ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.18
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.18.1
साल्वबाणार्दिते तस्मिन्प्रद्युम्ने बलिनांवरे ।
वृष्णयो भग्नसंकल्पा विव्यथुः पृतनामुखे ॥ ३.१८.१ ॥
ಶಾಲ್ವನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ, ಬಲಿಷ್ಠರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನಿದ್ದಾಗ, ಸಂಕಲ್ಪ ಭಗ್ನರಾದ ವೃಷ್ಣಿಗಳು ಸೇನೆಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ವ್ಯಥೆಗೊಂಡರು.
3.18.2
हाहाकृतमभूत्सर्वं वृष्ण्यन्धकबलं ततः ।
प्रद्युम्ने मोहिते राजन्साल्वः प्रमुदितोऽभवत् ॥ ३.१८.२ ॥
ಆಗ ವೃಷ್ಣಿ-ಅಂಧಕರ ಸಮಸ್ತ ಸೇನೆಯೂ ಹಾಹಾಕಾರದಿಂದ ತುಂಬಿತು. ಓ ರಾಜನೇ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಮೂರ್ಛಿತನಾದಾಗ ಶಾಲ್ವನು ಬಹಳ ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು.
3.18.3
तं तथा मोहितं दृष्ट्वा सारथिर्जवनैर्हयैः ।
रणादपाहरत्तूर्णं शिक्षितो दारुकिस्तदा ॥ ३.१८.३ ॥
ಅವನು ಹಾಗೆ ಮೂರ್ಛಿತನಾದುದನ್ನು ಕಂಡು, ಶಿಕ್ಷಿತ ಸಾರಥಿ ದಾರುಕನು ತಕ್ಷಣ ವೇಗದ ಕುದುರೆಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ರಣರಂಗದಿಂದ ಕೊಂಡೊಯ್ದನು.
3.18.4
नातिदूरापयाते तु रथे रथवरप्रणुत् ।
धनुर्गृहीत्वा यन्तारं लब्धसज्ञोऽब्रवीदिदम् ॥ ३.१८.४ ॥
ರಥವು ಬಹಳ ದೂರ ಹೋಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಆಗ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥ ನಡೆಸುವವನು ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮರಳಿ ಪಡೆದು, ಧನುಸ್ಸು ಹಿಡಿದು ಸಾರಥಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
3.18.5
सौते किं ते व्यवसितं कस्माद्यासि पराङ्मुखः ।
नैष वृष्णिप्रवीराणामाहवे धर्म उच्यते ॥ ३.१८.५ ॥
ಓ ಸೂತನೇ, ನಿನ್ನ ನಿರ್ಧಾರವೇನು? ಏಕೆ ಮುಖ ತಿರುಗಿಸಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವೆ? ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವೃಷ್ಣಿ ವೀರರ ಧರ್ಮ ಇದಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
3.18.6
कच्चित्सौते न ते मोहः साल्वं दृष्ट्वा महाहवे ।
विषादो वा रणँ दृष्ट्वा ब्रूहि मे त्वं यथातथम् ॥ ३.१८.६ ॥
ಓ ಸೂತನೇ, ಶಾಲ್ವನನ್ನು ನೋಡಿ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಮೋಹ ಉಂಟಾಯಿತೇ? ಅಥವಾ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನೋಡಿ ವಿಷಾದವಾಯಿತೇ? ಇದ್ದಂತೆಯೇ ನನಗೆ ಹೇಳು.
3.18.7
जानार्दने न मे मोहो नापि मां भयमाविशत् ।
अतिभारं तु ते मन्ये साल्वं केशवनन्दन ॥ ३.१८.७ ॥
ಜನಾರ್ದನ, ನನಗೆ ಮೋಹವೂ ಇಲ್ಲ, ಭಯವೂ ನನ್ನನ್ನು ಆವರಿಸಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕೇಶವನ ಮಗನೇ, ಶಾಲ್ವನು ನಿನಗೆ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಭಾರವೆಂದು ನಾನು ತಿಳಿಯುತ್ತೇನೆ.
3.18.8
सोभियाति शनैर्वीर बलवानेष पापकृत् ।
मोहितश्च रणे शूरो रक्ष्यः सारथिना रथी ॥ ३.१८.८ ॥
ವೀರನೇ, ಅವನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಬಲಶಾಲಿ ಪಾಪಿ. ರಣದಲ್ಲಿ ಮೋಹಗೊಂಡ ಶೂರ ರಥಿಕನನ್ನು ಸಾರಥಿ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.
3.18.9
आयुष्मंस्त्वं मया नित्यं रक्षितव्यस्त्वयाऽप्यहम् ।
रक्षितव्यो रणे नित्यमिति कृत्वाऽपयाम्यहम् ॥ ३.१८.९ ॥
ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಮಂತನೇ, ನೀನು ನನ್ನಿಂದ ಸದಾ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು; ನಾನೂ ನಿನ್ನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು. ರಣದಲ್ಲಿ ಸದಾ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಾದವನು ನಾನು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ನಾನು ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತೇನೆ.
3.18.10
एकश्चासि महाबाहो बहवश्चापि दानवाः ।
न समं रौक्मिणेयाहं रणए मत्वाऽपयामि वा ॥ ३.१८.१० ॥
ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ನೀನು ಒಬ್ಬನೇ, ದಾನವರು ಅನೇಕರು. ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಮಗನೇ, ರಣದಲ್ಲಿ ನಾನು ಅವರಿಗೆ ಸಮನಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ನಾನು ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತೇನೆ.
3.18.11
एवं ब्रुवति सूते तु तदा मकरकेतुमान् ।
उवाच सूतं कौरव्य संनिवर्त्य रथं पुनः ॥ ३.१८.११ ॥
ಸಾರಥಿ ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಮಕರಕೇತುವಾದ (ಅರ್ಜುನ) ಸಾರಥಿಗೆ ಹೇಳಿದನು; ಕೌರವ್ಯನೇ, ರಥವನ್ನು ಮತ್ತೆ ತಿರುಗಿಸಿ.
3.18.12
दारुकात्मज मैवं त्वं पुनः कार्षीः कथंचन ।
न्यपयानं रणात्सौते जीवतो मम कर्हिचित् ॥ ३.१८.१२ ॥
ದಾರುಕನ ಮಗನೇ, ನೀನು ಮತ್ತೆ ಎಂದಿಗೂ ಹೀಗೆ ಮಾಡಬೇಡ. ಸಾರಥಿಯೇ, ನಾನು ಜೀವಂತವಿರುವವರೆಗೆ ಎಂದಿಗೂ ರಣದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಬೇಡ.
3.18.13
न स वृष्णिकुले जातो यो वै त्यजति संगरम् ।
यो वा निपतितं हन्ति तवास्मीति च वादिनम् ॥ ३.१८.१३ ॥
ವೃಷ್ಣಿ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನು ಯುದ್ಧವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಬಿದ್ದವನನ್ನು, 'ನಾನು ನಿನ್ನವನು' ಎಂದು ಹೇಳುವವನನ್ನು ಹೊಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
3.18.14
तथा स्त्रियं च यो हन्ति बालं वृद्धं तथैव च ।
विरथं मुक्तकेशं च भग्नशस्त्रायुधं तथा ॥ ३.१८.१४ ॥
ಹೆಣ್ಣನ್ನು, ಮಗುವನ್ನು, ವೃದ್ಧನನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಹೊಡೆಯುವವನು; ರಥವಿಲ್ಲದವನನ್ನು, ಬಿಚ್ಚಿದ ಕೂದಲಿನವನನ್ನು, ಮುರಿದ ಆಯುಧಗಳಿರುವವನನ್ನು ಹೊಡೆಯುವವನೂ ಹಾಗೆಯೇ.
3.18.15
त्वं च सूतकुले जातो विदितः सूतकर्मणि ।
धर्मज्ञश्चासि वृष्णीनामाहवेष्वपि दारुके ॥ ३.१८.१५ ॥
ನೀನು ಸೂತ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನು, ಸಾರಥ್ಯ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು. ದಾರುಕ, ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನೀನು ವೃಷ್ಣಿಗಳ ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಲ್ಲವನು.
3.18.16
स जानंश्चरितं कृत्स्नं वृष्णीनां पृतनामुखे ।
अपयानं पुन सौते मैवं कार्षीः कथंचन ॥ ३.१८.१६ ॥
ವೃಷ್ಣಿಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಡತೆಯನ್ನು ಬಲ್ಲವನಾದ ನೀನು, ಸೇನೆಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವುದನ್ನು, ಸೂತನೇ, ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಡ.
3.18.17
अपयातं हतं पृष्ठे भ्रान्तं रणपलायितम् ।
गदाग्रजो दुराधर्षः किं मां वक्ष्यति माधवः ॥ ३.१८.१७ ॥
ಹಿಂಬದಿಯಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಭ್ರಾಂತನಾಗಿ, ಯುದ್ಧದಿಂದ ಓಡಿಹೋದವನಾದ ನನ್ನನ್ನು ಗದಾಗ್ರಜ, ದುರ್ಧರ್ಷ ಮಾಧವ ಏನೆಂದು ಹೇಳುವನು?
3.18.18
केशवस्याग्रजो वाऽपि नीलवासा मदोत्कटः ।
किं वक्ष्यति महाबाहुर्बलदेवः समागतः ॥ ३.१८.१८ ॥
ಕೇಶವನ ಅಣ್ಣ, ನೀಲವಸ್ತ್ರಧಾರಿ, ಮದೋನ್ಮತ್ತನಾದ ಮಹಾಬಾಹು ಬಲದೇವನು ಬಂದು ಏನು ಹೇಳುವನು?
3.18.19
किं वक्ष्यतिशिनेर्नप्ता रणसिंहो महारथः ।
अपयातं रणात्सूत साम्बश्च समितिंजयः ॥ ३.१८.१९ ॥
ಶಿನಿಯ ಮೊಮ್ಮಗ, ರಣಸಿಂಹ ಮಹಾರಥ ಏನು ಹೇಳುವನು? ಓ ಸಾರಥಿ, ಯುದ್ಧದಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗಿದ ಸಾಂಬ, ಸಮಿತಿಗಳ ವಿಜಯಿ, ಏನು ಹೇಳುವನು?
3.18.20
चारुदेष्णश्च दुर्धर्षस्तथैव गदसारणौ ।
अक्रूरश्च महाबाहुः किं मां वक्ष्यति सारथे ॥ ३.१८.२० ॥
ಚಾರುದೇಷ್ಣ, ದುರ್ಧರ್ಷ, ಹಾಗೆಯೇ ಗದ ಮತ್ತು ಸಾರಣ, ಮಹಾಬಾಹು ಅಕ್ರೂರ ನನಗೆ ಏನು ಹೇಳುವರು, ಓ ಸಾರಥಿ?
3.18.21
शूरं संभावितं शान्तं नित्यं पुरुषमानिनम् ।
स्त्रियश्च वृष्णिवीराणां किं मांवक्ष्यन्ति संगताः ॥ ३.१८.२१ ॥
'ಶೂರ, ಮಾನ್ಯ, ಶಾಂತ, ಸದಾ ತನ್ನ ಪೌರುಷದಲ್ಲಿ ಹೆಮ್ಮೆಪಡುವವ' ಎಂದು ವೃಷ್ಣಿ ವೀರರ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಸೇರಿ ನನಗೆ ಏನು ಹೇಳುವರು?
3.18.22
प्रद्युम्नोऽयमुपायाति भीतस्त्यक्त्वा महाहवम् ।
धिगेनमिति वक्ष्यन्ति न तु वक्ष्यन्ति साध्विति ॥ ३.१८.२२ ॥
ಇಗೋ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಭಯದಿಂದ ಮಹಾಯುದ್ಧವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. 'ಇವನಿಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರ' ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುವರು; 'ಸಾಧು' ಎಂದು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.
3.18.23
धिग्वाचा परिहासोपि मम वा मद्विधस्य वा ।
मृत्युनाऽभ्यधिकः सौते स त्वं माव्यपयाः पुनः ॥ ३.१८.२३ ॥
ನಿಂದಾ ವಾಕ್ಯದ ಅಪಹಾಸ್ಯವೂ ನನ್ನ ಮೇಲೆ, ಅಥವಾ ನನ್ನಂತವನ ಮೇಲೆ, ಮರಣಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು. ಓ ಸೌತೀ, ನೀನು ಮತ್ತೆ ಹಿಂತಿರುಗಬೇಡ.
3.18.24
भारं हि मयि संन्यस्य यातो मधुनिहा हरिः ।
यज्ञं बारतसिंहस्य न हि शक्योऽद्यमर्षितुम् । ॥ ३.१८.२४ ॥
ಭಾರವನ್ನು ನನ್ನ ಮೇಲಿರಿಸಿ ಮಧುವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಹರಿ ಹೋಗಿದ್ದಾನೆ. ಭರತವಂಶದ ಸಿಂಹನ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಇಂದು ಸಹಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
3.18.25
कृतवर्मा मया वीरो निर्यास्यन्नेव वारितः ।
साल्वं निवारयिष्येऽहं तिष्ठ त्वमिति सूतज ॥ ३.१८.२५ ॥
ವೀರ ಕೃತವರ್ಮನು ಹೊರಡಲು ಸಿದ್ಧನಾದಾಗ ನಾನು ಅವನನ್ನು ತಡೆದೆ. "ನಾನು ಶಾಲ್ವನನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತೇನೆ, ನೀನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇರು" ಎಂದು, ಓ ಸೂತಪುತ್ರನೇ.
3.18.26
स च संभावयन्मां वै निवृत्तो हृदिकात्मजः ।
तं समेत्य रणं त्यक्त्वा किं वक्ष्यामि महारथं ॥ ३.१८.२६ ॥
ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತ ಹಿಂದಿರುಗಿದನು. ರಣವನ್ನು ತೊರೆದು ಆ ಮಹಾರಥನನ್ನು ಕಂಡು ನಾನು ಏನು ಹೇಳಲಿ?
3.18.27
उपयान्तं दुराधर्षं शङ्खचक्रगदाधरम् ।
पुरुषं पुण्डरीकाक्षं किं वक्ष्यामि महाभुजम् ॥ ३.१८.२७ ॥
ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ, ಸೋಲಿಸಲಾಗದ, ಕಮಲನೇತ್ರನೂ ದೊಡ್ಡ ಭುಜಗಳುಳ್ಳವನೂ ಆದ ಪುರುಷನು ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ ನಾನು ಏನು ಹೇಳಲಿ?
3.18.28
सात्यकिं बलदेवं च ये चान्येऽन्धकवृष्णयः ।
मया स्पर्धन्ति सततं किं नु वक्ष्यामि तानहं ॥ ३.१८.२८ ॥
ಸಾತ್ಯಕಿ, ಬಲದೇವ ಮತ್ತು ಸದಾ ನನ್ನೊಡನೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಇತರ ಅಂಧಕ-ವೃಷ್ಣಿಗಳಿಗೆ ನಾನು ಏನು ಹೇಳಲಿ?
3.18.29
त्यक्त्वा रणमिमं सौते पृष्ठतोऽभ्याहतः शरैः ।
त्वयाऽपनीती विवशो न जीवेयं कथंचन ॥ ३.१८.२९ ॥
ಈ ರಣವನ್ನು ತೊರೆದು, ಓ ಸೂತಪುತ್ರನೇ, ಹಿಂದಿನಿಂದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ನಿನ್ನಿಂದ ಅಸಹಾಯಕನಾಗಿ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲ್ಪಟ್ಟು ನಾನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಬದುಕುವುದಿಲ್ಲ.
3.18.30
संनिवर्त रथेनाशु पुनर्दारुकनन्दन ।
न चैतदेवं कर्तव्यमथापत्सु कथंचन ॥ ३.१८.३० ॥
ಓ ದಾರುಕನ ಮಗನೇ, ರಥವನ್ನು ಬೇಗನೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸು. ಇದನ್ನು ಹೀಗೆ ಮಾಡಬಾರದು, ಯಾವ ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲೂ ಹೀಗೆ ಮಾಡಬಾರದು.
3.18.31
न जीवितमहं सौते बहु मन्ये कथंचन ।
अपयातो रणाद्भीतः पृष्ठतोऽभ्याहतः शरैः ॥ ३.१८.३१ ॥
ಸಾರಥಿಯೇ, ನಾನು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಯುದ್ಧದಿಂದ ಭಯಗೊಂಡು ಓಡಿಹೋಗಿ ಹಿಂಬದಿಯಿಂದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟರೆ.
3.18.32
कदाऽपि सूतपुत्र त्वं जानीषे मां भयार्दितम् ।
अपयातं रणं हित्वा यथा कापुरुषं तथा ॥ ३.१८.३२ ॥
ಸೂತಪುತ್ರನೇ, ಭಯದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ, ಯುದ್ಧವನ್ನು ತೊರೆದು ಕಾಪುರುಷನಂತೆ ಓಡಿಹೋದವನೆಂದು ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಎಂದಾದರೂ ತಿಳಿದಿರುವೆಯಾ?
3.18.33
अयुक्तं तु मया त्यक्तुं संग्रामं दारुकात्मज ।
मयि युद्धार्थिनि भृशं स त्वं याहि यतो रणम् ॥ ३.१८.३३ ॥
ದಾರುಕನ ಮಗನೇ, ಯುದ್ಧವನ್ನು ತೊರೆಯುವುದು ನನಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ; ನಾನು ಯುದ್ಧವನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಬಯಸುತ್ತೇನೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ರಣಭೂಮಿ ಇರುವಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗು.