ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.18
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.18.1
साल्वबाणार्दिते तस्मिन्प्रद्युम्ने बलिनांवरे ।
वृष्णयो भग्नसंकल्पा विव्यथुः पृतनामुखे ॥ ३.१८.१ ॥
ଶାଲ୍ୱଙ୍କ ବାଣରେ ପୀଡିତ ହୋଇଥିବା, ବଳବାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଥିବାବେଳେ, ସଂକଳ୍ପ ଭଗ୍ନ ହୋଇଥିବା ବୃଷ୍ଣିମାନେ ସେନାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ବ୍ୟଥିତ ହେଲେ।
3.18.2
हाहाकृतमभूत्सर्वं वृष्ण्यन्धकबलं ततः ।
प्रद्युम्ने मोहिते राजन्साल्वः प्रमुदितोऽभवत् ॥ ३.१८.२ ॥
ତା'ପରେ ବୃଷ୍ଣି-ଅନ୍ଧକଙ୍କ ସମୁଦାୟ ସେନା ହାହାକାରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ହେ ରାଜନ୍, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହେବାରୁ ଶାଲ୍ୱ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲା।
3.18.3
तं तथा मोहितं दृष्ट्वा सारथिर्जवनैर्हयैः ।
रणादपाहरत्तूर्णं शिक्षितो दारुकिस्तदा ॥ ३.१८.३ ॥
ତାଙ୍କୁ ଏପରି ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ଦେଖି, ଶିକ୍ଷିତ ସାରଥି ଦାରୁକ ସେତେବେଳେ ଦ୍ରୁତ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ରଣରୁ ନେଇଗଲା।
3.18.4
नातिदूरापयाते तु रथे रथवरप्रणुत् ।
धनुर्गृहीत्वा यन्तारं लब्धसज्ञोऽब्रवीदिदम् ॥ ३.१८.४ ॥
ରଥ ବହୁ ଦୂର ଯାଇନଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥଚାଳକ ଚେତନା ଫେରି ପାଇ, ଧନୁ ଧରି ସାରଥିକୁ ଏହା କହିଲା।
3.18.5
सौते किं ते व्यवसितं कस्माद्यासि पराङ्मुखः ।
नैष वृष्णिप्रवीराणामाहवे धर्म उच्यते ॥ ३.१८.५ ॥
ହେ ସୂତ, ତୁମର ନିଷ୍ପତ୍ତି କ'ଣ? ମୁହଁ ଫେରାଇ କାହିଁକି ଯାଉଛ? ଯୁଦ୍ଧରେ ବୃଷ୍ଣି ବୀରମାନଙ୍କର ଧର୍ମ ଏହା ନୁହେଁ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।
3.18.6
कच्चित्सौते न ते मोहः साल्वं दृष्ट्वा महाहवे ।
विषादो वा रणँ दृष्ट्वा ब्रूहि मे त्वं यथातथम् ॥ ३.१८.६ ॥
ହେ ସୂତ, ଶାଲ୍ୱଙ୍କୁ ଦେଖି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ କ'ଣ ତୁମକୁ ମୋହ ହୋଇଛି? ନା ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖି ବିଷାଦ ହୋଇଛି? ଯେପରି ଅଛି ସେପରି ମୋତେ କୁହ।
3.18.7
जानार्दने न मे मोहो नापि मां भयमाविशत् ।
अतिभारं तु ते मन्ये साल्वं केशवनन्दन ॥ ३.१८.७ ॥
ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ମୋର ମୋହ ନାହିଁ, ଭୟ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଆବୃତ କରି ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ହେ କେଶବନନ୍ଦନ, ମୁଁ ଭାବେ ଶାଲ୍ୱ ତୁମ ପାଇଁ ଅତିଭାର।
3.18.8
सोभियाति शनैर्वीर बलवानेष पापकृत् ।
मोहितश्च रणे शूरो रक्ष्यः सारथिना रथी ॥ ३.१८.८ ॥
ହେ ବୀର, ସେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଆଗକୁ ଆସୁଛି। ଏ ବଳବାନ ପାପୀ। ରଣରେ ମୋହିତ ଶୂର ରଥୀକୁ ସାରଥି ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ।
3.18.9
आयुष्मंस्त्वं मया नित्यं रक्षितव्यस्त्वयाऽप्यहम् ।
रक्षितव्यो रणे नित्यमिति कृत्वाऽपयाम्यहम् ॥ ३.१८.९ ॥
ହେ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ତୁମେ ସର୍ବଦା ମୋ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ହେବା ଉଚିତ, ଏବଂ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତୁମ ଦ୍ୱାରା। ରଣରେ ସର୍ବଦା ରକ୍ଷଣୀୟ ବୋଲି ଭାବି ମୁଁ ପଛକୁ ଫେରୁଛି।
3.18.10
एकश्चासि महाबाहो बहवश्चापि दानवाः ।
न समं रौक्मिणेयाहं रणए मत्वाऽपयामि वा ॥ ३.१८.१० ॥
ହେ ମହାବାହୁ, ତୁମେ ଏକା, ଦାନବ ଅନେକ। ହେ ରୁକ୍ମିଣୀପୁତ୍ର, ରଣରେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ସମାନ ନୁହେଁ ବୋଲି ଭାବି ମୁଁ ପଛକୁ ଫେରୁଛି।
3.18.11
एवं ब्रुवति सूते तु तदा मकरकेतुमान् ।
उवाच सूतं कौरव्य संनिवर्त्य रथं पुनः ॥ ३.१८.११ ॥
ସାରଥି ଏପରି କହୁଥିବା ବେଳେ, ମକରକେତୁ (ଅର୍ଜୁନ) ସାରଥିକୁ କହିଲେ; ହେ କୌରବ୍ୟ, ରଥକୁ ପୁଣି ଫେରାଇ।
3.18.12
दारुकात्मज मैवं त्वं पुनः कार्षीः कथंचन ।
न्यपयानं रणात्सौते जीवतो मम कर्हिचित् ॥ ३.१८.१२ ॥
ହେ ଦାରୁକପୁତ୍ର, ତୁମେ ପୁଣି କେବେ ଏପରି କରିବ ନାହିଁ। ହେ ସାରଥି, ମୁଁ ଜୀବିତ ଥିବାବେଳେ ରଣରୁ କେବେ ପଛକୁ ଫେରିବ ନାହିଁ।
3.18.13
न स वृष्णिकुले जातो यो वै त्यजति संगरम् ।
यो वा निपतितं हन्ति तवास्मीति च वादिनम् ॥ ३.१८.१३ ॥
ବୃଷ୍ଣି କୁଳରେ ଜନ୍ମିତ ଜଣେ ଯୁଦ୍ଧ ତ୍ୟାଗ କରେ ନାହିଁ; ଏବଂ ଯିଏ ପଡ଼ିଥିବାକୁ କିମ୍ବା 'ମୁଁ ତୁମର' କହୁଥିବାକୁ ମାରେ, ସେ ସେପରି ନୁହେଁ।
3.18.14
तथा स्त्रियं च यो हन्ति बालं वृद्धं तथैव च ।
विरथं मुक्तकेशं च भग्नशस्त्रायुधं तथा ॥ ३.१८.१४ ॥
ଯିଏ ନାରୀ, ବାଳକ, ବୃଦ୍ଧକୁ ସେହିପରି ମାରେ, ଏବଂ ରଥହୀନ, ମୁକ୍ତକେଶୀ, ଭଗ୍ନ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀକୁ ମାରେ, ସେ ମଧ୍ୟ ସେପରି।
3.18.15
त्वं च सूतकुले जातो विदितः सूतकर्मणि ।
धर्मज्ञश्चासि वृष्णीनामाहवेष्वपि दारुके ॥ ३.१८.१५ ॥
ତୁମେ ସୂତ କୁଳରେ ଜନ୍ମିତ, ସାରଥ୍ୟ କର୍ମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ହେ ଦାରୁକ, ଯୁଦ୍ଧରେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ଧର୍ମ ଜାଣୁଛ।
3.18.16
स जानंश्चरितं कृत्स्नं वृष्णीनां पृतनामुखे ।
अपयानं पुन सौते मैवं कार्षीः कथंचन ॥ ३.१८.१६ ॥
ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଆଚରଣ ଜାଣି, ହେ ସୂତ, ସେନାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ପୁଣି ପଛକୁ ହଟିବା କୌଣସି ପ୍ରକାରରେ କର ନାହିଁ।
3.18.17
अपयातं हतं पृष्ठे भ्रान्तं रणपलायितम् ।
गदाग्रजो दुराधर्षः किं मां वक्ष्यति माधवः ॥ ३.१८.१७ ॥
ପଛରୁ ଆହତ, ଭ୍ରାନ୍ତ, ଯୁଦ୍ଧରୁ ପଳାଇଥିବା ମୋତେ ଗଦାଙ୍କ ଅଗ୍ରଜ, ଦୁର୍ଧର୍ଷ ମାଧବ କଣ କହିବେ?
3.18.18
केशवस्याग्रजो वाऽपि नीलवासा मदोत्कटः ।
किं वक्ष्यति महाबाहुर्बलदेवः समागतः ॥ ३.१८.१८ ॥
କେଶବଙ୍କ ଅଗ୍ରଜ, ନୀଳବସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ମଦରେ ଉଗ୍ର ମହାବାହୁ ବଳଦେବ ଆସି କଣ କହିବେ?
3.18.19
किं वक्ष्यतिशिनेर्नप्ता रणसिंहो महारथः ।
अपयातं रणात्सूत साम्बश्च समितिंजयः ॥ ३.१८.१९ ॥
ଶିନିଙ୍କ ନାତି, ରଣସିଂହ ମହାରଥୀ କଣ କହିବେ? ହେ ସାରଥି, ଯୁଦ୍ଧରୁ ଫେରିଯାଇଥିବା ସାମ୍ବ, ସମିତିଜୟୀ, କଣ କହିବେ?
3.18.20
चारुदेष्णश्च दुर्धर्षस्तथैव गदसारणौ ।
अक्रूरश्च महाबाहुः किं मां वक्ष्यति सारथे ॥ ३.१८.२० ॥
ଚାରୁଦେଷ୍ଣ ଓ ଦୁର୍ଧର୍ଷ, ସେହିପରି ଗଦ ଓ ସାରଣ, ମହାବାହୁ ଅକ୍ରୂର ମୋତେ କଣ କହିବେ, ହେ ସାରଥି?
3.18.21
शूरं संभावितं शान्तं नित्यं पुरुषमानिनम् ।
स्त्रियश्च वृष्णिवीराणां किं मांवक्ष्यन्ति संगताः ॥ ३.१८.२१ ॥
'ଶୂର, ସମ୍ଭାବିତ, ଶାନ୍ତ, ସଦା ନିଜ ପୌରୁଷରେ ଗର୍ବୀ' ବୋଲି ବୃଷ୍ଣି ବୀରମାନଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀଗଣ ଏକତ୍ର ହୋଇ ମୋତେ କଣ କହିବେ?
3.18.22
प्रद्युम्नोऽयमुपायाति भीतस्त्यक्त्वा महाहवम् ।
धिगेनमिति वक्ष्यन्ति न तु वक्ष्यन्ति साध्विति ॥ ३.१८.२२ ॥
ଏହି ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଭୟରେ ମହାଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ି ଫେରି ଆସୁଛି। 'ଏହାକୁ ଧିକ୍' ବୋଲି ସେମାନେ କହିବେ; 'ସାଧୁ' କହିବେ ନାହିଁ।
3.18.23
धिग्वाचा परिहासोपि मम वा मद्विधस्य वा ।
मृत्युनाऽभ्यधिकः सौते स त्वं माव्यपयाः पुनः ॥ ३.१८.२३ ॥
ନିନ୍ଦାବାକ୍ୟର ପରିହାସ ମଧ୍ୟ ମୋ ଉପରେ, କିମ୍ବା ମୋ ପରି କାହା ଉପରେ, ମୃତ୍ୟୁଠାରୁ ଅଧିକ। ହେ ସୌତି, ତୁମେ ପୁଣି ପଛକୁ ଫେରିବ ନାହିଁ।
3.18.24
भारं हि मयि संन्यस्य यातो मधुनिहा हरिः ।
यज्ञं बारतसिंहस्य न हि शक्योऽद्यमर्षितुम् । ॥ ३.१८.२४ ॥
ଭାର ମୋ ଉପରେ ରଖି ମଧୁହନ୍ତା ହରି ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି। ଭରତବଂଶର ସିଂହଙ୍କ ଯଜ୍ଞକୁ ଆଜି ସହିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
3.18.25
कृतवर्मा मया वीरो निर्यास्यन्नेव वारितः ।
साल्वं निवारयिष्येऽहं तिष्ठ त्वमिति सूतज ॥ ३.१८.२५ ॥
ବୀର କୃତବର୍ମା ବାହାରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲାବେଳେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ନିବାରଣ କଲି। "ମୁଁ ଶାଲ୍ବଙ୍କୁ ରୋକିବି, ତୁମେ ଏଠାରେ ରୁହ" ବୋଲି, ହେ ସୂତପୁତ୍ର।
3.18.26
स च संभावयन्मां वै निवृत्तो हृदिकात्मजः ।
तं समेत्य रणं त्यक्त्वा किं वक्ष्यामि महारथं ॥ ३.१८.२६ ॥
ସେ ମୋତେ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଫେରିଗଲେ। ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ି ସେଇ ମହାରଥୀଙ୍କୁ ଭେଟି ମୁଁ କ'ଣ କହିବି?
3.18.27
उपयान्तं दुराधर्षं शङ्खचक्रगदाधरम् ।
पुरुषं पुण्डरीकाक्षं किं वक्ष्यामि महाभुजम् ॥ ३.१८.२७ ॥
ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଧାରଣ କରିଥିବା, ଅଜେୟ, ପଦ୍ମନେତ୍ର, ମହାବାହୁ ପୁରୁଷ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ ମୁଁ କ'ଣ କହିବି?
3.18.28
सात्यकिं बलदेवं च ये चान्येऽन्धकवृष्णयः ।
मया स्पर्धन्ति सततं किं नु वक्ष्यामि तानहं ॥ ३.१८.२८ ॥
ସାତ୍ୟକି, ବଳଦେବ ଓ ସର୍ବଦା ମୋ ସହ ସ୍ପର୍ଦ୍ଧା କରୁଥିବା ଅନ୍ୟ ଅନ୍ଧକ-ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କୁ ମୁଁ କ'ଣ କହିବି?
3.18.29
त्यक्त्वा रणमिमं सौते पृष्ठतोऽभ्याहतः शरैः ।
त्वयाऽपनीती विवशो न जीवेयं कथंचन ॥ ३.१८.२९ ॥
ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ି, ହେ ସୂତପୁତ୍ର, ପଛପଟୁ ବାଣରେ ଆହତ ହୋଇ, ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଅସହାୟ ଭାବେ ନିଆଯାଇ ମୁଁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ବଞ୍ଚିବି ନାହିଁ।
3.18.30
संनिवर्त रथेनाशु पुनर्दारुकनन्दन ।
न चैतदेवं कर्तव्यमथापत्सु कथंचन ॥ ३.१८.३० ॥
ହେ ଦାରୁକପୁତ୍ର, ରଥକୁ ଶୀଘ୍ର ଫେରାଇ ଦିଅ। ଏହା ଏପରି କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, କୌଣସି ବିପଦରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
3.18.31
न जीवितमहं सौते बहु मन्ये कथंचन ।
अपयातो रणाद्भीतः पृष्ठतोऽभ्याहतः शरैः ॥ ३.१८.३१ ॥
ହେ ସାରଥି, ମୁଁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଜୀବନକୁ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟ ଦିଏ ନାହିଁ; ଯଦି ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରୁ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ପଳାଇ ପଛରୁ ବାଣରେ ଆହତ ହେଉଛି।
3.18.32
कदाऽपि सूतपुत्र त्वं जानीषे मां भयार्दितम् ।
अपयातं रणं हित्वा यथा कापुरुषं तथा ॥ ३.१८.३२ ॥
ହେ ସୂତପୁତ୍ର, ତୁମେ କେବେ ମୋତେ ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ି କାପୁରୁଷ ପରି ପଳାଉଥିବା ଜାଣିଛ କି?
3.18.33
अयुक्तं तु मया त्यक्तुं संग्रामं दारुकात्मज ।
मयि युद्धार्थिनि भृशं स त्वं याहि यतो रणम् ॥ ३.१८.३३ ॥
ହେ ଦାରୁକପୁତ୍ର, ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ିବା ମୋ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ; ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧର ଅତ୍ୟଧିକ ଇଚ୍ଛୁକ, ତେଣୁ ଯେଉଁଠି ରଣଭୂମି ଅଛି ସେଠାକୁ ଚାଲ।