มหาภารตะ · อัธยายะ 3.18
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.18.1
साल्वबाणार्दिते तस्मिन्प्रद्युम्ने बलिनांवरे ।
वृष्णयो भग्नसंकल्पा विव्यथुः पृतनामुखे ॥ ३.१८.१ ॥
เมื่อประทุมนะผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้มีกำลังถูกลูกศรของศาลวะทำให้บอบช้ำ พวกวฤษณิผู้สิ้นความตั้งใจก็เศร้าโศกอยู่ที่หน้ากองทัพ
3.18.2
हाहाकृतमभूत्सर्वं वृष्ण्यन्धकबलं ततः ।
प्रद्युम्ने मोहिते राजन्साल्वः प्रमुदितोऽभवत् ॥ ३.१८.२ ॥
ครั้งนั้นกองทัพของวฤษณิและอันธกะทั้งหมดก็เต็มไปด้วยเสียงร้องว่าโอ้ โอ้กษัตริย์ เมื่อประทุมนะถูกทำให้มึนงง ศาลวะก็เปี่ยมด้วยความยินดียิ่งนัก
3.18.3
तं तथा मोहितं दृष्ट्वा सारथिर्जवनैर्हयैः ।
रणादपाहरत्तूर्णं शिक्षितो दारुकिस्तदा ॥ ३.१८.३ ॥
เมื่อเห็นพระองค์มึนงงเช่นนั้น สารถีทฤกผู้ชำนาญก็รีบนำรถพาพระองค์หนีออกจากสนามรบอย่างรวดเร็วด้วยม้าที่วิ่งเร็ว
3.18.4
नातिदूरापयाते तु रथे रथवरप्रणुत् ।
धनुर्गृहीत्वा यन्तारं लब्धसज्ञोऽब्रवीदिदम् ॥ ३.१८.४ ॥
รถยังไปไม่ไกลนัก ผู้ที่เก่งกาจในการขับรถศึกที่ดีที่สุดก็ได้สติคืนมา จับคันธนูไว้แล้วกล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่สารถี
3.18.5
सौते किं ते व्यवसितं कस्माद्यासि पराङ्मुखः ।
नैष वृष्णिप्रवीराणामाहवे धर्म उच्यते ॥ ३.१८.५ ॥
ดูก่อนสารถี ท่านตัดสินใจอย่างไร เหตุใดท่านจึงหันหลังให้แล้วไป นี่ไม่ใช่หน้าที่ที่กล่าวกันว่าเป็นของวีรบุรุษวฤษณิในการรบ
3.18.6
कच्चित्सौते न ते मोहः साल्वं दृष्ट्वा महाहवे ।
विषादो वा रणँ दृष्ट्वा ब्रूहि मे त्वं यथातथम् ॥ ३.१८.६ ॥
ดูก่อนสารถี ท่านเกิดความสับสนเพราะเห็นศาลวะในการรบใหญ่นี้หรือ หรือเกิดความท้อแท้เพราะเห็นการสู้รบ จงบอกข้าตามความจริงตามที่เป็น
3.18.7
जानार्दने न मे मोहो नापि मां भयमाविशत् ।
अतिभारं तु ते मन्ये साल्वं केशवनन्दन ॥ ३.१८.७ ॥
ดูก่อนชนารทนะ ข้าไม่ได้สับสน และความกลัวก็ไม่ได้เข้ามาในใจข้า แต่ดูก่อนบุตรของเกศวะ ข้าคิดว่าศาลวะเป็นภาระอันหนักยิ่งสำหรับท่าน
3.18.8
सोभियाति शनैर्वीर बलवानेष पापकृत् ।
मोहितश्च रणे शूरो रक्ष्यः सारथिना रथी ॥ ३.१८.८ ॥
เขากำลังเคลื่อนเข้ามาช้าๆ ดูก่อนวีรบุรุษ เจ้าอสูรชั่วผู้มีกำลังนี้ วีรบุรุษผู้นั่งรถศึกที่มึนงงในการรบต้องได้รับการปกป้องจากสารถีของตน
3.18.9
आयुष्मंस्त्वं मया नित्यं रक्षितव्यस्त्वयाऽप्यहम् ।
रक्षितव्यो रणे नित्यमिति कृत्वाऽपयाम्यहम् ॥ ३.१८.९ ॥
ดูก่อนผู้มีอายุยืน ข้าต้องปกป้องท่านอยู่เสมอ และท่านก็ต้องปกป้องข้าด้วย เพราะคิดว่าข้าต้องได้รับการปกป้องในการรบเสมอ ข้าจึงถอยออกไป
3.18.10
एकश्चासि महाबाहो बहवश्चापि दानवाः ।
न समं रौक्मिणेयाहं रणए मत्वाऽपयामि वा ॥ ३.१८.१० ॥
ท่านมีเพียงผู้เดียว ดูก่อนผู้มีแขนทรงพลัง ส่วนดานพาก็มีจำนวนมาก ดูก่อนบุตรของรุกมิณี เพราะคิดว่าข้าไม่เท่าเทียมกับพวกเขาในการรบ ข้าจึงถอยออกไป
3.18.11
एवं ब्रुवति सूते तु तदा मकरकेतुमान् ।
उवाच सूतं कौरव्य संनिवर्त्य रथं पुनः ॥ ३.१८.११ ॥
ขณะที่สารถีกล่าวเช่นนั้น มกรเกตุมาน (อรชุน) ก็กล่าวแก่สารถีพร้อมทั้งหันรถกลับมาอีกครั้ง ดูก่อนลูกหลานกุรุ
3.18.12
दारुकात्मज मैवं त्वं पुनः कार्षीः कथंचन ।
न्यपयानं रणात्सौते जीवतो मम कर्हिचित् ॥ ३.१८.१२ ॥
ดูก่อนบุตรของทารุกะ อย่าทำเช่นนี้อีกไม่ว่าด้วยเหตุใดก็ตาม ดูก่อนสารถี ตราบใดที่ข้ายังมีชีวิตอยู่ อย่าได้ถอยออกจากการรบเลยเป็นอันขาด
3.18.13
न स वृष्णिकुले जातो यो वै त्यजति संगरम् ।
यो वा निपतितं हन्ति तवास्मीति च वादिनम् ॥ ३.१८.१३ ॥
ผู้ที่เกิดในตระกูลวฤษณิไม่ละทิ้งการรบ ทั้งไม่ฆ่าผู้ที่ล้มลงแล้ว หรือผู้ที่กล่าวว่า ข้าเป็นของท่าน
3.18.14
तथा स्त्रियं च यो हन्ति बालं वृद्धं तथैव च ।
विरथं मुक्तकेशं च भग्नशस्त्रायुधं तथा ॥ ३.१८.१४ ॥
เช่นเดียวกัน ผู้ที่ฆ่าสตรี เด็ก หรือคนชรา และเช่นเดียวกันผู้ที่ไม่มีรถศึก ผมหลุดลุ่ย หรืออาวุธและแขนหักแล้ว
3.18.15
त्वं च सूतकुले जातो विदितः सूतकर्मणि ।
धर्मज्ञश्चासि वृष्णीनामाहवेष्वपि दारुके ॥ ३.१८.१५ ॥
ท่านก็เกิดในตระกูลสารถี และเป็นที่รู้จักในวิชาสารถี ดูก่อนทารุกะ ท่านยังรู้ธรรมของวฤษณิในการรบทั้งหลายอีกด้วย
3.18.16
स जानंश्चरितं कृत्स्नं वृष्णीनां पृतनामुखे ।
अपयानं पुन सौते मैवं कार्षीः कथंचन ॥ ३.१८.१६ ॥
ท่านรู้ความประพฤติทั้งหมดของวฤษณิ ดูก่อนสารถี อย่าได้ถอยกลับอีกไม่ว่าด้วยเหตุใดในแนวหน้าของกองทัพ
3.18.17
अपयातं हतं पृष्ठे भ्रान्तं रणपलायितम् ।
गदाग्रजो दुराधर्षः किं मां वक्ष्यति माधवः ॥ ३.१८.१७ ॥
ผู้ที่ถอยหนี ถูกตีจากด้านหลัง ฟั่นเฟือน และหนีออกจากการรบ มาธวะผู้เป็นพี่ชายของคทา ผู้ที่ไม่มีใครต่อต้านได้ จะกล่าวกับข้าว่าอย่างไร
3.18.18
केशवस्याग्रजो वाऽपि नीलवासा मदोत्कटः ।
किं वक्ष्यति महाबाहुर्बलदेवः समागतः ॥ ३.१८.१८ ॥
หรือบลเทวะพี่ชายของเกศวะ ผู้สวมชุดสีน้ำเงินและดุดันด้วยความทะนง ผู้มีแขนทรงพลัง เมื่อมาถึงแล้วจะกล่าวว่าอย่างไร
3.18.19
किं वक्ष्यतिशिनेर्नप्ता रणसिंहो महारथः ।
अपयातं रणात्सूत साम्बश्च समितिंजयः ॥ ३.१८.१९ ॥
หลานของศินิ ราชสีห์แห่งการรบ มหารถี จะกล่าวว่าอย่างไร ดูก่อนสารถี และสามภะผู้ชนะในที่ประชุมแห่งการรบ ผู้ได้ถอยออกจากการต่อสู้ จะกล่าวอย่างไร
3.18.20
चारुदेष्णश्च दुर्धर्षस्तथैव गदसारणौ ।
अक्रूरश्च महाबाहुः किं मां वक्ष्यति सारथे ॥ ३.१८.२० ॥
จารุเทษณะและทุรธรรษ เช่นเดียวกับคทาและสารณะ และอักรูระผู้มีแขนทรงพลัง ดูก่อนสารถี พวกเขาจะกล่าวกับข้าว่าอย่างไร
3.18.21
शूरं संभावितं शान्तं नित्यं पुरुषमानिनम् ।
स्त्रियश्च वृष्णिवीराणां किं मांवक्ष्यन्ति संगताः ॥ ३.१८.२१ ॥
"กล้าหาญ ได้รับความนับถือ สงบ และภูมิใจในความเป็นชายอยู่เสมอ" สตรีทั้งหลายของวีรบุรุษวฤษณีที่มาชุมนุมกัน จะกล่าวถึงข้าพเจ้าว่าอย่างไรเล่า
3.18.22
प्रद्युम्नोऽयमुपायाति भीतस्त्यक्त्वा महाहवम् ।
धिगेनमिति वक्ष्यन्ति न तु वक्ष्यन्ति साध्विति ॥ ३.१८.२२ ॥
ประทุมนะผู้นี้กำลังเข้ามา ด้วยความหวาดกลัว หลังจากทิ้งการรบอันยิ่งใหญ่ไป พวกนางจะกล่าวว่า "น่าอับอายแก่เขาเสียจริง" และจะไม่กล่าวว่า "ดีแล้ว" เลย
3.18.23
धिग्वाचा परिहासोपि मम वा मद्विधस्य वा ।
मृत्युनाऽभ्यधिकः सौते स त्वं माव्यपयाः पुनः ॥ ३.१८.२३ ॥
แม้เพียงคำเยาะเย้ยด้วยถ้อยคำตำหนิที่มีต่อข้าพเจ้า หรือต่อผู้ที่เป็นเช่นข้าพเจ้า ก็เลวร้ายยิ่งกว่าความตาย ข้าแต่สูตะ ท่านอย่าหันกลับไปอีกเลย
3.18.24
भारं हि मयि संन्यस्य यातो मधुनिहा हरिः ।
यज्ञं बारतसिंहस्य न हि शक्योऽद्यमर्षितुम् । ॥ ३.१८.२४ ॥
พระหริผู้สังหารมธุได้มอบภาระไว้กับข้าพเจ้าแล้วก็เสด็จจากไป วันนี้ไม่อาจทนต่อการที่ราชสีห์แห่งภรตะจะกระทำความอดทนได้ไม่ดีนัก
3.18.25
कृतवर्मा मया वीरो निर्यास्यन्नेव वारितः ।
साल्वं निवारयिष्येऽहं तिष्ठ त्वमिति सूतज ॥ ३.१८.२५ ॥
วีรบุรุษกฤตวรมันกำลังจะออกไป ข้าพเจ้าได้ห้ามไว้ ข้าพเจ้ากล่าวว่า "ข้าจะยับยั้งศาลวะเอง ท่านจงอยู่ที่นี่" ข้าแต่บุตรแห่งสารถี
3.18.26
स च संभावयन्मां वै निवृत्तो हृदिकात्मजः ।
तं समेत्य रणं त्यक्त्वा किं वक्ष्यामि महारथं ॥ ३.१८.२६ ॥
เขาหันกลับมา ให้เกียรติข้าพเจ้า ผู้เป็นบุตรของหฤทิกะ เมื่อละทิ้งการรบแล้ว เมื่อพบกับมหารถีผู้นั้น ข้าพเจ้าจะกล่าวอย่างไร
3.18.27
उपयान्तं दुराधर्षं शङ्खचक्रगदाधरम् ।
पुरुषं पुण्डरीकाक्षं किं वक्ष्यामि महाभुजम् ॥ ३.१८.२७ ॥
เมื่อพระบุรุษผู้ทรงสังข์ จักร คทา ผู้ไม่อาจต้านทานได้ มีพระเนตรดุจดอกบัว มีพระพาหาใหญ่ เสด็จเข้ามาใกล้ ข้าพเจ้าจะกล่าวอย่างไรเล่า
3.18.28
सात्यकिं बलदेवं च ये चान्येऽन्धकवृष्णयः ।
मया स्पर्धन्ति सततं किं नु वक्ष्यामि तानहं ॥ ३.१८.२८ ॥
ข้าพเจ้าจะกล่าวอย่างไรกับสาตยากิ พลเทพ และชาวอันธกะและวฤษณีอื่นๆ ที่แข่งขันกับข้าพเจ้าอยู่เสมอ
3.18.29
त्यक्त्वा रणमिमं सौते पृष्ठतोऽभ्याहतः शरैः ।
त्वयाऽपनीती विवशो न जीवेयं कथंचन ॥ ३.१८.२९ ॥
ข้าแต่บุตรแห่งสารถี เมื่อข้าพเจ้าละทิ้งการรบนี้ ถูกลูกศรยิงจากด้านหลัง และท่านพาข้าพเจ้าไปอย่างไร้อำนาจ ข้าพเจ้าจะไม่มีทางรอดชีวิตได้เลย
3.18.30
संनिवर्त रथेनाशु पुनर्दारुकनन्दन ।
न चैतदेवं कर्तव्यमथापत्सु कथंचन ॥ ३.१८.३० ॥
ข้าแต่บุตรแห่งทารุกะ จงหันรถกลับโดยเร็ว การกระทำเช่นนี้ไม่ควรทำ และแม้ในความวิบัติใดๆ ก็ไม่ควรเช่นนี้
3.18.31
न जीवितमहं सौते बहु मन्ये कथंचन ।
अपयातो रणाद्भीतः पृष्ठतोऽभ्याहतः शरैः ॥ ३.१८.३१ ॥
ข้าแต่สารถี ข้าพเจ้าไม่ได้ให้ค่าแก่ชีวิตเลยแม้แต่น้อย หากข้าพเจ้าจะหนีจากการรบด้วยความกลัว และถูกลูกศรยิงจากด้านหลัง
3.18.32
कदाऽपि सूतपुत्र त्वं जानीषे मां भयार्दितम् ।
अपयातं रणं हित्वा यथा कापुरुषं तथा ॥ ३.१८.३२ ॥
บุตรแห่งสารถี ท่านเคยเห็นข้าพเจ้าหนีจากการรบ ถูกความกลัวทรมาน เหมือนคนขลาดหรือไม่
3.18.33
अयुक्तं तु मया त्यक्तुं संग्रामं दारुकात्मज ।
मयि युद्धार्थिनि भृशं स त्वं याहि यतो रणम् ॥ ३.१८.३३ ॥
ข้าแต่บุตรแห่งทารุกะ การละทิ้งการสงครามไม่สมควรสำหรับข้าพเจ้า ข้าพเจ้าปรารถนาจะรบ ดังนั้นท่านจงขับรถไปยังที่ที่สนามรบอยู่