മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.188
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.188.1
भूय एव तु माहात्म्यं ब्राह्मणआनां निबोध मे ।
वैन्यो नामेह राजर्षिरश्वमेधाय दीक्षितः ॥ ३.१८८.१ ॥
ബ്രാഹ്മണരുടെ മഹിമ വീണ്ടും എന്നിൽനിന്ന് കേൾക്കുക. ഇവിടെ വൈന്യൻ എന്ന പേരുള്ള രാജർഷി അശ്വമേധത്തിനായി ദീക്ഷിതനായിരുന്നു.
3.188.2
तमत्रिर्गन्तुमारेबे वित्तार्थमिति नः श्रुतम् ।
भूयोऽर्थं नानुरुध्यत्स धर्मव्यक्तिनिदर्शनात् ॥ ३.१८८.२ ॥
അത്രി ധനത്തിനായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുത്തേക്ക് പോകാൻ തുടങ്ങിയതായി ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്; എന്നാൽ ധർമ്മത്തിന്റെ വ്യക്തമായ ദൃഷ്ടാന്തം കാരണം അദ്ദേഹം കൂടുതൽ ധനം ആവശ്യപ്പെട്ടില്ല.
3.188.3
स विचिन्त्य महातेजा वनमेवान्वरोचयत् ।
धर्मपत्नीं समाहूय पुत्रांश्चेदमुवाच ह ॥ ३.१८८.३ ॥
ആ മഹാതേജസ്വി ആലോചിച്ചശേഷം വനത്തെ തന്നെ തിരഞ്ഞെടുത്തു. ധർമ്മപത്നിയെയും പുത്രന്മാരെയും വിളിച്ച് ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു.
3.188.4
प्राप्स्यामः फलमत्यन्तं बहुलं निरुपद्रवम् ।
अरण्यगमनं क्षिप्रं रोचतां वो गुणाधिकम् ॥ ३.१८८.४ ॥
നമുക്ക് അത്യധികവും സമൃദ്ധവും ഉപദ്രവരഹിതവുമായ ഫലം ലഭിക്കും. വനത്തിലേക്കുള്ള യാത്ര നിങ്ങൾക്ക് ഉടൻ ഇഷ്ടമാകട്ടെ; അത് വളരെ ഗുണമുള്ളതാണ്.
3.188.5
तं भार्या प्रत्युवाचाथ धनमेवानुरुन्धती ।
वैन्यं गत्वा महात्मानमर्थयस्व धनं बहुः ॥ ३.१८८.५ ॥
അപ്പോൾ ഭാര്യ അരുന്ധതി, ധനം തന്നെ ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹത്തോട് മറുപടി പറഞ്ഞു: വൈന്യനായ മഹാത്മാവിന്റെ അടുത്തുചെന്ന് വളരെ ധനം ആവശ്യപ്പെടൂ.
3.188.6
स ते दास्यति राजर्षिर्यजमानोऽर्थिने धनम् ।
तत आदाय विप्रर्षे प्रतिगृह्य धनं बहु ॥ ३.१८८.६ ॥
ആ രാജർഷി, യജമാനൻ, യാചിക്കുന്നവന് ധനം നൽകും. വിപ്രർഷേ, അപ്പോൾ വളരെ ധനം എടുത്ത് സ്വീകരിച്ച്.
3.188.7
भृत्यान्सुतान्संविभज्य ततो व्रज यथेप्सितम् ।
एष वै परमो धर्मो धर्मविद्भिरुदाहृतः ॥ ३.१८८.७ ॥
ഭൃത്യന്മാർക്കും പുത്രന്മാർക്കും വിഭജിച്ചു കൊടുത്ത ശേഷം ഇഷ്ടംപോലെ പോകുക. ഇതാണ് പരമധർമം എന്ന് ധർമജ്ഞർ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
3.188.8
कथितो मे महाभागे गौतमेन महात्मना ।
वैन्यो धर्मार्थसंयुक्तः सत्यव्रतसमन्वितः ॥ ३.१८८.८ ॥
ഹേ മഹാഭാഗേ, മഹാത്മാവായ ഗൗതമൻ എന്നോട് പറഞ്ഞു: വൈന്യൻ (പൃഥു) ധർമാർഥസമ്പന്നനും സത്യവ്രതമുള്ളവനുമാണ്.
3.188.9
किंत्वस्ति तत्र द्वेष्टारो निवसन्ति हि मे द्विजाः ।
यथा मे गौतमः प्राह ततो न व्यवसाम्यहम् ॥ ३.१८८.९ ॥
എന്നാൽ അവിടെ എന്നെ വെറുക്കുന്ന ദ്വിജന്മാർ വസിക്കുന്നു. ഗൗതമൻ പറഞ്ഞതുപോലെ, അതുകൊണ്ട് ഞാൻ തീരുമാനിക്കുന്നില്ല.
3.188.10
तत्र स्म वाचं कल्याणीं धर्मकामार्थसंहिताम् ।
मयोक्तामन्यथा ब्रूयुस्ततस्ते वै निरर्थिकाम् ॥ ३.१८८.१० ॥
അവിടെ ഞാൻ പറയുന്ന ധർമ-കാമ-അർഥങ്ങളോടു ചേർന്ന ശുഭവാക്കിനെ അവർ മറ്റൊരുവിധം പറഞ്ഞാൽ അത് നിരർഥകമാകും.
3.188.11
गमिष्यामि महाप्राज्ञे रोचते मे वचस्तव ।
गाश्च मे दास्यते वैन्यः प्रभूतं चार्थसंचयम् ॥ ३.१८८.११ ॥
ഹേ മഹാപ്രാജ്ഞേ, ഞാൻ പോകും; നിന്റെ വാക്കുകൾ എനിക്ക് ഇഷ്ടമായി. വൈന്യൻ എനിക്ക് പശുക്കളെയും ധാരാളം ധനസഞ്ചയവും നൽകും.
3.188.12
एवमुक्त्वा जगामाशु वैन्ययज्ञं महातपाः ।
गत्वा च यज्ञायतनमत्रिस्तुष्टाव तं नृपम् ॥ ३.१८८.१२ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട് മഹാതപസ്വിയായ അത്രി വേഗം വൈന്യന്റെ യജ്ഞത്തിലേക്കു പോയി. യജ്ഞശാലയിലെത്തി അദ്ദേഹം ആ രാജാവിനെ സ്തുതിച്ചു.
3.188.13
वाक्यैर्मङ्गलसंयुक्तैः पूजयानोऽब्रवीद्वचः ।
राजन्धन्यस्त्वमीशश्च भुवि त्वं प्रथमो नृपः।
स्तुवन्ति त्वां मुनिगणास्त्वदन्यो नास्ति धर्मवित् ॥ ३.१८८.१३ ॥
മംഗളകരമായ വാക്കുകളാൽ ബഹുമാനിച്ചുകൊണ്ട് അത്രി പറഞ്ഞു: രാജാവേ, നീ ധന്യനാണ്, ഭൂമിയിൽ നീയാണ് ഈശ്വരനും ആദ്യത്തെ രാജാവും. മുനിഗണങ്ങൾ നിന്നെ സ്തുതിക്കുന്നു; നിന്നെക്കൂടാതെ ധർമ്മം അറിയുന്ന മറ്റാരുമില്ല.
3.188.14
तमब्रवीदृषिः क्रुद्धो वचनं वै महातपाः ॥ ३.१८८.१४ ॥
അപ്പോൾ കോപിച്ച ആ മഹാതപസ്വിയായ ഋഷി അവനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
3.188.15
मैवमत्रे पुनर्ब्रूया न ते प्रज्ञा समाहिता ।
अत्र नः प्रथमो धाता महेन्द्रो वै प्रजापतिः ॥ ३.१८८.१५ ॥
അത്രേ, ഇങ്ങനെ വീണ്ടും പറയരുത്; നിന്റെ ബുദ്ധി സ്ഥിരമല്ല. ഇവിടെ നമുക്ക് ആദ്യത്തെ സൃഷ്ടികർത്താവ് മഹേന്ദ്രനാണ്, അദ്ദേഹമാണ് പ്രജാപതി.
3.188.16
अथात्रिरपि राजेन्द्र गौतमं प्रत्यभाषत ।
अयमेव विधाता च तथैवेन्द्रः प्रजापतिः।
त्वमेव मुह्यसे मोहान्न प्रज्ञानं तवास्ति ह ॥ ३.१८८.१६ ॥
അപ്പോൾ രാജേന്ദ്രാ, അത്രിയും ഗൗതമനോട് പറഞ്ഞു: ഇദ്ദേഹമാണ് വിധാതാവ്; അതുപോലെ ഇന്ദ്രനാണ് പ്രജാപതി. നീ തന്നെ മോഹത്താൽ വിഭ്രമിക്കുന്നു; നിനക്ക് യഥാർത്ഥ ജ്ഞാനമില്ല.
3.188.17
जानामि नाहं मुह्यामि त्वंविवक्षुर्विमुह्यसे ।
स्तौषि त्वं दर्शनप्रेप्सू राजानं जनसंसदि ॥ ३.१८८.१७ ॥
ഞാൻ അറിയുന്നു, ഞാൻ വിഭ്രമിച്ചിട്ടില്ല. പറയാൻ ആഗ്രഹിച്ചതുകൊണ്ട് നീ വിഭ്രമിക്കുന്നു. ജനസദസ്സിൽ ദർശനം ആഗ്രഹിച്ച് നീ രാജാവിനെ സ്തുതിക്കുന്നു.
3.188.18
न वेत्थ परमं धर्मं न चास्त्यत्र प्रयोजनम् ।
बालस्त्वमसि मूढश्च वृद्धः केनापि हेतुना ॥ ३.१८८.१८ ॥
നീ പരമധർമ്മം അറിയുന്നില്ല; ഇവിടെ അതിന് ഒരു പ്രയോജനവുമില്ല. നീ ബാലനും മൂഢനുമാണ്; ഏതോ കാരണത്താൽ വൃദ്ധനുമായിരിക്കുന്നു.
3.188.19
विवदन्तौ तथा तौ तु मुनीनां द्रशने स्थितौ ।
ये तस्य यज्ञे संवृत्तास्तेऽपृच्छन्त कथं त्विमौ ॥ ३.१८८.१९ ॥
ഇങ്ങനെ തർക്കിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ആ ഇരുവരും മുനിമാരുടെ മുന്നിൽ നിന്നു. അവന്റെ യജ്ഞത്തിലുണ്ടായിരുന്നവർ ഈ രണ്ടുപേരും എങ്ങനെ വന്നുവെന്ന് ചോദിച്ചു.
3.188.20
प्रवेशः केन दत्तोऽयमनयोर्वैन्यसंसदि ।
उच्चैः समभिभाषन्तौ केन कार्येण धिष्ठितौ ॥ ३.१८८.२० ॥
വൈന്യന്റെ സഭയിലേക്ക് ഈ രണ്ടുപേർക്കും പ്രവേശനം ആരാണ് നൽകിയത്? ഉച്ചത്തിൽ പരസ്പരം സംസാരിച്ചുകൊണ്ട് ഏത് കാര്യത്തിനായാണ് ഇവർ നിൽക്കുന്നത്?
3.188.21
ततः परमधर्मात्मा काश्यपः सर्वधऱ्मवित् ।
विवादिनावनुप्राप्तौ तावुभौ प्रत्यवेदयत् ॥ ३.१८८.२१ ॥
അപ്പോൾ പരമധർമ്മാത്മാവും സർവധർമ്മജ്ഞനുമായ കാശ്യപൻ തർക്കിച്ചുകൊണ്ട് എത്തിയ ആ ഇരുവരെയും അറിയിച്ചു.
3.188.22
अथाब्रवीत्सदस्यांस्तु गौतमो मुनिसत्तमान् ।
आवयोर्व्याहृतं प्रश्नं शृणुत द्विजसत्तमाः।
वैन्यं विधातेत्याहात्रिरत्र नौ संशयो महान् ॥ ३.१८८.२२ ॥
അപ്പോൾ ഗൗതമൻ സഭയിലെ മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരോട് പറഞ്ഞു: 'ദ്വിജോത്തമന്മാരേ, ഞങ്ങൾ ഇരുവരുടെയും ചോദ്യം കേൾക്കുക. വൈന്യൻ വിധാതാവാണെന്ന് അത്രി പറയുന്നു; ഇവിടെ ഞങ്ങൾക്കിടയിൽ വലിയ സംശയമുണ്ട്.'
3.188.23
ततस्तु गौतमेनोक्तं वाक्यं वैन्यस्य संसदि ।
श्रुत्वैव तु महात्मानो मुनयोऽभ्यद्रवन्दुतम् ॥ ३.१८८.२३ ॥
അപ്പോൾ ഗൗതമൻ സഭയിൽ വൈന്യനെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞ വാക്ക് കേട്ടപ്പോൾ മഹാത്മാക്കളായ മുനിമാർ വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ടുവന്നു.
3.188.24
सनत्कुमारं धर्मज्ञं संशयच्छेदनाय वै ।
पप्रच्छुः प्रणताः सर्वे ब्रह्माणमिव सोमपाः ॥ ३.१८८.२४ ॥
സംശയം അകറ്റാൻ, സോമം കുടിക്കുന്നവർ ബ്രഹ്മാവിനോട് ചോദിക്കുന്നതുപോലെ എല്ലാവരും വണങ്ങി ധർമ്മജ്ഞനായ സനത്കുമാരനോട് ചോദിച്ചു.
3.188.25
स च तेषां वचः श्रुत्वा यथातत्त्वं महातपाः ।
प्रत्युवाचाथ तानेवं धर्मार्थसहितं वचः ॥ ३.१८८.२५ ॥
ആ മഹാതപസ്വി അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, യഥാർത്ഥമായി, ധർമ്മാർത്ഥങ്ങളോടു കൂടിയ ഈ വാക്കുകൾ അവരോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
3.188.26
ब्रह्म क्षत्रेण सहितं क्षत्रं च ब्रह्मणा सह ।
संयुक्तौ दहतः शत्रून्वनानीवाग्निमारुतौ ॥ ३.१८८.२६ ॥
ക്ഷത്രത്തോടു ചേർന്ന ബ്രഹ്മവും ബ്രഹ്മത്തോടു ചേർന്ന ക്ഷത്രവും ഒന്നിച്ചു ചേർന്ന് അഗ്നിയും വായുവും വനങ്ങളെ ദഹിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്നു.
3.188.27
राजा वै प्रथितो धर्मः प्रजानां पतिरेव च ।
स एव शक्रः शुक्रश्च स धाता च बृहस्पतिः ॥ ३.१८८.२७ ॥
രാജാവാണ് പ്രസിദ്ധമായ ധർമ്മം; പ്രജകളുടെ പതിയും അവൻ തന്നെ. അവൻ തന്നെയാണ് ശക്രൻ, ശുക്രൻ, ധാതാവും ബൃഹസ്പതിയും.
3.188.28
प्रजापतिर्विराट् सम्राट् क्षत्रियो भूपतिर्नृपः ।
य एभिः स्तूयते शब्दैः कस्तं नार्चितुमर्हति ॥ ३.१८८.२८ ॥
പ്രജാപതി, വിരാട്, സമ്രാട്ട്, ക്ഷത്രിയൻ, ഭൂപതി, നൃപൻ എന്നീ ഈ വാക്കുകളാൽ സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നവനെ ആരാണ് ആദരിക്കാൻ അർഹതയില്ലാത്തത്?
3.188.29
पुरायोनिर्युधाजिच्च अभीष्टानचितो भवः ।
स्वर्णेता सहजिद्बभ्रुरिति राजाऽभिधीयते।
सत्ययोनिः पुराविच्च सत्यधर्मप्रवर्तकः ॥ ३.१८८.२९ ॥
പുരായോനി, യുധാജിത്, അഭീഷ്ടൻ, അർച്ചിതൻ ഭവൻ, സ്വർണേതാവ്, സഹജിത്, ബഭ്രു എന്ന് രാജാവ് വിളിക്കപ്പെടുന്നു. സത്യയോനി, പുരാവിത്, സത്യധർമ്മപ്രവർത്തകൻ കൂടിയാണ്.
3.188.30
अधर्मादृषयो भीता बलं क्षत्रे समादधन् ।
तस्माद्धि ब्रह्मणा क्षत्रं क्षत्रेण ब्रह्म चाव्ययम् ॥ ३.१८८.३० ॥
അധർമ്മത്തിൽ ഭയന്ന ഋഷിമാർ ക്ഷത്രത്തിൽ ബലം സ്ഥാപിച്ചു. അതുകൊണ്ട് ബ്രഹ്മത്താൽ ക്ഷത്രവും ക്ഷത്രത്താൽ അക്ഷയമായ ബ്രഹ്മവും (നിലനിൽക്കുന്നു).
3.188.31
आदित्यो दिवि देवेषु तमो नुदति तेजसा ।
तथैव नृपतिर्भूमावधर्मान्नुदते भृशम् ॥ ३.१८८.३१ ॥
ആകാശത്തിൽ ദേവന്മാർക്കിടയിൽ സൂര്യൻ തേജസ്സാൽ ഇരുട്ടിനെ അകറ്റുന്നതുപോലെ, ഭൂമിയിൽ രാജാവ് അധർമ്മത്തെ പൂർണ്ണമായി അകറ്റുന്നു.
3.188.32
ततो राज्ञः प्रधानत्वं शास्त्रप्रामाण्यदर्शनात् ।
उत्तरः सिद्ध्यते पक्षो येन राजेति भाषितम् ॥ ३.१८८.३२ ॥
അതിനാൽ ശാസ്ത്രപ്രാമാണ്യം കാണുന്നതിനാൽ രാജാവിന്റെ പ്രാധാന്യം തെളിയുന്നു; അതുകൊണ്ട് 'രാജാവ്' എന്ന് പറഞ്ഞ പിന്നത്തെ പക്ഷം സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നു.
3.188.33
ततः स राजा संहृष्टः सिद्धे पक्षे महामनाः ।
तमत्रिमब्रवीत्प्रीतः पूर्वं येनाभिसंस्तुतः ॥ ३.१८८.३३ ॥
അപ്പോൾ ആ രാജാവ്, തന്റെ പക്ഷം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടതിനാൽ സന്തോഷിച്ച്, മഹാമനസ്കനായി, മുമ്പ് തന്നെ പുകഴ്ത്തിയ അത്രിയോട് പ്രീതിയോടെ പറഞ്ഞു.
3.188.34
यस्मात्पूर्वं मनुष्येषु ज्यायांसं मामिहाब्रवीः ।
सर्वदेवैश्च विप्रर्षे संमितं श्रेष्ठमेव च ॥ ३.१८८.३४ ॥
ഹേ വിപ്രർഷേ, നീ മുമ്പ് ഇവിടെ മനുഷ്യരിൽ എന്നെ ശ്രേഷ്ഠനെന്നും സർവദേവന്മാർക്ക് തുല്യനെന്നും ഉത്തമനെന്നും പറഞ്ഞതിനാൽ.
3.188.35
तस्मात्तेऽहंप्रदास्यामि विविधं वसु भूरि च ।
दासीसहस्रं श्यामानां सुवस्त्राणामलकृतम् ॥ ३.१८८.३५ ॥
അതിനാൽ ഞാൻ നിനക്ക് വിവിധവും ധാരാളവുമായ ധനം നൽകും; നല്ല വസ്ത്രങ്ങളണിഞ്ഞ് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ശ്യാമവർണ്ണരായ ആയിരം ദാസിമാരെയും നൽകും.
3.188.36
दशकोटीर्हिरण्यस्य रुक्मभारांस्तथा दश ।
एतद्ददामि विप्रर्षे सर्वज्ञस्त्वं मतो हि मे ॥ ३.१८८.३६ ॥
പത്തു കോടി സ്വർണ്ണവും പത്തു സ്വർണ്ണഭാരങ്ങളും; ഹേ വിപ്രർഷേ, ഇത് ഞാൻ നിനക്ക് തരുന്നു, കാരണം നീ സർവജ്ഞനാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
3.188.37
तदत्रिनर्न्यायतः सर्वं प्रतिगृह्याभिसत्कृतः ।
प्रत्युज्जगाम तेजस्वी गृहानेव महातपाः ॥ ३.१८८.३७ ॥
അപ്പോൾ മഹാതപസ്വിയായ അത്രി എല്ലാം ന്യായപ്രകാരം സ്വീകരിച്ച്, സത്കരിക്കപ്പെട്ട്, തേജസ്വിയായി തന്റെ ഗൃഹത്തിലേക്കു മടങ്ങി.
3.188.38
प्रदाय च धनं प्रीतः पुत्रेभ्यः प्रयतात्मवान् ।
ततः समभिसंधाय वनमेवान्वपद्यत ॥ ३.१८८.३८ ॥
ധനം പുത്രന്മാർക്ക് നൽകി, സന്തോഷത്തോടെ, സംയമമുള്ള മനസ്സോടെ, പിന്നെ തീരുമാനിച്ച് കാട്ടിലേക്കുതന്നെ പോയി.