महाभारत · अध्याय 3.177
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.177.1
तस्यां रात्र्यां व्यतीतायां धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
उत्थायावश्यकार्याणि कृतवान्भ्रातृभिः सह ॥ ३.१७७.१ ॥
ती रात्र संपल्यावर धर्मराज युधिष्ठिर उठले आणि बंधूंसह आवश्यक कर्मे पार पाडली.
3.177.2
ततः संचोदयामास सोऽर्जुनं मातृनन्दनम् ।
दर्शयास्त्राणि कौन्तेय यैर्जिता दानवास्त्वया ॥ ३.१७७.२ ॥
मग त्यांनी मातेचा पुत्र अर्जुन याला प्रेरित केले: हे कौंतेया, ज्या अस्त्रांनी तू दानवांना जिंकलेस ती दाखव.
3.177.3
ततो धनंजयो राजन्देवैर्दत्तानि पाण्डवः ।
अस्त्राणि तानि दिव्यानि दर्शयामास भारत ॥ ३.१७७.३ ॥
मग हे राजा, पांडव धनंजयाने देवांनी दिलेली ती दिव्य अस्त्रे दाखवली, हे भारता.
3.177.4
यथान्यायं महातेजाः शौचं परममास्थितः ।
नमस्कृत्य त्रिनेत्राय वासवाय च पाण्डवः ॥ ३.१७७.४ ॥
यथाविधि, महातेजस्वी पांडवाने परम शौच पाळून त्रिनेत्र (शिव) व वासव (इंद्र) यांना नमस्कार केला.
3.177.5
गिरिकूबरपादाक्षं शुभवेणु त्रिवेणुमत् ।
पार्थिवं रथमास्थाय शोभमानो धनंजयः ॥ ३.१७७.५ ॥
पर्वतगुहेसारख्या धुरा व चाकांचा, सुंदर बांबूंचे दांडे व तीन बांबू असलेला राजेशाही रथ चढून धनंजय शोभला.
3.177.6
दिव्येन संवृतस्तेन कवचेन सुवर्चसा ।
धनुरादाय गाण्डीवं देवदत्तं स वारिजम् ॥ ३.१७७.६ ॥
त्या दिव्य, तेजस्वी कवचाने वेढलेल्या त्याने देवदत्त शंख आणि गांडीव धनुष्य हाती घेतले.
3.177.7
शोशुभ्यमानः कौन्तेय आनुपूर्व्यान्महाभुजः ।
अस्त्राणि तानि दिव्यानि दर्शनायोपचक्रमे ॥ ३.१७७.७ ॥
कुंतीपुत्र महाबाहू अर्जुन तेजस्वीपणे क्रमाक्रमाने ती दिव्य शस्त्रे दाखवू लागला.
3.177.8
अथ प्रयोक्ष्यमाणेषु दिव्येष्वस्त्रेषु तेषु वै ।
समाक्रान्ता मही पद्भ्यां समकम्पत सद्रुमा ॥ ३.१७७.८ ॥
ती दिव्य शस्त्रे प्रयुक्त होणार असताना, पायांच्या दाबाने पृथ्वी वृक्षांसह थरथरली.
3.177.9
क्षुभिताः सरितश्चैव तथैव च महोदधिः ।
शैलाश्चापि व्यदीर्यन्त न ववौ च समीरणः ॥ ३.१७७.९ ॥
नद्या आणि महासागरही क्षुब्ध झाले; पर्वत फुटले; वारा वाहिनासा झाला.
3.177.10
न बभासे सहस्रांशुर्न जज्वाल च पावकः ।
न वेदाः प्रतिभान्ति स्म द्विजातीनां कथंचन ॥ ३.१७७.१० ॥
सूर्य प्रकाशला नाही, अग्नीही प्रज्वलित झाला नाही; द्विजांना वेद कोणत्याही प्रकारे स्फुरेनासे झाले.
3.177.11
अन्तर्भूमिगता ये च प्राणिनो जनमेजय ।
पीड्यमानाः समुत्थाय पाण्डवं पर्यवारयन् ॥ ३.१७७.११ ॥
हे जनमेजया! भूमीच्या आत असलेले जे प्राणी पीडित होऊन उठले आणि त्यांनी पाण्डवाला (अर्जुनाला) सभोवताली वेढले.
3.177.12
वेपमानाः प्राञ्जलयस्ते सर्वे विकृताननाः ।
दह्यमानास्तदाऽस्त्रैस्ते याचन्ति स्म धनंजयम् ॥ ३.१७७.१२ ॥
थरथरत, हात जोडून, विकृत मुखांनी ते सर्व तेव्हा अस्त्रांनी दग्ध होत धनंजयाकडे याचना करू लागले.
3.177.13
ततो ब्रह्मर्षयश्चैव सिद्धा ये च महर्षयः ।
जङ्गमानि च भूतानि सर्वाण्येवावतस्थिरे ॥ ३.१७७.१३ ॥
तेव्हा ब्रह्मर्षी, सिद्ध आणि महर्षी, तसेच सर्व जंगम प्राणी तेथे एकत्र होऊन उभे राहिले.
3.177.14
देवर्षयश्च प्रवरास्तथैव च दिवौकसः ।
यक्षराक्षसगन्धर्वास्तथैव च पतत्रिणः।
खेचराणि च भूतानि सर्वाण्येवावतस्थिरे ॥ ३.१७७.१४ ॥
देवर्षी आणि श्रेष्ठ दिवौकस, यक्ष, राक्षस, गंधर्व, तसेच पक्षी आणि आकाशात संचार करणारे सर्व प्राणी तेथे उभे राहिले.
3.177.15
ततः पितामहश्चैव लोकपालाश्च सर्वशः ।
भगवांश्च महादेवः सगणोऽभ्याययौ तदा ॥ ३.१७७.१५ ॥
तेव्हा पितामह आणि सर्व लोकपाल आले; भगवान महादेव आपल्या गणांसह तेव्हा आले.
3.177.16
ततो वायुर्महाराज दिव्यैर्माल्यैः समन्वितः ।
अभितः पाण्डवंचित्रैरवचक्रे समन्ततः ॥ ३.१७७.१६ ॥
तेव्हा हे महाराजा, दिव्य माळांनी युक्त असलेले वायुदेव अद्भुत वस्तूंसह पांडवाभोवती सर्व बाजूंनी वेढून उभे राहिले.
3.177.17
जगुश्च गाथा विविधा गन्धर्वाः सुरचोदिताः ।
ननृतुः सङ्घशश्चैव राजन्नप्सरसां गणाः ॥ ३.१७७.१७ ॥
देवांनी प्रेरित केलेल्या गंधर्वांनी विविध गाथा गायिल्या; हे राजा, अप्सरांचे समूह दलाने नाचू लागले.
3.177.18
तस्मिंश्च तादृशे काले नारदश्चोदितः सुरैः ।
आगम्याह वचः पार्थं श्रवणीयमिदं नृप ॥ ३.१७७.१८ ॥
त्या वेळी देवांनी प्रेरित केलेले नारद आले आणि पार्थाला हे ऐकण्यायोग्य वचन म्हणाले, हे नृपा.
3.177.19
अर्जुनार्जुन मा युङ्क्ष दिव्यान्यस्त्राणि भारत ।
नैतानि निरधिष्ठाने प्रयुज्यन्ते कथंचन ॥ ३.१७७.१९ ॥
हे अर्जुना, हे अर्जुना, हे भारता, दिव्य अस्त्रांचा प्रयोग करू नकोस. आधाराशिवाय हे कोणत्याही प्रकारे प्रयुक्त केले जात नाहीत.
3.177.20
अधिष्ठाने न वाऽनार्तः प्रयुञ्जीत कदाचन ।
प्रयोगेषु महान्दोषो ह्यस्त्राणां कुरुनन्दन ॥ ३.१७७.२० ॥
संकटात नसलेल्या व्यक्तीने योग्य आधाराशिवाय हे कधीही प्रयोजू नये. हे कुरुनंदना, अस्त्रप्रयोगांमध्ये मोठा दोष आहे.
3.177.21
एतानि रक्ष्यमाणानि धनंजय यथागमम् ।
बलवन्ति सुखार्हाणि भविष्यन्ति न संशयः ॥ ३.१७७.२१ ॥
हे धनंजया, हे अस्त्र जसे प्राप्त झाले तसे रक्षिले गेल्यास ते बलवान आणि सुखदायी होतील, यात शंका नाही.
3.177.22
अरक्ष्यमाणान्येतानि त्रैलोक्यस्यापि पाण्डव ।
भवन्ति स्म विनाशाय मैवं भूयः कृथाः क्वचित् ॥ ३.१७७.२२ ॥
हे पाण्डवा, हे अस्त्र रक्षिले गेले नाहीत तर ते त्रिलोकांच्याही नाशाचे कारण होतात. म्हणून पुन्हा कधीही असे करू नकोस.
3.177.23
अजातशत्रो त्वं चैव द्रक्ष्यसे तानि संयुगे ।
योज्यमानानि पार्थे नद्विषतामवमर्दने ॥ ३.१७७.२३ ॥
हे अजातशत्रू, युद्धात पार्थ शत्रूंच्या संहारासाठी ते प्रयोजित करतो हे तूही पाहशील.
3.177.24
निवार्याथ ततः पार्थं सर्वे देवा यथागतम् ।
जग्मुरन्ये च ये तत्र रसमाजग्मुर्नरर्षभ ॥ ३.१७७.२४ ॥
नंतर पार्थाला परावृत्त करून सर्व देव जसे आले होते तसेच परत गेले; तेथे आनंदाने आलेले इतरही गेले, हे नरश्रेष्ठा.
3.177.25
तेषु सर्वेषु कौरव्य प्रतियातेषु पाण्डवाः ।
तस्मिननेव वने हृष्टास्त ऊषुः सह कृष्णया ॥ ३.१७७.२५ ॥
हे कौरव्या, ते सर्व परत गेल्यावर पांडव आनंदाने त्याच अरण्यात द्रौपदीसह राहिले.