മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.182
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.182.1
युधिष्ठिरस्तमासाद्य सर्पभोगेन वेष्टितम् ।
दयितं भ्रातरं धीमानिदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.१८२.१ ॥
പാമ്പിന്റെ ചുരുളുകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട പ്രിയ സഹോദരന്റെ അരികിലെത്തി ബുദ്ധിമാനായ യുധിഷ്ഠിരൻ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
3.182.2
कुन्तीमातः कथमिमामापदं त्वमवाप्तवान् ।
कश्चायं पर्वताभोगप्रतिमः पन्नगोत्तमः ॥ ३.१८२.२ ॥
കുന്തിയുടെ പുത്രാ, നീ ഈ ആപത്തിൽ എങ്ങനെ അകപ്പെട്ടു? പർവതവിസ്താരത്തിന് തുല്യമായ ഈ ശ്രേഷ്ഠ സർപ്പം ആരാണ്?
3.182.3
स धर्मराजमालक्ष्य भ्राता भ्रतरमग्रजम् ।
कथयामास तत्सर्वं ग्रहणादिविचेष्टितम् ॥ ३.१८२.३ ॥
ആ സഹോദരൻ ധർമ്മരാജനെ നോക്കി, പിടിക്കപ്പെട്ടതും മറ്റും ഉൾപ്പെടെ ആ സംഭവങ്ങളെല്ലാം മൂത്ത സഹോദരനോട് പറഞ്ഞു.
3.182.4
अयमार्य महासत्वो भक्षार्थं मां गृहीतवान् ।
नहुषो नाम राजर्षिः प्राणवानिव संस्थितः ॥ ३.१८२.४ ॥
ആര്യാ, ഈ മഹാബലൻ ഭക്ഷണത്തിനായി എന്നെ പിടികൂടി. ഇത് നഹുഷൻ എന്ന രാജർഷിയാണ്; ജീവനുള്ളവനെപ്പോലെ നിൽക്കുന്നു.
3.182.5
मुच्यतामयमायुष्मन्भ्राता मेऽमितविक्रमः ।
वयमाहारमन्यं ते दास्यामः क्षुन्निवारणम् ॥ ३.१८२.५ ॥
ആയുഷ്മാനേ, അമിതപരാക്രമിയായ എന്റെ ഈ സഹോദരനെ വിട്ടയക്കൂ. വിശപ്പടക്കുന്ന മറ്റൊരു ആഹാരം ഞങ്ങൾ നിനക്ക് തരാം.
3.182.6
मुच्यतामयमायुष्मन्भ्राता मेऽमितविक्रमः ।
गम्यतां नेह स्थातव्यं श्वो भवानपि मे भवेत् ॥ ३.१८२.६ ॥
ആയുഷ്മാനേ, അമിതപരാക്രമിയായ എന്റെ ഈ സഹോദരനെ വിട്ടയക്കൂ. അവൻ പോകട്ടെ, ഇവിടെ നിൽക്കരുത്; നാളെ നീയും എനിക്ക് ആഹാരമായേക്കാം.
3.182.7
व्रतमेतन्महाबाहो विषयं मम यो ब्रजेत् ।
स म भक्षो भवेत्तात त्वं चापि विषये मम ॥ ३.१८२.७ ॥
ഇതാണ് എന്റെ വ്രതം, ഹേ മഹാബാഹോ! എന്റെ പ്രദേശത്തിൽ ആരെങ്കിലും പ്രവേശിച്ചാൽ അവൻ എനിക്ക് ആഹാരമാകും; പ്രിയ മകനേ, നീയും എന്റെ പ്രദേശത്തിലാണ്.
3.182.8
चिरेणाद्य मयाऽऽहारः प्राप्तोऽयमनुजस्तव ।
नाहमेनं विमोक्ष्यामि न चान्यमभिकाङ्क्षये ॥ ३.१८२.८ ॥
വളരെക്കാലത്തിനു ശേഷം ഇന്ന് എനിക്ക് ഈ ആഹാരം ലഭിച്ചു — നിന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ ഇവൻ. ഞാൻ ഇവനെ വിടുകയില്ല; മറ്റൊരാളെയും ആഗ്രഹിക്കുകയുമില്ല.
3.182.9
देवो वा यदि वा दैत्य उरगो वा भवान्यदि ।
सत्यं सर्प वचो ब्रूहि पृच्छति त्वां युधिष्ठिरः ॥ ३.१८२.९ ॥
നീ ദേവനോ, ദൈത്യനോ, അല്ലെങ്കിൽ സർപ്പമോ ആയാലും — ഹേ സർപ്പമേ, സത്യം പറയൂ; യുധിഷ്ഠിരൻ നിന്നോട് ചോദിക്കുന്നു.
3.182.10
किमर्थं च त्वया ग्रस्तो भीमसेनो भुजंगम ।
किमाहृत्यविदित्वा वा प्रीतिस्ते स्याद्भुजंगम।
किमाहारं प्रयच्छामि कथं मुञ्चेद्भवानिमम् ॥ ३.१८२.१० ॥
ഹേ സർപ്പമേ, എന്തിനാണ് നീ ഭീമസേനനെ പിടിച്ചത്? ഏത് ആഹാരം കൊണ്ടുവന്നാൽ, അല്ലെങ്കിൽ അറിയാതെ, നിനക്ക് സന്തോഷമാകും? ഹേ സർപ്പമേ, ഞാൻ നിനക്ക് എന്ത് ആഹാരം നൽകണം, നീ ഇവനെ എങ്ങനെ വിടും?
3.182.11
नहुषो नाम राजाऽहमासं पूर्वस्तवानघ ।
प्रथितः पञ्चमः सोमादायोः पुत्रो नराधिप ॥ ३.१८२.११ ॥
ഹേ നിഷ്കളങ്കാ, ഞാൻ പണ്ട് നഹുഷൻ എന്ന രാജാവായിരുന്നു, നിന്റെ പൂർവ്വികൻ. ഹേ നരാധിപാ, സോമനിൽ നിന്ന് അഞ്ചാമനായ ആയുവിന്റെ പ്രസിദ്ധനായ പുത്രനാണ് ഞാൻ.
3.182.12
क्रतुभिस्तपसा चैवस्वाध्यायेन दमेन च ।
त्रैलोक्यैश्वर्यमव्यग्रं प्राप्तोऽहंविकर्मेण च ॥ ३.१८२.१२ ॥
യജ്ഞങ്ങളാലും തപസ്സാലും സ്വാധ്യായത്താലും ദമത്താലും ഞാൻ ത്രിലോകത്തിന്റെ ഇളക്കമില്ലാത്ത ഐശ്വര്യം നേടി; ദുഷ്കർമ്മത്താൽ (ഞാൻ വീണു).
3.182.13
तदैश्वर्यं समासाद्य दर्पो मामगमत्तदा ।
सहस्रं हि द्विजातीनामुवाह शिविकां मम ॥ ३.१८२.१३ ॥
ആ ഐശ്വര്യം നേടിയപ്പോൾ അന്ന് എനിക്ക് അഹങ്കാരം കയറി. ആയിരം ദ്വിജന്മാർ എന്റെ പല്ലക്ക് ചുമന്നു.
3.182.14
ऐश्वर्यमदमत्तोऽहमवमत्य ततो द्विजान् ।
इमामगस्त्येन दशामानीत इतिमे स्मृतिः ॥ ३.१८२.१४ ॥
ഐശ്വര്യമദത്താൽ ഉന്മത്തനായ ഞാൻ ദ്വിജന്മാരെ അവമതിച്ചു; അതുകൊണ്ട് അഗസ്ത്യൻ എന്നെ ഈ അവസ്ഥയിലാക്കി എന്ന് എനിക്ക് ഓർമ്മയുണ്ട്.
3.182.15
न तु मामजहात्प्रज्ञा यावदन्वेति पाण्डवः ।
तस्यैवानुग्रहाद्राजन्नगस्त्यस्य महात्मनः ॥ ३.१८२.१५ ॥
എന്നാൽ പാണ്ഡവൻ വരുന്നതുവരെ എന്റെ പ്രജ്ഞ എന്നെ വിട്ടുപോയില്ല; രാജാവേ, മഹാത്മാവായ അഗസ്ത്യന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ തന്നെ.
3.182.16
षष्ठे काले मयाऽऽहारः प्राप्तोऽयमनुजस्तव ।
नाहमेनं विमोक्ष्यामि न चान्यदपि कामये ॥ ३.१८२.१६ ॥
ആറാം വേളയിൽ എനിക്ക് ഈ ആഹാരം ലഭിച്ചു — നിന്റെ അനുജൻ. ഞാൻ ഇവനെ വിട്ടയക്കില്ല; മറ്റൊന്നും ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുമില്ല.
3.182.17
प्रश्नानुच्चारितानद्य वायहरिष्यसि चेन्मम ।
तथापश्चाद्विमोक्ष्यामि भ्रातरं ते वृकोदरम् ॥ ३.१८२.१७ ॥
ഞാൻ ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഇന്ന് നീ ഉത്തരം നൽകിയാൽ, പിന്നീട് നിന്റെ സഹോദരൻ വൃകോദരനെ ഞാൻ വിട്ടയക്കും.
3.182.18
ब्रूहि सर्प यथाकामं प्रतिवक्ष्यामि ते वचः ।
अपि चच्छक्नुयां प्रीतिमाहर्तुं ते भुजङ्गम् ॥ ३.१८२.१८ ॥
സർപ്പമേ, നിനക്കിഷ്ടമുള്ളതുപോലെ പറയുക; നിന്റെ വാക്കുകൾക്ക് ഞാൻ മറുപടി നൽകാം; ഒരുപക്ഷേ, ഭുജംഗമേ, നിനക്ക് സന്തോഷം നൽകാനും എനിക്ക് കഴിഞ്ഞേക്കും.
3.182.19
वेद्यंच ब्राह्मणेनेह तद्भवान्वेत्ति केवलम् ।
सर्पराज ततः श्रुत्वा प्रतिवक्ष्यामि ते वचः ॥ ३.१८२.१९ ॥
ബ്രാഹ്മണൻ അറിയേണ്ടതെന്തോ അത് അങ്ങ് പൂർണമായി അറിയുന്നു. സർപ്പരാജാവേ, അങ്ങയുടെ വാക്ക് കേട്ടശേഷം ഞാൻ മറുപടി പറയാം.
3.182.20
ब्राह्मणः को भवेद्राजन्वेद्यं किंच युधिष्ठिर ।
ब्रवीह्यतिमतिं त्वां हि वाक्यैरनिमिनोमि ते ॥ ३.१८२.२० ॥
രാജാവേ, ബ്രാഹ്മണൻ ആരാണ്? അറിയേണ്ടതെന്താണ്? ഹേ യുധിഷ്ഠിരാ, പറയൂ. അങ്ങ് അതിബുദ്ധിമാനാണ്; എന്റെ വാക്കുകളാൽ അങ്ങയെ ബോധ്യപ്പെടുത്താം.
3.182.21
सत्यं दानं क्षमा शीलमानृशंस्यं तपो घृणा ।
दृश्यन्ते यत्रनागेन्द्रस ब्राह्मण इति स्मृतः ॥ ३.१८२.२१ ॥
സത്യം, ദാനം, ക്ഷമ, ശീലം, അഹിംസ, തപസ്സ്, കാരുണ്യം ഇവ എവിടെ കാണപ്പെടുന്നുവോ, ഹേ നാഗേന്ദ്രാ, അവൻ ബ്രാഹ്മണനെന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.
3.182.22
वेद्यं सर्प परं ब्र्हम निर्दुःखमसुखं च यत् ।
यत्रगत्वा न शोचन्ति भवतः किं विवक्षितं ॥ ३.१८२.२२ ॥
ഹേ സർപ്പമേ, അറിയേണ്ട പരബ്രഹ്മം ദുഃഖരഹിതവും സുഖരഹിതവുമാണ്; അതിലെത്തിയവർ ശോകിക്കുന്നില്ല. അങ്ങയുടെ ഉദ്ദേശ്യമെന്ത്?
3.182.23
चातुर्वर्ण्यं प्रमाणं च सत्यं च ब्रह्म चैव हि ।
आनृशंस्यमहिंसा च घृणा चैव युधिष्ठिर ॥ ३.१८२.२३ ॥
ഹേ യുധിഷ്ഠിരാ, ചാതുർവർണ്യം, പ്രമാണം, സത്യം, ബ്രഹ്മം (വേദം), അനൃശംസ്യം, അഹിംസ, കാരുണ്യം ഇവയാണ്.
3.182.24
वेद्यं यच्चात्र निर्दुःखमसुखं च नराधिप ।
ताभ्यां हीनं पदं चान्यन्न तदस्तीति लक्षये ॥ ३.१८२.२४ ॥
ഹേ നരാധിപാ, ഇവിടെ അറിയേണ്ടതു ദുഃഖരഹിതവും സുഖരഹിതവുമാണ്; ഈ രണ്ടുമില്ലാത്ത മറ്റൊരു പദവി ഇല്ലെന്ന് ഞാൻ കാണുന്നു.
3.182.25
शूद्रे तु यद्भवेल्लक्ष्म द्विजे तच्च न विद्यते ।
न वै शूद्रो भवेच्छूद्रो ब्राह्मणो न च ब्राह्मणः ॥ ३.१८२.२५ ॥
ശൂദ്രനിൽ ഏതു ലക്ഷണമുണ്ടോ അത് ദ്വിജനിൽ കാണുന്നില്ല. ശൂദ്രൻ എപ്പോഴും ശൂദ്രനായിരിക്കില്ല; ബ്രാഹ്മണനും എപ്പോഴും ബ്രാഹ്മണനായിരിക്കില്ല.
3.182.26
यत्रैतल्लक्ष्यते सर्प वृत्तं स ब्राह्मणः स्मृतः ।
तत्रैतन्न वेत्सर्प तं शूद्रमिति निर्दिशेत् ॥ ३.१८२.२६ ॥
സർപ്പമേ, ഇത് എവിടെ കാണപ്പെടുന്നുവോ അവൻ ബ്രാഹ്മണനെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. ഇത് എവിടെ നിനക്ക് അറിയില്ലയോ അവനെ ശൂദ്രനെന്നു നിർദേശിക്കണം.
3.182.27
यत्पुनर्भवता प्रोक्तं न वेद्यं विद्यतेति च ।
ताभ्यां हीनमतोऽन्यत्र पदं नास्तीति चेदपि ॥ ३.१८२.२७ ॥
നിങ്ങൾ പറഞ്ഞതുപോലെ അറിയേണ്ടാത്തതായി ഒന്നുണ്ടെന്നും, ആ രണ്ടിനും വിട്ട മറ്റൊരു നില ഇല്ലെന്നും ആയാലും.
3.182.28
एवमेतन्मतं सर्प ताभ्यां हीनं तु विद्यते ।
यथा शीतोष्णयोर्मध्ये भवेन्नोष्णं न शीतता ॥ ३.१८२.२८ ॥
സർപ്പമേ, ഇതാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം: ആ രണ്ടിൽ നിന്നും വിട്ട ഒന്നുണ്ട്. ശീതത്തിനും ഉഷ്ണത്തിനും ഇടയിൽ ഉഷ്ണവുമില്ല, ശീതവുമില്ല എന്നപോലെ.
3.182.29
एवं वै सुखदुःखाभ्यां हीनमस्ति पदं क्वचित् ।
एषा मम मतिः सर्प यथा वा मन्यते भवान् ॥ ३.१८२.२९ ॥
അതുപോലെ സുഖദുഃഖങ്ങൾക്കതീതമായ ഒരു നില എവിടെയോ ഉണ്ട്. സർപ്പമേ, ഇതാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം; അല്ലെങ്കിൽ നീ കരുതുന്നതുപോലെ.
3.182.30
यदि ते वृत्ततो राजन्ब्राह्मणः प्रसमीक्षितः ।
वृथा जातिस्तदायुष्मन्कृतिर्यावन्न विद्यते ॥ ३.१८२.३० ॥
രാജാവേ, നിങ്ങൾ നടപ്പുകൊണ്ട് ബ്രാഹ്മണനെ നന്നായി പരിശോധിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ദീർഘായുസ്സേ, കർമ്മം കാണുന്നതുവരെ ജാതി വ്യർഥമാണ്.
3.182.31
जातिरत्रमहासर्प मनुष्यत्वे महामते ।
संकरात्सर्ववर्णानां दुष्परीक्ष्येति मे मतिः ॥ ३.१८२.३१ ॥
മഹാസർപ്പമേ, മഹാമതേ, മനുഷ്യത്വത്തിൽ ഇവിടെ ജാതി എല്ലാ വർണങ്ങളുടെ സങ്കരം മൂലം അറിയാൻ പ്രയാസമാണ് എന്നത് എന്റെ അഭിപ്രായം.
3.182.32
सर्वे सर्वास्वपत्यानि जनयन्ति यदा नराः ।
वाङ्मैथुनमथो जन्म मरणं च समं नृणाम् ॥ ३.१८२.३२ ॥
എല്ലാ പുരുഷന്മാരും എല്ലാ സ്ത്രീകളിലും സന്താനങ്ങളെ ഉണ്ടാക്കുമ്പോൾ, മനുഷ്യർക്ക് ലൈംഗികബന്ധവും ജനനവും മരണവും ഒരുപോലെയാണ്.
3.182.33
इदमार्षं प्रमाणं च ये यजामह इत्यपि ।
तस्माच्छीलं प्रधानेष्टं विदुर्ये तत्त्वदर्शिनः ॥ ३.१८२.३३ ॥
ഇതാണ് ആർഷ പ്രമാണം; ഞങ്ങൾ യാഗം ചെയ്യുന്നു എന്നതും അങ്ങനെതന്നെ. അതിനാൽ തത്ത്വദർശികൾ ശീലമാണ് പ്രധാനവും അഭിലഷണീയവുമെന്നറിയുന്നു.
3.182.34
प्राङ्गाभिवर्धनात्पुंसो जातकर्म विधीयते ।
तथोपनयनं प्रोक्तं द्विजातीनां यथाक्रमम्।
तत्रास्य माता सावित्री पिता त्वाचार्य उच्यते ॥ ३.१८२.३४ ॥
പുരുഷൻ വളരുന്നതിന് മുമ്പുതന്നെ ജാതകർമം വിധിക്കപ്പെടുന്നു; അതുപോലെ ദ്വിജാതികൾക്ക് ഉപനയനം ക്രമപ്രകാരം പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അവിടെ ഇവന്റെ മാതാവ് സാവിത്രിയെന്നും പിതാവ് ആചാര്യനെന്നും പറയപ്പെടുന്നു.
3.182.35
वृत्त्या शूद्रसमो ह्येष यावद्वेदेन जायते ।
तस्मिन्नेवं मतिद्वैधे मनुः स्वायंभुवोऽब्रवीत् ॥ ३.१८२.३५ ॥
ആചാരത്താൽ ഇവൻ വേദത്താൽ ജനിക്കുന്നതുവരെ ശൂദ്രനു സമാനനാണ്. ആ അഭിപ്രായഭിന്നതയിൽ സ്വായംഭുവ മനു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
3.182.36
कृतकृत्याः सर्ववर्णा यदि वृत्तं न पश्यति ।
संकरस्त्वत्र नागेन्द्र बलवान्प्रसमीक्षितः ॥ ३.१८२.३६ ॥
ആചാരം കാണാതിരുന്നാൽ എല്ലാ വർണങ്ങളും കൃതകൃത്യരാണ്; എന്നാൽ നാഗേന്ദ്രാ, ഇവിടെ സങ്കരം ശക്തമായി പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു.
3.182.37
यत्रेदानीं महासर्प संस्कृतं वृत्तमिष्यते ।
तं ब्राह्मणमहं पूर्वमुक्तवान्भुजगोत्तम ॥ ३.१८२.३७ ॥
മഹാസർപ്പമേ, ഇപ്പോൾ സംസ്കൃതമായ നടപ്പു മാത്രമാണ് ആഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നതെങ്കിൽ, ആ ബ്രാഹ്മണനെക്കുറിച്ച് ഞാൻ മുമ്പേ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്, ഭുജഗോത്തമാ.
3.182.38
श्रुतं विदितवेद्यस्य तव वाक्यं युधिष्ठिर ।
भक्षयेयमहं कस्माद्भ्रातरं ते वृकोदरम् ॥ ३.१८२.३८ ॥
യുധിഷ്ഠിരാ, അറിയേണ്ടതറിഞ്ഞ നിന്റെ വാക്കുകൾ ഞാൻ കേട്ടു. അങ്ങനെയെങ്കിൽ നിന്റെ സഹോദരൻ വൃകോദരനെ ഞാൻ എന്തിന് ഭക്ഷിക്കണം?