ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.187
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.187.1
मार्कण्डेयं महात्मानमूचुः पाण्डुसुतास्तदा ।
माहात्म्यं द्विजमुख्यानां श्रोतुमिच्छाम कथ्यताम् ॥ ३.१८७.१ ॥
ਤਦ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਮਹਾਤਮਾ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਨੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ; ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ।"
3.187.2
एवमुक्तः स भगवान्मार्कण्डेयो महातपाः ।
उवाच सुमहातेजाः सर्वशास्त्रविशारदः ॥ ३.१८७.२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਮਹਾਤਪਸਵੀ, ਅਤਿ ਤੇਜਸਵੀ, ਸਰਬ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਭਗਵਾਨ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਬੋਲੇ।
3.187.3
हेहयानां कुलकरो राजा परपुरंजयः ।
कुमारो रूपसंपननो मृगयां व्यचरद्बली ॥ ३.१८७.३ ॥
ਹੈਹਯ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ; ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਗਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਰੂਪਵਾਨ, ਬਲਵਾਨ ਉਹ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਫਿਰਦਾ ਸੀ।
3.187.4
चरमाणस्तु सोऽरण्ये तृणवीरुत्समावृते ।
कृष्णाजिनोत्तरासङ्गं ददर्श मुनिमन्तिके ॥ ३.१८७.४ ॥
ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਘਾਹ ਅਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਢਕੀ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਿਆਂ ਉਸਨੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਕਾਲੇ ਮਿਰਗ ਦੀ ਖੱਲ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀਅ ਵਜੋਂ ਪਹਿਨੇ ਇੱਕ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
3.187.5
स तेन हिंसितोऽरण्ये मन्यमानेन वै मृगम् ।
व्यथितः कर्म तत्कृत्वा शोकोपहतचेतनः ॥ ३.१८७.५ ॥
ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਿਰਗ ਸਮਝ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ, ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਚੇਤਨਾ ਘਾਇਲ ਹੋ ਗਈ।
3.187.6
जगाम हेहयानां वै सकाशं प्रथितात्मनाम् ।
राज्ञां राजीवनेत्रोसौ कुमारः पृथिवीपते ॥ ३.१८७.६ ॥
ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ! ਉਹ ਕਮਲਨੈਣ ਕੁਮਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈਹਯ ਰਾਜਿਆਂ ਕੋਲ ਗਿਆ।
3.187.7
तेषां च तद्यथावृत्तं कथयामास वै तदा ।
स कुमारो महीपालो हेहयानां महीभृताम् ॥ ३.१८७.७ ॥
ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਜਿਵੇਂ ਦਾ ਤਿਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ। ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਪਾਲਕ, ਹੈਹਯ ਪਰਬਤ-ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
3.187.8
तं चापि हिंसितं तात मुनिं मूलफलाशिनम् ।
श्रुत्वा दृष्ट्वा च ते तत्र बभूवुर्दीनमानसाः ॥ ३.१८७.८ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੜ੍ਹਾਂ-ਫਲ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੁਖੀ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹੋ ਗਏ।
3.187.9
कस्यायमिति ते सर्वे मार्गमाणास्ततस्ततः ।
जग्मुश्चारिष्टनाम्नोऽथ तार्क्ष्यस्याश्रममञ्जसा ॥ ३.१८७.९ ॥
'ਇਹ ਕਿਸਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ?' ਇਹ ਪੁੱਛਦੇ ਅਤੇ ਲੱਭਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਸਾਰੇ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਘੁੰਮ ਕੇ ਸਿੱਧੇ ਚਾਰਿਸ਼ਟ ਨਾਮਕ ਤਾਰਕਸ਼ਯ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚੇ।
3.187.10
तेऽभिवाद्य महात्मानं तं मुनिं संशितव्रतम् ।
तस्थुः सर्वे स तु मुनिस्तेषां पूजामथाहरत् ॥ ३.१८७.१० ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ, ਕਠੋਰ ਵ੍ਰਤ ਧਾਰੀ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ।
3.187.11
ते तमूचुर्महात्मानं न वयं सक्रियां मुने ।
त्वत्तोऽर्हाः कर्मदोषेण ब्राह्मणो हिंसितो हि नः ॥ ३.१८७.११ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਮੁਨੀ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਯੋਗ ਆਦਰ ਦੇ ਲਾਇਕ ਨਹੀਂ ਹਾਂ; ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੇ ਕਰਮ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।'
3.187.12
तानब्रवीत्स विप्रर्षिः कथं वो ब्राह्मणो हतः ।
क्व चासौ ब्रूत सहिताः पश्यध्वं मे रतपोबलम् ॥ ३.१८७.१२ ॥
ਉਸ ਵਿਪ੍ਰ-ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰਿਆ? ਅਤੇ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਦੱਸੋ; ਮੇਰੇ ਤਪ ਦਾ ਬਲ ਵੇਖੋ।'
3.187.13
ते तु तत्सर्वमखिलमाख्यायास्मै यथातथम् ।
नापश्यंस्तमृषिं तत्र गतासुं ते समागताः ॥ ३.१८७.१३ ॥
ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ; ਪਰ ਉੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਮ੍ਰਿਤ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ।
3.187.14
अन्वेषमाणाः सव्रीडाः सुप्तवद्गतमानसाः ।
तानब्रवीत्तत्रमुनिस्तार्क्ष्यः परपुरंजयः ॥ ३.१८७.१४ ॥
ਲੱਭਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼ਰਮਿੰਦੇ, ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਂਗ ਭਟਕੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਗਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀ ਤਾਰਕ੍ਸ਼੍ਯ ਨੇ ਉੱਥੇ ਕਿਹਾ।
3.187.15
स्यादयं ब्राह्मणः सोऽथयुष्माभिर्यो विनाशितः ।
पुत्रो ह्ययं मम नृपास्तपोबलसमन्वितः ॥ ३.१८७.१५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਿਓ, ਜਿਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਮਾਰਿਆ ਸੀ ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹੀ ਹੋਵੇ; ਇਹ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਤਪੋਬਲ ਨਾਲ ਭਰਿਆ।
3.187.16
ते च दृष्ट्वैव तमृषिं विस्मयं परमं गताः ।
महदाश्चर्यमिति वै ते ब्रुवाणा महीपते ॥ ३.१८७.१६ ॥
ਹੇ ਮਹੀਪਤੀ, ਉਹ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ; 'ਇਹ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਹੈ' ਆਖਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਬੋਲੇ।
3.187.17
मृतो ह्ययमितो दृष्टः कथं जीवितमाप्तवान् ।
किमेतत्तपसो वीर्यं येनायं जीवितः पुनः।
श्रोतुमिच्छामहे विप्र यदि श्रोतव्यमित्युत ॥ ३.१८७.१७ ॥
ਇਹ ਤਾਂ ਇੱਥੋਂ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਫਿਰ ਇਹਨੇ ਜੀਵਨ ਕਿਵੇਂ ਪਾਇਆ? ਕਿਹੜੇ ਤਪ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਇਹ ਮੁੜ ਜੀਉਂਦਾ ਹੋਇਆ? ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ, ਜੇ ਇਹ ਸੁਣਨ ਯੋਗ ਹੈ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।
3.187.18
स तानुवाच नास्माकं मृत्युः प्रभवते नृपाः ।
कारणं च प्रवक्ष्यामि हेतुयोगं समासतः।
मृत्युः प्रभवते येन नास्माकं नृपसत्तमाः ॥ ३.१८७.१८ ॥
ਉਹਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਰਾਜਿਓ, ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਚੱਲਦਾ। ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟੋ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੀ, ਉਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਹੇਤੂ-ਯੋਗ ਮੈਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ।
3.187.19
शुद्धाचारादनलसाः साध्योपासनतत्पराः ।
शुद्धान्नाः शुद्धसदना ब्रह्मचर्यव्रतान्विताः ॥ ३.१८७.१९ ॥
ਸ਼ੁੱਧ ਆਚਾਰ ਨਾਲ, ਆਲਸ ਰਹਿਤ, ਸਾਧਯਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ, ਸ਼ੁੱਧ ਅੰਨ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵਾਲੇ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਜ ਵਰਤ ਨਾਲ ਯੁਕਤ।
3.187.20
सत्यमेवाभिजानीमो नानृते कुर्महे मनः ।
स्वधर्ममनुतिष्ठामस्तस्मान्मृत्युभयं न नः ॥ ३.१८७.२० ॥
ਅਸੀਂ ਸੱਚ ਨੂੰ ਹੀ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਝੂਠ ਵਿੱਚ ਮਨ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦੇ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਵਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ।
3.187.21
यद्ब्राह्मणानां कुशलं तदेषां कथयामहे ।
तेषां हि चरितं ब्रूमस्तस्मान्मृत्युभयं न नः ॥ ३.१८७.२१ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਜੋ ਕਲਿਆਣ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਚਰਣ ਦਾ ਹੀ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ।
3.187.22
अतिथीनन्नपानेन भृत्यानत्यशनेन च ।
संभोज्य शेषमश्नीमस्तस्मान्मृत्युभयं न नः ॥ ३.१८७.२२ ॥
ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅੰਨ-ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਨੌਕਰਾਂ ਨੂੰ ਭਰਪੂਰ ਭੋਜਨ ਦੇ ਕੇ, ਫਿਰ ਬਾਕੀ ਅਸੀਂ ਖਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ।
3.187.23
क्षान्ता दान्ताः क्षमाशीलास्तीर्थदानपरायणाः ।
पुण्यदेशनिवासाच्च तस्मान्मृत्युभयं न नः।
तेजस्विदेशवासाच्च तस्मान्मृत्युभयं न नः ॥ ३.१८७.२३ ॥
ਖਿਮਾਵਾਨ, ਦਮਨ ਵਾਲੇ, ਖਿਮਾ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ, ਤੀਰਥ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ; ਪੁੰਨ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ। ਤੇਜਸਵੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਕਰਕੇ ਵੀ, ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ।
3.187.24
एतद्वै लेशमात्रं वः समाख्यातं विमत्सराः ।
गच्छध्वं सहिताः सर्वे न पापाद्भयमस्ति वः ॥ ३.१८७.२४ ॥
ਹੇ ਈਰਖਾ-ਰਹਿਤ ਲੋਕੋ, ਇਹ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਸ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਹੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਜਾਓ; ਪਾਪ ਤੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ।
3.187.25
एवमस्त्विति ते सर्वे प्रतिपूज्य महामुनिम् ।
स्वदेशमगमन्हृष्टा राजानो भरतर्षभ ॥ ३.१८७.२५ ॥
"ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੋਵੇ" ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਮਹਾਮੁਨੀ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਕੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ-ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ, ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।