মহাভারত · অধ্যায় 3.184
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.184.1
निदाघान्तकरः कालः सर्वभूतसुखावहः ।
तत्रैव वसतां तेषां प्रावृट् समभिपद्यत ॥ ३.१८४.१ ॥
গ্রীষ্মের অবসান ঘটানো, সর্বভূতের সুখদাতা সেই কাল এল; সেখানে বসবাসকারী তাদের কাছে বর্ষাকাল উপস্থিত হল।
3.184.2
छादयन्तो महाघोषाः स्वं दिशश्च बलाहकाः ।
प्रववर्षुर्दिवारात्रमसिताः सततं तदा ॥ ३.१८४.२ ॥
নিজেদের দিকসমূহ আচ্ছাদিত করে, মহাগর্জনকারী কালো মেঘ তখন দিবারাত্র অবিরাম বর্ষণ করল।
3.184.3
तपात्ययनिकेताश्च शतशोऽथ सहस्रशः ।
अपेतार्कप्रभाजालाः सविद्युन्मण्डप्रभाः ॥ ३.१८४.३ ॥
গ্রীষ্মের অবসানের আবাসস্বরূপ মেঘ শত শত ও সহস্র সহস্র এল; সূর্যের আলোর জাল অপসৃত হল, বিদ্যুৎসহ মণ্ডলাকার প্রভাযুক্ত হয়ে।
3.184.4
विरूढशष्पा धरणी मत्तदंशसरीसृपा ।
बभूव पयसा सिक्ता शान्तधूमरजोगणा ॥ ३.१८४.४ ॥
তৃণ অঙ্কুরিত ধরিত্রী, উন্মত্ত মশা ও সরীসৃপে পরিপূর্ণ, জলে সিক্ত হল; ধুলো ও ধোঁয়ার রাশি প্রশমিত হল।
3.184.5
न स्म प्रज्ञायते किंचिदम्भसा समवस्तृते ।
समं वा विषमं वाऽपि नद्यो वा स्तावराणि वा ॥ ३.१८४.५ ॥
জলে আচ্ছাদিত হওয়ায় কিছুই চেনা যায় না — সমতল বা উঁচুনিচু ভূমি, নদী বা স্থির বস্তু কিছুই নয়।
3.184.6
क्षुब्धतोया महावेगाः श्वसमाना इवाशुगाः ।
सिन्धवः शोभयांचक्रुः काननानि तपात्यये ॥ ३.१८४.६ ॥
ক্ষুব্ধ জলের, মহাবেগবান, হাঁফানো মতো দ্রুত সিন্ধুসমূহ গ্রীষ্মের অবসানে অরণ্যকে শোভিত করল।
3.184.7
नदतां काननान्तेषु श्रूयन्ते विविधाः स्वनाः ।
वृष्टिभिस्ताड्यमानानां वराहमृगपक्षिणाम् ॥ ३.१८४.७ ॥
বনের প্রান্তে গর্জনরত, বৃষ্টির আঘাতে আহত শূকর, হরিণ ও পাখিদের নানা শব্দ শোনা যাচ্ছিল।
3.184.8
स्तोककाः शिखिनश्चैव पुंस्कोकिलगणैः सह ।
मत्ताः परिपतन्ति स्म दर्दुरश्चैव दर्पिताः ॥ ३.१८४.८ ॥
ছোট ময়ূরেরা পুরুষ কোকিলদের দলের সঙ্গে উন্মত্ত হয়ে উড়ে বেড়াচ্ছিল; গর্বিত ব্যাঙেরাও।
3.184.9
तदा बहुविधाकारा प्रावृण्मेघानुनादिता ।
अभ्यतीता शिवा तेषां चरतां मरुधन्वसु ॥ ३.१८४.९ ॥
তখন বহুবিধ রূপের বর্ষাকাল, মেঘের গর্জনে প্রতিধ্বনিত হয়ে কেটে গেল; মরুভূমিতে ভ্রমণকারীদের জন্য তা শুভ ছিল।
3.184.10
क्रौञ्चहंससमाकीर्णा शरत्प्रमुदीताऽभवत् ।
रूढकक्षवनप्रस्था प्रसन्नजलनिम्नगा ॥ ३.१८४.१० ॥
ক্রৌঞ্চ ও হংসে পরিপূর্ণ শরৎকাল আনন্দিত হল; বনভূমি ঘন ঝোপে আচ্ছন্ন ছিল, নদীগুলি নির্মল জলে বইছিল।
3.184.11
विमलाकाशनक्षत्रा शरत्तेषां शिवाऽभषत् ।
मृगद्विजसमाकीर्णा पाण्डवानां महात्मनाम् ॥ ३.१८४.११ ॥
নির্মল আকাশ ও নক্ষত্রসমৃদ্ধ শরৎকাল মহাত্মা পাণ্ডবদের জন্য শুভ হল; তা মৃগ ও পাখিতে পরিপূর্ণ ছিল।
3.184.12
दृश्यन्ते शान्तरजसः क्षपाजलदशीतलाः ।
ग्रहनक्षत्रसङ्घैश्च सोमेन च विराजिताः ॥ ३.१८४.१२ ॥
ধূলো শান্ত হয়েছে, রাতের শিশির ও মেঘে শীতল রাতগুলি দেখা গেল; গ্রহ-নক্ষত্রপুঞ্জ ও চাঁদে তারা উজ্জ্বল ছিল।
3.184.13
कुमुदैः पुण्डरीकैश्च शीतवारिधराः शिवाः ।
नदीः पुष्करिणीश्चैव ददृशुः समलंकृताः ॥ ३.१८४.१३ ॥
কুমুদ ও পুণ্ডরীক পদ্মে সুশোভিত, শীতল জলের মঙ্গলময় নদী ও পদ্মসরোবর তাঁরা দেখলেন।
3.184.15
ते वै मुमुदिरे वीराः प्रसन्नसलिलां शिवाम् ।
पश्यन्तो दृढधन्वानः परिपूर्णां सरस्वतीम् ॥ ३.१८४.१५ ॥
সেই বীরেরা, দৃঢ়ধনু, স্বচ্ছসলিলা মঙ্গলময় পরিপূর্ণ সরস্বতী দেখে আনন্দিত হলেন।
3.184.16
तेषां पुण्यतमा रात्रिः पर्वसन्धौ स्म शारदी ।
तत्रैव वसतामासीत्कार्तिकी जनमेजय ॥ ३.१८४.१६ ॥
হে জনমেজয়, সেখানে বাসকালে তাঁদের জন্য শরৎকালের পর্বসন্ধির কার্তিকী রাত্রি অতি পুণ্যময় হল।
3.184.17
पुण्यकृद्भिर्महासत्वैस्तापसैः सह पाण्डवाः ।
तत्सर्वं भरतश्रेष्ठ समूहुर्योगमुत्तमम् ॥ ३.१८४.१७ ॥
হে ভরতশ্রেষ্ঠ, পুণ্যকর্মা মহাত্মা তাপসদের সঙ্গে পাণ্ডবরা সেই উত্তম যোগ সম্পন্ন করলেন।
3.184.18
तमिस्राभ्युदये तस्मिन्धौम्येन सह पाण्डवाः ।
सूतैः पौरोगवैः साकं काम्यकं प्रययुर्वनम् ॥ ३.१८४.१८ ॥
সেই অন্ধকারের অবসানে ধৌম্যের সঙ্গে পাণ্ডবরা সারথি ও পাচকদের সহ কাম্যক বনের দিকে গেলেন।