マハーバーラタ · 章 3.181
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.181.1
स भीमसेनस्तेजस्वी तदा सर्पवशं गतः ।
चिन्तयामास सर्पस्य वीर्यमत्यद्भुतं महत् ॥ ३.१८१.१ ॥
その時、輝かしいビーマセーナは蛇の支配下に落ち、その蛇の非常に驚くべき大きな力について思いを巡らせた。
3.181.2
उवाच च महासर्पं कामयाब्रूहि पन्नग ।
कस्त्वं भो भुजगश्रेष्ठ किं मया च करिष्यसि ॥ ३.१८१.२ ॥
彼は大蛇に言った。「蛇よ、言え、お前は誰だ？ 蛇の中の最上の者よ、私に何をするつもりだ？」
3.181.3
पाण्डवो भीमसेनोऽहं धर्मराजादनन्तरः ।
नागायुतसमप्राणस्त्वया नीतः कथं वशम् ॥ ३.१८१.३ ॥
「私はパーンダヴァのビーマセーナ、ダルマラージャ（ユディシュティラ）の次に生まれた者だ。一万頭の象に等しい命の力を持つ私を、お前はどうやって支配したのか？」
3.181.4
सिंहाः केसरिणो व्याघ्रा महिषा वारणास्तथा ।
समागताश्च बहुशो निहताश्च मया युधि ॥ ३.१८१.४ ॥
「獅子、たてがみのある獅子、虎、水牛、象も、幾度となく私に立ち向かってきた。そして戦いの中で私に殺されたのだ。」
3.181.5
राक्षसाश्च पिशाचाश्च पन्नगाश्च महाबलाः ।
भुजवेगमशक्ता मे सोढुं पन्नगसत्तम ॥ ३.१८१.५ ॥
「羅刹も、ピシャーチャも、大力の蛇たちも、私の腕の勢いに耐えることはできなかった。蛇の中の最上の者よ。」
3.181.6
किंनु विद्याबलं किंनु वरदानमथो तव ।
उद्योगमपि कुर्वाणो वशगोस्मि कृतस्त्वया ॥ ३.१८१.६ ॥
「これはお前の知識の力によるものか、それとも何かの恩恵によるものか？あるいは、私は努力していたにもかかわらず、お前に支配されてしまったのか？」
3.181.7
अनुत्यो विक्रमो नॄणामिति मे धीयते मतिः ।
यथेदं मे त्वया नाग बलं प्रतिहतं महत् ॥ ३.१८१.७ ॥
人の武勇は打ち負かせないと私は考える。蛇よ、お前は私のこの大きな力を封じたのだから。
3.181.8
इत्येवंवादिनं वीरं भीममक्लिष्टकारिणम् ।
भोगेन महता गृह्य समन्तात्पर्यवेष्टयत् ॥ ३.१८१.८ ॥
このように語る、力むことなく行動する勇士ビーマを、その蛇は大きな胴体で掴み、四方から巻きつけた。
3.181.9
निगृह्यैनं महाबाहुं ततः स भुजगस्तदा ।
विमुच्यास्य भुजौ पीनाविदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.१८१.९ ॥
その大腕の者を捕らえると、蛇は彼の太い腕を放し、この言葉を告げた。
3.181.10
दिष्टस्त्वं क्षुधितस्याद्य देवैर्भक्षो महाभुज ।
दिष्ट्या कालस्य महतः प्रियाः प्राणा हि देहिनां ॥ ३.१८१.१० ॥
ああ大腕の者よ、今日、飢えた私のために神々はお前を食物と定めた。幸いにも、大いなる時の前では、身を持つ者にとって自らの命こそが愛しいのだ。
3.181.11
यथा त्विदं मया प्राप्तं भुजङ्गत्वमरिंदम ।
तदवश्यं त्वया मत्तः श्रोतव्यं शृणु यन्मम ॥ ३.१८१.११ ॥
敵を征する者よ、私がどうしてこの蛇の身になったのか、お前は必ず私から聞かねばならない。私の話を聞け。
3.181.12
इमामवस्थां संप्राप्तो ह्यहं कोपान्महर्षिणा ।
शापस्यान्तं परिप्रेप्सुः सर्वस् कथयामि तत् ॥ ३.१८१.१२ ॥
偉大な聖仙の怒りによって私はこの境遇に陥った。呪いの終わりを得たいと願い、そのすべてを語ろう。
3.181.13
नहुषो नाम राजर्षिर्व्यक्तं ते श्रोत्रमागतः ।
तवैव पूर्वः पूर्वेषामायोर्वंशधरः सुतः ॥ ३.१८१.१३ ॥
ナフシャという名の王仙のことは、あなたの耳に確かに届いているだろう。彼はあなたの祖先の最初の人であり、アーユの家系を担った息子である。
3.181.14
सोहं शापादगस्त्यस्य ब्राह्मणानवमत्य च ।
इमामवस्थामापन्नः पश्य दैवमिदं मम ॥ ३.१८१.१४ ॥
アガスティヤの呪いと、私がバラモンを侮辱したために、私はこの状態に陥った。見よ、これが私の運命だ。
3.181.15
त्वां चेदवध्यमायान्तमतीव प्रियदर्शनम् ।
अहमद्योपयोक्ष्यामि विधानं पश्य यादृशम् ॥ ३.१८१.१५ ॥
殺されえぬ、こよなく美しいお前が近づいてくるなら、今日私はお前を捕らえよう。私のやり方がどのようなものか見るがよい。
3.181.16
न हि मे मुच्यते कश्चित्कथंचित्प्रग्रहं गतः ।
गचजोवा महिषो वाऽपि षष्ठे काले नरोत्तम ॥ ३.१८१.१६ ॥
人の中の最上の者よ、私の掴んだ者は、象であれ水牛であれ、第六の時にさえ、どのようにしても放されることはない。
3.181.17
नासि केवलसर्पेण तिर्यग्योनिषु वर्तता ।
गृहीतः कौरवश्रेष्ठ वरदानमिदं मम ॥ ३.१८१.१७ ॥
クル族の最上の者よ、あなたは畜生の胎に住む一匹の蛇に捕らえられただけなのではない。これは私の授けた恩恵である。
3.181.18
पतता हि विमानाग्रान्मया शक्रासनाद्द्रुतम् ।
कुरु शापान्तमित्युक्तो भगवान्मुनिसत्तमः ॥ ३.१८१.१८ ॥
私はインドラの座から、飛車の頂から急速に落ちていく時、尊き聖仙の最上者に「呪いの終わりをもたらしたまえ」と告げられた。
3.181.19
यस्त्वया वेष्टितो राजन्मोहमेति महाबलः ।
मोक्षस्ते भविता राजन्कस्माच्चित्कालपर्ययात् ॥ ३.१८१.१९ ॥
王よ、お前が絡め取ったその大力の者は迷妄に陥る。王よ、やがて時の経過とともにお前は解放されるであろう。
3.181.20
ततोस्मि पतितो भूमौ न च मामजहात्स्मृतिः ।
स्मार्तमस्ति पुराणं मे यथैवाधिगतं तथा ॥ ३.१८१.२० ॥
そのとき私は地に倒れたが、記憶は私を見捨てなかった。私が学んだ古の伝承は、学んだそのままに私の内にある。
3.181.21
यस्तु ते व्याहृतान्प्रश्नान्प्रतिब्रूयाद्विभागवित् ।
स त्वां मोक्षयिता शापादिति मामब्रवीदृषिः ॥ ३.१८१.२१ ॥
お前が問うた問いに、区分を知る者が答えるならば、その者がお前を呪いから解放するであろう——と聖仙は私に告げた。
3.181.22
गृहीतस्य त्वया राजन्प्राणिनोपि बलीयसः ।
सत्वभ्रंशोऽधिकस्यापि सर्वस्याशु भविष्यति ॥ ३.१८१.२२ ॥
王よ、お前が捕らえたその生き物は、どれほど強くとも、その気力は衰えるであろう。また過剰なものすべても、やがて同じ運命をたどるであろう。
3.181.23
इतिचाप्यहमश्रौषं वचस्तेषां दयावताम् ।
मयि संजातहार्दानामथ तेऽन्तर्हिता द्विजाः ॥ ३.१८१.२३ ॥
こうして私は、私に情愛を抱いた慈悲深い再生者たちの言葉も聞いた。そしてそれらの婆羅門は姿を消した。
3.181.24
सोहं परमदुष्कर्मा वसामि निरयेऽशुचौ ।
सर्पयोनिमिमां प्राप्यकालाकाङ्क्षी महाद्युते ॥ ३.१८१.२४ ॥
私は甚だしい悪業を重ね、不浄の地獄に住んでいる。おお輝ける者よ、この蛇の生を得て、私は定めの時を待っているのだ。
3.181.25
तमुवाच महाबाहुर्भीमसेनो भुजङ्गमम् ।
न ते कुप्ये महासर्प नात्मने द्विजसत्तम ॥ ३.१८१.२५ ॥
力強き腕のビーマセーナは蛇に言った。「偉大なる蛇よ、再生者の最良の者よ、私はお前に怒ってもいないし、自分にも怒ってはいない。」
3.181.26
यस्मादभावी भावी वा मनुष्यः सुखदुःखयोः ।
आगमे यदि वाऽपाये न तत्र ग्लपयेन्मनः ॥ ३.१८१.२६ ॥
喜びと苦しみにおいて、それが起こる運命であれ起こらぬ運命であれ、来るにせよ去るにせよ、人は心を悩ませてはならない。
3.181.27
दैवं पुरुषकारेण को वञ्चयितुमर्हति ।
दैवमेव परं मन्ये पौरुषं तु निरर्थकम् ॥ ३.१८१.२७ ॥
人の努力によって運命を欺ける者がいるだろうか。私は運命こそ至高だと思う。人の努力は無益だ。
3.181.28
पश्य दैवोपघाताद्धि भुजवीर्यव्यपाश्रयम् ।
इमामवस्थां संप्राप्तमनिमित्तमिहाद्य माम् ॥ ३.१८१.२८ ॥
見よ。運命の打撃によって、腕力に頼っていた私は、今日ここで理由もなくこの境遇に至ったのだ。
3.181.29
किंतु नाद्यानुशोचामि तथाऽऽत्मानं विनाशितम् ।
तथा तु विपिने न्यस्तान्भ्रातॄन्राज्यपरिच्युतान् ॥ ३.१८१.२९ ॥
しかし今日、私はこのように破滅した自分のために嘆きはしない。森に置き去りにされ、王国を失った兄弟たちのためにも嘆きはしない。
3.181.30
हिमवांश्च सुदुर्गोऽयं यक्षराक्षससंकुलः ।
मां समुद्वीक्षमाणास्ते प्रयतिष्यन्ति विह्वलाः ॥ ३.१८१.३० ॥
このヒマーラヤは非常に越えがたく、ヤクシャやラークシャサに満ちている。私を見つめながら、彼らは動揺して努力するだろう。
3.181.31
विनष्टमथ मां श्रुत्वा भविष्यन्ति निरुद्यमाः ।
धर्मशीला मया ते हि बाध्यन्ते राज्यगृद्धिना ॥ ३.१८१.३१ ॥
私が滅びたと聞けば、彼らは気力を失うだろう。法を重んじる彼らは、王国に貪欲な私によって実に苦しめられているのだから。
3.181.32
अथवा नार्जुनो धीमान्विषादमुपयास्यति ।
सर्वास्त्रविदनाधृष्यो देवगन्धर्वराक्षसैः ॥ ३.१८१.३२ ॥
あるいは賢明なアルジュナは悲嘆に沈むことはないだろう。すべての武器に通じ、神々・ガンダルヴァ・ラークシャサにも打ち破られぬ者なのだから。
3.181.33
समर्थः स महाबाहुरेकाङ्ना सुमहाबलः ।
देवराजमपि स्थानात्प्रच्यावयितुमञ्जसा ॥ ३.१८१.३३ ॥
その大きな腕を持つ者は、ただ一人でも非常に強く、神々の王すらたやすくその座から引き落とせるのだ。
3.181.34
किं पुनर्धृतराष्ट्रस् पुत्रं दुर्द्यूतदेविनम् ।
विद्विष्टं सर्वलोकस्य दम्भमोहपरायणम् ॥ ३.१८१.३४ ॥
ましてドリタラーシュトラの息子は、不運な賭博師であり、世界中に憎まれ、傲慢と迷妄に沈んでいるのだから、なおさらのことだ。
3.181.35
मातरं चैव शोचामि कृपणां पुत्रगृद्धिनीम् ।
याऽस्माकं नित्यमाशास्ते महत्त्वमधिकं परैः ॥ ३.१८१.३५ ॥
私はまた母のことも悲しむ。哀れで息子たちに執着し、私たちには常に他人より大きな栄誉を望んでいる母のことを。
3.181.36
तस्याः कथं त्वनाथाया मद्विनाशाद्भुजङ्गम् ।
सफलास्ते भविष्यन्ति मयि सर्वे मनोरथाः ॥ ३.१८१.३६ ॥
しかし、後ろ盾のないあの母は、私の破滅によってどうなるのだろう。蛇よ、お前の望みはすべて私において成就するのだ。
3.181.37
नकुलः सहदेवश्च यमौ च गुरुवर्तिनौ ।
मद्वाहुबलसंगुप्तौ नित्यं पुरुषमानिनौ ॥ ३.१८१.३७ ॥
ナクラとサハデーヴァ、年長の兄に従う双子の兄弟、常に我が腕の力に守られ、男らしさを誇る者たち。
3.181.38
भविष्यतो निरुत्साहौ भ्रष्टवीर्यपराक्रमौ ।
मद्विनाशात्परिद्यूनाविति मे वर्तते मतिः ॥ ३.१८१.३८ ॥
私の破滅によって、あの二人は気力を失い、勇気と武勇を失い、ひどく衰弱するであろう、と私は考える。
3.181.39
एवंविधं बहु तदा विललाप वृकोदरः ।
भुजङ्गभोगसंरुद्धो नाशकच्च विचेष्टितुम् ॥ ३.१८१.३९ ॥
その時、ヴリコーダラ（ビーマ）はこのように長く嘆いた。蛇の輪に縛られ、身動きすらできずに。
3.181.40
युधिष्ठिरस्तु कौन्तेयो बभूवास्वस्तचेतनः ।
अनिष्टदर्शनान्घोरानुत्पातान्परिचिन्तयन् ॥ ३.१८१.४० ॥
しかしクンティーの子ユディシュティラは心が落ち着かず、見た恐ろしい凶兆について思い悩んだ。
3.181.41
दारुणं ह्यशिवं नादं शिवा दक्षिणतः स्थिता ।
दीप्तायां दिशि वित्रस्ता रौति तस्याश्रमस्य ह ॥ ३.१८१.४१ ॥
右手に立つジャッカルが、輝く方角で怯えながら、その庵の近くで恐ろしく不吉な声で鳴いていた。
3.181.42
एकपक्षाक्षिचरणा वर्तिका घोरदर्शना ।
रक्तं वमन्ती ददृशे प्रत्यादित्यमभासुरा ॥ ३.१८१.४२ ॥
片翼・片目・片足の恐ろしい姿の鶉が、血を吐きながら太陽に向かって輝いているのが見られた。
3.181.43
प्रववौ चानिलो रूक्षश्चण्डः सर्करकर्षणः ।
अपसव्यानि सर्वाणि मृगपक्षिरुतानि च ॥ ३.१८१.४३ ॥
荒々しく激しい風が吹き、砂礫を引きずった。獣と鳥のあらゆる鳴き声は凶兆となった。
3.181.44
पृष्ठतो वायसः कृष्णो याहियाहीति वाशति ।
मुहुर्मुहुः स्फुरति च दक्षिणोऽस्य भुजस्तथा ॥ ३.१८१.४४ ॥
背後から黒いカラスが「行け、行け」と何度も鳴き、彼の右腕も何度も痙攣した。
3.181.45
हृदयं चरणश्चापि वामोऽस्य परितप्यति ।
सव्यस्याक्ष्णओ विकारश्चाप्यनिष्टः समपद्यत ॥ ३.१८१.४५ ॥
彼の心臓と左足も苦悶に焼かれ始め、左目にも不吉な痙攣が起こった。
3.181.46
धर्मराजोपि मेधावी शङ्कमानो महद्भयम् ।
द्रौपदीं परिपप्रच्छ क्व भीम इति भारत ॥ ३.१८१.४६ ॥
賢明な法王もまた大いなる恐怖を懸念し、ドラウパディーに尋ねた。「バーラタよ、ビーマはどこにいるのか。」
3.181.47
शंस तस्मै पाञ्चाली चिरयातं वृकोदरम् ।
स प्रतस्थे महाबाहुर्धौम्येन सहितो नृपः ॥ ३.१८१.४७ ॥
ドラウパディーは彼に、ヴリコーダラ（ビーマ）は随分前に出発したと告げた。すると大腕の王はダウミヤとともに出立した。
3.181.48
द्रौपद्या रक्षणं कार्यमित्युवाच धनंजयम् ।
नकुलं सहदेवं च व्यादिदेश द्विजान्प्रति ॥ ३.१८१.४८ ॥
彼はダナンジャヤ（アルジュナ）に「ドラウパディーを守らねばならぬ」と告げ、ナクラとサハデーヴァにはバラモンたちについて指示を与えた。
3.181.49
स तस्य पदमुन्नीय तस्मादेवाश्रमात्प्रभुः ।
मृगयामास कौन्तेयो भीमसेनं महावने ॥ ३.१८१.४९ ॥
その力ある クンティーの息子は彼の足跡を見分け、その庵から大森林の中でビーマセーナを探した。
3.181.50
स प्राचीं दिशमास्थाय महतो गजयूथपान् ।
ददर्श पृथिवीं चिह्नैर्भीमस्य परिचिह्निताम् ॥ ३.१८१.५० ॥
彼は東の方角へ向かい、大きな象の群れとその首領たちを見た。そしてビーマの痕跡で印された大地を見た。
3.181.51
ततो मृगसहस्राणि मृगेनद्राणां शतानि च ।
पतितानि वने दृष्ट्वा मार्गं तस्याविशन्नृपः ॥ ३.१८१.५१ ॥
その時、森に倒れた幾千の鹿と幾百の獣の王（獅子）を見て、王は彼の道に入った。
3.181.52
धावतस्तस्य वीरस् मृगार्थं वातरंहसः ।
ऊरुवातविनिर्भग्नान्द्रुमान्व्यावर्जितान्पथिः ॥ ३.१८१.५२ ॥
鹿を追って風のように走る勇士の、腿が起こす風に折られた木々が、道に曲がって倒れていた。
3.181.53
स गत्वा तैस्तदा चिह्नैर्ददर्श गिरिगह्वरे ।
रूक्षमारुतभूयिष्ठे निष्पत्रद्रुमसंकुले ॥ ३.१८१.५३ ॥
それらの痕跡を辿って行くと、山の洞窟で、荒々しい風が吹き渡り、葉のない木々が密生する所を見た。
3.181.54
ईरिणे निर्जले देशे कण्टकिद्रुमसंकुले ।
अश्मस्थाणुक्षुपाकीर्णे सुदुर्गे विषमोत्कटे।
गृहीतं भुजगेन्द्रेण निश्चेष्टमनुजं तदा ॥ ३.१८१.५४ ॥
その不毛で水のない所は、棘のある木々が密生し、石や切り株や葦に覆われ、通り抜けることが極めて難しく、起伏が激しかった。そこで弟は蛇王に捕らえられ、身動きもせず横たわっていた。