ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.185
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.185.1
काम्यकं प्राप्य कौरव्य युधिष्ठिरपुरोगमाः ।
कृतातिथ्या मुनिगणैर्निषेदुः सह कृष्णया ॥ ३.१८५.१ ॥
ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ! ਕਾਮ੍ਯਕ ਵਨ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਟੋਲਿਆਂ ਤੋਂ ਆਤਿਥ੍ਯ ਪਾ ਕੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨਾਲ ਬੈਠ ਗਏ।
3.185.2
ततस्तान्परिविश्वस्तान्वसतः पाण्डुनन्दनान् ।
ब्राह्मणा बहवस्तत्र समन्तात्पर्यवारयन् ॥ ३.१८५.२ ॥
ਫਿਰ ਉੱਥੇ ਵੱਸਦੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰੋਸੇ ਵਾਲੇ ਪਾਂਡੂ-ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਘੇਰ ਲਿਆ।
3.185.3
अथाब्रवीद्द्विजः कश्चिदर्जुनस्य प्रियः सखा ।
स एष्यति महाबाहुर्वशी शौरिरुदारधीः ॥ ३.१८५.३ ॥
ਫਿਰ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਮਿੱਤਰ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਵਸ਼ੀ, ਉਦਾਰਬੁੱਧੀ ਸ਼ੌਰੀ ਆਉਣਗੇ।"
3.185.4
विदिता हि हरेर्यूयमिहायाताः कुरूद्वहाः ।
सदा हि दर्शनाकाङ्क्षी श्रेयोन्वेषी च वो हरिः ॥ ३.१८५.४ ॥
ਹੇ ਕੁਰੂ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ! ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹੋ, ਇਹ ਹਰੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ। ਹਰੀ ਸਦਾ ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਚਾਹਵਾਨ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਭਲੇ ਦਾ ਖੋਜੀ ਹੈ।
3.185.5
बहुवत्सरजीवी च मार्कण्डेयो महातपाः ।
स्वाध्यायतपसा युक्तः क्षिप्रं युष्मान्समेष्यति ॥ ३.१८५.५ ॥
ਬਹੁਤ ਸਾਲ ਜੀਣ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਸਵਾਧਿਆਏ ਦੇ ਤਪ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਛੇਤੀ ਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਣਗੇ।
3.185.6
तथैव ब्रुवतस्तस्य प्रत्यदृश्यत केशवः ।
शैब्यसुग्रीवयुक्तेन रथेन रथिनारः ॥ ३.१८५.६ ॥
ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਹੀ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ੈਬ੍ਯ ਅਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਜੁੜੇ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਕੇਸ਼ਵ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।
3.185.7
मघवानिव पौलोम्या सहितः सत्यभामया ।
उपायाद्देवकीपुत्रो दिदृक्षुः कुरुसत्तमान् ॥ ३.१८५.७ ॥
ਪੌਲੋਮੀ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ, ਸਤਿਆਭਾਮਾ ਨਾਲ ਦੇਵਕੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕੁਰੂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਇਆ।
3.185.8
अवतीर्य रथात्कृष्णो धर्मराजं यथाविधि ।
ववन्दे मुदितो धीमान्भीमं च बलिनां वरम् ॥ ३.१८५.८ ॥
ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਧਰਮਰਾਜ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਭੀਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
3.185.9
पूजयामास धौम्यं च यमाभ्यामभिवादितः ।
परिष्वज्यमहाभागां द्रौपदीं पर्यसान्त्वयत् ॥ ३.१८५.९ ॥
ਯਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਪਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧੌਮਿਆ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ; ਮਹਾਭਾਗਾ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢਾਰਸ ਦਿੱਤਾ।
3.185.10
स दृष्ट्वा फल्गुनं वीरं चिरस्य प्रियमागतम् ।
पर्यष्वजत दाशार्हः पुनः पुनररिंदमः ॥ ३.१८५.१० ॥
ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਮੁੜੇ ਪਿਆਰੇ ਵੀਰ ਫ਼ਾਲਗੁਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਦਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾਸ਼ਾਰਹ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ।
3.185.11
तथैव सत्यभामाऽपि द्रौपदीं परिषस्वजे ।
पाण्डवानां प्रियं भार्यां कृष्णस्य महिषी प्रिया ॥ ३.१८५.११ ॥
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਮਹਿਸ਼ੀ ਸਤਿਆਭਾਮਾ ਨੇ ਵੀ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ।
3.185.12
ततस्ते पाण्डवाः सर्वेसभार्याः सपुरोहिताः ।
आनर्चुः पुण्डरीकाक्षं परिवव्रुश्च सर्वशः ॥ ३.१८५.१२ ॥
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਸਮੇਤ ਕਮਲਨੈਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।
3.185.13
कृष्णस्तु पार्थेन समेत्य विद्वान् ।
धनंजयेनासुरमर्दनेन।
बभौ यथा भूतपतिर्महात्मा ।
समेत्य साक्षाद्भगवान्गुहेन ॥ ३.१८५.१३ ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਵਿਦਵਾਨ, ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਮਰਦਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਧਨੰਜਯ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਏ; ਜਿਵੇਂ ਭੂਤਪਤੀ ਮਹਾਤਮਾ ਸਾਖਿਆਤ ਭਗਵਾਨ ਗੁਹ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਸ਼ੋਭਦੇ ਹਨ।
3.185.14
ततः समस्तानि किरीटमाली ।
वनेषु वृत्तानि गदाग्रजाय।
उक्त्वा यथावत्पुनरन्वपृच्छ-
त्तस्मिन्सुभद्रां च तथाऽभिमन्युम् ॥ ३.१८५.१४ ॥
ਫਿਰ ਕਿਰੀਟਮਾਲੀ ਨੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੀਤੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਗਦਾਗ੍ਰਜ ਨੂੰ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਦੱਸੀਆਂ; ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਅਤੇ ਅਭਿਮਨਯੂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਮੁੜ ਪੁੱਛਿਆ।
3.185.15
धौम्यं च कृष्णां च युधिष्ठिरं च ।
यमौ च भीमं च दशार्हसिंहः।
उवाच दिष्ट्या भवतां शिवेन ।
प्राप्तः किरीटी मुदितः कृतास्त्रः ॥ ३.१८५.१५ ॥
ਧੌਮਯ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ (ਦ੍ਰੌਪਦੀ), ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ, ਜੁੜਵਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭੀਮ ਨੂੰ ਦਸ਼ਾਰ੍ਹਸਿੰਘ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਸਭ ਦਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਇਆ; ਖੁਸ਼ ਕਿਰੀਟੀ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਕੇ ਪਰਤਿਆ ਹੈ।"
3.185.16
स पूजयित्वा मधुहा यथाव-
त्पार्थांश्च कृष्णां च पुरोहितं च।
उवाच राजानमभिप्रशंसन् ।
युधिष्ठिरं तेन सहोपविश्य ॥ ३.१८५.१६ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਧੁਹੰਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਪਾਰਥਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਦਾ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਜਨ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਦੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਿਆਂ ਬੋਲੇ।
3.185.17
धर्मः परः पाण्डव राज्यलाभा-
त्तस्यादिमाहुस्तप एव राजन्।
सत्यार्जवाभ्यां चरता स्वधर्मं ।
जितस्त्वयाऽचं परश्च लोकः ॥ ३.१८५.१७ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਰਾਜ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਾਲ ਪਰਮ ਧਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸਦਾ ਆਦਿ ਤਪ ਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੱਚ ਅਤੇ ਸਿੱਧੇਪਣ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਨਿਭਾਉਂਦਿਆਂ ਤੂੰ ਇਹ ਲੋਕ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਦੋਵੇਂ ਜਿੱਤ ਲਏ ਹਨ।
3.185.18
अधीतमग्रे चरता व्रतानि ।
सम्यग्धनुर्वेदमवाप्य कृत्स्नम्।
क्षात्रेण धर्मेण वसूनि लब्ध्वा ।
सर्वे ह्यवाप्ताः क्रतवः पुराणाः ॥ ३.१८५.१८ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਵ੍ਰਤਾਂ ਦਾ ਪਾਲਨ ਕਰਦਿਆਂ ਤੁਸੀਂ ਧਨੁਰਵੇਦ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖਿਆ। ਕਸ਼ਤ੍ਰਿਯ ਧਰਮ ਨਾਲ ਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਸੱਚਮੁੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਾਰੇ ਯਗ ਤੁਸੀਂ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ ਹਨ।
3.185.19
न ग्राम्यधर्मेषु रतिस्तवास्ति ।
कामान्न किंचित्कुरुषे नरेन्द्र।
न चार्तलोभात्प्रजहासि धर्मं ।
तस्मात्प्रभावादसि धर्मराजः ॥ ३.१८५.१९ ॥
ਹੇ ਨਰੇਂਦਰ, ਸੰਸਾਰਕ ਭੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ। ਕਾਮਨਾ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਦੁੱਖਦਾਇਕ ਲੋਭ ਨਾਲ ਧਰਮ ਛੱਡਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਧਰਮਰਾਜ ਹੋ।
3.185.20
दानं च सत्यं च तपश्च राजन् ।
क्षमा च शान्तिश्च दमो धृतिश्च।
अवाप्य राष्ट्राणि वसूनि भोगा-
नेषा परा पार्थ सदा रतिस्ते ॥ ३.१८५.२० ॥
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਦਾਨ, ਸੱਚ, ਤਪ, ਖਿਮਾ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਦਮ ਅਤੇ ਧੀਰਜ — ਰਾਜ, ਧਨ ਅਤੇ ਭੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਵੀ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਇਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਪਰਮ ਅਤੇ ਸਦਾ ਦੀ ਰੁਚੀ ਹੈ।
3.185.21
हृतं च देशं कुरुजाङ्गलानां ।
कृष्णां सभायामशां च पश्यन्।
अपेतधर्मव्यवहारवृत्तं ।
सहेत तत्पाण्डव कस्त्वदन्यः ॥ ३.१८५.२१ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਕੁਰੂ-ਜਾਂਗਲ ਦੇਸ਼ ਖੋਹਿਆ ਗਿਆ; ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ (ਦ੍ਰੌਪਦੀ) ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਕੱਟੇ ਗਏ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ-ਵਿਵਹਾਰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਆਚਰਣ ਹੋਇਆ — ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੌਣ ਇਹ ਸਹਿ ਸਕਦਾ?
3.185.22
असंशयं सर्वसमृद्धकामः ।
क्षिप्रं प्रजाः पालयितासि सम्यक्।
अद्यैव तन्निग्रहणं कुरूणां ।
यदि प्रतिज्ञा भवतः समाप्ता ॥ ३.१८५.२२ ॥
ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ, ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਪਰਜਾ ਦੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਖਿਆ ਕਰੋਗੇ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਹੀ ਕੁਰੂਆਂ ਦਾ ਦਮਨ ਹੋਵੇਗਾ।
3.185.23
प्रोवाच कृष्णामपि याज्ञसेनीं ।
दशार्हभर्ता सहितः सुहृद्भिः।
कदिष्ट्या समग्राऽसि धनंजयेन ।
समागतेत्येवमुवाच कृष्णः ॥ ३.१८५.२३ ॥
ਦਸ਼ਾਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਯਾਜ੍ਞਸੇਨੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਹਾ: ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਧਨੰਜਯ ਨਾਲ ਮੁੜ ਮਿਲ ਕੇ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋ ਗਈ ਹੈਂ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ।
3.185.24
कृष्णे धनुर्वेदरतिप्रदाना-
स्तवात्मजास्ते शिशवः शुशीलाः।
सद्भिः सदैवाचरितं समाधिं ।
चरन्ति पुत्रास्तव याज्ञसेनि ॥ ३.१८५.२४ ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣੇ, ਧਨੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਛੋਟੇ, ਸੁਸ਼ੀਲ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਸੱਜਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਦਾ ਆਚਰਿਤ ਸਮਾਧੀ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਯਾਜ੍ਞਸੇਨੀ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।
3.185.25
राज्ये नियुक्तैश्च निमन्त्र्यमाणाः ।
पित्रा च कृष्णे तव सोदरैश्च।
न यज्ञसेनस्य न मातुलानां ।
गृहेषु बाला रतिमाप्नुवन्ति ॥ ३.१८५.२५ ॥
ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬੁਲਾਏ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣੇ, ਬੱਚੇ ਯਜ੍ਞਸੇਨ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂ ਮਾਮਿਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ।
3.185.26
आनर्तमेवाभिमुखाः शिवेन ।
गत्वाधनुर्वेदरतिप्रधानाः।
तवात्मजा वृष्णिपुरं प्रविश्य ।
न दैवतेभ्यः स्पृहयन्ति कृष्णे ॥ ३.१८५.२६ ॥
ਆਨਰਤ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੁਭ ਰਾਹ ਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਧਨੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣਿਪੁਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ।
3.185.27
यथा त्वमेवार्हसि तेषु वृत्तं ।
प्रयोक्तुमार्या च यथैव कुन्ती।
तेष्वप्रमादेन तथा करोति ।
तथैव भूयश्च तथा सुभद्रा ॥ ३.१८५.२७ ॥
ਤੂੰ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਹਾਰ ਦਿਖਾਉਣ ਯੋਗ ਹੈਂ; ਜਿਵੇਂ ਆਰਿਆ ਕੁੰਤੀ ਉਹਨਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਵੀ ਫਿਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
3.185.28
यथाऽनिरुद्धस्य यथाऽभिमन्यो-
र्यथा सुनीथस्य यथैव भानोः।
तथा विनेता च गतिश्च कृष्णे ।
तवात्मजानामपि रौक्मिणेयः ॥ ३.१८५.२८ ॥
ਅਨਿਰੁੱਧ, ਅਭਿਮਨਯੂ, ਸੁਨੀਥ ਅਤੇ ਭਾਨੂ ਲਈ ਜਿਵੇਂ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਵੀ ਸਿੱਖਿਅਕ ਤੇ ਆਸਰਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹਨ; ਰੁਕਮਿਣੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ।
3.185.29
गदासिचर्मग्रहणेषु शूरा-
नस्त्रेषु शिक्षासु रथाश्वयाने।
सम्यग्विनेता विनयेदतन्द्री-
स्तांश्चाभिमन्युं च सदा कुमारान् ॥ ३.१८५.२९ ॥
ਗਦਾ, ਤਲਵਾਰ, ਢਾਲ ਫੜਨ ਵਿੱਚ, ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ, ਰੱਥ-ਘੋੜੇ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੂੰ, ਅਭਿਮਨਯੂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਆਲਸ-ਰਹਿਤ ਗੁਰੂ ਸਦਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਸੀ।
3.185.30
स चापि सम्यक्प्रणिधाय शिक्षां ।
शस्त्राणइ चैषां विधिवत्प्रदाय।
तवात्मजानां च तथाऽभिमन्योः ।
पराक्रमैस्तुष्यति रौक्मिणेयः ॥ ३.१८५.३० ॥
ਉਹ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਸਤਰ ਦੇ ਕੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਅਭਿਮਨਯੂ ਦੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਰੁਕਮਿਣੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
3.185.31
यथा विहारं प्रसमीक्षमाणाः ।
प्रयान्ति पुत्रास्तव याज्ञसेनि।
एकैकमेषामनुयान्ति यत्र ।
रथाश्च यानानि च दन्तिनश्च ॥ ३.१८५.३१ ॥
ਯਾਜ੍ਞਸੇਨੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਵੇਖਦੇ ਜਿੱਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਰੱਥ, ਵਾਹਨ ਤੇ ਹਾਥੀ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।
3.185.32
अथाब्रवीद्धर्मराजं तु कृष्णो ।
दशार्हयोधाः कुकुरान्धकाश्च।
एते निदेशं तव पालयन्त-
स्तिष्ठन्तु यत्रेच्छसि तत्र राजन् ॥ ३.१८५.३२ ॥
ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਧਰਮਰਾਜ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: ਦਸ਼ਾਰ੍ਹ ਯੋਧੇ, ਕੁਕੁਰ ਤੇ ਅੰਧਕ ਤੁਹਾਡੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ ਉੱਥੇ ਠਹਿਰਨ।
3.185.33
आवर्ततां कार्मुकवेगवाता ।
हलायुधप्रग्रणा मधूनाम्।
सेना तवार्थेषु नरेन्द्र यत्ता ।
ससादिपत्त्यश्वरथा सनागा ॥ ३.१८५.३३ ॥
ਹੇ ਨਰੇਂਦਰ, ਮਧੂਆਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਵੇਗ ਦੀ ਹਵਾ ਵਾਂਗ, ਹਲਾਯੁਧ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ, ਪੈਦਲ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਮੁੜ ਆਵੇ।
3.185.34
प्रस्थाप्यतां पाण्डव धार्तराष्ट्रः ।
सुयोधनः पापकृतां वरिष्ठः।
स सानुबन्धः ससुहद्गणश्च ।
भौमस्य सौबाधिपतेश्च मार्गम् ॥ ३.१८५.३४ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਪਾਪੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਯੋਧਨ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਭੌਮ ਅਤੇ ਸੌਭਾਧਿਪਤੀ ਦੇ ਰਾਹ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇ।
3.185.35
कामं तथा तिष्ठ नरेन्द्र तस्मि-
न्यथा कृतस्ते समयः सभायाम्।
दाशार्हयोधैस्तु हतारियोधं ।
प्रतीक्षतां नागपुरं प्रभग्नम् ॥ ३.१८५.३५ ॥
ਹੇ ਨਰੇਂਦਰ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤੂੰ ਇਕਰਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹਿ। ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹ ਯੋਧੇ ਵੈਰੀ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਮਗਰੋਂ, ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਨਾਗਪੁਰ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ।
3.185.36
व्यपेतमन्युर्व्यपनीतपाप्मा ।
विहृत् यत्रेच्छसि तत्र कामम्।
ततः समृद्धिप्रभवं विशोकः ।
प्रपत्स्यसे नागपुरं सराष्ट्रम् ॥ ३.१८५.३६ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਪਾਪ ਧੋ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੇਂ ਉੱਥੇ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਚਰ। ਫਿਰ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਸੋਗ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਰਾਜ ਸਹਿਤ ਨਾਗਪੁਰ ਪਾਵੇਂਗਾ।
3.185.37
ततस्तदाज्ञाय मतं महात्मा ।
यथावदुक्तं पुरुषोत्तमेन।
प्रशस्य विप्रेक्ष्य च धर्मराजः ।
कृताञ्जलिः केशवमित्युवाच ॥ ३.१८५.३७ ॥
ਤਦ ਮਹਾਤਮਾ ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਦੀ ਕਹੀ ਰਾਇ ਨੂੰ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਸਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ।
3.185.38
असंशयं केशव पाण्डवानां ।
भवान्गतिस्त्वच्छरणा हि पार्थाः।
कालोदये तच्च ततश्च भूयः ।
कर्ता भवान्कर्म न संशयोस्ति ॥ ३.१८५.३८ ॥
ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ; ਪਾਰਥ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਕਾਲ ਦੇ ਉਦੇ ਹੋਣ ਤੇ ਉਹ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਕਰਤਾ ਹੋਵੋਗੇ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
3.185.39
यथाप्रतिज्ञं विहृतश्च कालः ।
सर्वाः समा द्वादश निर्जनेषु।
अज्ञातचर्यां विधिवत्समाप्य ।
भवद्गताः केशव पाण्डवेयाः ॥ ३.१८५.३९ ॥
ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਪ੍ਰਤਿਜ਼ਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ; ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਸੁੰਨਸਾਨ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਘੇ। ਅਗਿਆਤਵਾਸ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਪਾਂਡਵ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਏ ਹਨ।
3.185.40
एषैव बुद्धिर्जुषतां सदा त्वां ।
सत्ये स्थिताः केशव पाण्डवेयाः।
सदानधर्माः सजलाः सदाराः ।
सबान्धवास्त्वच्छरणा हि पार्थाः ॥ ३.१८५.४० ॥
ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਇਹੀ ਬੁੱਧੀ ਸਦਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਰਹੇ। ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਪਾਂਡਵ, ਸਦਾ ਦਾਨ-ਧਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜਲ ਸਹਿਤ, ਪਤਨੀਆਂ ਸਹਿਤ, ਬੰਧੂਆਂ ਸਹਿਤ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਹਨ; ਪਾਰਥ ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ਰਨਾਗਤ ਹਨ।
3.185.41
तथा वदतिवार्ष्णेये धर्मराजे च भारत ।
अथ पश्चात्तपोवृद्धो बहुवर्षसहस्रधृक्।
प्रत्यदृश्यत धर्मात्मा मार्कण्डेयो महातपाः ॥ ३.१८५.४१ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਵਾਰਸ਼ਣੇਯ ਅਤੇ ਧਰਮਰਾਜ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ, ਫਿਰ ਤਪ ਵਿੱਚ ਬੁੱਢੇ, ਕਈ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਧਰਮਾਤਮਾ, ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।
3.185.42
अजरश्चामरंश्चैव रूपौदार्यगुणान्वितः ।
व्यदृश्यत तथा युक्तो यथा स्यात्पञ्चविंशकः ॥ ३.१८५.४२ ॥
ਉਹ ਬੁਢਾਪੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇ ਅਮਰ ਸਨ, ਰੂਪ, ਉਦਾਰਤਾ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਪੱਚੀ ਸਾਲ ਦੇ ਜਵਾਨ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।
3.185.43
तमागतमृषिं वृद्धं बहुवर्षसहस्रिणम् ।
उपातिष्ठन्त ते सर्वेपाण्डवाः सहयादवाः ॥ ३.१८५.४३ ॥
ਆਏ ਉਸ ਬਜ਼ੁਰਗ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ, ਜੋ ਅਨੇਕ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਨ, ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵ ਯਾਦਵਾਂ ਸਮੇਤ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
3.185.44
तमर्चितं सुविश्वस्तमासीनमृषिसत्तमम् ।
ब्राह्मणानां मतेनाह पाण्डवानां च केशवः ॥ ३.१८५.४४ ॥
ਪੂਜਿਤ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਉਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
3.185.45
शुश्रूपवः पाण्डवास्ते ब्राह्मणाश्च समागताः ।
द्रौपदी सत्यभामा च तथाऽहंपरमं वचः ॥ ३.१८५.४५ ॥
ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਉਹ ਪਾਂਡਵ, ਉੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਅਤੇ ਸੱਤਿਆਭਾਮਾ — ਅਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਉਹ ਪਰਮ ਬਚਨ ਸੁਣਿਆ।
3.185.46
पुरावृत्ताः कथाः पुण्याः सदाचारान्सनातनान् ।
राज्ञांस्त्रीणामृषीणां च मार्कणअडेय प्रचक्ष्व नः ॥ ३.१८५.४६ ॥
ਹੇ ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਪੁੰਨ ਕਥਾਵਾਂ, ਸਨਾਤਨ ਸਦਾਚਾਰ, ਰਾਜਿਆਂ, ਇਸਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ।
3.185.47
तेषु तत्रोपविष्टेषु देवर्षिरपि नारदः ।
आजगाम विशुद्धात्मा पाण्डवानवलोककः ॥ ३.१८५.४७ ॥
ਉਹ ਉੱਥੇ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਵਿਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਵੀ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
3.185.48
तमप्यथ महात्मानं सर्वे ते पुरुषर्षभाः ।
पाद्यार्ध्याभ्यां यथान्यायमुपतस्थुर्मनीषिणः ॥ ३.१८५.४८ ॥
ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਪੁਰਖ-ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦਾ ਵੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਦ ਧੋ ਕੇ ਅਰਘ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
3.185.49
नारदस्त्वथ देवर्षिर्ज्ञात्वा तांस्तु कृतक्षणान् ।
मार्कण्डेयस्य वदतस्तां कथामन्वमोदत ॥ ३.१८५.४९ ॥
ਫਿਰ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਪਲ ਰੁਕੇ ਹੋਏ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਦੀ ਉਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸਰਾਹਿਆ।
3.185.50
उवाच चैनं कालज्ञं स्मयन्निव सनारदः ।
ब्रह्मर्षे कथ्यतां यत्ते पाण्डवेषु विवक्षितम् ॥ ३.१८५.५० ॥
ਕਾਲ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਰਦ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਬਾਰੇ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਕਹੋ।'
3.185.51
एवमुक्तः प्रत्युवाच मार्कण्डेयो महातपाः ।
क्षणं कुरुध्वंविपुलमाख्यातव्यं भविष्यति ॥ ३.१८५.५१ ॥
ਏਦਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, 'ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਆਰਾਮ ਕਰੋ; ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਦੱਸਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ।'
3.185.52
एवमुक्ताः क्षणं चक्रुः पाण्डवाः सह तैर्द्विजैः ।
मध्यंदिने यथादित्यं प्रेक्षन्तस्ते महामुनिम् ॥ ३.१८५.५२ ॥
ਏਦਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਸਮੇਤ ਕੁਝ ਪਲ ਆਰਾਮ ਕੀਤਾ; ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਉਸ ਮਹਾਮੁਨੀ ਵੱਲ ਤੱਕਦੇ ਹੋਏ।