ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.181
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.181.1
स भीमसेनस्तेजस्वी तदा सर्पवशं गतः ।
चिन्तयामास सर्पस्य वीर्यमत्यद्भुतं महत् ॥ ३.१८१.१ ॥
ಆಗ ತೇಜಸ್ವಿ ಭೀಮಸೇನನು ಸರ್ಪದ ವಶಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು; ಆ ಸರ್ಪದ ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ಭುತವಾದ ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವನು ಚಿಂತಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದನು.
3.181.2
उवाच च महासर्पं कामयाब्रूहि पन्नग ।
कस्त्वं भो भुजगश्रेष्ठ किं मया च करिष्यसि ॥ ३.१८१.२ ॥
ಆ ಮಹಾಸರ್ಪಕ್ಕೆ ಹೇಳಿದನು: "ಓ ನಾಗವೇ, ಹೇಳು, ನೀನು ಯಾರು? ಓ ಸರ್ಪಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನನಗೆ ಏನು ಮಾಡಲಿರುವೆ?"
3.181.3
पाण्डवो भीमसेनोऽहं धर्मराजादनन्तरः ।
नागायुतसमप्राणस्त्वया नीतः कथं वशम् ॥ ३.१८१.३ ॥
"ನಾನು ಪಾಂಡವನಾದ ಭೀಮಸೇನ; ಧರ್ಮರಾಜನ ನಂತರ ಜನಿಸಿದವನು. ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಆನೆಗಳ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ನನ್ನನ್ನು ನೀನು ಹೇಗೆ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡೆ?"
3.181.4
सिंहाः केसरिणो व्याघ्रा महिषा वारणास्तथा ।
समागताश्च बहुशो निहताश्च मया युधि ॥ ३.१८१.४ ॥
"ಸಿಂಹಗಳು, ಕೇಸರಿ ಸಿಂಹಗಳು, ಹುಲಿಗಳು, ಎಮ್ಮೆಗಳು, ಆನೆಗಳು ಸಹ ಹಲವು ಬಾರಿ ಎದುರಾದವು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನನ್ನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟವು."
3.181.5
राक्षसाश्च पिशाचाश्च पन्नगाश्च महाबलाः ।
भुजवेगमशक्ता मे सोढुं पन्नगसत्तम ॥ ३.१८१.५ ॥
"ರಾಕ್ಷಸರು, ಪಿಶಾಚಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾಬಲಿ ನಾಗರೂ ನನ್ನ ಬಾಹುಗಳ ವೇಗವನ್ನು ತಾಳಲಾರದೆ ಹೋದರು, ಓ ನಾಗಶ್ರೇಷ್ಠನೇ."
3.181.6
किंनु विद्याबलं किंनु वरदानमथो तव ।
उद्योगमपि कुर्वाणो वशगोस्मि कृतस्त्वया ॥ ३.१८१.६ ॥
"ಇದು ನಿನ್ನ ವಿದ್ಯಾಬಲದಿಂದಲೋ, ವರದಾನದಿಂದಲೋ? ಅಥವಾ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನನ್ನನ್ನೂ ನಿನ್ನಿಂದ ವಶಪಡಿಸಲಾಯಿತೇ?"
3.181.7
अनुत्यो विक्रमो नॄणामिति मे धीयते मतिः ।
यथेदं मे त्वया नाग बलं प्रतिहतं महत् ॥ ३.१८१.७ ॥
ಮನುಷ್ಯರ ಪರಾಕ್ರಮ ಅಜೇಯ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ; ಓ ನಾಗನೇ, ನೀನು ನನ್ನ ಮಹಾ ಬಲವನ್ನು ತಡೆದಿರುವೆ.
3.181.8
इत्येवंवादिनं वीरं भीममक्लिष्टकारिणम् ।
भोगेन महता गृह्य समन्तात्पर्यवेष्टयत् ॥ ३.१८१.८ ॥
ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ, ಶ್ರಮವಿಲ್ಲದೆ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುವ ವೀರ ಭೀಮನನ್ನು ಆ ನಾಗ ತನ್ನ ದೊಡ್ಡ ಸುರುಳಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಿಂದ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿತು.
3.181.9
निगृह्यैनं महाबाहुं ततः स भुजगस्तदा ।
विमुच्यास्य भुजौ पीनाविदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.१८१.९ ॥
ಆ ಮಹಾಬಾಹುವನ್ನು ಹಿಡಿದ ನಂತರ, ಆ ಸರ್ಪ ಅವನ ದಪ್ಪ ತೋಳುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿತು.
3.181.10
दिष्टस्त्वं क्षुधितस्याद्य देवैर्भक्षो महाभुज ।
दिष्ट्या कालस्य महतः प्रियाः प्राणा हि देहिनां ॥ ३.१८१.१० ॥
ಓ ಮಹಾಭುಜನೇ, ಇಂದು ಹಸಿದಿರುವ ನನಗೆ ದೇವತೆಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಮಹಾಕಾಲದ ಮುಂದೆ ದೇಹಧಾರಿಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣಗಳೇ ಪ್ರಿಯ.
3.181.11
यथा त्विदं मया प्राप्तं भुजङ्गत्वमरिंदम ।
तदवश्यं त्वया मत्तः श्रोतव्यं शृणु यन्मम ॥ ३.१८१.११ ॥
ಓ ಶತ್ರುದಮನನೇ, ನಾನು ಈ ಸರ್ಪರೂಪವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದೆನೆಂಬುದನ್ನು ನೀನು ನನ್ನಿಂದ ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಕೇಳಬೇಕು; ನನ್ನದನ್ನು ಕೇಳು.
3.181.12
इमामवस्थां संप्राप्तो ह्यहं कोपान्महर्षिणा ।
शापस्यान्तं परिप्रेप्सुः सर्वस् कथयामि तत् ॥ ३.१८१.१२ ॥
ಮಹರ್ಷಿಯ ಕೋಪದಿಂದ ನಾನು ಈ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ; ಶಾಪದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬಯಸಿ ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
3.181.13
नहुषो नाम राजर्षिर्व्यक्तं ते श्रोत्रमागतः ।
तवैव पूर्वः पूर्वेषामायोर्वंशधरः सुतः ॥ ३.१८१.१३ ॥
ನಹುಷ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ರಾಜರ್ಷಿ ನಿಮ್ಮ ಕಿವಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಲುಪಿರಬಹುದು; ಅವನು ನಿಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗನು, ಆಯುವಿನ ವಂಶವನ್ನು ಹೊತ್ತ ಪುತ್ರ.
3.181.14
सोहं शापादगस्त्यस्य ब्राह्मणानवमत्य च ।
इमामवस्थामापन्नः पश्य दैवमिदं मम ॥ ३.१८१.१४ ॥
ನಾನು ಅಗಸ್ತ್ಯರ ಶಾಪದಿಂದಲೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದುದರಿಂದಲೂ ಈ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಿದ್ದೆನು; ನೋಡು, ಇದು ನನ್ನ ದೈವ.
3.181.15
त्वां चेदवध्यमायान्तमतीव प्रियदर्शनम् ।
अहमद्योपयोक्ष्यामि विधानं पश्य यादृशम् ॥ ३.१८१.१५ ॥
ಕೊಲ್ಲಲಾಗದವನು, ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರನಾದ ನೀನು ಬಂದರೆ, ಇಂದು ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತೇನೆ; ನನ್ನ ವಿಧಾನ ಎಂತಹದು ಎಂದು ನೋಡು.
3.181.16
न हि मे मुच्यते कश्चित्कथंचित्प्रग्रहं गतः ।
गचजोवा महिषो वाऽपि षष्ठे काले नरोत्तम ॥ ३.१८१.१६ ॥
ನರೋತ್ತಮನೇ, ನನ್ನ ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕ ಯಾರೂ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಆನೆಯಾಗಲಿ, ಎಮ್ಮೆಯಾಗಲಿ, ಆರನೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ.
3.181.17
नासि केवलसर्पेण तिर्यग्योनिषु वर्तता ।
गृहीतः कौरवश्रेष्ठ वरदानमिदं मम ॥ ३.१८१.१७ ॥
ಕೌರವಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನೀನು ಕೇವಲ ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಹಾವಿನಿಂದ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ; ಇದು ನನ್ನ ವರ.
3.181.18
पतता हि विमानाग्रान्मया शक्रासनाद्द्रुतम् ।
कुरु शापान्तमित्युक्तो भगवान्मुनिसत्तमः ॥ ३.१८१.१८ ॥
ನಾನು ಇಂದ್ರಾಸನದಿಂದ ವಿಮಾನದ ತುದಿಯಿಂದ ವೇಗವಾಗಿ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಭಗವಾನ್ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನಿಗೆ 'ಶಾಪದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಮಾಡು' ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು.
3.181.19
यस्त्वया वेष्टितो राजन्मोहमेति महाबलः ।
मोक्षस्ते भविता राजन्कस्माच्चित्कालपर्ययात् ॥ ३.१८१.१९ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ನೀನು ಸುತ್ತುವರಿದ, ಮೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವ ಆ ಮಹಾಬಲನು — ಓ ರಾಜನೇ, ಕೆಲಕಾಲ ಕಳೆದ ನಂತರ ನಿನಗೆ ಮೋಕ್ಷ ಲಭಿಸುವುದು.
3.181.20
ततोस्मि पतितो भूमौ न च मामजहात्स्मृतिः ।
स्मार्तमस्ति पुराणं मे यथैवाधिगतं तथा ॥ ३.१८१.२० ॥
ಆಗ ನಾನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದೆ, ಆದರೆ ಸ್ಮೃತಿ ನನ್ನನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಕಲಿತ ಪುರಾಣವು ನನ್ನ ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ಇದೆ.
3.181.21
यस्तु ते व्याहृतान्प्रश्नान्प्रतिब्रूयाद्विभागवित् ।
स त्वां मोक्षयिता शापादिति मामब्रवीदृषिः ॥ ३.१८१.२१ ॥
ನೀನು ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಉತ್ತರಿಸುವನೋ, ಅವನು ನಿನ್ನನ್ನು ಶಾಪದಿಂದ ಬಿಡಿಸುವನು ಎಂದು ಋಷಿ ನನಗೆ ಹೇಳಿದನು.
3.181.22
गृहीतस्य त्वया राजन्प्राणिनोपि बलीयसः ।
सत्वभ्रंशोऽधिकस्यापि सर्वस्याशु भविष्यति ॥ ३.१८१.२२ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ನೀನು ಹಿಡಿದ ಪ್ರಾಣಿಗೆ — ಅದು ಎಷ್ಟೇ ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದರೂ — ಸತ್ತ್ವ ನಾಶವಾಗುವುದು; ಅಧಿಕವಾದ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಬೇಗನೆ ಅದೇ ಆಗುವುದು.
3.181.23
इतिचाप्यहमश्रौषं वचस्तेषां दयावताम् ।
मयि संजातहार्दानामथ तेऽन्तर्हिता द्विजाः ॥ ३.१८१.२३ ॥
ಹೀಗೆ ನಾನು ಆ ದಯಾಳು ದ್ವಿಜರ ಮಾತುಗಳನ್ನೂ ಕೇಳಿದೆನು; ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅವರು ಆಮೇಲೆ ಅದೃಶ್ಯರಾದರು.
3.181.24
सोहं परमदुष्कर्मा वसामि निरयेऽशुचौ ।
सर्पयोनिमिमां प्राप्यकालाकाङ्क्षी महाद्युते ॥ ३.१८१.२४ ॥
ಆ ನಾನು, ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಕರ್ಮಿ, ಅಶುಚಿಯಾದ ನರಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ; ಓ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯೇ, ಈ ಸರ್ಪಯೋನಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಕಾಲಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
3.181.25
तमुवाच महाबाहुर्भीमसेनो भुजङ्गमम् ।
न ते कुप्ये महासर्प नात्मने द्विजसत्तम ॥ ३.१८१.२५ ॥
ಮಹಾಬಾಹು ಭೀಮಸೇನನು ಆ ಸರ್ಪಕ್ಕೆ ಹೇಳಿದನು: ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಓ ಮಹಾಸರ್ಪವೇ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಂಡಿಲ್ಲ, ನನ್ನ ಮೇಲೂ ಕೋಪಗೊಂಡಿಲ್ಲ.
3.181.26
यस्मादभावी भावी वा मनुष्यः सुखदुःखयोः ।
आगमे यदि वाऽपाये न तत्र ग्लपयेन्मनः ॥ ३.१८१.२६ ॥
ಏಕೆಂದರೆ, ಸುಖದುಃಖಗಳಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು, ಅವು ಆಗುವವಾಗಿರಲಿ ಆಗದಿರಲಿ, ಬರುವಾಗಲಾಗಲಿ ಹೋಗುವಾಗಲಾಗಲಿ, ತನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು.
3.181.27
दैवं पुरुषकारेण को वञ्चयितुमर्हति ।
दैवमेव परं मन्ये पौरुषं तु निरर्थकम् ॥ ३.१८१.२७ ॥
ಪುರುಷ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ದೈವವನ್ನು ಯಾರು ವಂಚಿಸಬಲ್ಲರು? ದೈವವೇ ಪರಮ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ; ಪೌರುಷ ವ್ಯರ್ಥ.
3.181.28
पश्य दैवोपघाताद्धि भुजवीर्यव्यपाश्रयम् ।
इमामवस्थां संप्राप्तमनिमित्तमिहाद्य माम् ॥ ३.१८१.२८ ॥
ನೋಡು, ದೈವದ ಹೊಡೆತದಿಂದ, ಭುಜಬಲವನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದ ನಾನು ಇಂದು ಇಲ್ಲಿ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಈ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದೇನೆ.
3.181.29
किंतु नाद्यानुशोचामि तथाऽऽत्मानं विनाशितम् ।
तथा तु विपिने न्यस्तान्भ्रातॄन्राज्यपरिच्युतान् ॥ ३.१८१.२९ ॥
ಆದರೆ ಇಂದು ನಾನು ನಾಶಗೊಂಡ ನನ್ನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ದುಃಖಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ; ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟುಬಂದ, ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಚ್ಯುತರಾದ ಸಹೋದರರಿಗಾಗಿಯೂ ದುಃಖಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ.
3.181.30
हिमवांश्च सुदुर्गोऽयं यक्षराक्षससंकुलः ।
मां समुद्वीक्षमाणास्ते प्रयतिष्यन्ति विह्वलाः ॥ ३.१८१.३० ॥
ಈ ಹಿಮಾಲಯವು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಗಮವಾಗಿದೆ, ಯಕ್ಷ-ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ತುಂಬಿದೆ; ನನ್ನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಅವರು ಕಳವಳದಿಂದ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವರು.
3.181.31
विनष्टमथ मां श्रुत्वा भविष्यन्ति निरुद्यमाः ।
धर्मशीला मया ते हि बाध्यन्ते राज्यगृद्धिना ॥ ३.१८१.३१ ॥
ನಾನು ನಾಶವಾದೆನೆಂದು ಕೇಳಿ ಅವರು ಉತ್ಸಾಹಹೀನರಾಗುವರು; ಧರ್ಮಶೀಲರಾದ ಅವರನ್ನು ರಾಜ್ಯಲೋಭಿಯಾದ ನಾನು ನಿಜವಾಗಿ ಪೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
3.181.32
अथवा नार्जुनो धीमान्विषादमुपयास्यति ।
सर्वास्त्रविदनाधृष्यो देवगन्धर्वराक्षसैः ॥ ३.१८१.३२ ॥
ಅಥವಾ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಅರ್ಜುನನು ವಿಷಾದಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನು ಎಲ್ಲ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವನು, ದೇವ ಗಂಧರ್ವ ರಾಕ್ಷಸರಿಗೂ ಅಜೇಯನು.
3.181.33
समर्थः स महाबाहुरेकाङ्ना सुमहाबलः ।
देवराजमपि स्थानात्प्रच्यावयितुमञ्जसा ॥ ३.१८१.३३ ॥
ಆ ಮಹಾಬಾಹು ಒಬ್ಬನೇ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಶಾಲಿ; ದೇವೇಂದ್ರನನ್ನೂ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕೆಡಹಲು ಸಮರ್ಥನು.
3.181.34
किं पुनर्धृतराष्ट्रस् पुत्रं दुर्द्यूतदेविनम् ।
विद्विष्टं सर्वलोकस्य दम्भमोहपरायणम् ॥ ३.१८१.३४ ॥
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗನ ಕುರಿತು ಇನ್ನೇನು ಹೇಳುವುದು? ದುಷ್ಟ ಜೂಜುಕೋರ, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಿಂದ ದ್ವೇಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು, ದಂಭ ಮೋಹಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದವನು.
3.181.35
मातरं चैव शोचामि कृपणां पुत्रगृद्धिनीम् ।
याऽस्माकं नित्यमाशास्ते महत्त्वमधिकं परैः ॥ ३.१८१.३५ ॥
ನಮ್ಮ ತಾಯಿಗಾಗಿಯೂ ನಾನು ದುಃಖಿಸುತ್ತೇನೆ; ದೀನಳು, ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಆಸೆ ಹೊಂದಿದವಳು; ನಮಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಇತರರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗೌರವವನ್ನು ಬಯಸುವವಳು.
3.181.36
तस्याः कथं त्वनाथाया मद्विनाशाद्भुजङ्गम् ।
सफलास्ते भविष्यन्ति मयि सर्वे मनोरथाः ॥ ३.१८१.३६ ॥
ಆದರೆ ಆ ಅನಾಥ ತಾಯಿಯ ಗತಿ ಏನು? ನನ್ನ ನಾಶದಿಂದ? ಓ ಸರ್ಪವೇ, ನಿನ್ನ ಎಲ್ಲ ಆಸೆಗಳೂ ನನ್ನಲ್ಲೇ ಫಲಿಸುವವು.
3.181.37
नकुलः सहदेवश्च यमौ च गुरुवर्तिनौ ।
मद्वाहुबलसंगुप्तौ नित्यं पुरुषमानिनौ ॥ ३.१८१.३७ ॥
ನಕುಲ ಮತ್ತು ಸಹದೇವ, ಹಿರಿಯಣ್ಣನಿಗೆ ವಿಧೇಯರಾದ ಅವಳಿ ಸೋದರರು; ನನ್ನ ಬಾಹುಬಲದಿಂದ ಸದಾ ರಕ್ಷಿತರಾದವರು, ಪೌರುಷಾಭಿಮಾನಿಗಳು.
3.181.38
भविष्यतो निरुत्साहौ भ्रष्टवीर्यपराक्रमौ ।
मद्विनाशात्परिद्यूनाविति मे वर्तते मतिः ॥ ३.१८१.३८ ॥
ನನ್ನ ನಾಶದಿಂದ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಉತ್ಸಾಹವಿಲ್ಲದವರಾಗಿ, ವೀರ್ಯಪರಾಕ್ರಮ ಕುಗ್ಗಿ, ಬಹಳ ಕ್ಷೀಣಿಸುವರೆಂದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
3.181.39
एवंविधं बहु तदा विललाप वृकोदरः ।
भुजङ्गभोगसंरुद्धो नाशकच्च विचेष्टितुम् ॥ ३.१८१.३९ ॥
ಆಗ ವೃಕೋದರ (ಭೀಮ) ಹೀಗೆ ಬಹಳವಾಗಿ ಪ್ರಲಾಪಿಸಿದನು; ಸರ್ಪದ ಸುರುಳಿಗಳಿಂದ ಬಂಧಿತನಾಗಿ ಚಲಿಸಲೂ ಆಗದೆ.
3.181.40
युधिष्ठिरस्तु कौन्तेयो बभूवास्वस्तचेतनः ।
अनिष्टदर्शनान्घोरानुत्पातान्परिचिन्तयन् ॥ ३.१८१.४० ॥
ಆದರೆ ಕುಂತಿಯ ಮಗ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಮನಸ್ಸು ಕಲಕಿಕೊಂಡನು; ಭಯಂಕರ ಅಶುಭ ಉತ್ಪಾತಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಅವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ.
3.181.41
दारुणं ह्यशिवं नादं शिवा दक्षिणतः स्थिता ।
दीप्तायां दिशि वित्रस्ता रौति तस्याश्रमस्य ह ॥ ३.१८१.४१ ॥
ಬಲಗಡೆ ನಿಂತಿದ್ದ ನರಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಭಯಗೊಂಡು ಆ ಆಶ್ರಮದ ಬಳಿ ಭಯಂಕರ, ಅಶುಭ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಕೂಗಿತು.
3.181.42
एकपक्षाक्षिचरणा वर्तिका घोरदर्शना ।
रक्तं वमन्ती ददृशे प्रत्यादित्यमभासुरा ॥ ३.१८१.४२ ॥
ಒಂದೇ ರೆಕ್ಕೆ, ಒಂದೇ ಕಣ್ಣು, ಒಂದೇ ಕಾಲು ಇರುವ, ಭಯಂಕರ ರೂಪದ ಒಂದು ಹಕ್ಕಿ ರಕ್ತ ಕಕ್ಕುತ್ತಾ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಎದುರಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು.
3.181.43
प्रववौ चानिलो रूक्षश्चण्डः सर्करकर्षणः ।
अपसव्यानि सर्वाणि मृगपक्षिरुतानि च ॥ ३.१८१.४३ ॥
ಒರಟಾದ, ಭಯಂಕರ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿತು; ಮರಳುಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತಾ. ಮೃಗ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕೂಗುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಅಪಸವ್ಯವಾದವು.
3.181.44
पृष्ठतो वायसः कृष्णो याहियाहीति वाशति ।
मुहुर्मुहुः स्फुरति च दक्षिणोऽस्य भुजस्तथा ॥ ३.१८१.४४ ॥
ಹಿಂದಿನಿಂದ ಒಂದು ಕಪ್ಪು ಕಾಗೆ 'ಹೋಗು, ಹೋಗು' ಎಂದು ಪದೇ ಪದೇ ಕೂಗಿತು. ಅವನ ಬಲಭುಜವೂ ಹಾಗೆಯೇ ಪದೇ ಪದೇ ಅದುರಿತು.
3.181.45
हृदयं चरणश्चापि वामोऽस्य परितप्यति ।
सव्यस्याक्ष्णओ विकारश्चाप्यनिष्टः समपद्यत ॥ ३.१८१.४५ ॥
ಅವನ ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಎಡಗಾಲು ಕೂಡ ಸುಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಎಡಗಣ್ಣಿನಲ್ಲಿಯೂ ಅಶುಭವಾದ ವಿಕಾರ ಉಂಟಾಯಿತು.
3.181.46
धर्मराजोपि मेधावी शङ्कमानो महद्भयम् ।
द्रौपदीं परिपप्रच्छ क्व भीम इति भारत ॥ ३.१८१.४६ ॥
ಬುದ್ಧಿವಂತ ಧರ್ಮರಾಜನೂ ದೊಡ್ಡ ಭಯವನ್ನು ಶಂಕಿಸುತ್ತಾ ದ್ರೌಪದಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿದ: 'ಭಾರತ, ಭೀಮ ಎಲ್ಲಿ?'
3.181.47
शंस तस्मै पाञ्चाली चिरयातं वृकोदरम् ।
स प्रतस्थे महाबाहुर्धौम्येन सहितो नृपः ॥ ३.१८१.४७ ॥
ಪಾಂಚಾಲಿ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು: ವೃಕೋದರ (ಭೀಮ) ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಹೋಗಿದ್ದಾನೆ. ಆಗ ಮಹಾಬಾಹುವಾದ ರಾಜನು ಧೌಮ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟನು.
3.181.48
द्रौपद्या रक्षणं कार्यमित्युवाच धनंजयम् ।
नकुलं सहदेवं च व्यादिदेश द्विजान्प्रति ॥ ३.१८१.४८ ॥
'ದ್ರೌಪದಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು' ಎಂದು ಅವನು ಧನಂಜಯನಿಗೆ (ಅರ್ಜುನನಿಗೆ) ಹೇಳಿದನು. ನಕುಲ ಮತ್ತು ಸಹದೇವರಿಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಕುರಿತು ಆಜ್ಞೆ ನೀಡಿದನು.
3.181.49
स तस्य पदमुन्नीय तस्मादेवाश्रमात्प्रभुः ।
मृगयामास कौन्तेयो भीमसेनं महावने ॥ ३.१८१.४९ ॥
ಆ ಪ್ರಭು ಕೌಂತೇಯನು ಅವನ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಆ ಆಶ್ರಮದಿಂದಲೇ ಮಹಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಹುಡುಕಿದನು.
3.181.50
स प्राचीं दिशमास्थाय महतो गजयूथपान् ।
ददर्श पृथिवीं चिह्नैर्भीमस्य परिचिह्निताम् ॥ ३.१८१.५० ॥
ಅವನು ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಸಾಗಿ ಮಹಾ ಆನೆಗುಂಪುಗಳನ್ನೂ ಅವುಗಳ ನಾಯಕರನ್ನೂ ಕಂಡನು; ಭೂಮಿಯು ಭೀಮನ ಗುರುತುಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು.
3.181.51
ततो मृगसहस्राणि मृगेनद्राणां शतानि च ।
पतितानि वने दृष्ट्वा मार्गं तस्याविशन्नृपः ॥ ३.१८१.५१ ॥
ಆಗ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಜಿಂಕೆಗಳೂ ನೂರಾರು ಮೃಗೇಂದ್ರರೂ (ಸಿಂಹಗಳು) ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ರಾಜನು ಅವನ ದಾರಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದನು.
3.181.52
धावतस्तस्य वीरस् मृगार्थं वातरंहसः ।
ऊरुवातविनिर्भग्नान्द्रुमान्व्यावर्जितान्पथिः ॥ ३.१८१.५२ ॥
ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ ಓಡಿದ ಆ ವೀರನ ವೇಗವು ಗಾಳಿಯಂತಿತ್ತು; ಅವನ ತೊಡೆಗಳ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಮುರಿದ ಮರಗಳು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಗಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದವು.
3.181.53
स गत्वा तैस्तदा चिह्नैर्ददर्श गिरिगह्वरे ।
रूक्षमारुतभूयिष्ठे निष्पत्रद्रुमसंकुले ॥ ३.१८१.५३ ॥
ಅವನು ಆ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಪರ್ವತದ ಗುಹೆಗೆ ಹೋದನು; ಅದು ಒರಟಾದ ಗಾಳಿಯಿಂದ ತುಂಬಿ, ಎಲೆಯಿಲ್ಲದ ಮರಗಳಿಂದ ದಟ್ಟವಾಗಿತ್ತು.
3.181.54
ईरिणे निर्जले देशे कण्टकिद्रुमसंकुले ।
अश्मस्थाणुक्षुपाकीर्णे सुदुर्गे विषमोत्कटे।
गृहीतं भुजगेन्द्रेण निश्चेष्टमनुजं तदा ॥ ३.१८१.५४ ॥
ಆ ಬರಡು, ನೀರಿಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಮುಳ್ಳಿನ ಮರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಕಲ್ಲು, ಮೊಂಡು ಮರ, ಪೊದೆಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿ, ದಾಟಲು ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರವಾದ, ಏರಿಳಿತದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಆಗ ತಮ್ಮನು ನಾಗರಾಜನಿಂದ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟು ನಿಶ್ಚೇಷ್ಟನಾಗಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದನು.