మహాభారతం · అధ్యాయం 3.189
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.189.1
अत्रैव च सरस्वत्या गीतं परपुरंजय ।
पृष्टया मुनिना वीर शृणु तार्क्ष्येण धीमता ॥ ३.१८९.१ ॥
శత్రునగరాలను జయించువాడా, వీరుడా! ఇక్కడే సరస్వతి, బుద్ధిమంతుడైన తార్క్ష్యుడు అడిగినప్పుడు ముని రూపంలో పలికినదాన్ని వినుము.
3.189.2
किंन श्रेयः पुरुषस्येह भद्रे ।
कथं कुर्वन्न च्यवते स्वधर्मात्।
आचक्ष्व मे चारुसर्वाङ्गि सर्वं ।
त्वया शिष्टो न च्यवेयं स्वधर्मात् ॥ ३.१८९.२ ॥
ఓ శుభవతీ! ఈ లోకంలో మనిషికి అత్యుత్తమ శ్రేయస్సు ఏది? ఎలా చేస్తే అతడు తన ధర్మం నుండి తప్పడు? సుందరమైన అవయవాలుగల ఓ స్త్రీ, అన్నీ నాకు చెప్పుము; నీచే బోధింపబడి నేను నా ధర్మం నుండి తప్పకుండా ఉందును.
3.189.3
कथं चाग्निं जुहुयां पूजये वा ।
कस्मिन्काले केन धर्मो न नश्येत्।
एतत्सर्वं सुभगे प्रब्रवीहि ।
यथा लोकान्विरजाः संचरेयम् ॥ ३.१८९.३ ॥
అగ్నిలో ఎలా హోమం చేయాలి, లేదా ఎలా పూజించాలి? ఏ కాలంలో, ఏ విధంగా చేస్తే ధర్మం నశించదు? ఓ సౌభాగ్యవతీ! ఇవన్నీ చెప్పుము, నేను నిర్మలుడనై లోకాలలో సంచరించునట్లు.
3.189.4
एवं पृष्टा प्रीतियुक्तेन तेन ।
शुश्रूषुणा चोत्तमबुद्दियुक्तम्।
तार्क्ष्यं विप्रं धर्मयुक्तं हितं च ।
सरस्वती वाक्यमिदं बभाषे ॥ ३.१८९.४ ॥
ఇలా ప్రీతితో కూడిన, వినాలనే కోరికతో, ఉత్తమ బుద్ధి కలిగిన ఆ తార్క్ష్య బ్రాహ్మణుడు అడగగా, ధర్మయుక్తమైన, హితకరమైన ఈ మాటను సరస్వతి పలికెను.
3.189.5
यो ब्रह्म जानाति यथोपदेशं ।
स्वाध्यायनित्यः शुचिरप्रमत्तः।
स वै पुरो देवलोकस्य गन्ता ।
सहामरैः प्राप्नुयात्प्रीतियोगम् ॥ ३.१८९.५ ॥
ఉపదేశం ప్రకారం బ్రహ్మను (వేదాన్ని) తెలిసినవాడు, నిత్యం స్వాధ్యాయంలో నిలిచినవాడు, శుచిగా, అప్రమత్తుడుగా ఉన్నవాడు — అతడే దేవలోకానికి ముందుగా వెళ్లి, అమరులతో కలిసి ప్రీతియోగాన్ని పొందును.
3.189.6
तत्र स्म रम्या विपुला विशोकाः ।
सुपुष्पिताः पुष्करिण्यः सुपुण्याः।
अकर्दमा मीनवत्यः सुतीर्था ।
हिरण्मयैरावृताः पुण्डरीकैः ॥ ३.१८९.६ ॥
అక్కడ రమ్యమైన, విశాలమైన, శోకరహిత, పుష్పించిన, అత్యంత పవిత్రమైన కమలసరోవరాలు ఉన్నాయి; వాటిలో బురద లేదు, చేపలు నిండి ఉన్నాయి, మంచి రేవులు ఉన్నాయి, బంగారు వర్ణపు పుండరీక కమలాలతో అవి చుట్టబడి ఉన్నాయి.
3.189.7
तासां तीरेष्वासते पुण्यभाजो ।
महीयमानाः पृथगप्सरोभिः।
सुपुण्यगन्धाभिरलंकृताभि-
र्हिरण्यवर्णाभिरतीव हृष्टाः ॥ ३.१८९.७ ॥
వాటి ఒడ్డులపై పుణ్యాత్ములు నివసిస్తారు; వేర్వేరుగా అప్సరసలచే గౌరవింపబడి, పవిత్ర సుగంధంతో అలంకరించబడిన, బంగారు వర్ణపు అప్సరసలతో అత్యంత సంతోషంగా ఉంటారు.
3.189.8
परं लोकं गोप्रदास्त्वाप्नुवन्ति ।
दत्त्वाऽनड्वाहं सूर्यलोकं व्रजन्ति।
वासो दत्त्वा चान्द्रमसं तु लोकं ।
दत्त्वा हिरण्यममरत्वमेति ॥ ३.१८९.८ ॥
గోవులను దానమిచ్చువారు పరమ లోకాన్ని పొందుతారు; ఎద్దును దానమిచ్చి సూర్యలోకానికి వెళ్తారు; వస్త్రాన్ని దానమిచ్చి చంద్రలోకాన్ని పొందుతారు; బంగారాన్ని దానమిచ్చి అమరత్వాన్ని పొందుతాడు.
3.189.9
धेनुं दत्त्वा सुप्रमां साधुदोहां ।
कल्याणवत्सामपलायिनीं च।
यावन्ति रोमाणि भवन्ति तस्या-
स्तावद्वर्षाण्यासते देवलोके ॥ ३.१८९.९ ॥
అత్యుత్తమమైన, సులభంగా పాలిచ్చే, మంచి దూడ కలిగిన, పారిపోని ఆవును దానమిచ్చినవాడు, ఆమె శరీరంపై ఎన్ని రోమాలు ఉన్నాయో అన్ని సంవత్సరాలు దేవలోకంలో నివసిస్తాడు.
3.189.10
अनड्वाहं सुव्रतं यो ददाति ।
हलस्य वोढारमनन्तवीर्यम्।
धुरंधरं बलवन्तं युवानं ।
प्राप्नोति लोकान्दशधेनुदस्य ॥ ३.१८९.१० ॥
మంచి వ్రతం కలిగిన, నాగలిని మోసే, అపారమైన శక్తి గల, కాడిని మోసే, బలవంతుడైన, యువ ఎద్దును దానమిచ్చువాడు, పది ఆవులు దానమిచ్చినవాని లోకాలను పొందుతాడు.
3.189.11
ददाति यो वै कपिलां सचैलां ।
कांस्योपदोहां द्रविणैरुत्तरीयैः।
तैस्तैर्गुणैः कामदुहाऽथ भूत्वा ।
नरं प्रदातारमुपैति नाकैः ॥ ३.१८९.११ ॥
ఎవరు వస్త్రంతో కూడిన కపిల గోవును, కంచు పాలపాత్రను, ధనాన్ని, ఉత్తరీయాలను దానం చేస్తాడో, అతడు ఆ ఆ గుణాలతో కామధేనువై దాతను స్వర్గలోకాలకు చేర్చుతుంది.
3.189.12
यावन्ति रोमाणि भवन्ति धेन्वा-
स्तावत्फलं लभते गोप्रदाने।
पुत्रांसच् पौत्रांश्च कुलं च सर्व-
मासप्तमं तारयते परत्र ॥ ३.१८९.१२ ॥
గోవు శరీరంలో ఎన్ని రోమాలు ఉంటాయో, అంత ఫలాన్ని గోదానం చేసినవాడు పొందుతాడు. అతడు కుమారులను, మనుమలను, ఏడవ తరం వరకు ఉన్న కులమంతటినీ పరలోకంలో తరింపజేస్తాడు.
3.189.13
सदक्षिणां काञ्चनचारुशृङ्गीं ।
कांस्योपदोहां द्रविणैरुत्तरीयैः।
धेनुं तिलानां ददतो द्विजाय ।
लोका वसूनां सुलभा भवन्ति ॥ ३.१८९.१३ ॥
దక్షిణతో కూడి, అందమైన బంగారు కొమ్ములు గల గోవును, కంచు పాలపాత్రను, ధనాన్ని, ఉత్తరీయాలను బ్రాహ్మణునికి దానం చేసేవారికి వసువుల లోకాలు సులభంగా లభిస్తాయి.
3.189.14
स्वकर्मभिर्दानवसंनिरुद्धे ।
तीव्रान्धकारे नरके पतन्तम्।
महार्णवे नौरिव वातयुक्ता ।
दानं गवां तारयते परत्र ॥ ३.१८९.१४ ॥
తన కర్మలవల్ల రాక్షసులచే చుట్టబడిన, తీవ్ర అంధకారమైన నరకంలో పడుతున్నవాడిని, మహాసముద్రంలో గాలికి కొట్టుకొనిపోయే పడవ తీరానికి చేర్చినట్లు, గోదానం పరలోకంలో తరింపజేస్తుంది.
3.189.15
यो ब्राह्मदेयां तु ददाति कन्यां ।
भूमिप्रदानं च करोति विप्रे।
ददाति दानं विधिना च यश्च ।
स लोकमाप्नोति पुरंदरस्य ॥ ३.१८९.१५ ॥
బ్రాహ్మణునికి ఇవ్వదగిన కన్యను ఇచ్చేవాడు, బ్రాహ్మణునికి భూదానం చేసేవాడు, విధిప్రకారం దానం చేసేవాడు పురందరుని (ఇంద్రుని) లోకాన్ని పొందుతాడు.
3.189.16
यः सप्तवर्षाणि जुहोति तार्क्ष्य ।
हव्यं त्वग्नौ नियतः साधुशीलः।
सप्तावरान्सप्तपूर्वान्पुनाति ।
पितामहानात्मना कर्मभिः स्वैः ॥ ३.१८९.१६ ॥
ఏడు సంవత్సరాలు నియమంతో, మంచి శీలంతో అగ్నిలో హవ్యాన్ని అర్పించేవాడు, తార్క్ష్యా, తన స్వకర్మలతో ఏడుగురు పూర్వులను, ఏడుగురు తరువాతివారిని పవిత్రం చేస్తాడు.
3.189.17
किमग्निहोत्रस्य व्रतं पुराण-
माचक्ष्व मे पृच्तश्चारुरूपे।
त्वयाऽनुशिष्टोऽहमिहाद्य विद्यां ।
यदग्निहोत्रस्य व्रतं पुराणम् ॥ ३.१८९.१७ ॥
సుందర రూపవతీ, అడుగుతున్న నాకు అగ్నిహోత్రం యొక్క పురాతన వ్రతం ఏమిటో చెప్పు. ఈ రోజు నీచే ఉపదేశించబడిన నేను అగ్నిహోత్ర పురాతన వ్రతమనే విద్యను తెలుసుకుంటాను.
3.189.18
न चाशुचिर्नाप्यनिर्णिक्तपाणि-
र्नाब्रह्मविज्जुहुयान्नाविपश्चित्।
बुभुत्सवः शुचिकामा हि देवा ।
नाश्रद्दधानाद्धि हविर्जुषन्ति ॥ ३.१८९.१८ ॥
అపవిత్రుడు, చేతులు కడుక్కోనివాడు, వేదజ్ఞానం లేనివాడు, విద్వాంసుడు కానివాడు హోమం చేయరాదు. దేవతలు తెలుసుకోవాలనుకునేవారు, పవిత్రత కోరేవారు; శ్రద్ధ లేనివాని నుండి వారు హవిస్సు స్వీకరించరు.
3.189.19
नाश्रोत्रियं देवहव्ये नियुञ्ज्या-
न्मोघं पुरा सिञ्चति तादृशो हि।
अपूर्णमश्रोत्रियमाह तार्क्ष्य ।
न वै तादृग्जुहुयादग्निहोत्रम् ॥ ३.१८९.१९ ॥
దేవహవ్యంలో అశ్రోత్రియుణ్ణి నియమించరాదు; అలాంటివాడు వ్యర్థంగా పోస్తాడు. తార్క్ష్యా, అశ్రోత్రియుడు అసంపూర్ణుడని చెప్పబడ్డాడు; అలాంటివాడు అగ్నిహోత్రం చేయరాదు.
3.189.20
रये वै कृशानुं जुह्वति श्रद्दधानाः ।
सत्यव्रता हुतशिष्टाशिनश्च।
गवां लोकं प्राप्यते पुण्यगन्धं ।
पश्यन्ति देवं परमं चापि सत्यम् ॥ ३.१८९.२० ॥
శ్రద్ధతో సత్యవ్రతులై అగ్నిలో ఆహుతులు సమర్పించి, హోమశేషాన్ని భుజించేవారు పుణ్యగంధంతో నిండిన గోలోకాన్ని పొందుతారు; పరమదేవుని, సత్యాన్ని దర్శిస్తారు.
3.189.21
क्षेत्रज्ञभूतां परलोकभावे ।
कर्मोदये बुद्दिमभिप्रविष्टाम्।
प्रज्ञां च देवीं सुभगे विमृश्य ।
पृच्छामि त्वां का ह्यसि चारुरूपे ॥ ३.१८९.२१ ॥
ఓ సుభగా, పరలోక స్థితిలో, కర్మోదయ సమయంలో, బుద్ధిలో ప్రవేశించిన క్షేత్రజ్ఞ రూపిణి ప్రజ్ఞా దేవిని ఆలోచించి నిన్ను అడుగుతున్నాను: ఓ సుందర రూపిణీ, నీవు ఎవరు?
3.189.22
अग्निहोत्रादहमभ्यागताऽस्मि ।
विप्रर्षभाणां संशयच्छेदनाय।
त्वत्संयोगादहमेतदब्रुवं ।
भावे स्थिता तथ्यमर्थं यथावत् ॥ ३.१८९.२२ ॥
అగ్నిహోత్రం నుండి నేను వచ్చాను; శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణుల సందేహాలను ఛేదించడానికి. నీ సంయోగం వల్ల ఇది చెబుతున్నాను—భావంలో స్థిరంగా ఉండి, సత్యార్థాన్ని యథాతథంగా.
3.189.23
न हि त्वया सदृशी काचिदस्ति ।
विभ्राजसे ह्यतिमात्रं यथा श्रीः।
रूपं च ते दिव्यमनन्तकान्ति ।
प्रज्ञां च देवीं सुभगे बिभर्षि ॥ ३.१८९.२३ ॥
నీతో సమానమైనది ఎక్కడా లేదు; శ్రీ వలె నీవు అత్యధికంగా ప్రకాశిస్తావు. నీ రూపం దివ్యమైనది, అనంత కాంతి కలది; ఓ సుభగా, నీవు ప్రజ్ఞా దేవిని ధరించావు.
3.189.24
श्रेष्ठानि यानि द्विपदांवरिष्ठ ।
यज्ञेषु विद्वन्नुपपादयन्ति।
तैरेव चाहं संप्रवृद्धा भवामि ।
चाप्यायिता रूपवती च विप्र ॥ ३.१८९.२४ ॥
ద్విజులలో శ్రేష్ఠుడా, యజ్ఞాలలో విద్వాంసులు సమర్పించే శ్రేష్ఠ వస్తువులతోనే నేను బాగా వృద్ధి చెందుతాను; వాటి వల్లనే పోషింపబడి రూపవతిగా అవుతాను, ఓ విప్రుడా.
3.189.25
यच्चापि पात्रमुपयुज्यते ह ।
वानस्पत्यमायसं पार्थिवं वा।
दिव्येन रूपेण प्रज्ञया च ।
तेनैव सिद्धिरिति विद्धि विद्वन् ॥ ३.१८९.२५ ॥
చెక్కతో, ఇనుముతో లేదా మట్టితో చేసిన ఏ పాత్ర ఉపయోగించబడుతుందో, అది దివ్య రూపంతో, జ్ఞానంతో (రూపొందించబడినదై) ఉండాలి; దానివల్లనే సిద్ధి కలుగుతుందని తెలుసుకో, ఓ విద్వాంసుడా.
3.189.26
परं पुराणं तमहं न वेद्मि ॥ ३.१८९.२६ ॥
ఆ పరమమైన పురాతనమైనదాన్ని నేను ఎరుగను.
3.189.27
तं वै परं वेदविदः प्रपन्नाः ।
परं परेभ्यः प्रथितं पुराणम्।
स्वाध्यायदानव्रतपुण्ययोगै-
स्तपोधना वीतशोका विमुक्ताः ॥ ३.१८९.२७ ॥
ఆ పరమాన్ని వేదవేత్తలు శరణుపొందారు; పరమాలకన్నా పరమమైనదిగా ప్రసిద్ధమైన పురాతనాన్ని, స్వాధ్యాయం, దానం, వ్రతం, పుణ్యయోగాల ద్వారా తపోధనులు, శోకరహితులై, విముక్తులయ్యారు.
3.189.28
तस्याथ मध्ये वेतसः पुण्यगन्धः ।
सहस्रशाखो विपुलो विभाति।
तस्य मूलात्सरितः प्रस्रवन्ति ।
मधूदकप्रस्रवणाः सुपुण्याः ॥ ३.१८९.२८ ॥
దాని మధ్యలో పుణ్యసుగంధమైన, వేయి కొమ్మలతో విశాలమైన ఒక వేత్సవృక్షం ప్రకాశిస్తుంది. దాని వేరు నుండి నదులు ప్రవహిస్తాయి; మధురజల ఊటలు, అతి పుణ్యమైనవి.
3.189.29
शाखांशाखां महानद्यः संयान्ति सिकताशयाः ।
धानापूपा मांसशाकाः सदापायसकर्दमाः ॥ ३.१८९.२९ ॥
కొమ్మ కొమ్మ నుండి మహానదులు ఇసుకపడకలపై ప్రవహిస్తాయి; ధాన్యపు అప్పాలు, మాంసం, కూరలు, ఎల్లప్పుడూ పాయసపు బురదతో.
3.189.30
यस्मिन्नग्निमुखा देवाः सेन्द्राः सहमरुद्गणाः ।
ईजिरे क्रतुभिः श्रेष्ठैस्तत्पदं परमं मुने ॥ ३.१८९.३० ॥
అగ్ని ముఖంగా గల దేవతలు, ఇంద్రునితో మరుత్గణాలతో కలిసి, శ్రేష్ఠ యజ్ఞాల ద్వారా ఆరాధించారు; ఓ మునీ, అదే పరమ పదం.