ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.188
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.188.1
भूय एव तु माहात्म्यं ब्राह्मणआनां निबोध मे ।
वैन्यो नामेह राजर्षिरश्वमेधाय दीक्षितः ॥ ३.१८८.१ ॥
ਫਿਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣੋ। ਇੱਥੇ ਵੈਨਯ ਨਾਮ ਦੇ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਲਈ ਦੀਖਿਅਤ ਹੋਏ ਸਨ।
3.188.2
तमत्रिर्गन्तुमारेबे वित्तार्थमिति नः श्रुतम् ।
भूयोऽर्थं नानुरुध्यत्स धर्मव्यक्तिनिदर्शनात् ॥ ३.१८८.२ ॥
ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਤ੍ਰਿ ਧਨ ਲਈ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਣ ਲੱਗੇ; ਪਰ ਧਰਮ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟ ਮਿਸਾਲ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੋਰ ਧਨ ਨਹੀਂ ਮੰਗਿਆ।
3.188.3
स विचिन्त्य महातेजा वनमेवान्वरोचयत् ।
धर्मपत्नीं समाहूय पुत्रांश्चेदमुवाच ह ॥ ३.१८८.३ ॥
ਉਸ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਨੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਹੀ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ। ਧਰਮਪਤਨੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ।
3.188.4
प्राप्स्यामः फलमत्यन्तं बहुलं निरुपद्रवम् ।
अरण्यगमनं क्षिप्रं रोचतां वो गुणाधिकम् ॥ ३.१८८.४ ॥
ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ, ਭਰਪੂਰ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂਗੇ। ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਛੇਤੀ ਪਸੰਦ ਆਵੇ; ਇਹ ਬਹੁਤ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੈ।
3.188.5
तं भार्या प्रत्युवाचाथ धनमेवानुरुन्धती ।
वैन्यं गत्वा महात्मानमर्थयस्व धनं बहुः ॥ ३.१८८.५ ॥
ਤਦ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਰੁੰਧਤੀ ਨੇ, ਧਨ ਦੀ ਹੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: ਵੈਨਯ ਮਹਾਤਮਾ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਬਹੁਤ ਧਨ ਮੰਗੋ।
3.188.6
स ते दास्यति राजर्षिर्यजमानोऽर्थिने धनम् ।
तत आदाय विप्रर्षे प्रतिगृह्य धनं बहु ॥ ३.१८८.६ ॥
ਉਹ ਰਾਜਰਸ਼ੀ, ਯਜਮਾਨ, ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਧਨ ਦੇਵੇਗਾ। ਹੇ ਵਿਪ੍ਰਰਸ਼ੀ, ਫਿਰ ਬਹੁਤ ਧਨ ਲੈ ਕੇ ਅਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ।
3.188.7
भृत्यान्सुतान्संविभज्य ततो व्रज यथेप्सितम् ।
एष वै परमो धर्मो धर्मविद्भिरुदाहृतः ॥ ३.१८८.७ ॥
ਸੇਵਕਾਂ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਫਿਰ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੋ ਜਾਓ। ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਹੀ ਪਰਮ ਧਰਮ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
3.188.8
कथितो मे महाभागे गौतमेन महात्मना ।
वैन्यो धर्मार्थसंयुक्तः सत्यव्रतसमन्वितः ॥ ३.१८८.८ ॥
ਹੇ ਮਹਾਭਾਗੇ, ਮਹਾਤਮਾ ਗੌਤਮ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵੈਨ੍ਯ (ਪ੍ਰਿਥੂ) ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਰਥ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਅਤੇ ਸਤਿਆਵ੍ਰਤ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਹੈ।
3.188.9
किंत्वस्ति तत्र द्वेष्टारो निवसन्ति हि मे द्विजाः ।
यथा मे गौतमः प्राह ततो न व्यवसाम्यहम् ॥ ३.१८८.९ ॥
ਪਰ ਉੱਥੇ ਮੇਰੇ ਵਿਰੋਧੀ ਦ੍ਵਿਜ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਗੌਤਮ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ।
3.188.10
तत्र स्म वाचं कल्याणीं धर्मकामार्थसंहिताम् ।
मयोक्तामन्यथा ब्रूयुस्ततस्ते वै निरर्थिकाम् ॥ ३.१८८.१० ॥
ਉੱਥੇ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਕਹੀ ਗਈ ਧਰਮ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਅਰਥ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸ਼ੁਭ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਜੇ ਉਹ ਉਲਟਾ ਆਖਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਬੇਅਰਥ ਹੋ ਜਾਏਗੀ।
3.188.11
गमिष्यामि महाप्राज्ञे रोचते मे वचस्तव ।
गाश्च मे दास्यते वैन्यः प्रभूतं चार्थसंचयम् ॥ ३.१८८.११ ॥
ਹੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞੇ, ਮੈਂ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਤੇਰੇ ਬਚਨ ਮੈਨੂੰ ਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਵੈਨ੍ਯ ਮੈਨੂੰ ਗਊਆਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਧਨ-ਸੰਚਯ ਦੇਵੇਗਾ।
3.188.12
एवमुक्त्वा जगामाशु वैन्ययज्ञं महातपाः ।
गत्वा च यज्ञायतनमत्रिस्तुष्टाव तं नृपम् ॥ ३.१८८.१२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਅਤ੍ਰਿ ਛੇਤੀ ਵੈਨ੍ਯ ਦੇ ਯਗ੍ਯ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਯਗ੍ਯਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੀ ਉਸਤਤਿ ਕੀਤੀ।
3.188.13
वाक्यैर्मङ्गलसंयुक्तैः पूजयानोऽब्रवीद्वचः ।
राजन्धन्यस्त्वमीशश्च भुवि त्वं प्रथमो नृपः।
स्तुवन्ति त्वां मुनिगणास्त्वदन्यो नास्ति धर्मवित् ॥ ३.१८८.१३ ॥
ਮੰਗਲਮਈ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਆਦਰ ਕਰਦਿਆਂ ਅਤ੍ਰਿ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਧੰਨ ਹੈਂ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੂੰ ਹੀ ਈਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਰਾਜਾ ਹੈਂ। ਮੁਨੀ-ਗਣ ਤੇਰੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
3.188.14
तमब्रवीदृषिः क्रुद्धो वचनं वै महातपाः ॥ ३.१८८.१४ ॥
ਤਦ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਏ ਉਸ ਮਹਾਤਪਸ੍ਵੀ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
3.188.15
मैवमत्रे पुनर्ब्रूया न ते प्रज्ञा समाहिता ।
अत्र नः प्रथमो धाता महेन्द्रो वै प्रजापतिः ॥ ३.१८८.१५ ॥
ਹੇ ਅਤ੍ਰਿ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਿਰ ਨਾ ਬੋਲ; ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਸਥਿਰ ਨਹੀਂ। ਇੱਥੇ ਸਾਡਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਮਹੇਂਦਰ ਹੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਹੈ।
3.188.16
अथात्रिरपि राजेन्द्र गौतमं प्रत्यभाषत ।
अयमेव विधाता च तथैवेन्द्रः प्रजापतिः।
त्वमेव मुह्यसे मोहान्न प्रज्ञानं तवास्ति ह ॥ ३.१८८.१६ ॥
ਤਦ ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਅਤ੍ਰਿ ਨੇ ਵੀ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਇਹੀ ਵਿਧਾਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਂਝ ਹੀ ਇੰਦਰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਹੀ ਮੋਹ ਕਾਰਨ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ; ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਸੱਚਾ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ।
3.188.17
जानामि नाहं मुह्यामि त्वंविवक्षुर्विमुह्यसे ।
स्तौषि त्वं दर्शनप्रेप्सू राजानं जनसंसदि ॥ ३.१८८.१७ ॥
ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਇਸ ਲਈ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ। ਜਨ-ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਪਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਤੂੰ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
3.188.18
न वेत्थ परमं धर्मं न चास्त्यत्र प्रयोजनम् ।
बालस्त्वमसि मूढश्च वृद्धः केनापि हेतुना ॥ ३.१८८.१८ ॥
ਤੂੰ ਪਰਮ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਬਾਲਕ ਅਤੇ ਮੂਰਖ ਹੈਂ; ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਬੁੱਢਾ ਵੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ।
3.188.19
विवदन्तौ तथा तौ तु मुनीनां द्रशने स्थितौ ।
ये तस्य यज्ञे संवृत्तास्तेऽपृच्छन्त कथं त्विमौ ॥ ३.१८८.१९ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹਿਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ। ਜਿਹੜੇ ਉਸ ਦੇ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਕਿਵੇਂ ਆਏ।
3.188.20
प्रवेशः केन दत्तोऽयमनयोर्वैन्यसंसदि ।
उच्चैः समभिभाषन्तौ केन कार्येण धिष्ठितौ ॥ ३.१८८.२० ॥
ਵੈਨ੍ਯ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਦਾਖ਼ਲਾ ਕਿਸ ਨੇ ਦਿੱਤਾ? ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਕਿਸ ਕੰਮ ਲਈ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ?
3.188.21
ततः परमधर्मात्मा काश्यपः सर्वधऱ्मवित् ।
विवादिनावनुप्राप्तौ तावुभौ प्रत्यवेदयत् ॥ ३.१८८.२१ ॥
ਤਦ ਪਰਮ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਸਰਬ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਬਹਿਸ ਕਰਦੇ ਆਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ।
3.188.22
अथाब्रवीत्सदस्यांस्तु गौतमो मुनिसत्तमान् ।
आवयोर्व्याहृतं प्रश्नं शृणुत द्विजसत्तमाः।
वैन्यं विधातेत्याहात्रिरत्र नौ संशयो महान् ॥ ३.१८८.२२ ॥
ਤਦ ਗੌਤਮ ਨੇ ਸਭਾ ਦੇ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਤਮੋ, ਸਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਲ ਸੁਣੋ। ਅਤ੍ਰਿ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੈਨ੍ਯ ਹੀ ਵਿਧਾਤਾ ਹੈ; ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਡਾ ਸੰਸ਼ਯ ਹੈ।'
3.188.23
ततस्तु गौतमेनोक्तं वाक्यं वैन्यस्य संसदि ।
श्रुत्वैव तु महात्मानो मुनयोऽभ्यद्रवन्दुतम् ॥ ३.१८८.२३ ॥
ਫਿਰ ਗੌਤਮ ਦੇ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵੈਨ੍ਯ ਬਾਰੇ ਆਖੇ ਬੋਲ ਸੁਣਦਿਆਂ ਹੀ ਮਹਾਤਮਾ ਮੁਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
3.188.24
सनत्कुमारं धर्मज्ञं संशयच्छेदनाय वै ।
पप्रच्छुः प्रणताः सर्वे ब्रह्माणमिव सोमपाः ॥ ३.१८८.२४ ॥
ਸੰਸ਼ਯ ਕੱਟਣ ਲਈ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ।
3.188.25
स च तेषां वचः श्रुत्वा यथातत्त्वं महातपाः ।
प्रत्युवाचाथ तानेवं धर्मार्थसहितं वचः ॥ ३.१८८.२५ ॥
ਉਹ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਯਥਾਰਥ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਰਥ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਇਹ ਬਚਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕਹਿਆ।
3.188.26
ब्रह्म क्षत्रेण सहितं क्षत्रं च ब्रह्मणा सह ।
संयुक्तौ दहतः शत्रून्वनानीवाग्निमारुतौ ॥ ३.१८८.२६ ॥
ਖੱਤਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਬ੍ਰਹਮ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਖੱਤਰੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਮਿਲ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਅਤੇ ਹਵਾ ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਦੇ ਹਨ।
3.188.27
राजा वै प्रथितो धर्मः प्रजानां पतिरेव च ।
स एव शक्रः शुक्रश्च स धाता च बृहस्पतिः ॥ ३.१८८.२७ ॥
ਰਾਜਾ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧਰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਜਾ ਦਾ ਪਤੀ ਵੀ ਉਹੀ ਹੈ। ਉਹੀ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਉਹੀ ਧਾਤਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਹੈ।
3.188.28
प्रजापतिर्विराट् सम्राट् क्षत्रियो भूपतिर्नृपः ।
य एभिः स्तूयते शब्दैः कस्तं नार्चितुमर्हति ॥ ३.१८८.२८ ॥
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਵਿਰਾਟ, ਸਮਰਾਟ, ਖੱਤਰੀ, ਭੂਪਤੀ, ਨ੍ਰਿਪ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਜਿਸਦੀ ਉਸਤਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕੌਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ?
3.188.29
पुरायोनिर्युधाजिच्च अभीष्टानचितो भवः ।
स्वर्णेता सहजिद्बभ्रुरिति राजाऽभिधीयते।
सत्ययोनिः पुराविच्च सत्यधर्मप्रवर्तकः ॥ ३.१८८.२९ ॥
ਪੁਰਾਯੋਨੀ, ਯੁਧਾਜਿਤ, ਅਭੀਸ਼ਟ, ਅਰਚਿਤ ਭਵ, ਸਵਰਨੇਤਾ, ਸਹਜਿਤ, ਬਭ੍ਰੂ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾ ਕਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਤਿਯੋਨੀ, ਪੁਰਾਵਿਤ ਅਤੇ ਸਤਿਧਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਵਰਤਕ ਵੀ ਉਹੀ ਹੈ।
3.188.30
अधर्मादृषयो भीता बलं क्षत्रे समादधन् ।
तस्माद्धि ब्रह्मणा क्षत्रं क्षत्रेण ब्रह्म चाव्ययम् ॥ ३.१८८.३० ॥
ਅਧਰਮ ਤੋਂ ਡਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਖੱਤਰੀ ਵਿੱਚ ਬਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮ ਰਾਹੀਂ ਖੱਤਰ ਅਤੇ ਖੱਤਰ ਰਾਹੀਂ ਅਵਿਯ ਬ੍ਰਹਮ (ਟਿਕਦਾ ਹੈ)।
3.188.31
आदित्यो दिवि देवेषु तमो नुदति तेजसा ।
तथैव नृपतिर्भूमावधर्मान्नुदते भृशम् ॥ ३.१८८.३१ ॥
ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜਾ ਅਧਰਮ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3.188.32
ततो राज्ञः प्रधानत्वं शास्त्रप्रामाण्यदर्शनात् ।
उत्तरः सिद्ध्यते पक्षो येन राजेति भाषितम् ॥ ३.१८८.३२ ॥
ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਾਸਤਰ-ਪ੍ਰਮਾਣ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ 'ਰਾਜਾ' ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਉੱਤਰ ਪੱਖ ਸਥਾਪਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
3.188.33
ततः स राजा संहृष्टः सिद्धे पक्षे महामनाः ।
तमत्रिमब्रवीत्प्रीतः पूर्वं येनाभिसंस्तुतः ॥ ३.१८८.३३ ॥
ਤਦ ਉਹ ਰਾਜਾ, ਆਪਣਾ ਪੱਖ ਸਿੱਧ ਹੋਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਬਣ ਕੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਸੀ ਉਸ ਅਤ੍ਰਿ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।
3.188.34
यस्मात्पूर्वं मनुष्येषु ज्यायांसं मामिहाब्रवीः ।
सर्वदेवैश्च विप्रर्षे संमितं श्रेष्ठमेव च ॥ ३.१८८.३४ ॥
ਹੇ ਵਿਪ੍ਰਰਸ਼ੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਆਖਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਤੇ ਉੱਤਮ ਵੀ ਆਖਿਆ ਸੀ।
3.188.35
तस्मात्तेऽहंप्रदास्यामि विविधं वसु भूरि च ।
दासीसहस्रं श्यामानां सुवस्त्राणामलकृतम् ॥ ३.१८८.३५ ॥
ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਧਨ ਦਿਆਂਗਾ; ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੀਆਂ, ਸ਼ਿੰਗਾਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਸਾਂਵਲੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਦਾਸੀਆਂ ਵੀ ਦਿਆਂਗਾ।
3.188.36
दशकोटीर्हिरण्यस्य रुक्मभारांस्तथा दश ।
एतद्ददामि विप्रर्षे सर्वज्ञस्त्वं मतो हि मे ॥ ३.१८८.३६ ॥
ਦਸ ਕਰੋੜ ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਦਸ ਸੋਨੇ ਦੇ ਭਾਰ ਵੀ; ਹੇ ਵਿਪ੍ਰਰਸ਼ੀ, ਇਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੇ ਮਤ ਅਨੁਸਾਰ ਤੂੰ ਸਰਵਗਿਆ ਹੈਂ।
3.188.37
तदत्रिनर्न्यायतः सर्वं प्रतिगृह्याभिसत्कृतः ।
प्रत्युज्जगाम तेजस्वी गृहानेव महातपाः ॥ ३.१८८.३७ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਅਤਰਿ ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਲੈ ਕੇ, ਸਤਿਕਾਰ ਪਾ ਕੇ, ਤੇਜਸਵੀ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਮੁੜ ਗਏ।
3.188.38
प्रदाय च धनं प्रीतः पुत्रेभ्यः प्रयतात्मवान् ।
ततः समभिसंधाय वनमेवान्वपद्यत ॥ ३.१८८.३८ ॥
ਧਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਸੰਜਮੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਫਿਰ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਹੀ ਚਲਾ ਗਿਆ।