महाभारत · अध्याय 3.184
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.184.1
निदाघान्तकरः कालः सर्वभूतसुखावहः ।
तत्रैव वसतां तेषां प्रावृट् समभिपद्यत ॥ ३.१८४.१ ॥
उन्हाळ्याचा अंत करणारा, सर्व प्राण्यांना सुख देणारा तो काळ आला; तिथेच राहणाऱ्या त्यांच्याकडे पावसाळा आला.
3.184.2
छादयन्तो महाघोषाः स्वं दिशश्च बलाहकाः ।
प्रववर्षुर्दिवारात्रमसिताः सततं तदा ॥ ३.१८४.२ ॥
आपल्या दिशा झाकून टाकणारे, महान गर्जना करणारे काळे मेघ तेव्हा दिवसरात्र सतत कोसळू लागले.
3.184.3
तपात्ययनिकेताश्च शतशोऽथ सहस्रशः ।
अपेतार्कप्रभाजालाः सविद्युन्मण्डप्रभाः ॥ ३.१८४.३ ॥
उन्हाळ्याच्या अंतातील निवासस्थाने असलेले मेघ शेकडो व हजारोंनी आले; सूर्याचे प्रकाशजाल नाहीसे झाले, वीजेसह मंडलाकार तेजाने युक्त.
3.184.4
विरूढशष्पा धरणी मत्तदंशसरीसृपा ।
बभूव पयसा सिक्ता शान्तधूमरजोगणा ॥ ३.१८४.४ ॥
गवत फुटलेली धरणी, मदांध डास व सरपटणाऱ्या जीवांनी भरलेली, पाण्याने भिजली; धूळ व धुराचे समूह शांत झाले.
3.184.5
न स्म प्रज्ञायते किंचिदम्भसा समवस्तृते ।
समं वा विषमं वाऽपि नद्यो वा स्तावराणि वा ॥ ३.१८४.५ ॥
पाण्याने झाकून गेल्याने काहीच ओळखू येत नाही — सपाट भूमी किंवा विषम भूमी, नद्या किंवा स्थावर वस्तू.
3.184.6
क्षुब्धतोया महावेगाः श्वसमाना इवाशुगाः ।
सिन्धवः शोभयांचक्रुः काननानि तपात्यये ॥ ३.१८४.६ ॥
क्षुब्ध पाण्याच्या, प्रचंड वेगाच्या, श्वास घेत असल्यासारख्या वेगवान नद्यांनी उन्हाळ्याच्या अंती अरण्ये शोभवली.
3.184.7
नदतां काननान्तेषु श्रूयन्ते विविधाः स्वनाः ।
वृष्टिभिस्ताड्यमानानां वराहमृगपक्षिणाम् ॥ ३.१८४.७ ॥
वनांच्या कडेला गर्जणाऱ्या, पावसाच्या माऱ्याने त्रस्त झालेल्या डुकरे, हरणे आणि पक्ष्यांचे विविध आवाज ऐकू येत होते.
3.184.8
स्तोककाः शिखिनश्चैव पुंस्कोकिलगणैः सह ।
मत्ताः परिपतन्ति स्म दर्दुरश्चैव दर्पिताः ॥ ३.१८४.८ ॥
लहान मोर नर कोकिळांच्या थव्यासह उन्मत्त होऊन उडत होते; गर्विष्ठ बेडूकही तसेच.
3.184.9
तदा बहुविधाकारा प्रावृण्मेघानुनादिता ।
अभ्यतीता शिवा तेषां चरतां मरुधन्वसु ॥ ३.१८४.९ ॥
तेव्हा अनेक रूपांचा पावसाळा, मेघगर्जनांनी दुमदुमत, निघून गेला; वाळवंटात भटकणाऱ्यांसाठी तो शुभ ठरला.
3.184.10
क्रौञ्चहंससमाकीर्णा शरत्प्रमुदीताऽभवत् ।
रूढकक्षवनप्रस्था प्रसन्नजलनिम्नगा ॥ ३.१८४.१० ॥
क्रौञ्च आणि हंसांनी भरलेली शरद ऋतू आनंदित झाली; वनप्रदेश दाट झुडपांनी वाढले होते, नद्या स्वच्छ पाण्याने वाहत होत्या.
3.184.11
विमलाकाशनक्षत्रा शरत्तेषां शिवाऽभषत् ।
मृगद्विजसमाकीर्णा पाण्डवानां महात्मनाम् ॥ ३.१८४.११ ॥
निर्मळ आकाश आणि नक्षत्रांनी युक्त शरद ऋतू त्या महात्म्या पांडवांसाठी शुभ झाला; तो मृग आणि पक्ष्यांनी भरलेला होता.
3.184.12
दृश्यन्ते शान्तरजसः क्षपाजलदशीतलाः ।
ग्रहनक्षत्रसङ्घैश्च सोमेन च विराजिताः ॥ ३.१८४.१२ ॥
धूळ शांत झालेल्या, रात्रीच्या दव आणि मेघांनी थंड झालेल्या रात्री दिसत होत्या; ग्रह-नक्षत्रसमूह आणि चंद्राने त्या उजळल्या होत्या.
3.184.13
कुमुदैः पुण्डरीकैश्च शीतवारिधराः शिवाः ।
नदीः पुष्करिणीश्चैव ददृशुः समलंकृताः ॥ ३.१८४.१३ ॥
कुमुद आणि पुंडरीक कमळांनी सुशोभित, शीतल जलाच्या शुभ नद्या आणि कमळांची तळी त्यांनी पाहिली.
3.184.15
ते वै मुमुदिरे वीराः प्रसन्नसलिलां शिवाम् ।
पश्यन्तो दृढधन्वानः परिपूर्णां सरस्वतीम् ॥ ३.१८४.१५ ॥
ते वीर, दृढ धनुर्धर, स्वच्छ जलाची शुभ आणि भरलेली सरस्वती पाहून आनंदले.
3.184.16
तेषां पुण्यतमा रात्रिः पर्वसन्धौ स्म शारदी ।
तत्रैव वसतामासीत्कार्तिकी जनमेजय ॥ ३.१८४.१६ ॥
हे जनमेजया, तेथे वास्तव्य करत असताना त्यांच्यासाठी शरद् ऋतूतील पर्वसंधीची कार्तिकी रात्र अत्यंत पुण्यमय झाली.
3.184.17
पुण्यकृद्भिर्महासत्वैस्तापसैः सह पाण्डवाः ।
तत्सर्वं भरतश्रेष्ठ समूहुर्योगमुत्तमम् ॥ ३.१८४.१७ ॥
हे भरतश्रेष्ठा, पुण्यकर्मी महात्मे तापसांसह पाण्डवांनी ते सर्व उत्तम योगसाधन पूर्ण केले.
3.184.18
तमिस्राभ्युदये तस्मिन्धौम्येन सह पाण्डवाः ।
सूतैः पौरोगवैः साकं काम्यकं प्रययुर्वनम् ॥ ३.१८४.१८ ॥
त्या अंधाराच्या समाप्तीच्या वेळी धौम्यासह पाण्डव सारथी आणि स्वयंपाकी यांच्यासह काम्यक वनाकडे गेले.