മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.185
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.185.1
काम्यकं प्राप्य कौरव्य युधिष्ठिरपुरोगमाः ।
कृतातिथ्या मुनिगणैर्निषेदुः सह कृष्णया ॥ ३.१८५.१ ॥
ഹേ കൗരവ്യാ! കാമ്യകവനത്തിലെത്തി, യുധിഷ്ഠിരന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ മുനിസംഘങ്ങളുടെ ആതിഥ്യം സ്വീകരിച്ച് ദ്രൗപദിയോടൊപ്പം അവർ ഇരുന്നു.
3.185.2
ततस्तान्परिविश्वस्तान्वसतः पाण्डुनन्दनान् ।
ब्राह्मणा बहवस्तत्र समन्तात्पर्यवारयन् ॥ ३.१८५.२ ॥
അപ്പോൾ അവിടെ വസിച്ചിരുന്ന, പൂർണ്ണമായി ആശ്വസ്തരായ പാണ്ഡുപുത്രന്മാരെ അനേകം ബ്രാഹ്മണർ ചുറ്റും വളഞ്ഞു.
3.185.3
अथाब्रवीद्द्विजः कश्चिदर्जुनस्य प्रियः सखा ।
स एष्यति महाबाहुर्वशी शौरिरुदारधीः ॥ ३.१८५.३ ॥
അപ്പോൾ അർജുനന്റെ പ്രിയ സുഹൃത്തായ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: "ആ മഹാബാഹുവായ, ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ള, ഉദാരബുദ്ധിയായ ശൗരി വരും."
3.185.4
विदिता हि हरेर्यूयमिहायाताः कुरूद्वहाः ।
सदा हि दर्शनाकाङ्क्षी श्रेयोन्वेषी च वो हरिः ॥ ३.१८५.४ ॥
കുരുശ്രേഷ്ഠരേ! നിങ്ങൾ ഇവിടെ എത്തിയത് ഹരിക്ക് അറിയാം. ഹരി എപ്പോഴും നിങ്ങളെ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവനും നിങ്ങളുടെ ക്ഷേമം അന്വേഷിക്കുന്നവനുമാണ്.
3.185.5
बहुवत्सरजीवी च मार्कण्डेयो महातपाः ।
स्वाध्यायतपसा युक्तः क्षिप्रं युष्मान्समेष्यति ॥ ३.१८५.५ ॥
ദീർഘകാലം ജീവിക്കുന്ന, മഹാതപസ്വിയായ മാർക്കണ്ഡേയൻ, സ്വാധ്യായ തപസ്സോടുകൂടിയവൻ, ഉടൻ നിങ്ങളെ കാണും.
3.185.6
तथैव ब्रुवतस्तस्य प्रत्यदृश्यत केशवः ।
शैब्यसुग्रीवयुक्तेन रथेन रथिनारः ॥ ३.१८५.६ ॥
അദ്ദേഹം ഇങ്ങനെ പറയുമ്പോഴേക്കും, ശൈബ്യ, സുഗ്രീവന്മാർ പൂട്ടിയ രഥത്തിൽ രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ കേശവൻ പ്രത്യക്ഷനായി.
3.185.7
मघवानिव पौलोम्या सहितः सत्यभामया ।
उपायाद्देवकीपुत्रो दिदृक्षुः कुरुसत्तमान् ॥ ३.१८५.७ ॥
പൗലോമിയോടൊപ്പമുള്ള ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ, സത്യഭാമയോടൊപ്പം ദേവകിയുടെ പുത്രൻ കുരുശ്രേഷ്ഠരെ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ എത്തി.
3.185.8
अवतीर्य रथात्कृष्णो धर्मराजं यथाविधि ।
ववन्दे मुदितो धीमान्भीमं च बलिनां वरम् ॥ ३.१८५.८ ॥
രഥത്തിൽ നിന്നിറങ്ങിയ ബുദ്ധിമാനായ കൃഷ്ണൻ സന്തോഷത്തോടെ ചട്ടപ്രകാരം ധർമ്മരാജനെയും, ബലവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഭീമനെയും വണങ്ങി.
3.185.9
पूजयामास धौम्यं च यमाभ्यामभिवादितः ।
परिष्वज्यमहाभागां द्रौपदीं पर्यसान्त्वयत् ॥ ३.१८५.९ ॥
യമന്മാരാൽ വന്ദിക്കപ്പെട്ട് ധൗമ്യനെ ആദരിച്ചു; മഹാഭാഗ്യവതിയായ ദ്രൗപദിയെ ആലിംഗനം ചെയ്ത് നന്നായി ആശ്വസിപ്പിച്ചു.
3.185.10
स दृष्ट्वा फल्गुनं वीरं चिरस्य प्रियमागतम् ।
पर्यष्वजत दाशार्हः पुनः पुनररिंदमः ॥ ३.१८५.१० ॥
വളരെക്കാലത്തിനുശേഷം മടങ്ങിയെത്തിയ പ്രിയവീരനായ ഫൽഗുനനെ കണ്ട്, ശത്രുക്കളെ അടക്കുന്ന ദാശാർഹൻ വീണ്ടും വീണ്ടും ആലിംഗനം ചെയ്തു.
3.185.11
तथैव सत्यभामाऽपि द्रौपदीं परिषस्वजे ।
पाण्डवानां प्रियं भार्यां कृष्णस्य महिषी प्रिया ॥ ३.१८५.११ ॥
അതുപോലെ, കൃഷ്ണന്റെ പ്രിയ പട്ടമഹിഷിയായ സത്യഭാമയും പാണ്ഡവരുടെ പ്രിയഭാര്യ ദ്രൗപദിയെ ആലിംഗനം ചെയ്തു.
3.185.12
ततस्ते पाण्डवाः सर्वेसभार्याः सपुरोहिताः ।
आनर्चुः पुण्डरीकाक्षं परिवव्रुश्च सर्वशः ॥ ३.१८५.१२ ॥
പിന്നെ പാണ്ഡവരെല്ലാം ഭാര്യമാരോടും പുരോഹിതനോടുമൊപ്പം താമരക്കണ്ണനെ ആദരിച്ച്, എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും അദ്ദേഹത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നിന്നു.
3.185.13
कृष्णस्तु पार्थेन समेत्य विद्वान् ।
धनंजयेनासुरमर्दनेन।
बभौ यथा भूतपतिर्महात्मा ।
समेत्य साक्षाद्भगवान्गुहेन ॥ ३.१८५.१३ ॥
കൃഷ്ണൻ പാർത്ഥനെ കണ്ടുമുട്ടി, വിദ്വാൻ, അസുരമർദ്ദനനായ ധനഞ്ജയനോടുകൂടി ശോഭിച്ചു; ഭൂതപതിയായ മഹാത്മാവ് സാക്ഷാൽ ഭഗവാൻ ഗുഹനെ കണ്ടതുപോലെ.
3.185.14
ततः समस्तानि किरीटमाली ।
वनेषु वृत्तानि गदाग्रजाय।
उक्त्वा यथावत्पुनरन्वपृच्छ-
त्तस्मिन्सुभद्रां च तथाऽभिमन्युम् ॥ ३.१८५.१४ ॥
പിന്നെ കിരീടമാലി കാടുകളിൽ നടന്ന സകല വൃത്താന്തങ്ങളും ഗദാഗ്രജനോട് യഥാവിധി പറഞ്ഞു; പിന്നെ സുഭദ്രയെക്കുറിച്ചും അഭിമന്യുവിനെക്കുറിച്ചും വീണ്ടും ചോദിച്ചു.
3.185.15
धौम्यं च कृष्णां च युधिष्ठिरं च ।
यमौ च भीमं च दशार्हसिंहः।
उवाच दिष्ट्या भवतां शिवेन ।
प्राप्तः किरीटी मुदितः कृतास्त्रः ॥ ३.१८५.१५ ॥
ധൗമ്യനോടും കൃഷ്ണയോടും (ദ്രൗപദി), യുധിഷ്ഠിരനോടും, ഇരട്ടകളോടും, ഭീമനോടും ദശാർഹസിംഹൻ (കൃഷ്ണൻ) പറഞ്ഞു: "ഭാഗ്യവശാൽ നിങ്ങൾക്കെല്ലാം ശുഭം; സന്തുഷ്ടനായ കിരീടി, അസ്ത്രങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യം നേടി മടങ്ങിയെത്തി."
3.185.16
स पूजयित्वा मधुहा यथाव-
त्पार्थांश्च कृष्णां च पुरोहितं च।
उवाच राजानमभिप्रशंसन् ।
युधिष्ठिरं तेन सहोपविश्य ॥ ३.१८५.१६ ॥
മധുഹന്താവായ കൃഷ്ണനെയും പാർത്ഥന്മാരെയും കൃഷ്ണയെയും പുരോഹിതനെയും യഥാവിധി പൂജിച്ചു; പിന്നെ അവരോടൊപ്പം ഇരുന്ന് രാജാവായ യുധിഷ്ഠിരനെ വളരെ പ്രശംസിച്ചുകൊണ്ട് സംസാരിച്ചു.
3.185.17
धर्मः परः पाण्डव राज्यलाभा-
त्तस्यादिमाहुस्तप एव राजन्।
सत्यार्जवाभ्यां चरता स्वधर्मं ।
जितस्त्वयाऽचं परश्च लोकः ॥ ३.१८५.१७ ॥
പാണ്ഡവാ, രാജ്യലാഭത്താൽ പരമധർമ്മം ഉണ്ടാകുന്നു; രാജാവേ, അതിന്റെ ആദി തപസ്സുതന്നെയെന്ന് പറയുന്നു. സത്യത്താലും ഋജുത്വത്താലും സ്വധർമ്മം ആചരിച്ച് നീ ഈ ലോകവും പരലോകവും ജയിച്ചിരിക്കുന്നു.
3.185.18
अधीतमग्रे चरता व्रतानि ।
सम्यग्धनुर्वेदमवाप्य कृत्स्नम्।
क्षात्रेण धर्मेण वसूनि लब्ध्वा ।
सर्वे ह्यवाप्ताः क्रतवः पुराणाः ॥ ३.१८५.१८ ॥
മുൻപ് വ്രതങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ചുകൊണ്ട് അങ്ങ് ധനുർവേദം പൂർണ്ണമായി പഠിച്ചു. ക്ഷാത്രധർമ്മത്താൽ ധനം നേടി. പുരാതന യജ്ഞങ്ങളെല്ലാം അങ്ങ് നിർവഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.
3.185.19
न ग्राम्यधर्मेषु रतिस्तवास्ति ।
कामान्न किंचित्कुरुषे नरेन्द्र।
न चार्तलोभात्प्रजहासि धर्मं ।
तस्मात्प्रभावादसि धर्मराजः ॥ ३.१८५.१९ ॥
ഹേ നരേന്ദ്ര, ലൗകിക സുഖങ്ങളിൽ അങ്ങേക്ക് ആസക്തിയില്ല. കാമത്താൽ അങ്ങ് ഒന്നും ചെയ്യുന്നില്ല, ദുഃഖജനകമായ ലോഭത്താൽ ധർമ്മം ഉപേക്ഷിക്കുന്നുമില്ല. അതിനാൽ അങ്ങയുടെ പ്രഭാവത്താൽ അങ്ങ് ധർമ്മരാജനാണ്.
3.185.20
दानं च सत्यं च तपश्च राजन् ।
क्षमा च शान्तिश्च दमो धृतिश्च।
अवाप्य राष्ट्राणि वसूनि भोगा-
नेषा परा पार्थ सदा रतिस्ते ॥ ३.१८५.२० ॥
ഹേ രാജാവേ, ദാനം, സത്യം, തപസ്സ്, ക്ഷമ, ശാന്തി, ദമം, ധൃതി — രാജ്യങ്ങളും ധനവും ഭോഗങ്ങളും നേടിയിട്ടും, ഹേ പാർത്ഥാ, ഇതാണ് അങ്ങയുടെ പരമവും എന്നും നിലനിൽക്കുന്ന ഇഷ്ടം.
3.185.21
हृतं च देशं कुरुजाङ्गलानां ।
कृष्णां सभायामशां च पश्यन्।
अपेतधर्मव्यवहारवृत्तं ।
सहेत तत्पाण्डव कस्त्वदन्यः ॥ ३.१८५.२१ ॥
ഹേ പാണ്ഡവാ, കുരു-ജാംഗല ദേശം അപഹരിക്കപ്പെട്ടു; സഭയിൽ കൃഷ്ണയെ (ദ്രൗപദിയെ) കണ്ടും അവളുടെ മുടി മുറിച്ചതു കണ്ടും, ധർമ്മവ്യവഹാരങ്ങൾ വിട്ടുപോയ നടപടി നടന്നു — അങ്ങല്ലാതെ മറ്റാരാണ് ഇത് സഹിക്കുക?
3.185.22
असंशयं सर्वसमृद्धकामः ।
क्षिप्रं प्रजाः पालयितासि सम्यक्।
अद्यैव तन्निग्रहणं कुरूणां ।
यदि प्रतिज्ञा भवतः समाप्ता ॥ ३.१८५.२२ ॥
സംശയമില്ല, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും സഫലമായവനായി അങ്ങ് വേഗത്തിൽ പ്രജകളെ നന്നായി പാലിക്കും. അങ്ങയുടെ പ്രതിജ്ഞ പൂർത്തിയായിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ഇന്നുതന്നെ കുരുക്കളുടെ നിഗ്രഹം സംഭവിക്കും.
3.185.23
प्रोवाच कृष्णामपि याज्ञसेनीं ।
दशार्हभर्ता सहितः सुहृद्भिः।
कदिष्ट्या समग्राऽसि धनंजयेन ।
समागतेत्येवमुवाच कृष्णः ॥ ३.१८५.२३ ॥
ദശാർഹരുടെ നാഥനായ കൃഷ്ണൻ തന്റെ സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം യാജ്ഞസേനി കൃഷ്ണയോടും പറഞ്ഞു: ഭാഗ്യവശാൽ നീ ധനഞ്ജയനോടൊപ്പം വീണ്ടും ചേർന്ന് പൂർണ്ണയായിരിക്കുന്നു എന്ന് കൃഷ്ണൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
3.185.24
कृष्णे धनुर्वेदरतिप्रदाना-
स्तवात्मजास्ते शिशवः शुशीलाः।
सद्भिः सदैवाचरितं समाधिं ।
चरन्ति पुत्रास्तव याज्ञसेनि ॥ ३.१८५.२४ ॥
കൃഷ്ണേ, ധനുർവേദത്തിൽ താല്പര്യം നൽകുന്ന, ശിശുക്കളായ, സുശീലരായ നിന്റെ പുത്രന്മാർ സജ്ജനങ്ങൾ എപ്പോഴും ആചരിക്കുന്ന സമാധി പിന്തുടരുന്നു; യാജ്ഞസേനീ, നിന്റെ പുത്രന്മാർ അപ്രകാരം നടക്കുന്നു.
3.185.25
राज्ये नियुक्तैश्च निमन्त्र्यमाणाः ।
पित्रा च कृष्णे तव सोदरैश्च।
न यज्ञसेनस्य न मातुलानां ।
गृहेषु बाला रतिमाप्नुवन्ति ॥ ३.१८५.२५ ॥
രാജ്യത്തിൽ നിയോഗിക്കപ്പെട്ടവരാലും പിതാവിനാലും നിന്റെ സഹോദരന്മാരാലും ക്ഷണിക്കപ്പെട്ടിട്ടും, കൃഷ്ണേ, ബാലന്മാർ യജ്ഞസേനന്റെ വീട്ടിലോ മാതുലന്മാരുടെ വീടുകളിലോ സന്തോഷം നേടുന്നില്ല.
3.185.26
आनर्तमेवाभिमुखाः शिवेन ।
गत्वाधनुर्वेदरतिप्रधानाः।
तवात्मजा वृष्णिपुरं प्रविश्य ।
न दैवतेभ्यः स्पृहयन्ति कृष्णे ॥ ३.१८५.२६ ॥
ആനർതത്തിലേക്ക് മുഖം തിരിച്ച്, ശുഭമാർഗ്ഗത്തിൽ പോയി, ധനുർവേദത്തിൽ പ്രധാനമായി താല്പര്യമുള്ള നിന്റെ പുത്രന്മാർ വൃഷ്ണിപുരത്ത് പ്രവേശിച്ച്, കൃഷ്ണേ, ദേവന്മാരിൽ നിന്നുപോലും ഒന്നും ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
3.185.27
यथा त्वमेवार्हसि तेषु वृत्तं ।
प्रयोक्तुमार्या च यथैव कुन्ती।
तेष्वप्रमादेन तथा करोति ।
तथैव भूयश्च तथा सुभद्रा ॥ ३.१८५.२७ ॥
നീ മാത്രമേ അവരോടുള്ള നടപ്പ് കാണിക്കാൻ യോഗ്യയാവൂ; ആര്യയായ കുന്തി അവരോട് ജാഗ്രതയോടെ ചെയ്യുന്നതുപോലെ, സുഭദ്രയും വീണ്ടും അങ്ങനെതന്നെ ചെയ്യുന്നു.
3.185.28
यथाऽनिरुद्धस्य यथाऽभिमन्यो-
र्यथा सुनीथस्य यथैव भानोः।
तथा विनेता च गतिश्च कृष्णे ।
तवात्मजानामपि रौक्मिणेयः ॥ ३.१८५.२८ ॥
അനിരുദ്ധന്, അഭിമന്യുവിന്, സുനീഥന്, ഭാനുവിന് എന്നപോലെ, അതുപോലെതന്നെ നിങ്ങളുടെ പുത്രന്മാർക്കും പരിശീലകനും ആശ്രയവും കൃഷ്ണനാണ്; രുക്മിണീപുത്രനും.
3.185.29
गदासिचर्मग्रहणेषु शूरा-
नस्त्रेषु शिक्षासु रथाश्वयाने।
सम्यग्विनेता विनयेदतन्द्री-
स्तांश्चाभिमन्युं च सदा कुमारान् ॥ ३.१८५.२९ ॥
ഗദ, വാൾ, പരിച എന്നിവ പിടിക്കുന്നതിലും, അസ്ത്രങ്ങളിലും, അഭ്യാസങ്ങളിലും, രഥാശ്വയാനത്തിലും വീരന്മാരെയും, അഭിമന്യുവിനെയും ആ കുമാരന്മാരെയും ആ അലസതയില്ലാത്ത പരിശീലകൻ എപ്പോഴും നന്നായി പരിശീലിപ്പിച്ചു.
3.185.30
स चापि सम्यक्प्रणिधाय शिक्षां ।
शस्त्राणइ चैषां विधिवत्प्रदाय।
तवात्मजानां च तथाऽभिमन्योः ।
पराक्रमैस्तुष्यति रौक्मिणेयः ॥ ३.१८५.३० ॥
അവനും നന്നായി ശിക്ഷണം നൽകി, വിധിപ്രകാരം ഇവർക്ക് ആയുധങ്ങൾ നൽകി; നിങ്ങളുടെ പുത്രന്മാരുടെയും അഭിമന്യുവിന്റെയും പരാക്രമത്താൽ രുക്മിണീപുത്രൻ സന്തുഷ്ടനാകുന്നു.
3.185.31
यथा विहारं प्रसमीक्षमाणाः ।
प्रयान्ति पुत्रास्तव याज्ञसेनि।
एकैकमेषामनुयान्ति यत्र ।
रथाश्च यानानि च दन्तिनश्च ॥ ३.१८५.३१ ॥
യാജ്ഞസേനീ, നിങ്ങളുടെ പുത്രന്മാർ വിഹാരം നോക്കിക്കൊണ്ട് പോകുമ്പോൾ, അവരിൽ ഓരോരുത്തരെയും എവിടെപ്പോയാലും രഥങ്ങളും വാഹനങ്ങളും ആനകളും പിന്തുടരുന്നു.
3.185.32
अथाब्रवीद्धर्मराजं तु कृष्णो ।
दशार्हयोधाः कुकुरान्धकाश्च।
एते निदेशं तव पालयन्त-
स्तिष्ठन्तु यत्रेच्छसि तत्र राजन् ॥ ३.१८५.३२ ॥
അപ്പോൾ കൃഷ്ണൻ ധർമ്മരാജനോട് പറഞ്ഞു: ദശാർഹ യോദ്ധാക്കളും കുകുരന്മാരും അന്ധകന്മാരും നിങ്ങളുടെ നിർദ്ദേശം പാലിച്ച്, രാജാവേ, നിങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നിടത്ത് നിൽക്കട്ടെ.
3.185.33
आवर्ततां कार्मुकवेगवाता ।
हलायुधप्रग्रणा मधूनाम्।
सेना तवार्थेषु नरेन्द्र यत्ता ।
ससादिपत्त्यश्वरथा सनागा ॥ ३.१८५.३३ ॥
ഓ നരേന്ദ്രാ, മധുക്കളുടെ സേന, വില്ലിന്റെ വേഗക്കാറ്റുപോലെ, ഹലായുധന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ, കുതിരപ്പട്ടാളം, കാലാൾ, കുതിരകൾ, രഥങ്ങൾ, ആനകൾ എന്നിവയോടെ മടങ്ങിവരട്ടെ.
3.185.34
प्रस्थाप्यतां पाण्डव धार्तराष्ट्रः ।
सुयोधनः पापकृतां वरिष्ठः।
स सानुबन्धः ससुहद्गणश्च ।
भौमस्य सौबाधिपतेश्च मार्गम् ॥ ३.१८५.३४ ॥
ഓ പാണ്ഡവാ, പാപികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ സുയോധനനെ, ബന്ധുക്കളും സുഹൃത്തുക്കളുമായി, ഭൗമന്റെയും സൗഭാധിപതിയുടെയും വഴിയിലേക്ക് അയക്കട്ടെ.
3.185.35
कामं तथा तिष्ठ नरेन्द्र तस्मि-
न्यथा कृतस्ते समयः सभायाम्।
दाशार्हयोधैस्तु हतारियोधं ।
प्रतीक्षतां नागपुरं प्रभग्नम् ॥ ३.१८५.३५ ॥
ഓ നരേന്ദ്രാ, സഭയിൽ നീ ചെയ്ത പ്രതിജ്ഞ പോലെ തന്നെ നിൽക്കുക. ദാശാർഹ വീരന്മാർ ശത്രുവീരന്മാരെ വധിച്ചശേഷം, തകർന്ന നാഗപുരത്തെ കാത്തിരിക്കുക.
3.185.36
व्यपेतमन्युर्व्यपनीतपाप्मा ।
विहृत् यत्रेच्छसि तत्र कामम्।
ततः समृद्धिप्रभवं विशोकः ।
प्रपत्स्यसे नागपुरं सराष्ट्रम् ॥ ३.१८५.३६ ॥
കോപം വിട്ട്, പാപം നീങ്ങി, നിനക്കിഷ്ടമുള്ളിടത്ത് ഇഷ്ടം പോലെ വിഹരിക്കുക. പിന്നീട് സമൃദ്ധിയിൽനിന്നുണ്ടായ ദുഃഖമില്ലാത്തവനായി രാജ്യസഹിതം നാഗപുരം നീ പ്രാപിക്കും.
3.185.37
ततस्तदाज्ञाय मतं महात्मा ।
यथावदुक्तं पुरुषोत्तमेन।
प्रशस्य विप्रेक्ष्य च धर्मराजः ।
कृताञ्जलिः केशवमित्युवाच ॥ ३.१८५.३७ ॥
അപ്പോൾ മഹാത്മാവായ ധർമ്മരാജൻ, പുരുഷോത്തമൻ പറഞ്ഞ അഭിപ്രായം യഥാവിധി മനസ്സിലാക്കി, പ്രശംസിച്ച്, അവനെ നോക്കി, കൈകൂപ്പി കേശവനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
3.185.38
असंशयं केशव पाण्डवानां ।
भवान्गतिस्त्वच्छरणा हि पार्थाः।
कालोदये तच्च ततश्च भूयः ।
कर्ता भवान्कर्म न संशयोस्ति ॥ ३.१८५.३८ ॥
കേശവാ, പാണ്ഡവർക്ക് നീയാണ് ആശ്രയം; പാർത്ഥർ നിന്റെ ശരണത്തിലാണ്. കാലം ഉദിക്കുമ്പോൾ അതും പിന്നെയും നീ തന്നെ ചെയ്യുന്നവനാകും; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
3.185.39
यथाप्रतिज्ञं विहृतश्च कालः ।
सर्वाः समा द्वादश निर्जनेषु।
अज्ञातचर्यां विधिवत्समाप्य ।
भवद्गताः केशव पाण्डवेयाः ॥ ३.१८५.३९ ॥
കേശവാ, പ്രതിജ്ഞപോലെ കാലം കഴിഞ്ഞു; പന്ത്രണ്ടു വർഷം ആളൊഴിഞ്ഞ സ്ഥലങ്ങളിൽ കഴിഞ്ഞു. അജ്ഞാതവാസം വിധിപ്രകാരം പൂർത്തിയാക്കി പാണ്ഡവർ നിന്റെ അടുത്തെത്തി.
3.185.40
एषैव बुद्धिर्जुषतां सदा त्वां ।
सत्ये स्थिताः केशव पाण्डवेयाः।
सदानधर्माः सजलाः सदाराः ।
सबान्धवास्त्वच्छरणा हि पार्थाः ॥ ३.१८५.४० ॥
കേശവാ, ഈ ബുദ്ധി എന്നും നിനക്കു പ്രിയമാകട്ടെ. സത്യത്തിൽ ഉറച്ച പാണ്ഡവർ, എന്നും ദാനധർമം ചെയ്യുന്നവർ, ജലതർപ്പണത്തോടും ഭാര്യമാരോടും ബന്ധുക്കളോടും കൂടി നിന്റെ ശരണത്തിലാണ്; പാർത്ഥർ നിന്റെ ശരണാഗതർ.
3.185.41
तथा वदतिवार्ष्णेये धर्मराजे च भारत ।
अथ पश्चात्तपोवृद्धो बहुवर्षसहस्रधृक्।
प्रत्यदृश्यत धर्मात्मा मार्कण्डेयो महातपाः ॥ ३.१८५.४१ ॥
ഭാരതാ, വൃഷ്ണിവംശജനോടും ധർമരാജനോടും ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, പിന്നെ തപസ്സിൽ വൃദ്ധനും പലായിരം വർഷം ധരിച്ചവനും ധർമാത്മാവും മഹാതപസ്വിയുമായ മാർക്കണ്ഡേയൻ പ്രത്യക്ഷനായി.
3.185.42
अजरश्चामरंश्चैव रूपौदार्यगुणान्वितः ।
व्यदृश्यत तथा युक्तो यथा स्यात्पञ्चविंशकः ॥ ३.१८५.४२ ॥
ജരയില്ലാത്തവനും മരണമില്ലാത്തവനുമായി, സൗന്ദര്യം, ഔദാര്യം, ഗുണങ്ങൾ എന്നിവയോടു കൂടിയവനായി, ഇരുപത്തഞ്ചു വയസ്സുള്ളവനെപ്പോലെ അദ്ദേഹം പ്രത്യക്ഷനായി.
3.185.43
तमागतमृषिं वृद्धं बहुवर्षसहस्रिणम् ।
उपातिष्ठन्त ते सर्वेपाण्डवाः सहयादवाः ॥ ३.१८५.४३ ॥
വന്നുചേർന്ന ആ വൃദ്ധനായ ഋഷിയെ, പല സഹസ്രം വർഷങ്ങൾ കണ്ടവനെ, പാണ്ഡവരെല്ലാവരും യാദവരോടൊപ്പം ശുശ്രൂഷിച്ചു.
3.185.44
तमर्चितं सुविश्वस्तमासीनमृषिसत्तमम् ।
ब्राह्मणानां मतेनाह पाण्डवानां च केशवः ॥ ३.१८५.४४ ॥
പൂജിക്കപ്പെട്ട്, നന്നായി ആശ്വസ്തനായി ഇരുന്ന ആ ഋഷിശ്രേഷ്ഠനോട് ബ്രാഹ്മണരുടെ അഭിപ്രായപ്രകാരം പാണ്ഡവരുടെയും കേശവൻ സംസാരിച്ചു.
3.185.45
शुश्रूपवः पाण्डवास्ते ब्राह्मणाश्च समागताः ।
द्रौपदी सत्यभामा च तथाऽहंपरमं वचः ॥ ३.१८५.४५ ॥
ശുശ്രൂഷിച്ചുനിന്ന ആ പാണ്ഡവരും, അവിടെ ഒത്തുകൂടിയ ബ്രാഹ്മണരും, ദ്രൗപദിയും സത്യഭാമയും — ഞാനും ആ പരമവചനം കേട്ടു.
3.185.46
पुरावृत्ताः कथाः पुण्याः सदाचारान्सनातनान् ।
राज्ञांस्त्रीणामृषीणां च मार्कणअडेय प्रचक्ष्व नः ॥ ३.१८५.४६ ॥
മാർക്കണ്ഡേയരേ, പണ്ടു നടന്ന പുണ്യകഥകളും, സനാതനമായ സദാചാരങ്ങളും, രാജാക്കന്മാരുടെയും സ്ത്രീകളുടെയും ഋഷിമാരുടെയും കാര്യങ്ങളും ഞങ്ങളോടു പറഞ്ഞാലും.
3.185.47
तेषु तत्रोपविष्टेषु देवर्षिरपि नारदः ।
आजगाम विशुद्धात्मा पाण्डवानवलोककः ॥ ३.१८५.४७ ॥
അവർ അവിടെ ഇരിക്കുമ്പോൾ, ശുദ്ധാത്മാവായ ദേവർഷി നാരദനും പാണ്ഡവരെ നോക്കിക്കൊണ്ട് എത്തി.
3.185.48
तमप्यथ महात्मानं सर्वे ते पुरुषर्षभाः ।
पाद्यार्ध्याभ्यां यथान्यायमुपतस्थुर्मनीषिणः ॥ ३.१८५.४८ ॥
പിന്നെ ആ പുരുഷശ്രേഷ്ഠരും മനീഷികളുമെല്ലാം ആ മഹാത്മാവിനെയും ചട്ടപ്രകാരം പാദ്യാർഘ്യങ്ങൾകൊണ്ട് ഉപചരിച്ചു.
3.185.49
नारदस्त्वथ देवर्षिर्ज्ञात्वा तांस्तु कृतक्षणान् ।
मार्कण्डेयस्य वदतस्तां कथामन्वमोदत ॥ ३.१८५.४९ ॥
അപ്പോൾ ദേവർഷിയായ നാരദൻ അവർ ഒരു നിമിഷം വിശ്രമിക്കുന്നതറിഞ്ഞ്, മാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്ന ആ കഥയെ അനുമോദിച്ചു.
3.185.50
उवाच चैनं कालज्ञं स्मयन्निव सनारदः ।
ब्रह्मर्षे कथ्यतां यत्ते पाण्डवेषु विवक्षितम् ॥ ३.१८५.५० ॥
കാലജ്ഞനായ അദ്ദേഹത്തോട് നാരദൻ പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു: 'ബ്രഹ്മർഷേ, പാണ്ഡവരെക്കുറിച്ച് അങ്ങ് പറയാനുദ്ദേശിച്ചത് പറഞ്ഞാലും.'
3.185.51
एवमुक्तः प्रत्युवाच मार्कण्डेयो महातपाः ।
क्षणं कुरुध्वंविपुलमाख्यातव्यं भविष्यति ॥ ३.१८५.५१ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട മഹാതപസ്വിയായ മാർക്കണ്ഡേയൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: 'അല്പനേരം വിശ്രമിക്കൂ; പറയേണ്ടത് വിപുലമായിരിക്കും.'
3.185.52
एवमुक्ताः क्षणं चक्रुः पाण्डवाः सह तैर्द्विजैः ।
मध्यंदिने यथादित्यं प्रेक्षन्तस्ते महामुनिम् ॥ ३.१८५.५२ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ പാണ്ഡവർ ആ ബ്രാഹ്മണരോടൊപ്പം അല്പനേരം വിശ്രമിച്ചു; മധ്യാഹ്നസൂര്യനെ നോക്കുംപോലെ ആ മഹാമുനിയെ അവർ നോക്കിയിരുന്നു.