മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.18
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.18.1
साल्वबाणार्दिते तस्मिन्प्रद्युम्ने बलिनांवरे ।
वृष्णयो भग्नसंकल्पा विव्यथुः पृतनामुखे ॥ ३.१८.१ ॥
ശാല്വന്റെ ബാണങ്ങളാൽ പീഡിതനായ, ബലവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ പ്രദ്യുമ്നൻ ആയപ്പോൾ, സങ്കല്പം തകർന്ന വൃഷ്ണികൾ സേനയുടെ മുൻനിരയിൽ വ്യഥപ്പെട്ടു.
3.18.2
हाहाकृतमभूत्सर्वं वृष्ण्यन्धकबलं ततः ।
प्रद्युम्ने मोहिते राजन्साल्वः प्रमुदितोऽभवत् ॥ ३.१८.२ ॥
അപ്പോൾ വൃഷ്ണി-അന്ധക സേന മുഴുവൻ ഹാഹാകാരം നിറഞ്ഞു. രാജാവേ, പ്രദ്യുമ്നൻ മോഹാലസ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ ശാല്വൻ അത്യന്തം സന്തോഷിച്ചു.
3.18.3
तं तथा मोहितं दृष्ट्वा सारथिर्जवनैर्हयैः ।
रणादपाहरत्तूर्णं शिक्षितो दारुकिस्तदा ॥ ३.१८.३ ॥
അവൻ അങ്ങനെ മോഹാലസ്യപ്പെട്ടത് കണ്ട്, പരിശീലനം ലഭിച്ച സാരഥി ദാരുകൻ വേഗമേറിയ കുതിരകളാൽ അവനെ യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് ഉടൻ കൊണ്ടുപോയി.
3.18.4
नातिदूरापयाते तु रथे रथवरप्रणुत् ।
धनुर्गृहीत्वा यन्तारं लब्धसज्ञोऽब्रवीदिदम् ॥ ३.१८.४ ॥
രഥം അധികം ദൂരം പോയിരുന്നില്ല; അപ്പോൾ ശ്രേഷ്ഠരഥം നയിച്ചവൻ ബോധം വീണ്ടെടുത്ത്, വില്ല് എടുത്ത്, സാരഥിയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
3.18.5
सौते किं ते व्यवसितं कस्माद्यासि पराङ्मुखः ।
नैष वृष्णिप्रवीराणामाहवे धर्म उच्यते ॥ ३.१८.५ ॥
സൂതനേ, നിന്റെ തീരുമാനമെന്താണ്? എന്തിന് മുഖം തിരിച്ചു പോകുന്നു? യുദ്ധത്തിൽ വൃഷ്ണി വീരന്മാരുടെ ധർമ്മം ഇതല്ല എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
3.18.6
कच्चित्सौते न ते मोहः साल्वं दृष्ट्वा महाहवे ।
विषादो वा रणँ दृष्ट्वा ब्रूहि मे त्वं यथातथम् ॥ ३.१८.६ ॥
സൂതനേ, ശാല്വനെ കണ്ടിട്ട് മഹായുദ്ധത്തിൽ നിനക്ക് മോഹം വന്നുവോ? അതോ യുദ്ധം കണ്ടിട്ട് വിഷാദം വന്നുവോ? ഉള്ളതുപോലെ എന്നോട് പറയൂ.
3.18.7
जानार्दने न मे मोहो नापि मां भयमाविशत् ।
अतिभारं तु ते मन्ये साल्वं केशवनन्दन ॥ ३.१८.७ ॥
ജനാർദ്ദനാ, എനിക്ക് മോഹമില്ല, ഭയവും എന്നെ ബാധിച്ചിട്ടില്ല. എന്നാൽ കേശവന്റെ പുത്രാ, ശാല്വൻ നിനക്ക് അതിഭാരമാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
3.18.8
सोभियाति शनैर्वीर बलवानेष पापकृत् ।
मोहितश्च रणे शूरो रक्ष्यः सारथिना रथी ॥ ३.१८.८ ॥
വീരാ, അവൻ പതുക്കെ മുന്നോട്ട് വരുന്നു. ഈ ബലവാൻ പാപിയാണ്. യുദ്ധത്തിൽ മോഹിതനായ ശൂരനായ രഥിയെ സാരഥി രക്ഷിക്കണം.
3.18.9
आयुष्मंस्त्वं मया नित्यं रक्षितव्यस्त्वयाऽप्यहम् ।
रक्षितव्यो रणे नित्यमिति कृत्वाऽपयाम्यहम् ॥ ३.१८.९ ॥
ദീർഘായുസ്സേ, നീ എന്നാൽ എപ്പോഴും സംരക്ഷിക്കപ്പെടണം; ഞാനും നിന്നാൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെടണം. യുദ്ധത്തിൽ എപ്പോഴും സംരക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ടവനാണ് ഞാൻ എന്ന് കരുതി ഞാൻ പിന്മാറുന്നു.
3.18.10
एकश्चासि महाबाहो बहवश्चापि दानवाः ।
न समं रौक्मिणेयाहं रणए मत्वाऽपयामि वा ॥ ३.१८.१० ॥
മഹാബാഹോ, നീ ഒരുവനാണ്; ദാനവർ പലരുണ്ട്. രുക്മിണീപുത്രാ, യുദ്ധത്തിൽ ഞാൻ അവർക്ക് സമനല്ല എന്ന് കരുതി ഞാൻ പിന്മാറുന്നു.
3.18.11
एवं ब्रुवति सूते तु तदा मकरकेतुमान् ।
उवाच सूतं कौरव्य संनिवर्त्य रथं पुनः ॥ ३.१८.११ ॥
സാരഥി ഇങ്ങനെ പറയുമ്പോൾ, മകരകേതുവായവൻ (അർജുനൻ) സാരഥിയോട് പറഞ്ഞു; കൗരവ്യാ, രഥം വീണ്ടും തിരിച്ചുകൊണ്ട്.
3.18.12
दारुकात्मज मैवं त्वं पुनः कार्षीः कथंचन ।
न्यपयानं रणात्सौते जीवतो मम कर्हिचित् ॥ ३.१८.१२ ॥
ദാരുകപുത്രാ, നീ ഇനി ഒരിക്കലും ഇങ്ങനെ ചെയ്യരുത്. സാരഥിയേ, ഞാൻ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നിടത്തോളം യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് ഒരിക്കലും പിന്മാറരുത്.
3.18.13
न स वृष्णिकुले जातो यो वै त्यजति संगरम् ।
यो वा निपतितं हन्ति तवास्मीति च वादिनम् ॥ ३.१८.१३ ॥
വൃഷ്ണികുലത്തിൽ ജനിച്ചവൻ യുദ്ധം ഉപേക്ഷിക്കില്ല; വീണുകിടക്കുന്നവനെയോ 'ഞാൻ നിന്റേതാണ്' എന്നു പറയുന്നവനെയോ അവൻ ഹനിക്കുകയുമില്ല.
3.18.14
तथा स्त्रियं च यो हन्ति बालं वृद्धं तथैव च ।
विरथं मुक्तकेशं च भग्नशस्त्रायुधं तथा ॥ ३.१८.१४ ॥
സ്ത്രീയെയും ബാലനെയും വൃദ്ധനെയും അതുപോലെ ഹനിക്കുന്നവൻ; രഥമില്ലാത്തവനെയും അഴിഞ്ഞ മുടിയുള്ളവനെയും ഒടിഞ്ഞ ആയുധമുള്ളവനെയും ഹനിക്കുന്നവനും അതുപോലെതന്നെ.
3.18.15
त्वं च सूतकुले जातो विदितः सूतकर्मणि ।
धर्मज्ञश्चासि वृष्णीनामाहवेष्वपि दारुके ॥ ३.१८.१५ ॥
നീ സൂതകുലത്തിൽ ജനിച്ചവനും സാരഥ്യകർമ്മത്തിൽ പ്രസിദ്ധനുമാണ്. ദാരുകാ, യുദ്ധങ്ങളിലും നീ വൃഷ്ണികളുടെ ധർമ്മം അറിയുന്നവനാണ്.
3.18.16
स जानंश्चरितं कृत्स्नं वृष्णीनां पृतनामुखे ।
अपयानं पुन सौते मैवं कार्षीः कथंचन ॥ ३.१८.१६ ॥
വൃഷ്ണികളുടെ സമസ്ത ആചാരവും അറിയുന്നവൻ നീ; സൈന്യമുഖത്ത് വീണ്ടും പിന്മാറുന്നത്, സൂതാ, ഒരിക്കലും ചെയ്യരുത്.
3.18.17
अपयातं हतं पृष्ठे भ्रान्तं रणपलायितम् ।
गदाग्रजो दुराधर्षः किं मां वक्ष्यति माधवः ॥ ३.१८.१७ ॥
പിന്നിൽനിന്ന് വെട്ടേറ്റ്, ഭ്രാന്തനായി, യുദ്ധത്തിൽനിന്ന് ഓടിപ്പോയവനായ എന്നെക്കുറിച്ച് ഗദാഗ്രജനും അജേയനുമായ മാധവൻ എന്തു പറയും?
3.18.18
केशवस्याग्रजो वाऽपि नीलवासा मदोत्कटः ।
किं वक्ष्यति महाबाहुर्बलदेवः समागतः ॥ ३.१८.१८ ॥
കേശവന്റെ ജ്യേഷ്ഠനും നീലവസ്ത്രധാരിയും ഉന്മത്തനുമായ മഹാബാഹു ബലദേവൻ വന്നാൽ എന്തു പറയും?
3.18.19
किं वक्ष्यतिशिनेर्नप्ता रणसिंहो महारथः ।
अपयातं रणात्सूत साम्बश्च समितिंजयः ॥ ३.१८.१९ ॥
ശിനിയുടെ പൗത്രനും രണസിംഹനും മഹാരഥനുമായവൻ എന്തു പറയും? ഹേ സാരഥീ, യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറിയ സാംബനും സമിതികളിലെ ജേതാവുമായവൻ എന്തു പറയും?
3.18.20
चारुदेष्णश्च दुर्धर्षस्तथैव गदसारणौ ।
अक्रूरश्च महाबाहुः किं मां वक्ष्यति सारथे ॥ ३.१८.२० ॥
ചാരുദേഷ്ണനും ദുർധർഷനും അതുപോലെ ഗദനും സാരണനും മഹാബാഹുവായ അക്രൂരനും എന്നോട് എന്തു പറയും, ഹേ സാരഥീ?
3.18.21
शूरं संभावितं शान्तं नित्यं पुरुषमानिनम् ।
स्त्रियश्च वृष्णिवीराणां किं मांवक्ष्यन्ति संगताः ॥ ३.१८.२१ ॥
'ശൂരൻ, ബഹുമാന്യൻ, ശാന്തൻ, എപ്പോഴും തന്റെ പൗരുഷത്തിൽ അഭിമാനിക്കുന്നവൻ' എന്ന് വൃഷ്ണിവീരന്മാരുടെ സ്ത്രീകൾ ഒന്നിച്ചുകൂടി എന്നോട് എന്തു പറയും?
3.18.22
प्रद्युम्नोऽयमुपायाति भीतस्त्यक्त्वा महाहवम् ।
धिगेनमिति वक्ष्यन्ति न तु वक्ष्यन्ति साध्विति ॥ ३.१८.२२ ॥
ഇതാ പ്രദ്യുമ്നൻ ഭയന്ന് മഹായുദ്ധം ഉപേക്ഷിച്ച് മടങ്ങിവരുന്നു. 'ഇവനു ധിക്കാരം' എന്ന് അവർ പറയും; 'സാധു' എന്ന് പറയില്ല.
3.18.23
धिग्वाचा परिहासोपि मम वा मद्विधस्य वा ।
मृत्युनाऽभ्यधिकः सौते स त्वं माव्यपयाः पुनः ॥ ३.१८.२३ ॥
നിന്ദാവാക്കോടുകൂടിയ പരിഹാസം പോലും എന്നിലോ എന്നെപ്പോലെയുള്ളവനിലോ മരണത്തേക്കാൾ അധികമാണ്. ഹേ സൗതേ, നീ വീണ്ടും പിന്മാറരുത്.
3.18.24
भारं हि मयि संन्यस्य यातो मधुनिहा हरिः ।
यज्ञं बारतसिंहस्य न हि शक्योऽद्यमर्षितुम् । ॥ ३.१८.२४ ॥
ഭാരം എന്നിൽ ഏൽപ്പിച്ച് മധുവിനെ വധിച്ച ഹരി പോയിരിക്കുന്നു. ഭരതവംശത്തിലെ സിംഹത്തിന്റെ യജ്ഞം ഇന്ന് സഹിക്കാൻ കഴിയില്ല.
3.18.25
कृतवर्मा मया वीरो निर्यास्यन्नेव वारितः ।
साल्वं निवारयिष्येऽहं तिष्ठ त्वमिति सूतज ॥ ३.१८.२५ ॥
വീരനായ കൃതവർമ്മാവ് പുറപ്പെടാനിരിക്കവേ ഞാൻ തടഞ്ഞു. "ഞാൻ ശാല്വനെ തടയാം, നീ ഇവിടെ നിൽക്കുക" എന്നു പറഞ്ഞ്, ഹേ സൂതപുത്രാ.
3.18.26
स च संभावयन्मां वै निवृत्तो हृदिकात्मजः ।
तं समेत्य रणं त्यक्त्वा किं वक्ष्यामि महारथं ॥ ३.१८.२६ ॥
അദ്ദേഹം എന്നെ ബഹുമാനിച്ചുകൊണ്ട് തിരിച്ചുപോയി. യുദ്ധം ഉപേക്ഷിച്ച് ആ മഹാരഥനെ കണ്ട് ഞാൻ എന്തു പറയും?
3.18.27
उपयान्तं दुराधर्षं शङ्खचक्रगदाधरम् ।
पुरुषं पुण्डरीकाक्षं किं वक्ष्यामि महाभुजम् ॥ ३.१८.२७ ॥
ശംഖ-ചക്ര-ഗദ ധരിച്ച, ജയിക്കാനാവാത്ത, താമരക്കണ്ണനും വിശാലബാഹുവുമായ പുരുഷൻ അടുത്തെത്തുമ്പോൾ ഞാൻ എന്തു പറയും?
3.18.28
सात्यकिं बलदेवं च ये चान्येऽन्धकवृष्णयः ।
मया स्पर्धन्ति सततं किं नु वक्ष्यामि तानहं ॥ ३.१८.२८ ॥
സാത്യകി, ബലദേവൻ, എന്നോടു നിരന്തരം മത്സരിക്കുന്ന മറ്റ് അന്ധക-വൃഷ്ണികൾ എന്നിവരോട് ഞാൻ എന്തു പറയും?
3.18.29
त्यक्त्वा रणमिमं सौते पृष्ठतोऽभ्याहतः शरैः ।
त्वयाऽपनीती विवशो न जीवेयं कथंचन ॥ ३.१८.२९ ॥
ഈ യുദ്ധം ഉപേക്ഷിച്ച്, ഹേ സൂതപുത്രാ, പിന്നിൽ നിന്ന് അമ്പുകളേറ്റ്, നിന്നാൽ നിസ്സഹായനായി കൊണ്ടുപോകപ്പെട്ട ഞാൻ ഒരു വിധത്തിലും ജീവിക്കില്ല.
3.18.30
संनिवर्त रथेनाशु पुनर्दारुकनन्दन ।
न चैतदेवं कर्तव्यमथापत्सु कथंचन ॥ ३.१८.३० ॥
ഹേ ദാരുകപുത്രാ, രഥം വേഗം തിരിച്ചുതിരിക്കുക. ഇത് ഇങ്ങനെ ചെയ്യേണ്ടതല്ല; ഒരു ആപത്തിലും ഇങ്ങനെ ചെയ്യരുത്.
3.18.31
न जीवितमहं सौते बहु मन्ये कथंचन ।
अपयातो रणाद्भीतः पृष्ठतोऽभ्याहतः शरैः ॥ ३.१८.३१ ॥
സാരഥേ, ഞാൻ ഒരു വിധത്തിലും ജീവനെ വളരെ വിലപ്പെട്ടതായി കരുതുന്നില്ല; യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് ഭയന്ന് ഓടി പിന്നിൽ നിന്ന് അമ്പുകളേറ്റവനായാൽ.
3.18.32
कदाऽपि सूतपुत्र त्वं जानीषे मां भयार्दितम् ।
अपयातं रणं हित्वा यथा कापुरुषं तथा ॥ ३.१८.३२ ॥
സൂതപുത്രാ, ഭയത്താൽ പീഡിതനായി യുദ്ധം ഉപേക്ഷിച്ച് ഭീരുവിനെപ്പോലെ ഓടിയവനായി നീ എന്നെ എപ്പോഴെങ്കിലും അറിഞ്ഞിട്ടുണ്ടോ?
3.18.33
अयुक्तं तु मया त्यक्तुं संग्रामं दारुकात्मज ।
मयि युद्धार्थिनि भृशं स त्वं याहि यतो रणम् ॥ ३.१८.३३ ॥
ദാരുകപുത്രാ, യുദ്ധം ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് എനിക്ക് യോജിച്ചതല്ല; ഞാൻ യുദ്ധം അതിയായി ആഗ്രഹിക്കുന്നു, അതിനാൽ യുദ്ധഭൂമിയുള്ളിടത്തേക്ക് പോകൂ.