ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.181
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.181.1
स भीमसेनस्तेजस्वी तदा सर्पवशं गतः ।
चिन्तयामास सर्पस्य वीर्यमत्यद्भुतं महत् ॥ ३.१८१.१ ॥
ସେତେବେଳେ ତେଜସ୍ୱୀ ଭୀମସେନ ସର୍ପର ବଶରେ ପଡ଼ିଲେ; ସେହି ସର୍ପର ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ ମହାବଳ ବିଷୟରେ ସେ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
3.181.2
उवाच च महासर्पं कामयाब्रूहि पन्नग ।
कस्त्वं भो भुजगश्रेष्ठ किं मया च करिष्यसि ॥ ३.१८१.२ ॥
ସେ ମହାସର୍ପକୁ କହିଲେ, "ହେ ନାଗ, କୁହ, ତୁମେ କିଏ? ହେ ଭୁଜଗଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋ ସହିତ ତୁମେ କଣ କରିବ?"
3.181.3
पाण्डवो भीमसेनोऽहं धर्मराजादनन्तरः ।
नागायुतसमप्राणस्त्वया नीतः कथं वशम् ॥ ३.१८१.३ ॥
"ମୁଁ ପାଣ୍ଡବ ଭୀମସେନ, ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ପରେ ଜନ୍ମିତ। ଦଶ ହଜାର ହାତୀର ପ୍ରାଣଶକ୍ତିଯୁକ୍ତ ମୋତେ ତୁମେ କିପରି ବଶ କଲ?"
3.181.4
सिंहाः केसरिणो व्याघ्रा महिषा वारणास्तथा ।
समागताश्च बहुशो निहताश्च मया युधि ॥ ३.१८१.४ ॥
"ସିଂହ, କେଶରୀ ସିଂହ, ବାଘ, ମହିଷ ଓ ହାତୀମାନେ ମଧ୍ୟ ବହୁବାର ମୋ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲେ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେଲେ।"
3.181.5
राक्षसाश्च पिशाचाश्च पन्नगाश्च महाबलाः ।
भुजवेगमशक्ता मे सोढुं पन्नगसत्तम ॥ ३.१८१.५ ॥
"ରାକ୍ଷସ, ପିଶାଚ ଓ ମହାବଳୀ ନାଗମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋ ବାହୁର ବେଗ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ, ହେ ସର୍ପଶ୍ରେଷ୍ଠ।"
3.181.6
किंनु विद्याबलं किंनु वरदानमथो तव ।
उद्योगमपि कुर्वाणो वशगोस्मि कृतस्त्वया ॥ ३.१८१.६ ॥
"ଏହା କଣ ତୁମ ବିଦ୍ୟାବଳରେ ନା ବରଦାନରେ? ଅଥବା ଉଦ୍ୟମ କରୁଥିବା ମୋତେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ବଶ କରିଦେଲ କି?"
3.181.7
अनुत्यो विक्रमो नॄणामिति मे धीयते मतिः ।
यथेदं मे त्वया नाग बलं प्रतिहतं महत् ॥ ३.१८१.७ ॥
ମଣିଷର ପରାକ୍ରମ ଅଜେୟ ବୋଲି ମୋ ମତ; ହେ ନାଗ, ତୁମେ ମୋର ଏହି ମହାନ ବଳକୁ ପ୍ରତିହତ କରିଛ।
3.181.8
इत्येवंवादिनं वीरं भीममक्लिष्टकारिणम् ।
भोगेन महता गृह्य समन्तात्पर्यवेष्टयत् ॥ ३.१८१.८ ॥
ଏହିପରି କହୁଥିବା, ଅନାୟାସରେ କର୍ମ କରୁଥିବା ବୀର ଭୀମକୁ ସେ ନାଗ ନିଜର ବିଶାଳ କୁଣ୍ଡଳୀରେ ଧରି ଚାରିପଟରୁ ବେଢ଼ି ନେଲା।
3.181.9
निगृह्यैनं महाबाहुं ततः स भुजगस्तदा ।
विमुच्यास्य भुजौ पीनाविदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.१८१.९ ॥
ସେ ମହାବାହୁକୁ ଧରି ତା'ପରେ ସେ ସର୍ପ ତାର ମୋଟା ବାହୁ ଛାଡ଼ି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।
3.181.10
दिष्टस्त्वं क्षुधितस्याद्य देवैर्भक्षो महाभुज ।
दिष्ट्या कालस्य महतः प्रियाः प्राणा हि देहिनां ॥ ३.१८१.१० ॥
ହେ ମହାଭୁଜ, ଆଜି କ୍ଷୁଧିତ ମୋ ପାଇଁ ଦେବତାମାନେ ତୁମକୁ ଭୋଜନ ରୂପେ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି; ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ମହାକାଳ ସମ୍ମୁଖରେ ଦେହଧାରୀମାନଙ୍କୁ ନିଜ ପ୍ରାଣ ହିଁ ପ୍ରିୟ।
3.181.11
यथा त्विदं मया प्राप्तं भुजङ्गत्वमरिंदम ।
तदवश्यं त्वया मत्तः श्रोतव्यं शृणु यन्मम ॥ ३.१८१.११ ॥
ହେ ଶତ୍ରୁଦମନ, ମୁଁ କିପରି ଏହି ସର୍ପତ୍ୱ ପାଇଲି ତାହା ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ମୋଠାରୁ ଶୁଣିବା ଉଚିତ; ମୋର ଯାହା ତାହା ଶୁଣ।
3.181.12
इमामवस्थां संप्राप्तो ह्यहं कोपान्महर्षिणा ।
शापस्यान्तं परिप्रेप्सुः सर्वस् कथयामि तत् ॥ ३.१८१.१२ ॥
ମହର୍ଷିଙ୍କ କ୍ରୋଧରୁ ମୁଁ ଏହି ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି; ଅଭିଶାପର ଅନ୍ତ ପାଇବା ଇଚ୍ଛାରେ ମୁଁ ସବୁ କହୁଛି।
3.181.13
नहुषो नाम राजर्षिर्व्यक्तं ते श्रोत्रमागतः ।
तवैव पूर्वः पूर्वेषामायोर्वंशधरः सुतः ॥ ३.१८१.१३ ॥
ନହୁଷ ନାମକ ରାଜର୍ଷି ଆପଣଙ୍କ କାନରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ପହଞ୍ଚିଥିବେ; ସେ ଆପଣଙ୍କ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ, ଆୟୁଙ୍କ ବଂଶ ଧାରଣକାରୀ ପୁତ୍ର।
3.181.14
सोहं शापादगस्त्यस्य ब्राह्मणानवमत्य च ।
इमामवस्थामापन्नः पश्य दैवमिदं मम ॥ ३.१८१.१४ ॥
ମୁଁ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଅଭିଶାପ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିବା ହେତୁ ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ପଡ଼ିଛି; ଦେଖନ୍ତୁ, ଏହା ମୋ ଦୈବ।
3.181.15
त्वां चेदवध्यमायान्तमतीव प्रियदर्शनम् ।
अहमद्योपयोक्ष्यामि विधानं पश्य यादृशम् ॥ ३.१८१.१५ ॥
ଅବଧ୍ୟ ଓ ଅତି ପ୍ରିୟଦର୍ଶନ ଆପଣ ଆସିଲେ, ଆଜି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଧରିବି; ମୋ ବିଧାନ କିପରି ତାହା ଦେଖନ୍ତୁ।
3.181.16
न हि मे मुच्यते कश्चित्कथंचित्प्रग्रहं गतः ।
गचजोवा महिषो वाऽपि षष्ठे काले नरोत्तम ॥ ३.१८१.१६ ॥
ହେ ନରୋତ୍ତମ, ମୋ ଧରାରେ ପଡ଼ିଥିବା କେହି କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ; ହାତୀ ହେଉ ବା ମହିଷ, ଷଷ୍ଠ କାଳରେ ମଧ୍ୟ।
3.181.17
नासि केवलसर्पेण तिर्यग्योनिषु वर्तता ।
गृहीतः कौरवश्रेष्ठ वरदानमिदं मम ॥ ३.१८१.१७ ॥
ହେ କୌରବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣ କେବଳ ତିର୍ଯ୍ୟଗ୍ଯୋନିରେ ରହୁଥିବା ଏକ ସାପଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧରାପଡ଼ିନାହାନ୍ତି; ଏହା ମୋ ବରଦାନ।
3.181.18
पतता हि विमानाग्रान्मया शक्रासनाद्द्रुतम् ।
कुरु शापान्तमित्युक्तो भगवान्मुनिसत्तमः ॥ ३.१८१.१८ ॥
ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରାସନରୁ ବିମାନ ଶିଖରରୁ ଶୀଘ୍ର ପଡ଼ୁଥିବା ସମୟରେ, ଭଗବାନ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ କୁହାଗଲା: 'ଶାପର ଅନ୍ତ କରନ୍ତୁ।'
3.181.19
यस्त्वया वेष्टितो राजन्मोहमेति महाबलः ।
मोक्षस्ते भविता राजन्कस्माच्चित्कालपर्ययात् ॥ ३.१८१.१९ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତୁମ ଦ୍ୱାରା ବେଷ୍ଟିତ, ମୋହ ପ୍ରାପ୍ତ ସେ ମହାବଳ — ହେ ରାଜନ୍, କିଛି କାଳ ବିତିଲେ ତୁମର ମୁକ୍ତି ହେବ।
3.181.20
ततोस्मि पतितो भूमौ न च मामजहात्स्मृतिः ।
स्मार्तमस्ति पुराणं मे यथैवाधिगतं तथा ॥ ३.१८१.२० ॥
ତା'ପରେ ମୁଁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲି, କିନ୍ତୁ ସ୍ମୃତି ମୋତେ ଛାଡ଼ିଲା ନାହିଁ। ମୁଁ ଯେପରି ଶିଖିଥିଲି, ପୁରାଣ ମୋ ସ୍ମରଣରେ ସେପରି ଅଛି।
3.181.21
यस्तु ते व्याहृतान्प्रश्नान्प्रतिब्रूयाद्विभागवित् ।
स त्वां मोक्षयिता शापादिति मामब्रवीदृषिः ॥ ३.१८१.२१ ॥
ତୁମ ପଚାରିଥିବା ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଯିଏ ବିଭାଗଜ୍ଞ ଦେବ, ସେ ତୁମକୁ ଶାପରୁ ମୁକ୍ତ କରିବ — ଏହିପରି ଋଷି ମୋତେ କହିଥିଲେ।
3.181.22
गृहीतस्य त्वया राजन्प्राणिनोपि बलीयसः ।
सत्वभ्रंशोऽधिकस्यापि सर्वस्याशु भविष्यति ॥ ३.१८१.२२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଧରାଯାଇଥିବା ପ୍ରାଣୀର — ସେ ଯେତେ ବଳବାନ ହେଉ — ସତ୍ତ୍ୱ ନଷ୍ଟ ହେବ; ଏବଂ ଯାହା ଅଧିକ, ସେ ସବୁର ମଧ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ସେପରି ହେବ।
3.181.23
इतिचाप्यहमश्रौषं वचस्तेषां दयावताम् ।
मयि संजातहार्दानामथ तेऽन्तर्हिता द्विजाः ॥ ३.१८१.२३ ॥
ଏପରି ମୁଁ ସେହି ଦୟାଳୁ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ବାକ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଶୁଣିଲି; ମୋ ପ୍ରତି ସ୍ନେହ ଜାତ ହୋଇଥିବା ସେମାନେ ପରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ।
3.181.24
सोहं परमदुष्कर्मा वसामि निरयेऽशुचौ ।
सर्पयोनिमिमां प्राप्यकालाकाङ्क्षी महाद्युते ॥ ३.१८१.२४ ॥
ମୁଁ, ପରମ ଦୁଷ୍କର୍ମା, ଅଶୁଚି ନରକରେ ବାସ କରେ; ହେ ମହାଦ୍ୟୁତି, ଏହି ସର୍ପଯୋନି ପାଇ ମୁଁ କାଳର ଅପେକ୍ଷା କରୁଛି।
3.181.25
तमुवाच महाबाहुर्भीमसेनो भुजङ्गमम् ।
न ते कुप्ये महासर्प नात्मने द्विजसत्तम ॥ ३.१८१.२५ ॥
ମହାବାହୁ ଭୀମସେନ ସେହି ସର୍ପକୁ କହିଲେ: ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ, ହେ ମହାସର୍ପ, ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରତି କ୍ରୁଦ୍ଧ ନୁହେଁ, ନିଜ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ କ୍ରୁଦ୍ଧ ନୁହେଁ।
3.181.26
यस्मादभावी भावी वा मनुष्यः सुखदुःखयोः ।
आगमे यदि वाऽपाये न तत्र ग्लपयेन्मनः ॥ ३.१८१.२६ ॥
କାରଣ ସୁଖ-ଦୁଃଖରେ, ତାହା ହେବାକୁ ଥିଲେ ବା ନ ହେବାକୁ ଥିଲେ, ଆସିବାରେ ବା ଯିବାରେ, ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ମନକୁ କ୍ଳେଶିତ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
3.181.27
दैवं पुरुषकारेण को वञ्चयितुमर्हति ।
दैवमेव परं मन्ये पौरुषं तु निरर्थकम् ॥ ३.१८१.२७ ॥
ପୁରୁଷକାରରେ ଦୈବକୁ କିଏ ପ୍ରତାରଣା କରିପାରିବ? ମୁଁ ଦୈବକୁ ହିଁ ପରମ ମନେ କରେ; ପୌରୁଷ ନିରର୍ଥକ।
3.181.28
पश्य दैवोपघाताद्धि भुजवीर्यव्यपाश्रयम् ।
इमामवस्थां संप्राप्तमनिमित्तमिहाद्य माम् ॥ ३.१८१.२८ ॥
ଦେଖ, ଦୈବ ଆଘାତରେ, ଭୁଜବଳକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିବା ମୁଁ ଆଜି ଏଠାରେ କାରଣ ବିନା ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ପହଞ୍ଚିଛି।
3.181.29
किंतु नाद्यानुशोचामि तथाऽऽत्मानं विनाशितम् ।
तथा तु विपिने न्यस्तान्भ्रातॄन्राज्यपरिच्युतान् ॥ ३.१८१.२९ ॥
କିନ୍ତୁ ଆଜି ମୁଁ ମୋର ନଷ୍ଟ ଅବସ୍ଥା ପାଇଁ ଶୋକ କରୁନାହିଁ; ବନରେ ଛାଡ଼ିଥିବା, ରାଜ୍ୟଭ୍ରଷ୍ଟ ଭାଇମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଶୋକ କରୁନାହିଁ।
3.181.30
हिमवांश्च सुदुर्गोऽयं यक्षराक्षससंकुलः ।
मां समुद्वीक्षमाणास्ते प्रयतिष्यन्ति विह्वलाः ॥ ३.१८१.३० ॥
ଏହି ହିମାଳୟ ଅତି ଦୁର୍ଗମ, ଯକ୍ଷ-ରାକ୍ଷସଙ୍କଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ; ମୋତେ ଦେଖି ସେମାନେ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ଚେଷ୍ଟା କରିବେ।
3.181.31
विनष्टमथ मां श्रुत्वा भविष्यन्ति निरुद्यमाः ।
धर्मशीला मया ते हि बाध्यन्ते राज्यगृद्धिना ॥ ३.१८१.३१ ॥
ମୁଁ ବିନଷ୍ଟ ହୋଇଛି ଶୁଣି ସେମାନେ ଉଦ୍ୟମହୀନ ହେବେ; ଧର୍ମଶୀଳ ସେମାନଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟଲୋଭୀ ମୁଁ ପ୍ରକୃତରେ ପୀଡ଼ିତ କରୁଛି।
3.181.32
अथवा नार्जुनो धीमान्विषादमुपयास्यति ।
सर्वास्त्रविदनाधृष्यो देवगन्धर्वराक्षसैः ॥ ३.१८१.३२ ॥
ଅଥବା ବୁଦ୍ଧିମାନ ଅର୍ଜୁନ ବିଷାଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ ନାହିଁ; ସେ ସର୍ବାସ୍ତ୍ରବିଦ୍, ଦେବ-ଗନ୍ଧର୍ବ-ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଜେୟ।
3.181.33
समर्थः स महाबाहुरेकाङ्ना सुमहाबलः ।
देवराजमपि स्थानात्प्रच्यावयितुमञ्जसा ॥ ३.१८१.३३ ॥
ସେ ମହାବାହୁ ଏକାକୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବଳବାନ; ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନିଜ ସ୍ଥାନରୁ ସହଜରେ ହଟାଇବାକୁ ସମର୍ଥ।
3.181.34
किं पुनर्धृतराष्ट्रस् पुत्रं दुर्द्यूतदेविनम् ।
विद्विष्टं सर्वलोकस्य दम्भमोहपरायणम् ॥ ३.१८१.३४ ॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିଷୟରେ ତ ଆଉ କ'ଣ କହିବା? ଦୁଷ୍ଟ ଜୁଆଖେଳକ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୃଣିତ, ଦମ୍ଭ ଓ ମୋହରେ ନିମଜ୍ଜିତ।
3.181.35
मातरं चैव शोचामि कृपणां पुत्रगृद्धिनीम् ।
याऽस्माकं नित्यमाशास्ते महत्त्वमधिकं परैः ॥ ३.१८१.३५ ॥
ଆମ ମାତାଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଶୋକ କରେ; ସେ ଦୀନା, ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଲୋଭୀ, ଯିଏ ଆମ ପାଇଁ ସର୍ବଦା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି।
3.181.36
तस्याः कथं त्वनाथाया मद्विनाशाद्भुजङ्गम् ।
सफलास्ते भविष्यन्ति मयि सर्वे मनोरथाः ॥ ३.१८१.३६ ॥
କିନ୍ତୁ ସେଇ ଅନାଥା ମାତାଙ୍କର ମୋ ବିନାଶରେ କ'ଣ ହେବ? ହେ ସର୍ପ, ତୁମର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ମୋଠାରେ ହିଁ ସଫଳ ହେବ।
3.181.37
नकुलः सहदेवश्च यमौ च गुरुवर्तिनौ ।
मद्वाहुबलसंगुप्तौ नित्यं पुरुषमानिनौ ॥ ३.१८१.३७ ॥
ନକୁଳ ଓ ସହଦେବ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠଙ୍କ ଅନୁଗତ ଯାଆଁଳା ଭାଇ; ମୋ ବାହୁବଳରେ ସଦା ରକ୍ଷିତ, ପୌରୁଷାଭିମାନୀ।
3.181.38
भविष्यतो निरुत्साहौ भ्रष्टवीर्यपराक्रमौ ।
मद्विनाशात्परिद्यूनाविति मे वर्तते मतिः ॥ ३.१८१.३८ ॥
ମୋ ବିନାଶରେ ସେମାନେ ଦୁହେଁ ଉତ୍ସାହହୀନ, ବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ପରାକ୍ରମ ହରାଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷୀଣ ହେବେ, ଏହା ମୋ ମତ।
3.181.39
एवंविधं बहु तदा विललाप वृकोदरः ।
भुजङ्गभोगसंरुद्धो नाशकच्च विचेष्टितुम् ॥ ३.१८१.३९ ॥
ସେତେବେଳେ ବୃକୋଦର (ଭୀମ) ଏପରି ବହୁ ବିଳାପ କଲେ; ସର୍ପର ବେଢ଼ରେ ବନ୍ଧା ପଡ଼ି ଚଳିପାରୁ ନଥିଲେ।
3.181.40
युधिष्ठिरस्तु कौन्तेयो बभूवास्वस्तचेतनः ।
अनिष्टदर्शनान्घोरानुत्पातान्परिचिन्तयन् ॥ ३.१८१.४० ॥
କିନ୍ତୁ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମନରେ ଅସ୍ୱସ୍ଥ ହେଲେ; ଭୟଙ୍କର ଅଶୁଭ ଉତ୍ପାତ ଦେଖି ସେସବୁ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ।
3.181.41
दारुणं ह्यशिवं नादं शिवा दक्षिणतः स्थिता ।
दीप्तायां दिशि वित्रस्ता रौति तस्याश्रमस्य ह ॥ ३.१८१.४१ ॥
ଡାହାଣ ପାଖରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଶିଆଳୀ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦିଗରେ ଭୀତ ହୋଇ ସେହି ଆଶ୍ରମ ନିକଟରେ ଭୟଙ୍କର, ଅଶୁଭ ସ୍ୱରରେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲା।
3.181.42
एकपक्षाक्षिचरणा वर्तिका घोरदर्शना ।
रक्तं वमन्ती ददृशे प्रत्यादित्यमभासुरा ॥ ३.१८१.४२ ॥
ଗୋଟିଏ ଡେଣା, ଗୋଟିଏ ଆଖି ଓ ଗୋଟିଏ ଗୋଡ଼ବିଶିଷ୍ଟ, ଭୟଙ୍କର ରୂପର ଏକ ଗହଳି ପକ୍ଷିଣୀ ରକ୍ତ ବାନ୍ତି କରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ସାମ୍ନାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଗଲା।
3.181.43
प्रववौ चानिलो रूक्षश्चण्डः सर्करकर्षणः ।
अपसव्यानि सर्वाणि मृगपक्षिरुतानि च ॥ ३.१८१.४३ ॥
ରୁକ୍ଷ, ପ୍ରଚଣ୍ଡ ପବନ ବହିଲା; ବାଲିକଣା ଟାଣି ନେଇ। ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ସବୁ ଡାକ ଅପସବ୍ୟ ହେଲା।
3.181.44
पृष्ठतो वायसः कृष्णो याहियाहीति वाशति ।
मुहुर्मुहुः स्फुरति च दक्षिणोऽस्य भुजस्तथा ॥ ३.१८१.४४ ॥
ପଛରୁ ଏକ କଳା କାଉ 'ଯାଅ, ଯାଅ' ବୋଲି ବାରମ୍ବାର କା-କା କଲା। ତାଙ୍କ ଡାହାଣ ବାହୁ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ବାରମ୍ବାର ଫରକିଲା।
3.181.45
हृदयं चरणश्चापि वामोऽस्य परितप्यति ।
सव्यस्याक्ष्णओ विकारश्चाप्यनिष्टः समपद्यत ॥ ३.१८१.४५ ॥
ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ଓ ବାମ ପାଦ ମଧ୍ୟ ଜଳିବାକୁ ଲାଗିଲା। ବାମ ଆଖିରେ ମଧ୍ୟ ଅଶୁଭ ବିକାର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
3.181.46
धर्मराजोपि मेधावी शङ्कमानो महद्भयम् ।
द्रौपदीं परिपप्रच्छ क्व भीम इति भारत ॥ ३.१८१.४६ ॥
ବୁଦ୍ଧିମାନ ଧର୍ମରାଜ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ଭୟର ଆଶଙ୍କା କରି ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ହେ ଭାରତ, ଭୀମ କେଉଁଠି?'
3.181.47
शंस तस्मै पाञ्चाली चिरयातं वृकोदरम् ।
स प्रतस्थे महाबाहुर्धौम्येन सहितो नृपः ॥ ३.१८१.४७ ॥
ପାଞ୍ଚାଳୀ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: ବୃକୋଦର (ଭୀମ) ବହୁ ପୂର୍ବରୁ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି। ସେତେବେଳେ ମହାବାହୁ ରାଜା ଧୌମ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ବାହାରିଲେ।
3.181.48
द्रौपद्या रक्षणं कार्यमित्युवाच धनंजयम् ।
नकुलं सहदेवं च व्यादिदेश द्विजान्प्रति ॥ ३.१८१.४८ ॥
'ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ' ବୋଲି ସେ ଧନଞ୍ଜୟ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କୁ କହିଲେ। ନକୁଳ ଓ ସହଦେବଙ୍କୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ।
3.181.49
स तस्य पदमुन्नीय तस्मादेवाश्रमात्प्रभुः ।
मृगयामास कौन्तेयो भीमसेनं महावने ॥ ३.१८१.४९ ॥
ସେହି ପ୍ରଭୁ କୌନ୍ତେୟ ତାଙ୍କ ପଦଚିହ୍ନ ଚିହ୍ନି ସେହି ଆଶ୍ରମରୁ ମହାବନରେ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଖୋଜିଲେ।
3.181.50
स प्राचीं दिशमास्थाय महतो गजयूथपान् ।
ददर्श पृथिवीं चिह्नैर्भीमस्य परिचिह्निताम् ॥ ३.१८१.५० ॥
ସେ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଯାଇ ମହାନ ହାତୀ ଦଳ ଓ ସେମାନଙ୍କ ନାୟକମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ଭୀମଙ୍କ ଚିହ୍ନରେ ଚିହ୍ନିତ ପୃଥିବୀକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
3.181.51
ततो मृगसहस्राणि मृगेनद्राणां शतानि च ।
पतितानि वने दृष्ट्वा मार्गं तस्याविशन्नृपः ॥ ३.१८१.५१ ॥
ତା'ପରେ ବନରେ ହଜାର ହଜାର ହରିଣ ଓ ଶହ ଶହ ମୃଗେନ୍ଦ୍ର (ସିଂହ) ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି ରାଜା ତାଙ୍କ ପଥରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
3.181.52
धावतस्तस्य वीरस् मृगार्थं वातरंहसः ।
ऊरुवातविनिर्भग्नान्द्रुमान्व्यावर्जितान्पथिः ॥ ३.१८१.५२ ॥
ହରିଣ ପଛରେ ଧାଉଥିବା ସେହି ବୀରଙ୍କ ବେଗ ପବନ ପରି ଥିଲା; ତାଙ୍କ ଊରୁ-ପବନରେ ଭାଙ୍ଗିଥିବା ଗଛଗୁଡ଼ିକ ପଥରେ ବଙ୍କା ହୋଇ ପଡ଼ିଥିଲା।
3.181.53
स गत्वा तैस्तदा चिह्नैर्ददर्श गिरिगह्वरे ।
रूक्षमारुतभूयिष्ठे निष्पत्रद्रुमसंकुले ॥ ३.१८१.५३ ॥
ସେ ସେହି ଚିହ୍ନ ଅନୁସରଣ କରି ପର୍ବତ ଗୁମ୍ଫାକୁ ଗଲେ; ତାହା ରୁକ୍ଷ ପବନରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ପତ୍ରହୀନ ଗଛରେ ଘନ ଥିଲା।
3.181.54
ईरिणे निर्जले देशे कण्टकिद्रुमसंकुले ।
अश्मस्थाणुक्षुपाकीर्णे सुदुर्गे विषमोत्कटे।
गृहीतं भुजगेन्द्रेण निश्चेष्टमनुजं तदा ॥ ३.१८१.५४ ॥
ସେହି ଶୁଷ୍କ, ଜଳହୀନ ସ୍ଥାନରେ, କଣ୍ଟାବୃକ୍ଷରେ ଘନ, ପଥର, ଗଛଗୁଡ଼ି ଓ ଝାଡ଼ିରେ ଆକୀର୍ଣ୍ଣ, ଅତି ଦୁର୍ଗମ ଓ ଉଚ୍ଚନୀଚ ପ୍ରଦେଶରେ, ସେତେବେଳେ କନିଷ୍ଠ ଭାଇ ନାଗରାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧରାପଡ଼ି ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟ ପଡ଼ିଥିଲେ।