Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.189

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.189.1

अत्रैव च सरस्वत्या गीतं परपुरंजय ।
पृष्टया मुनिना वीर शृणु तार्क्ष्येण धीमता ॥ ३.१८९.१ ॥

ହେ ଶତ୍ରୁନଗର ବିଜେତା ବୀର! ଏଠାରେ ହିଁ ସରସ୍ୱତୀ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ କଲାବେଳେ ମୁନିରୂପେ ଯାହା ଗାଇଥିଲେ, ତାହା ଶୁଣ।

3.189.2

किंन श्रेयः पुरुषस्येह भद्रे ।
कथं कुर्वन्न च्यवते स्वधर्मात्।
आचक्ष्व मे चारुसर्वाङ्गि सर्वं ।
त्वया शिष्टो न च्यवेयं स्वधर्मात् ॥ ३.१८९.२ ॥

ହେ ଶୁଭେ! ଏ ଜଗତରେ ମନୁଷ୍ୟର ପରମ କଲ୍ୟାଣ କ'ଣ? କେମିତି କରିଲେ ସେ ନିଜ ଧର୍ମରୁ ଖସେ ନାହିଁ? ହେ ସୁନ୍ଦର ଅଙ୍ଗବତୀ, ସବୁ ମୋତେ କୁହ; ତୁମ ଉପଦେଶରେ ଶିକ୍ଷିତ ହୋଇ ମୁଁ ନିଜ ଧର୍ମରୁ ନ ଖସେ।

3.189.3

कथं चाग्निं जुहुयां पूजये वा ।
कस्मिन्काले केन धर्मो न नश्येत्।
एतत्सर्वं सुभगे प्रब्रवीहि ।
यथा लोकान्विरजाः संचरेयम् ॥ ३.१८९.३ ॥

ଅଗ୍ନିରେ କିପରି ଆହୁତି ଦେବି, କିମ୍ବା କିପରି ପୂଜା କରିବି? କେଉଁ ସମୟରେ, କେଉଁ ଉପାୟରେ ଧର୍ମ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ? ହେ ସୌଭାଗ୍ୟବତୀ! ଏସବୁ କୁହ, ଯେପରି ମୁଁ ନିର୍ମଳ ହୋଇ ଲୋକମାନଙ୍କରେ ବିଚରଣ କରିପାରିବି।

3.189.4

एवं पृष्टा प्रीतियुक्तेन तेन ।
शुश्रूषुणा चोत्तमबुद्दियुक्तम्।
तार्क्ष्यं विप्रं धर्मयुक्तं हितं च ।
सरस्वती वाक्यमिदं बभाषे ॥ ३.१८९.४ ॥

ଏପରି ପ୍ରୀତିଯୁକ୍ତ, ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ, ଉତ୍ତମ ବୁଦ୍ଧିଯୁକ୍ତ ସେ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପଚାରିଲେ, ସରସ୍ୱତୀ ଧର୍ମଯୁକ୍ତ ଓ ହିତକର ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

3.189.5

यो ब्रह्म जानाति यथोपदेशं ।
स्वाध्यायनित्यः शुचिरप्रमत्तः।
स वै पुरो देवलोकस्य गन्ता ।
सहामरैः प्राप्नुयात्प्रीतियोगम् ॥ ३.१८९.५ ॥

ଯିଏ ଉପଦେଶ ଅନୁସାରେ ବ୍ରହ୍ମ (ବେଦ) ଜାଣେ, ନିତ୍ୟ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟରେ ରତ, ଶୁଚି ଓ ସାବଧାନ — ସେ ହିଁ ନିଶ୍ଚୟ ଦେବଲୋକର ଅଗ୍ରଭାଗକୁ ଯିବ ଏବଂ ଅମରମାନଙ୍କ ସହ ପ୍ରୀତିଯୋଗ ପାଇବ।

3.189.6

तत्र स्म रम्या विपुला विशोकाः ।
सुपुष्पिताः पुष्करिण्यः सुपुण्याः।
अकर्दमा मीनवत्यः सुतीर्था ।
हिरण्मयैरावृताः पुण्डरीकैः ॥ ३.१८९.६ ॥

ସେଠାରେ ରମଣୀୟ, ବିଶାଳ, ଶୋକରହିତ, ଅତି ପୁଷ୍ପିତ, ଅତି ପବିତ୍ର ପଦ୍ମସରୋବର ଅଛି; ସେଥିରେ ପଙ୍କ ନାହିଁ, ମାଛ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ସୁନ୍ଦର ଘାଟ ଅଛି, ଏବଂ ସୁବର୍ଣ୍ଣବର୍ଣ୍ଣ ପୁଣ୍ଡରୀକ ପଦ୍ମରେ ଆବୃତ।

3.189.7

तासां तीरेष्वासते पुण्यभाजो ।
महीयमानाः पृथगप्सरोभिः।
सुपुण्यगन्धाभिरलंकृताभि-
र्हिरण्यवर्णाभिरतीव हृष्टाः ॥ ३.१८९.७ ॥

ସେମାନଙ୍କ ତୀରରେ ପୁଣ୍ୟଭାଗୀମାନେ ବାସ କରନ୍ତି; ପୃଥକ୍ ଭାବେ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, ପବିତ୍ର ସୁଗନ୍ଧରେ ଅଳଙ୍କୃତା, ସୁବର୍ଣ୍ଣବର୍ଣ୍ଣା ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ସହିତ ଅତି ହର୍ଷିତ ହୋଇ।

3.189.8

परं लोकं गोप्रदास्त्वाप्नुवन्ति ।
दत्त्वाऽनड्वाहं सूर्यलोकं व्रजन्ति।
वासो दत्त्वा चान्द्रमसं तु लोकं ।
दत्त्वा हिरण्यममरत्वमेति ॥ ३.१८९.८ ॥

ଗାଈ ଦାନକାରୀମାନେ ପରମ ଲୋକ ପାଆନ୍ତି; ବୃଷ ଦାନ କରି ସୂର୍ଯ୍ୟଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି; ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କରି ଚନ୍ଦ୍ରଲୋକ ପାଆନ୍ତି; ସୁନା ଦାନ କରି ଅମରତ୍ୱ ଲାଭ କରେ।

3.189.9

धेनुं दत्त्वा सुप्रमां साधुदोहां ।
कल्याणवत्सामपलायिनीं च।
यावन्ति रोमाणि भवन्ति तस्या-
स्तावद्वर्षाण्यासते देवलोके ॥ ३.१८९.९ ॥

ଉତ୍ତମ, ସହଜରେ ଦୁଧ ଦିଅନ୍ତି, ସୁନ୍ଦର ବାଛୁରୀଥିବା, ପଳାଇ ନ ଯାଉଥିବା ଗାଈ ଦାନକାରୀ, ତାହାର ଶରୀରର ଯେତେ ରୋମ ଅଛି ସେତେ ବର୍ଷ ଦେବଲୋକରେ ବାସ କରେ।

3.189.10

अनड्वाहं सुव्रतं यो ददाति ।
हलस्य वोढारमनन्तवीर्यम्।
धुरंधरं बलवन्तं युवानं ।
प्राप्नोति लोकान्दशधेनुदस्य ॥ ३.१८९.१० ॥

ଯିଏ ଉତ୍ତମ ବ୍ରତଧାରୀ, ହଳ ବହନକାରୀ, ଅନନ୍ତବୀର୍ଯ୍ୟ, ଜୁଆ ବହନକାରୀ, ବଳବାନ, ଯୁବା ବୃଷ ଦାନ କରେ, ସେ ଦଶ ଗାଈ ଦାନକାରୀଙ୍କ ଲୋକ ପାଏ।

3.189.11

ददाति यो वै कपिलां सचैलां ।
कांस्योपदोहां द्रविणैरुत्तरीयैः।
तैस्तैर्गुणैः कामदुहाऽथ भूत्वा ।
नरं प्रदातारमुपैति नाकैः ॥ ३.१८९.११ ॥

ଯିଏ ବସ୍ତ୍ର ସହିତ କପିଳା ଗାଈ, କାଂସାର ଦୋହନପାତ୍ର, ଧନ ଓ ଉତ୍ତରୀୟ ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କରେ, ସେ ସେହି ସେହି ଗୁଣରେ କାମଧେନୁ ହୋଇ ଦାତାକୁ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚାଏ।

3.189.12

यावन्ति रोमाणि भवन्ति धेन्वा-
स्तावत्फलं लभते गोप्रदाने।
पुत्रांसच् पौत्रांश्च कुलं च सर्व-
मासप्तमं तारयते परत्र ॥ ३.१८९.१२ ॥

ଗାଈର ଶରୀରରେ ଯେତେ ଲୋମ ଅଛି, ଗୋଦାନକାରୀ ସେତିକି ଫଳ ପାଏ। ସେ ପୁତ୍ର, ପୌତ୍ର ଓ ସପ୍ତମ ପୁରୁଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମଗ୍ର କୁଳକୁ ପରଲୋକରେ ଉଦ୍ଧାର କରେ।

3.189.13

सदक्षिणां काञ्चनचारुशृङ्गीं ।
कांस्योपदोहां द्रविणैरुत्तरीयैः।
धेनुं तिलानां ददतो द्विजाय ।
लोका वसूनां सुलभा भवन्ति ॥ ३.१८९.१३ ॥

ଦକ୍ଷିଣା ସହିତ, ସୁନ୍ଦର ସୁନା ଶିଙ୍ଗଥିବା ଗାଈ, କାଂସାର ଦୋହନପାତ୍ର, ଧନ ଓ ଉତ୍ତରୀୟ ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱିଜକୁ ଦାନ କରୁଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ବସୁମାନଙ୍କ ଲୋକ ସୁଲଭ ହୁଏ।

3.189.14

स्वकर्मभिर्दानवसंनिरुद्धे ।
तीव्रान्धकारे नरके पतन्तम्।
महार्णवे नौरिव वातयुक्ता ।
दानं गवां तारयते परत्र ॥ ३.१८९.१४ ॥

ନିଜ କର୍ମଫଳରେ ଦାନବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅବରୁଦ୍ଧ, ଘୋର ଅନ୍ଧକାରମୟ ନରକରେ ପଡ଼ୁଥିବା ଲୋକକୁ, ମହାସମୁଦ୍ରରେ ପବନରେ ଚାଳିତ ନୌକା ଯେପରି ପାର କରେ, ସେପରି ଗୋଦାନ ପରଲୋକରେ ଉଦ୍ଧାର କରେ।

3.189.15

यो ब्राह्मदेयां तु ददाति कन्यां ।
भूमिप्रदानं च करोति विप्रे।
ददाति दानं विधिना च यश्च ।
स लोकमाप्नोति पुरंदरस्य ॥ ३.१८९.१५ ॥

ଯିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦେବା ଯୋଗ୍ୟ କନ୍ୟା ଦିଏ, ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଭୂମିଦାନ କରେ ଓ ବିଧିପୂର୍ବକ ଦାନ ଦିଏ, ସେ ପୁରନ୍ଦର (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

3.189.16

यः सप्तवर्षाणि जुहोति तार्क्ष्य ।
हव्यं त्वग्नौ नियतः साधुशीलः।
सप्तावरान्सप्तपूर्वान्पुनाति ।
पितामहानात्मना कर्मभिः स्वैः ॥ ३.१८९.१६ ॥

ଯିଏ ସାତ ବର୍ଷ ସଂଯମ ଓ ସଦାଚାରରେ ଅଗ୍ନିରେ ହବିଷ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରେ, ହେ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ସେ ନିଜ କର୍ମଦ୍ୱାରା ସାତ ପୂର୍ବପୁରୁଷ ଓ ସାତ ଉତ୍ତରପୁରୁଷଙ୍କୁ ପବିତ୍ର କରେ।

3.189.17

किमग्निहोत्रस्य व्रतं पुराण-
माचक्ष्व मे पृच्तश्चारुरूपे।
त्वयाऽनुशिष्टोऽहमिहाद्य विद्यां ।
यदग्निहोत्रस्य व्रतं पुराणम् ॥ ३.१८९.१७ ॥

ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ପ୍ରଶ୍ନକାରୀ ମୋତେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରର ପୁରାତନ ବ୍ରତ କ'ଣ ତାହା କୁହ। ଆଜି ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଉପଦିଷ୍ଟ ହୋଇ ମୁଁ ସେ ବିଦ୍ୟା ଜାଣିବି ଯାହା ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରର ପୁରାତନ ବ୍ରତ।

3.189.18

न चाशुचिर्नाप्यनिर्णिक्तपाणि-
र्नाब्रह्मविज्जुहुयान्नाविपश्चित्।
बुभुत्सवः शुचिकामा हि देवा ।
नाश्रद्दधानाद्धि हविर्जुषन्ति ॥ ३.१८९.१८ ॥

ଅଶୁଚି, ହାତ ନ ଧୋଇଥିବା, ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନହୀନ, ଅବିଦ୍ୱାନ ବ୍ୟକ୍ତି ହୋମ କରିବ ନାହିଁ। ଦେବତାମାନେ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଓ ଶୁଚିତା କାମନା କରନ୍ତି; ଶ୍ରଦ୍ଧାହୀନର ହବିଷ୍ୟ ସେମାନେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ।

3.189.19

नाश्रोत्रियं देवहव्ये नियुञ्ज्या-
न्मोघं पुरा सिञ्चति तादृशो हि।
अपूर्णमश्रोत्रियमाह तार्क्ष्य ।
न वै तादृग्जुहुयादग्निहोत्रम् ॥ ३.१८९.१९ ॥

ଦେବହବିଷ୍ୟରେ ଅଶ୍ରୋତ୍ରିୟକୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିବ ନାହିଁ; ଏହିପରି ବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ୟର୍ଥରେ ଢାଳେ। ହେ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ଅଶ୍ରୋତ୍ରିୟକୁ ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କୁହାଯାଇଛି; ସେପରି ବ୍ୟକ୍ତି ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କରିବ ନାହିଁ।

3.189.20

रये वै कृशानुं जुह्वति श्रद्दधानाः ।
सत्यव्रता हुतशिष्टाशिनश्च।
गवां लोकं प्राप्यते पुण्यगन्धं ।
पश्यन्ति देवं परमं चापि सत्यम् ॥ ३.१८९.२० ॥

ଶ୍ରଦ୍ଧାଯୁକ୍ତ ଓ ସତ୍ୟବ୍ରତୀ ହୋଇ ଯେଉଁମାନେ ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦିଅନ୍ତି ଓ ହୋମଶେଷ ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପୁଣ୍ୟଗନ୍ଧଯୁକ୍ତ ଗୋଲୋକ ପାଆନ୍ତି; ପରମ ଦେବ ଓ ସତ୍ୟ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି।

3.189.21

क्षेत्रज्ञभूतां परलोकभावे ।
कर्मोदये बुद्दिमभिप्रविष्टाम्।
प्रज्ञां च देवीं सुभगे विमृश्य ।
पृच्छामि त्वां का ह्यसि चारुरूपे ॥ ३.१८९.२१ ॥

ହେ ସୁଭଗେ, ପରଲୋକ ଅବସ୍ଥାରେ, କର୍ମୋଦୟ ସମୟରେ, ବୁଦ୍ଧିରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞରୂପିଣୀ ପ୍ରଜ୍ଞାଦେବୀଙ୍କୁ ବିଚାର କରି ମୁଁ ତୁମକୁ ପଚାରୁଛି: ହେ ସୁନ୍ଦର ରୂପବତୀ, ତୁମେ କିଏ?

3.189.22

अग्निहोत्रादहमभ्यागताऽस्मि ।
विप्रर्षभाणां संशयच्छेदनाय।
त्वत्संयोगादहमेतदब्रुवं ।
भावे स्थिता तथ्यमर्थं यथावत् ॥ ३.१८९.२२ ॥

ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରରୁ ମୁଁ ଆସିଛି; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସଂଶୟ ଛେଦନ ପାଇଁ। ତୁମ ସଂଯୋଗରେ ମୁଁ ଏହା କହୁଛି—ଭାବରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ, ସତ୍ୟାର୍ଥ ଯଥାବତ୍।

3.189.23

न हि त्वया सदृशी काचिदस्ति ।
विभ्राजसे ह्यतिमात्रं यथा श्रीः।
रूपं च ते दिव्यमनन्तकान्ति ।
प्रज्ञां च देवीं सुभगे बिभर्षि ॥ ३.१८९.२३ ॥

ତୁମ ପରି କେହି ନାହିଁ; ଶ୍ରୀ ଦେବୀ ପରି ତୁମେ ଅତିଶୟ ଝଲସୁଛ। ତୁମ ରୂପ ଦିବ୍ୟ ଓ ଅନନ୍ତ କାନ୍ତିଯୁକ୍ତ; ହେ ସୁଭଗେ, ତୁମେ ପ୍ରଜ୍ଞାଦେବୀଙ୍କୁ ଧାରଣ କରୁଛ।

3.189.24

श्रेष्ठानि यानि द्विपदांवरिष्ठ ।
यज्ञेषु विद्वन्नुपपादयन्ति।
तैरेव चाहं संप्रवृद्धा भवामि ।
चाप्यायिता रूपवती च विप्र ॥ ३.१८९.२४ ॥

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯଜ୍ଞରେ ବିଦ୍ୱାନମାନେ ଯେଉଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ରବ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି, ତାହାରି ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଭଲରେ ବଢେ; ତାହାରି ଦ୍ୱାରା ପୋଷିତ ହୋଇ ମୁଁ ରୂପବତୀ ହେଉଛି, ହେ ବିପ୍ର।

3.189.25

यच्चापि पात्रमुपयुज्यते ह ।
वानस्पत्यमायसं पार्थिवं वा।
दिव्येन रूपेण प्रज्ञया च ।
तेनैव सिद्धिरिति विद्धि विद्वन् ॥ ३.१८९.२५ ॥

କାଠ, ଲୁହା ବା ମାଟିର ଯେଉଁ ପାତ୍ର ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ, ତାହା ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାରେ (ନିର୍ମିତ ହେବା ଉଚିତ); ତାହାଦ୍ୱାରା ହିଁ ସିଦ୍ଧି ହୁଏ ବୋଲି ଜାଣ, ହେ ବିଦ୍ୱାନ।

3.189.26

परं पुराणं तमहं न वेद्मि ॥ ३.१८९.२६ ॥

ସେହି ପରମ ପୁରାତନକୁ ମୁଁ ଜାଣେ ନାହିଁ।

3.189.27

तं वै परं वेदविदः प्रपन्नाः ।
परं परेभ्यः प्रथितं पुराणम्।
स्वाध्यायदानव्रतपुण्ययोगै-
स्तपोधना वीतशोका विमुक्ताः ॥ ३.१८९.२७ ॥

ସେହି ପରମକୁ ବେଦଜ୍ଞମାନେ ଶରଣ ନେଲେ; ପରମମାନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ପରମ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁରାତନକୁ, ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ, ଦାନ, ବ୍ରତ ଓ ପୁଣ୍ୟଯୋଗରେ ତପୋଧନମାନେ ଶୋକରହିତ ଓ ମୁକ୍ତ ହେଲେ।

3.189.28

तस्याथ मध्ये वेतसः पुण्यगन्धः ।
सहस्रशाखो विपुलो विभाति।
तस्य मूलात्सरितः प्रस्रवन्ति ।
मधूदकप्रस्रवणाः सुपुण्याः ॥ ३.१८९.२८ ॥

ତା'ର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ପୁଣ୍ୟଗନ୍ଧଯୁକ୍ତ, ସହସ୍ର ଶାଖାବିଶିଷ୍ଟ, ବିସ୍ତୃତ ଏକ ବେତସ ବୃକ୍ଷ ଶୋଭା ପାଏ। ତାହାର ମୂଳରୁ ନଦୀମାନେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅନ୍ତି; ମଧୁର ଜଳର ଝରଣା, ଅତି ପୁଣ୍ୟମୟ।

3.189.29

शाखांशाखां महानद्यः संयान्ति सिकताशयाः ।
धानापूपा मांसशाकाः सदापायसकर्दमाः ॥ ३.१८९.२९ ॥

ଶାଖାରୁ ଶାଖାରୁ ମହାନଦୀମାନେ ବାଲିଶଯ୍ୟାରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅନ୍ତି; ଭଜା ଧାନ ଓ ପିଠା, ମାଂସ ଓ ପନିପରିବା, ସଦା ପାଯସ କାଦୁଅ ସହିତ।

3.189.30

यस्मिन्नग्निमुखा देवाः सेन्द्राः सहमरुद्गणाः ।
ईजिरे क्रतुभिः श्रेष्ठैस्तत्पदं परमं मुने ॥ ३.१८९.३० ॥

ଅଗ୍ନି ଯାହାଙ୍କ ମୁଖ ସେ ଦେବତାମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଓ ମରୁଦ୍ଗଣ ସହିତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଜ୍ଞରେ ପୂଜିତ ହେଲେ; ହେ ମୁନି, ତାହା ହିଁ ପରମ ପଦ।