Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.187

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.187.1

मार्कण्डेयं महात्मानमूचुः पाण्डुसुतास्तदा ।
माहात्म्यं द्विजमुख्यानां श्रोतुमिच्छाम कथ्यताम् ॥ ३.१८७.१ ॥

ସେତେବେଳେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ମହାତ୍ମା ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଶୁଣିବାକୁ ଆମେ ଇଚ୍ଛା କରୁ; ଦୟାକରି କହନ୍ତୁ।"

3.187.2

एवमुक्तः स भगवान्मार्कण्डेयो महातपाः ।
उवाच सुमहातेजाः सर्वशास्त्रविशारदः ॥ ३.१८७.२ ॥

ଏହିପରି କୁହାଯିବାରୁ ମହାତପସ୍ୱୀ, ଅତି ତେଜସ୍ୱୀ, ସର୍ବଶାସ୍ତ୍ରବିଶାରଦ ଭଗବାନ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ।

3.187.3

हेहयानां कुलकरो राजा परपुरंजयः ।
कुमारो रूपसंपननो मृगयां व्यचरद्बली ॥ ३.१८७.३ ॥

ହୈହୟ ବଂଶର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଏକ ରାଜା ଥିଲେ; ଶତ୍ରୁ ନଗର ଜିତିଥିବା, ରୂପବାନ, ବଳବାନ ସେହି କୁମାର ମୃଗୟା ପାଇଁ ବୁଲୁଥିଲେ।

3.187.4

चरमाणस्तु सोऽरण्ये तृणवीरुत्समावृते ।
कृष्णाजिनोत्तरासङ्गं ददर्श मुनिमन्तिके ॥ ३.१८७.४ ॥

ବନରେ, ତୃଣ ଓ ଝାଡ଼ରେ ଆବୃତ ସ୍ଥାନରେ ବୁଲୁଥିବାବେଳେ ସେ ନିକଟରେ କୃଷ୍ଣାଜିନକୁ ଉତ୍ତରୀୟ ରୂପେ ପରିଧାନ କରିଥିବା ଜଣେ ମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

3.187.5

स तेन हिंसितोऽरण्ये मन्यमानेन वै मृगम् ।
व्यथितः कर्म तत्कृत्वा शोकोपहतचेतनः ॥ ३.१८७.५ ॥

ବନରେ ସେ ତାହାକୁ ହରିଣ ଭାବି ଆଘାତ କଲେ; ସେହି କର୍ମ କରି ସେ ବ୍ୟଥିତ ହେଲେ, ଶୋକରେ ତାଙ୍କ ଚେତନା ଆହତ ହେଲା।

3.187.6

जगाम हेहयानां वै सकाशं प्रथितात्मनाम् ।
राज्ञां राजीवनेत्रोसौ कुमारः पृथिवीपते ॥ ३.१८७.६ ॥

ହେ ପୃଥିବୀପତି! ସେ କମଳନୟନ କୁମାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୈହୟ ରାଜାମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।

3.187.7

तेषां च तद्यथावृत्तं कथयामास वै तदा ।
स कुमारो महीपालो हेहयानां महीभृताम् ॥ ३.१८७.७ ॥

ସେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କୁ ଯାହା ଘଟିଥିଲା ତାହା ସେହିପରି କହିଲା। ସେହି ରାଜକୁମାର, ପୃଥିବୀର ପାଳକ, ହେହୟ ପର୍ବତ-ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ।

3.187.8

तं चापि हिंसितं तात मुनिं मूलफलाशिनम् ।
श्रुत्वा दृष्ट्वा च ते तत्र बभूवुर्दीनमानसाः ॥ ३.१८७.८ ॥

ହେ ପୁତ୍ର, ମୂଳ-ଫଳ ଖାଉଥିବା ସେହି ମୁନିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆହତ କରାଯାଇଛି ଶୁଣି ଓ ସେଠାରେ ଦେଖି ସେମାନେ ଦୁଃଖିତ ମନ ହେଲେ।

3.187.9

कस्यायमिति ते सर्वे मार्गमाणास्ततस्ततः ।
जग्मुश्चारिष्टनाम्नोऽथ तार्क्ष्यस्याश्रममञ्जसा ॥ ३.१८७.९ ॥

'ଏହା କାହାର ଆଶ୍ରମ?' ବୋଲି ଖୋଜୁ ଖୋଜୁ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏଣେତେଣେ ବୁଲି ସିଧା ଚାରିଷ୍ଟ ନାମକ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।

3.187.10

तेऽभिवाद्य महात्मानं तं मुनिं संशितव्रतम् ।
तस्थुः सर्वे स तु मुनिस्तेषां पूजामथाहरत् ॥ ३.१८७.१० ॥

ସେମାନେ ସେହି ମହାତ୍ମା, କଠୋର ବ୍ରତଧାରୀ ମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ସମସ୍ତେ ଠିଆ ହେଲେ। ତା'ପରେ ସେହି ମୁନି ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।

3.187.11

ते तमूचुर्महात्मानं न वयं सक्रियां मुने ।
त्वत्तोऽर्हाः कर्मदोषेण ब्राह्मणो हिंसितो हि नः ॥ ३.१८७.११ ॥

ସେମାନେ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ହେ ମୁନି, ଆମେ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ଯୋଗ୍ୟ ସତ୍କାରର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁ; କାରଣ ଆମ କର୍ମଦୋଷରେ ଆମେ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଆହତ କରିଛୁ।'

3.187.12

तानब्रवीत्स विप्रर्षिः कथं वो ब्राह्मणो हतः ।
क्व चासौ ब्रूत सहिताः पश्यध्वं मे रतपोबलम् ॥ ३.१८७.१२ ॥

ସେହି ବିପ୍ର-ଋଷି ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ତୁମେ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କିପରି ମାରିଲ? ଆଉ ସେ କେଉଁଠି? ସମସ୍ତେ ମିଳି କୁହ; ମୋ ତପୋବଳ ଦେଖ।'

3.187.13

ते तु तत्सर्वमखिलमाख्यायास्मै यथातथम् ।
नापश्यंस्तमृषिं तत्र गतासुं ते समागताः ॥ ३.१८७.१३ ॥

ସେମାନେ ଘଟିଥିବା ସବୁକିଛି ଯଥାଯଥ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ; କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ଏକତ୍ର ହୋଇଥିବା ସେମାନେ ପ୍ରାଣହୀନ ସେ ଋଷିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।

3.187.14

अन्वेषमाणाः सव्रीडाः सुप्तवद्गतमानसाः ।
तानब्रवीत्तत्रमुनिस्तार्क्ष्यः परपुरंजयः ॥ ३.१८७.१४ ॥

ଖୋଜୁଥିବା, ଲଜ୍ଜିତ, ନିଦ୍ରିତ ପରି ବିଭ୍ରାନ୍ତ ମନବାଲା ସେମାନଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁନଗର ଜୟକାରୀ ମୁନି ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ ସେଠାରେ କହିଲେ।

3.187.15

स्यादयं ब्राह्मणः सोऽथयुष्माभिर्यो विनाशितः ।
पुत्रो ह्ययं मम नृपास्तपोबलसमन्वितः ॥ ३.१८७.१५ ॥

ହେ ରାଜାଗଣ, ତୁମେମାନେ ବିନାଶ କରିଥିବା ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୁଏତ ଏହି; ଏ ମୋ ପୁତ୍ର, ତପୋବଳସମ୍ପନ୍ନ।

3.187.16

ते च दृष्ट्वैव तमृषिं विस्मयं परमं गताः ।
महदाश्चर्यमिति वै ते ब्रुवाणा महीपते ॥ ३.१८७.१६ ॥

ହେ ମହୀପତି, ସେମାନେ ସେ ଋଷିଙ୍କୁ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ; 'ଏହା ମହାନ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ' ବୋଲି କହିଲେ।

3.187.17

मृतो ह्ययमितो दृष्टः कथं जीवितमाप्तवान् ।
किमेतत्तपसो वीर्यं येनायं जीवितः पुनः।
श्रोतुमिच्छामहे विप्र यदि श्रोतव्यमित्युत ॥ ३.१८७.१७ ॥

ଏ ତ ଏଠାରୁ ମୃତ ଦେଖାଯାଇଥିଲା; ତେବେ ଏ କିପରି ଜୀବନ ପାଇଲା? କେଉଁ ତପୋବଳରେ ଏ ପୁନର୍ବାର ଜୀବିତ ହେଲା? ହେ ବିପ୍ର, ଶୁଣିବା ଯୋଗ୍ୟ ହେଲେ ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁ।

3.187.18

स तानुवाच नास्माकं मृत्युः प्रभवते नृपाः ।
कारणं च प्रवक्ष्यामि हेतुयोगं समासतः।
मृत्युः प्रभवते येन नास्माकं नृपसत्तमाः ॥ ३.१८७.१८ ॥

ସେ ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: ହେ ରାଜାଗଣ, ଆମ ଉପରେ ମୃତ୍ୟୁର ପ୍ରଭାବ ଚାଲେ ନାହିଁ। ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ, ଯେଉଁ କାରଣରୁ ମୃତ୍ୟୁ ଆମ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ ନାହିଁ, ତାର କାରଣ ଓ ହେତୁଯୋଗ ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବି।

3.187.19

शुद्धाचारादनलसाः साध्योपासनतत्पराः ।
शुद्धान्नाः शुद्धसदना ब्रह्मचर्यव्रतान्विताः ॥ ३.१८७.१९ ॥

ଶୁଦ୍ଧ ଆଚାରରେ, ଆଳସ୍ୟହୀନ, ସାଧ୍ୟଙ୍କ ଉପାସନାରେ ତତ୍ପର, ଶୁଦ୍ଧ ଅନ୍ନ ଭୋଜନକାରୀ, ଶୁଦ୍ଧ ଗୃହରେ ବାସକାରୀ, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ବ୍ରତଯୁକ୍ତ।

3.187.20

सत्यमेवाभिजानीमो नानृते कुर्महे मनः ।
स्वधर्ममनुतिष्ठामस्तस्मान्मृत्युभयं न नः ॥ ३.१८७.२० ॥

ଆମେ କେବଳ ସତ୍ୟକୁ ଜାଣୁ, ମିଥ୍ୟାରେ ମନ ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ। ଆମେ ନିଜ ସ୍ୱଧର୍ମ ପାଳନ କରୁ; ତେଣୁ ଆମକୁ ମୃତ୍ୟୁଭୟ ନାହିଁ।

3.187.21

यद्ब्राह्मणानां कुशलं तदेषां कथयामहे ।
तेषां हि चरितं ब्रूमस्तस्मान्मृत्युभयं न नः ॥ ३.१८७.२१ ॥

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ଯାହା କଲ୍ୟାଣ, ତାହା ଆମେ ଏମାନଙ୍କୁ କହୁ; ସେମାନଙ୍କ ଆଚରଣର ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁ। ତେଣୁ ଆମକୁ ମୃତ୍ୟୁଭୟ ନାହିଁ।

3.187.22

अतिथीनन्नपानेन भृत्यानत्यशनेन च ।
संभोज्य शेषमश्नीमस्तस्मान्मृत्युभयं न नः ॥ ३.१८७.२२ ॥

ଅତିଥିଙ୍କୁ ଅନ୍ନପାନରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି ଏବଂ ଭୃତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଚୁର ଭୋଜନ ଦେଇ, ପରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଆମେ ଖାଉ। ତେଣୁ ଆମକୁ ମୃତ୍ୟୁଭୟ ନାହିଁ।

3.187.23

क्षान्ता दान्ताः क्षमाशीलास्तीर्थदानपरायणाः ।
पुण्यदेशनिवासाच्च तस्मान्मृत्युभयं न नः।
तेजस्विदेशवासाच्च तस्मान्मृत्युभयं न नः ॥ ३.१८७.२३ ॥

କ୍ଷମାଶୀଳ, ଦମନଶୀଳ, କ୍ଷମାସ୍ୱଭାବୀ, ତୀର୍ଥସ୍ନାନ ଓ ଦାନରେ ତତ୍ପର; ପୁଣ୍ୟଦେଶରେ ବାସ ହେତୁ, ତେଣୁ ଆମକୁ ମୃତ୍ୟୁଭୟ ନାହିଁ। ତେଜସ୍ୱୀ ଦେଶରେ ବାସ ହେତୁ ମଧ୍ୟ, ତେଣୁ ଆମକୁ ମୃତ୍ୟୁଭୟ ନାହିଁ।

3.187.24

एतद्वै लेशमात्रं वः समाख्यातं विमत्सराः ।
गच्छध्वं सहिताः सर्वे न पापाद्भयमस्ति वः ॥ ३.१८७.२४ ॥

ହେ ଈର୍ଷାହୀନ ଲୋକେ, ଏହା ତ ତୁମକୁ କେବଳ ସାମାନ୍ୟ କହାଯାଇଛି। ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ଯାଅ; ପାପରୁ ତୁମକୁ କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ।

3.187.25

एवमस्त्विति ते सर्वे प्रतिपूज्य महामुनिम् ।
स्वदेशमगमन्हृष्टा राजानो भरतर्षभ ॥ ३.१८७.२५ ॥

"ଏମିତି ହେଉ" ବୋଲି କହି ସେହି ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ମହାମୁନିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ନିଜ ନିଜ ଦେଶକୁ ଫେରିଗଲେ, ହେ ଭରତର୍ଷଭ।