ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.182
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.182.1
युधिष्ठिरस्तमासाद्य सर्पभोगेन वेष्टितम् ।
दयितं भ्रातरं धीमानिदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.१८२.१ ॥
ਸੱਪ ਦੀਆਂ ਕੁੰਡਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਪਿਆਰੇ ਭਰਾ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
3.182.2
कुन्तीमातः कथमिमामापदं त्वमवाप्तवान् ।
कश्चायं पर्वताभोगप्रतिमः पन्नगोत्तमः ॥ ३.१८२.२ ॥
ਹੇ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਇਸ ਬਿਪਤਾ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਫਸ ਗਿਆ? ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਇਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੱਪ ਕੌਣ ਹੈ?
3.182.3
स धर्मराजमालक्ष्य भ्राता भ्रतरमग्रजम् ।
कथयामास तत्सर्वं ग्रहणादिविचेष्टितम् ॥ ३.१८२.३ ॥
ਉਸ ਭਰਾ ਨੇ ਧਰਮਰਾਜ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ ਫੜੇ ਜਾਣ ਆਦਿ ਦੀ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ।
3.182.4
अयमार्य महासत्वो भक्षार्थं मां गृहीतवान् ।
नहुषो नाम राजर्षिः प्राणवानिव संस्थितः ॥ ३.१८२.४ ॥
ਹੇ ਆਰਿਆ, ਇਸ ਮਹਾਂਬਲੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਭੋਜਨ ਲਈ ਫੜ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਨਹੁਸ਼ ਨਾਮ ਦੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ।
3.182.5
मुच्यतामयमायुष्मन्भ्राता मेऽमितविक्रमः ।
वयमाहारमन्यं ते दास्यामः क्षुन्निवारणम् ॥ ३.१८२.५ ॥
ਹੇ ਆਯੂਸ਼ਮਾਨ, ਮੇਰੇ ਇਸ ਅਮਿਤ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਭਰਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ। ਭੁੱਖ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਭੋਜਨ ਦੇਵਾਂਗੇ।
3.182.6
मुच्यतामयमायुष्मन्भ्राता मेऽमितविक्रमः ।
गम्यतां नेह स्थातव्यं श्वो भवानपि मे भवेत् ॥ ३.१८२.६ ॥
ਹੇ ਆਯੂਸ਼ਮਾਨ, ਮੇਰੇ ਇਸ ਅਮਿਤ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਭਰਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ। ਉਹ ਚਲਾ ਜਾਵੇ, ਇੱਥੇ ਨਾ ਰਹੇ; ਕੱਲ੍ਹ ਤੂੰ ਵੀ ਮੇਰਾ ਭੋਜਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈਂ।
3.182.7
व्रतमेतन्महाबाहो विषयं मम यो ब्रजेत् ।
स म भक्षो भवेत्तात त्वं चापि विषये मम ॥ ३.१८२.७ ॥
ਇਹ ਮੇਰਾ ਵਰਤ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ! ਜੋ ਮੇਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੜੇਗਾ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਭੋਜਨ ਹੋਵੇਗਾ; ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੈਂ।
3.182.8
चिरेणाद्य मयाऽऽहारः प्राप्तोऽयमनुजस्तव ।
नाहमेनं विमोक्ष्यामि न चान्यमभिकाङ्क्षये ॥ ३.१८२.८ ॥
ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਭੋਜਨ ਮਿਲਿਆ ਹੈ — ਤੇਰਾ ਇਹ ਛੋਟਾ ਭਰਾ। ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਾਂਗਾ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਾਂਗਾ।
3.182.9
देवो वा यदि वा दैत्य उरगो वा भवान्यदि ।
सत्यं सर्प वचो ब्रूहि पृच्छति त्वां युधिष्ठिरः ॥ ३.१८२.९ ॥
ਤੂੰ ਦੇਵਤਾ ਹੋਵੇਂ, ਦੈਂਤ ਹੋਵੇਂ, ਜਾਂ ਸੱਪ ਹੋਵੇਂ — ਹੇ ਸੱਪਾ, ਸੱਚ ਦੱਸ; ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ।
3.182.10
किमर्थं च त्वया ग्रस्तो भीमसेनो भुजंगम ।
किमाहृत्यविदित्वा वा प्रीतिस्ते स्याद्भुजंगम।
किमाहारं प्रयच्छामि कथं मुञ्चेद्भवानिमम् ॥ ३.१८२.१० ॥
ਹੇ ਸੱਪਾ, ਤੂੰ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਫੜਿਆ? ਕਿਹੜਾ ਭੋਜਨ ਲਿਆਉਣ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਜਾਣੇ, ਤੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ? ਹੇ ਸੱਪਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਭੋਜਨ ਦਿਆਂ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਇਸਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਛੱਡੇਗਾ?
3.182.11
नहुषो नाम राजाऽहमासं पूर्वस्तवानघ ।
प्रथितः पञ्चमः सोमादायोः पुत्रो नराधिप ॥ ३.१८२.११ ॥
ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੁਸ਼ ਨਾਮ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਤੇਰਾ ਪੂਰਵਜ। ਹੇ ਨਰਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸੋਮ ਤੋਂ ਪੰਜਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਆਯੂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ ਮੈਂ ਹਾਂ।
3.182.12
क्रतुभिस्तपसा चैवस्वाध्यायेन दमेन च ।
त्रैलोक्यैश्वर्यमव्यग्रं प्राप्तोऽहंविकर्मेण च ॥ ३.१८२.१२ ॥
ਯੱਗਾਂ ਨਾਲ, ਤਪ ਨਾਲ, ਸਵਾਧਿਆਏ ਨਾਲ ਅਤੇ ਦਮ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅਡੋਲ ਐਸ਼ਵਰਜ ਪਾਇਆ ਸੀ; ਅਤੇ ਬੁਰੇ ਕਰਮ ਨਾਲ (ਮੈਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ)।
3.182.13
तदैश्वर्यं समासाद्य दर्पो मामगमत्तदा ।
सहस्रं हि द्विजातीनामुवाह शिविकां मम ॥ ३.१८२.१३ ॥
ਉਸ ਐਸ਼ਵਰਜ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਤਦ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਹੰਕਾਰ ਆ ਗਿਆ। ਹਜ਼ਾਰ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਪਾਲਕੀ ਚੁੱਕੀ।
3.182.14
ऐश्वर्यमदमत्तोऽहमवमत्य ततो द्विजान् ।
इमामगस्त्येन दशामानीत इतिमे स्मृतिः ॥ ३.१८२.१४ ॥
ਐਸ਼ਵਰਜ ਦੇ ਮਦ ਨਾਲ ਮਤਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਅਗਸਤਯ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾਇਆ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ।
3.182.15
न तु मामजहात्प्रज्ञा यावदन्वेति पाण्डवः ।
तस्यैवानुग्रहाद्राजन्नगस्त्यस्य महात्मनः ॥ ३.१८२.१५ ॥
ਪਰ ਜਦ ਤੱਕ ਪਾਂਡਵ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਗਿਆ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ; ਹੇ ਰਾਜਨ੍, ਮਹਾਤਮਾ ਅਗਸਤਯ ਦੀ ਹੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ।
3.182.16
षष्ठे काले मयाऽऽहारः प्राप्तोऽयमनुजस्तव ।
नाहमेनं विमोक्ष्यामि न चान्यदपि कामये ॥ ३.१८२.१६ ॥
ਛੇਵੇਂ ਵੇਲੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਆਹਾਰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ — ਤੇਰਾ ਇਹ ਛੋਟਾ ਭਰਾ। ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਾਂਗਾ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
3.182.17
प्रश्नानुच्चारितानद्य वायहरिष्यसि चेन्मम ।
तथापश्चाद्विमोक्ष्यामि भ्रातरं ते वृकोदरम् ॥ ३.१८२.१७ ॥
ਮੇਰੇ ਪੁੱਛੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਜੇ ਅੱਜ ਤੂੰ ਦੇ ਦੇਵੇਂ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਤੇਰੇ ਭਰਾ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗਾ।
3.182.18
ब्रूहि सर्प यथाकामं प्रतिवक्ष्यामि ते वचः ।
अपि चच्छक्नुयां प्रीतिमाहर्तुं ते भुजङ्गम् ॥ ३.१८२.१८ ॥
ਹੇ ਸਰਪ, ਜਿਵੇਂ ਤੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ ਉਵੇਂ ਕਹਿ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਬਚਨਾਂ ਦਾ ਉੱਤਰ ਦਿਆਂਗਾ; ਅਤੇ ਹੇ ਭੁਜੰਗਮ, ਸ਼ਾਇਦ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਵੀ ਦੇ ਸਕਾਂ।
3.182.19
वेद्यंच ब्राह्मणेनेह तद्भवान्वेत्ति केवलम् ।
सर्पराज ततः श्रुत्वा प्रतिवक्ष्यामि ते वचः ॥ ३.१८२.१९ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਜੋ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ। ਹੇ ਸਰਪਰਾਜ, ਤੁਹਾਡਾ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਉੱਤਰ ਦਿਆਂਗਾ।
3.182.20
ब्राह्मणः को भवेद्राजन्वेद्यं किंच युधिष्ठिर ।
ब्रवीह्यतिमतिं त्वां हि वाक्यैरनिमिनोमि ते ॥ ३.१८२.२० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੌਣ ਹੈ? ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਕੀ ਹੈ? ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ, ਦੱਸੋ। ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹੋ; ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ।
3.182.21
सत्यं दानं क्षमा शीलमानृशंस्यं तपो घृणा ।
दृश्यन्ते यत्रनागेन्द्रस ब्राह्मण इति स्मृतः ॥ ३.१८२.२१ ॥
ਸੱਚ, ਦਾਨ, ਖਿਮਾ, ਸ਼ੀਲ, ਅਹਿੰਸਾ, ਤਪ ਅਤੇ ਦਇਆ ਜਿੱਥੇ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਨਾਗੇਂਦਰ, ਉਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3.182.22
वेद्यं सर्प परं ब्र्हम निर्दुःखमसुखं च यत् ।
यत्रगत्वा न शोचन्ति भवतः किं विवक्षितं ॥ ३.१८२.२२ ॥
ਹੇ ਸਰਪ, ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਪਰਬ੍ਰਹਮ ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਸੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੋਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਤੁਹਾਡਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ?
3.182.23
चातुर्वर्ण्यं प्रमाणं च सत्यं च ब्रह्म चैव हि ।
आनृशंस्यमहिंसा च घृणा चैव युधिष्ठिर ॥ ३.१८२.२३ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ, ਚਾਰ ਵਰਣ, ਪ੍ਰਮਾਣ, ਸੱਚ, ਬ੍ਰਹਮ (ਵੇਦ), ਅਨ੍ਰਿਸੰਸਤਾ, ਅਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਦਇਆ ਹੀ ਹਨ।
3.182.24
वेद्यं यच्चात्र निर्दुःखमसुखं च नराधिप ।
ताभ्यां हीनं पदं चान्यन्न तदस्तीति लक्षये ॥ ३.१८२.२४ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਇੱਥੇ ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਜੋ ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਸੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਹੈ; ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕੋਈ ਹੋਰ ਪਦ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ।
3.182.25
शूद्रे तु यद्भवेल्लक्ष्म द्विजे तच्च न विद्यते ।
न वै शूद्रो भवेच्छूद्रो ब्राह्मणो न च ब्राह्मणः ॥ ३.१८२.२५ ॥
ਸ਼ੂਦਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਲੱਛਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦ੍ਵਿਜ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਸ਼ੂਦਰ ਸਦਾ ਸ਼ੂਦਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਸਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
3.182.26
यत्रैतल्लक्ष्यते सर्प वृत्तं स ब्राह्मणः स्मृतः ।
तत्रैतन्न वेत्सर्प तं शूद्रमिति निर्दिशेत् ॥ ३.१८२.२६ ॥
ਹੇ ਸਰਪ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਆਚਰਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਸ਼ੂਦਰ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3.182.27
यत्पुनर्भवता प्रोक्तं न वेद्यं विद्यतेति च ।
ताभ्यां हीनमतोऽन्यत्र पदं नास्तीति चेदपि ॥ ३.१८२.२७ ॥
ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੋ ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਉਹ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਅਵਸਥਾ ਨਹੀਂ, ਜੇ ਇਹ ਵੀ ਹੋਵੇ।
3.182.28
एवमेतन्मतं सर्प ताभ्यां हीनं तु विद्यते ।
यथा शीतोष्णयोर्मध्ये भवेन्नोष्णं न शीतता ॥ ३.१८२.२८ ॥
ਹੇ ਸਰਪ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਮਤ ਹੈ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਠੰਢ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨਾ ਗਰਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਠੰਢ।
3.182.29
एवं वै सुखदुःखाभ्यां हीनमस्ति पदं क्वचित् ।
एषा मम मतिः सर्प यथा वा मन्यते भवान् ॥ ३.१८२.२९ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੱਖ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਅਵਸਥਾ ਕਿਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਸਰਪ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਮਤ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਸਮਝਦੇ ਹੋ।
3.182.30
यदि ते वृत्ततो राजन्ब्राह्मणः प्रसमीक्षितः ।
वृथा जातिस्तदायुष्मन्कृतिर्यावन्न विद्यते ॥ ३.१८२.३० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਚਰਣ ਦੁਆਰਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਖਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੇ ਦੀਰਘਾਯੂ, ਜਦ ਤੱਕ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਜਾਤ ਵਿਅਰਥ ਹੈ।
3.182.31
जातिरत्रमहासर्प मनुष्यत्वे महामते ।
संकरात्सर्ववर्णानां दुष्परीक्ष्येति मे मतिः ॥ ३.१८२.३१ ॥
ਹੇ ਮਹਾਸਰਪ, ਹੇ ਮਹਾਮਤੀ, ਮਨੁੱਖਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਜਾਤ ਸਭ ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਸੰਕਰ ਕਾਰਨ ਜਾਣਨੀ ਔਖੀ ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਮਤ ਹੈ।
3.182.32
सर्वे सर्वास्वपत्यानि जनयन्ति यदा नराः ।
वाङ्मैथुनमथो जन्म मरणं च समं नृणाम् ॥ ३.१८२.३२ ॥
ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਮੈਥੁਨ, ਜਨਮ ਅਤੇ ਮੌਤ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ।
3.182.33
इदमार्षं प्रमाणं च ये यजामह इत्यपि ।
तस्माच्छीलं प्रधानेष्टं विदुर्ये तत्त्वदर्शिनः ॥ ३.१८२.३३ ॥
ਇਹ ਆਰਸ਼ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਅਸੀਂ ਯੱਗ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਉਹ ਵੀ। ਇਸ ਲਈ ਤੱਤਵਦਰਸ਼ੀ ਸ਼ੀਲ ਨੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਇੱਛਤ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
3.182.34
प्राङ्गाभिवर्धनात्पुंसो जातकर्म विधीयते ।
तथोपनयनं प्रोक्तं द्विजातीनां यथाक्रमम्।
तत्रास्य माता सावित्री पिता त्वाचार्य उच्यते ॥ ३.१८२.३४ ॥
ਪੁਰਖ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਧਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਤਕਰਮ ਵਿਧਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦ੍ਵਿਜਾਤੀਆਂ ਦਾ ਉਪਨਯਨ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਇਸਦੀ ਮਾਤਾ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਆਚਾਰਯ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3.182.35
वृत्त्या शूद्रसमो ह्येष यावद्वेदेन जायते ।
तस्मिन्नेवं मतिद्वैधे मनुः स्वायंभुवोऽब्रवीत् ॥ ३.१८२.३५ ॥
ਆਚਰਣ ਨਾਲ ਇਹ ਵੇਦ ਦੁਆਰਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਤੱਕ ਸ਼ੂਦਰ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਮਤਭੇਦ ਵਿੱਚ ਸ੍ਵਾਯੰਭੁਵ ਮਨੂ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਹੈ।
3.182.36
कृतकृत्याः सर्ववर्णा यदि वृत्तं न पश्यति ।
संकरस्त्वत्र नागेन्द्र बलवान्प्रसमीक्षितः ॥ ३.१८२.३६ ॥
ਜੇ ਆਚਰਣ ਨਾ ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਵਰਣ ਕ੍ਰਿਤਕ੍ਰਿਤ ਹਨ; ਪਰ ਹੇ ਨਾਗੇਂਦਰ, ਇੱਥੇ ਸੰਕਰ ਬਲਵਾਨ ਸਮਝਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
3.182.37
यत्रेदानीं महासर्प संस्कृतं वृत्तमिष्यते ।
तं ब्राह्मणमहं पूर्वमुक्तवान्भुजगोत्तम ॥ ३.१८२.३७ ॥
ਹੇ ਮਹਾਸਰਪ, ਹੁਣ ਜਿੱਥੇ ਸੰਸਕਾਰੀ ਆਚਰਣ ਹੀ ਚਾਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਹੇ ਭੁਜਗੋਤਮ।
3.182.38
श्रुतं विदितवेद्यस्य तव वाक्यं युधिष्ठिर ।
भक्षयेयमहं कस्माद्भ्रातरं ते वृकोदरम् ॥ ३.१८२.३८ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਜੋ ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਤੇਰੇ ਬਚਨ ਮੈਂ ਸੁਣ ਲਏ ਹਨ। ਤਾਂ ਫਿਰ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਭਰਾ ਵ੍ਰਕੋਦਰ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਖਾਵਾਂ?