মহাভারত · অধ্যায় 3.177
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.177.1
तस्यां रात्र्यां व्यतीतायां धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
उत्थायावश्यकार्याणि कृतवान्भ्रातृभिः सह ॥ ३.१७७.१ ॥
সেই রাত অতিবাহিত হলে ধর্মরাজ যুধিষ্ঠির উঠে ভ্রাতাদের সঙ্গে আবশ্যক কাজগুলি সম্পন্ন করলেন।
3.177.2
ततः संचोदयामास सोऽर्जुनं मातृनन्दनम् ।
दर्शयास्त्राणि कौन्तेय यैर्जिता दानवास्त्वया ॥ ३.१७७.२ ॥
তখন তিনি কুন্তীপুত্র অর্জুনকে উৎসাহিত করলেন: হে কৌন্তেয়, যে অস্ত্রে তুমি দানবদের জয় করেছিলে তা দেখাও।
3.177.3
ततो धनंजयो राजन्देवैर्दत्तानि पाण्डवः ।
अस्त्राणि तानि दिव्यानि दर्शयामास भारत ॥ ३.१७७.३ ॥
তখন, হে রাজন, পাণ্ডুপুত্র ধনঞ্জয় দেবতাদের প্রদত্ত সেই দিব্য অস্ত্রসমূহ প্রদর্শন করলেন, হে ভারত।
3.177.4
यथान्यायं महातेजाः शौचं परममास्थितः ।
नमस्कृत्य त्रिनेत्राय वासवाय च पाण्डवः ॥ ३.१७७.४ ॥
যথাবিধি, মহাতেজা পাণ্ডব পরম শৌচ পালন করে ত্রিনয়ন (শিব) ও বাসব (ইন্দ্র)-কে প্রণাম করলেন।
3.177.5
गिरिकूबरपादाक्षं शुभवेणु त्रिवेणुमत् ।
पार्थिवं रथमास्थाय शोभमानो धनंजयः ॥ ३.१७७.५ ॥
পর্বতগুহার মতো অক্ষ ও চাকাযুক্ত, সুন্দর বাঁশের দণ্ড ও তিনটি বাঁশবিশিষ্ট রাজকীয় রথে আরোহণ করে ধনঞ্জয় শোভা পেলেন।
3.177.6
दिव्येन संवृतस्तेन कवचेन सुवर्चसा ।
धनुरादाय गाण्डीवं देवदत्तं स वारिजम् ॥ ३.१७७.६ ॥
সেই দিব্য, দীপ্তিময় কবচে আবৃত হয়ে তিনি দেবদত্ত শঙ্খ ও গাণ্ডীব ধনু গ্রহণ করলেন।
3.177.7
शोशुभ्यमानः कौन्तेय आनुपूर्व्यान्महाभुजः ।
अस्त्राणि तानि दिव्यानि दर्शनायोपचक्रमे ॥ ३.१७७.७ ॥
কুন্তীপুত্র মহাবাহু অর্জুন উজ্জ্বল হয়ে ক্রমানুসারে সেই দিব্য অস্ত্রসমূহ প্রদর্শন করতে শুরু করলেন।
3.177.8
अथ प्रयोक्ष्यमाणेषु दिव्येष्वस्त्रेषु तेषु वै ।
समाक्रान्ता मही पद्भ्यां समकम्पत सद्रुमा ॥ ३.१७७.८ ॥
সেই দিব্য অস্ত্রসমূহ প্রয়োগের উপক্রম হলে পায়ের চাপে ক্ষুব্ধ পৃথিবী বৃক্ষসহ কেঁপে উঠল।
3.177.9
क्षुभिताः सरितश्चैव तथैव च महोदधिः ।
शैलाश्चापि व्यदीर्यन्त न ववौ च समीरणः ॥ ३.१७७.९ ॥
নদীসমূহ ও মহাসমুদ্রও ক্ষুব্ধ হল; পর্বতগুলিও বিদীর্ণ হল; বায়ু প্রবাহিত হল না।
3.177.10
न बभासे सहस्रांशुर्न जज्वाल च पावकः ।
न वेदाः प्रतिभान्ति स्म द्विजातीनां कथंचन ॥ ३.१७७.१० ॥
সূর্য দীপ্তি পেল না, অগ্নি জ্বলল না; দ্বিজাতিদের কাছে বেদসমূহ কোনোভাবেই প্রতিভাত হল না।
3.177.11
अन्तर्भूमिगता ये च प्राणिनो जनमेजय ।
पीड्यमानाः समुत्थाय पाण्डवं पर्यवारयन् ॥ ३.१७७.११ ॥
হে জনমেজয়! ভূগর্ভে অবস্থিত যে প্রাণীরা ছিল, তারা পীড়িত হয়ে উঠে পাণ্ডবকে (অর্জুনকে) চারদিক থেকে ঘিরে ধরল।
3.177.12
वेपमानाः प्राञ्जलयस्ते सर्वे विकृताननाः ।
दह्यमानास्तदाऽस्त्रैस्ते याचन्ति स्म धनंजयम् ॥ ३.१७७.१२ ॥
কাঁপতে কাঁপতে, করজোড়ে, বিকৃত মুখে তারা সবাই তখন অস্ত্রের দহনে ধনঞ্জয়ের কাছে যাচনা করল।
3.177.13
ततो ब्रह्मर्षयश्चैव सिद्धा ये च महर्षयः ।
जङ्गमानि च भूतानि सर्वाण्येवावतस्थिरे ॥ ३.१७७.१३ ॥
তখন ব্রহ্মর্ষি, সিদ্ধ ও মহর্ষিগণ এবং সমস্ত জঙ্গম প্রাণী সেখানে একত্র হয়ে দাঁড়িয়ে রইল।
3.177.14
देवर्षयश्च प्रवरास्तथैव च दिवौकसः ।
यक्षराक्षसगन्धर्वास्तथैव च पतत्रिणः।
खेचराणि च भूतानि सर्वाण्येवावतस्थिरे ॥ ३.१७७.१४ ॥
দেবর্ষি ও শ্রেষ্ঠ দিবৌকসগণ, যক্ষ, রাক্ষস, গন্ধর্ব, এবং পাখি ও আকাশচারী সমস্ত প্রাণী সেখানে দাঁড়িয়ে রইল।
3.177.15
ततः पितामहश्चैव लोकपालाश्च सर्वशः ।
भगवांश्च महादेवः सगणोऽभ्याययौ तदा ॥ ३.१७७.१५ ॥
তখন পিতামহ এবং সমস্ত লোকপালগণ এলেন; ভগবান মহাদেব তাঁর গণসহ তখন সেখানে এলেন।
3.177.16
ततो वायुर्महाराज दिव्यैर्माल्यैः समन्वितः ।
अभितः पाण्डवंचित्रैरवचक्रे समन्ततः ॥ ३.१७७.१६ ॥
তখন হে মহারাজ, দিব্য মাল্যে ভূষিত বায়ুদেব বিচিত্র উপহার নিয়ে পাণ্ডবকে সর্বদিক থেকে ঘিরে দাঁড়ালেন।
3.177.17
जगुश्च गाथा विविधा गन्धर्वाः सुरचोदिताः ।
ननृतुः सङ्घशश्चैव राजन्नप्सरसां गणाः ॥ ३.१७७.१७ ॥
দেবতাদের দ্বারা প্রেরিত গন্ধর্বগণ বিবিধ গাথা গাইলেন; হে রাজন, অপ্সরাদের দল দলে দলে নৃত্য করল।
3.177.18
तस्मिंश्च तादृशे काले नारदश्चोदितः सुरैः ।
आगम्याह वचः पार्थं श्रवणीयमिदं नृप ॥ ३.१७७.१८ ॥
সেই সময়ে দেবতাদের দ্বারা প্রেরিত নারদ এসে পার্থকে এই শ্রবণযোগ্য কথাগুলি বললেন, হে নৃপ।
3.177.19
अर्जुनार्जुन मा युङ्क्ष दिव्यान्यस्त्राणि भारत ।
नैतानि निरधिष्ठाने प्रयुज्यन्ते कथंचन ॥ ३.१७७.१९ ॥
হে অর্জুন, হে অর্জুন, হে ভরতবংশধর, দিব্য অস্ত্র প্রয়োগ করো না। ভিত্তি ছাড়া এগুলি কোনোভাবেই প্রয়োগ করা যায় না।
3.177.20
अधिष्ठाने न वाऽनार्तः प्रयुञ्जीत कदाचन ।
प्रयोगेषु महान्दोषो ह्यस्त्राणां कुरुनन्दन ॥ ३.१७७.२० ॥
যে বিপদে নেই, সে সঠিক ভিত্তি ছাড়া কখনও এগুলি প্রয়োগ করবে না। হে কুরুনন্দন, অস্ত্র প্রয়োগে মহা দোষ রয়েছে।
3.177.21
एतानि रक्ष्यमाणानि धनंजय यथागमम् ।
बलवन्ति सुखार्हाणि भविष्यन्ति न संशयः ॥ ३.१७७.२१ ॥
হে ধনঞ্জয়, এগুলি যেভাবে এসেছে সেভাবে রক্ষিত হলে এগুলি বলবান ও সুখদায়ক হবে, এতে সন্দেহ নেই।
3.177.22
अरक्ष्यमाणान्येतानि त्रैलोक्यस्यापि पाण्डव ।
भवन्ति स्म विनाशाय मैवं भूयः कृथाः क्वचित् ॥ ३.१७७.२२ ॥
হে পাণ্ডব, এগুলি রক্ষিত না হলে ত্রিলোকেরও বিনাশের কারণ হয়। অতএব আর কখনও এমন করো না।
3.177.23
अजातशत्रो त्वं चैव द्रक्ष्यसे तानि संयुगे ।
योज्यमानानि पार्थे नद्विषतामवमर्दने ॥ ३.१७७.२३ ॥
হে অজাতশত্রু, যুদ্ধে পার্থ শত্রুদমনে এগুলি প্রয়োগ করবেন, তা তুমিও দেখবে।
3.177.24
निवार्याथ ततः पार्थं सर्वे देवा यथागतम् ।
जग्मुरन्ये च ये तत्र रसमाजग्मुर्नरर्षभ ॥ ३.१७७.२४ ॥
তখন পার্থকে নিবারণ করে সকল দেবতা যেভাবে এসেছিলেন সেভাবেই ফিরে গেলেন; আর সেখানে আনন্দে যারা এসেছিল তারাও চলে গেল, হে নরশ্রেষ্ঠ।
3.177.25
तेषु सर्वेषु कौरव्य प्रतियातेषु पाण्डवाः ।
तस्मिननेव वने हृष्टास्त ऊषुः सह कृष्णया ॥ ३.१७७.२५ ॥
হে কৌরব্য, তাঁরা সকলে ফিরে গেলে পাণ্ডবরা আনন্দিত হয়ে সেই বনেই কৃষ্ণার সঙ্গে বাস করতে লাগলেন।