ਦੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਮੋਹਰੀ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਧਵਜ ਵਜੋਂ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
3.17.8
ततस्तूर्णं विनिष्पत्य प्रद्युम्नः शत्रुकर्शनः ।
साल्वमेवाभिदुद्राव विधित्सुः कलहं नृप ॥ ३.१७.८ ॥
ਫਿਰ ਤੁਰੰਤ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਤਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਦਿਊਮਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਲੜਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸਾਲਵ ਉੱਤੇ ਹੀ ਝਪਟ ਪਿਆ।
3.17.9
अभियानं तु वीरेण प्रद्युम्नेन महारणे ।
नामर्षयत संक्रुद्वः साल्वः कुरुकुलोद्वह ॥ ३.१७.९ ॥
ਪਰ ਮਹਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੀਰ ਪ੍ਰਦਿਊਮਨ ਦੇ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਸਾਲਵ ਨੇ ਸਹਾਰ ਨਾ ਸਕਿਆ; ਹੇ ਕੁਰੂ ਕੁਲ ਦੇ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਇਆ।
3.17.10
सरोषमहमत्तो वै कामगादवरुह्य च ।
प्रद्युम्नं योधयामास साल्वः परपुरंजयः ॥ ३.१७.१० ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਗਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਵ ਨੇ ਪ੍ਰਦਿਊਮਨ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ।
3.17.11
तयोः सुतुमुलं युद्धं साल्ववृष्णिप्रवीरयोः ।
समेता ददृशुर्लोका बलिवासवयोरिव ॥ ३.१७.११ ॥
ਸਾਲਵ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਨੀ ਵੀਰ ਪ੍ਰਦਿਊਮਨ ਵਿਚਕਾਰ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬਲੀ ਅਤੇ ਵਾਸਵ (ਇੰਦਰ) ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਾਂਗ ਵੇਖਿਆ।
3.17.12
तस्य मायामयो वीर रथो हेमपरिष्कृतः ।
सपताकः सध्वजश्च सानुकर्षः स तूणवान् ॥ ३.१७.१२ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਉਸ ਦਾ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਰਥ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸੀ; ਪਤਾਕਾ ਅਤੇ ਧਵਜ ਸਹਿਤ, ਜੂਲੇ ਦੇ ਡੰਡੇ ਸਹਿਤ, ਅਤੇ ਤਰਕਸਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ।
3.17.13
स तं रथवरं श्रीमान्समारुह्य किल प्रभो ।
मुमोच बाणान्कौख्य प्रद्युम्नाय महाबलः ॥ ३.१७.१३ ॥
ਉਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਨੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੇ ਕੌਰਵ, ਪ੍ਰਦਿਊਮਨ ਉੱਤੇ ਬਾਣ ਛੱਡੇ।
3.17.14
ततो बाणमयं वर्षं व्यसृजत्तरसा रणे ।
प्रद्युम्नो भुजवेगेन साल्वं संमोहयन्निव ॥ ३.१७.१४ ॥
ਫਿਰ ਪ੍ਰਦਿਊਮਨ ਨੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ, ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਸਾਲਵ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
3.17.15
स तैरभिहतः सङ्ख्ये नामर्यत सौभराट् ।
शरान्दीप्ताग्निसंकाशान्मुमोच तनये मम ॥ ३.१७.१५ ॥
ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸੌਭਰਾਜ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਾ ਮਰਿਆ; ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਬਾਣ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਉੱਤੇ ਛੱਡੇ।
3.17.16
तमापतन्तं बाणौधं स चिच्छेद महाबलः ।
ततश्चान्याञ्शरान्दीप्तान्प्रचिक्षेप सुते मम ॥ ३.१७.१६ ॥
ਉਸ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਰਹੀ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਧਾਰ ਨੂੰ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਨੇ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਬਲਦੇ ਬਾਣ ਸੁੱਟੇ।
3.17.17
स साल्वबाणै राजेन्द्र विद्धो रुक्मिणिनन्दनः ।
मुमोच बाणं त्वरितो मर्मभेदिनमाहवे ॥ ३.१७.१७ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਸਾਲਵ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਰੁਕਮਿਣੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤੁਰੰਤ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਰਮ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਬਾਣ ਛੱਡਿਆ।
3.17.18
तस्य वर्म विभिद्याशु स बाणो मत्सुतेरितः ।
विवेश हृदयं पत्री स पपात भृशहतः ॥ ३.१७.१८ ॥
ਉਸ ਦਾ ਕਵਚ ਤੁਰੰਤ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਛੱਡਿਆ ਉਹ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲਾ ਬਾਣ ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੜਿਆ; ਉਹ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਾਇਲ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
3.17.19
तस्मिन्निपतिते वीरे साल्वराजे विचेतसि ।
संप्रद्रबन्दानवेन्द्रा दारयन्तो वसुंधराम् ॥ ३.१७.१९ ॥
ਉਸ ਵੀਰ ਸਾਲਵ ਰਾਜੇ ਦੇ ਡਿੱਗ ਕੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਣ ਤੇ ਦਾਨਵ ਰਾਜੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੀਰਦੇ ਹੋਏ ਦੌੜ ਪਏ।
3.17.20
हाहाकृतमभूत्सैन्यं साल्वस्य पृथिवीपते ।
नष्टसंज्ञे निपतिते तदा सौभपतौ नृपे ॥ ३.१७.२० ॥
ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਤੀ, ਸੌਭਪਤੀ ਰਾਜਾ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗਿਆ ਤਾਂ ਸਾਲਵ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਹਾਹਾਕਾਰ ਮੱਚ ਗਿਆ।
3.17.21
तत उत्थाय राजेन्द्र प्रतिलभ्य च चेतनाम् ।
मुमोच बाणान्सहसा प्रद्युम्नाय महाबलः ॥ ३.१७.२१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਇੰਦਰ, ਫਿਰ ਹੋਸ਼ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਉੱਠੇ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਉੱਤੇ ਬਾਣ ਚਲਾਏ।
3.17.22
तेन बाणेन महता प्रद्युम्नः समरे स्थितः ।
जत्रुदेशे भृशं विद्धो व्यथितो ददृशे तदा ॥ ३.१७.२२ ॥
ਉਸ ਮਹਾਨ ਬਾਣ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਮੋਢੇ ਦੀ ਹੱਡੀ ਕੋਲ ਡੂੰਘਾ ਵਿੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਪੀੜਿਤ ਦਿਸਿਆ।
3.17.23
तं स विद्ध्वा महाराज साल्वो रुक्मिणिनन्दनम् ।
ननाद सिंहनादं वै नादेनापूरयन्महीम् ॥ ३.१७.२३ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਰੁਕਮਿਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਸਾਲਵ ਨੇ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਗਰਜਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਭਰ ਦਿੱਤੀ।
3.17.24
ततो मोहं समापन्ने तनये मम भारत ।
मुमोच बाणांस्त्वरितः पुनरन्यान्दुरात्मवान् ॥ ३.१७.२४ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਹੋਰ ਬਾਣ ਚਲਾਏ।
3.17.25
स तैरभिहतो बाणैर्बहुभिस्तेन मोहितः ।
निश्चेष्टः कौरवश्रेष्ठ प्रद्युम्नोऽभूद्रणाजिरे ॥ ३.१७.२५ ॥
ਉਸ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਅਤੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਕੌਰਵਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚੇਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ।