มหาภารตะ · อัธยายะ 3.189
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.189.1
अत्रैव च सरस्वत्या गीतं परपुरंजय ।
पृष्टया मुनिना वीर शृणु तार्क्ष्येण धीमता ॥ ३.१८९.१ ॥
ที่นี่เอง โอ้วีรบุรุษผู้พิชิตนครของศัตรู สรัสวดีได้ขับร้องสิ่งที่ฤๅษีผู้ปราชญ์ตารกษยะทูลถาม จงฟังเถิด
3.189.2
किंन श्रेयः पुरुषस्येह भद्रे ।
कथं कुर्वन्न च्यवते स्वधर्मात्।
आचक्ष्व मे चारुसर्वाङ्गि सर्वं ।
त्वया शिष्टो न च्यवेयं स्वधर्मात् ॥ ३.१८९.२ ॥
ตารกษยะถามว่า โอ้ผู้เป็นมงคล อะไรเล่าคือความดีสูงสุดของมนุษย์ในโลกนี้ ทำอย่างไรจึงจะปฏิบัติอยู่โดยไม่เคลื่อนจากหน้าที่ของตน โอ้ผู้มีอวัยวะงดงาม ขอท่านจงบอกทุกสิ่งแก่ข้าพเจ้า เมื่อได้รับคำสั่งสอนจากท่าน ข้าพเจ้าจะไม่เคลื่อนจากหน้าที่ของตน
3.189.3
कथं चाग्निं जुहुयां पूजये वा ।
कस्मिन्काले केन धर्मो न नश्येत्।
एतत्सर्वं सुभगे प्रब्रवीहि ।
यथा लोकान्विरजाः संचरेयम् ॥ ३.१८९.३ ॥
จะถวายเครื่องบูชาในไฟอย่างไร หรือจะบูชาอย่างไร ในกาลใดและด้วยวิธีใดธรรมจึงจะไม่สูญสิ้น โอ้ผู้มีโชค ขอท่านอธิบายทั้งหมดนี้ เพื่อข้าพเจ้าจะได้ท่องไปในโลกทั้งหลายโดยปราศจากมลทิน
3.189.4
एवं पृष्टा प्रीतियुक्तेन तेन ।
शुश्रूषुणा चोत्तमबुद्दियुक्तम्।
तार्क्ष्यं विप्रं धर्मयुक्तं हितं च ।
सरस्वती वाक्यमिदं बभाषे ॥ ३.१८९.४ ॥
เมื่อพราหมณ์ตารกษยะผู้เต็มไปด้วยความรักใคร่ ปรารถนาจะฟัง และมีปัญญาอันสูงส่ง ทูลถามเช่นนี้ สรัสวดีจึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้ อันชอบด้วยธรรมและเป็นประโยชน์
3.189.5
यो ब्रह्म जानाति यथोपदेशं ।
स्वाध्यायनित्यः शुचिरप्रमत्तः।
स वै पुरो देवलोकस्य गन्ता ।
सहामरैः प्राप्नुयात्प्रीतियोगम् ॥ ३.१८९.५ ॥
ผู้ที่รู้พระเวทตามคำสอน เป็นนิตยภาพในการศึกษาพระเวท บริสุทธิ์และไม่ประมาท ผู้นั้นแลจะไปยังโลกของเทวดาเป็นที่หนึ่ง และจะได้ร่วมอยู่กับเหล่าอมรเทพด้วยความยินดี
3.189.6
तत्र स्म रम्या विपुला विशोकाः ।
सुपुष्पिताः पुष्करिण्यः सुपुण्याः।
अकर्दमा मीनवत्यः सुतीर्था ।
हिरण्मयैरावृताः पुण्डरीकैः ॥ ३.१८९.६ ॥
ที่นั่นมีสระบัวอันงดงาม กว้างใหญ่ ปราศจากความโศก ดอกบานสะพรั่ง ศักดิ์สิทธิ์ยิ่ง ไม่มีโคลนตม เต็มไปด้วยปลา มีท่าน้ำอันดี ล้อมรอบด้วยดอกบัวขาวสีทอง
3.189.7
तासां तीरेष्वासते पुण्यभाजो ।
महीयमानाः पृथगप्सरोभिः।
सुपुण्यगन्धाभिरलंकृताभि-
र्हिरण्यवर्णाभिरतीव हृष्टाः ॥ ३.१८९.७ ॥
บนฝั่งของสระเหล่านั้น ผู้มีส่วนแห่งบุญนั่งอยู่ ได้รับการเคารพแยกจากอัปสรทั้งหลาย ประดับด้วยกลิ่นหอมอันศักดิ์สิทธิ์ มีผิวสีทอง และเปี่ยมด้วยความยินดียิ่ง
3.189.8
परं लोकं गोप्रदास्त्वाप्नुवन्ति ।
दत्त्वाऽनड्वाहं सूर्यलोकं व्रजन्ति।
वासो दत्त्वा चान्द्रमसं तु लोकं ।
दत्त्वा हिरण्यममरत्वमेति ॥ ३.१८९.८ ॥
ผู้ถวายโคย่อมได้โลกอันสูงสุด ผู้ถวายโคตัวผู้ที่ใช้ลากเกวียนย่อมไปสู่โลกของพระอาทิตย์ ผู้ถวายผ้าย่อมได้โลกของพระจันทร์ ผู้ถวายทองคำย่อมได้ความเป็นอมตะ
3.189.9
धेनुं दत्त्वा सुप्रमां साधुदोहां ।
कल्याणवत्सामपलायिनीं च।
यावन्ति रोमाणि भवन्ति तस्या-
स्तावद्वर्षाण्यासते देवलोके ॥ ३.१८९.९ ॥
ผู้ถวายโคงามดี ให้นมง่าย มีลูกโคดี และไม่หนีไปไหน จะอยู่ในโลกของเทวดาเป็นจำนวนปีเท่ากับจำนวนขนบนตัวของโคนั้น
3.189.10
अनड्वाहं सुव्रतं यो ददाति ।
हलस्य वोढारमनन्तवीर्यम्।
धुरंधरं बलवन्तं युवानं ।
प्राप्नोति लोकान्दशधेनुदस्य ॥ ३.१८९.१० ॥
ผู้ถวายโคตัวผู้หนุ่มที่มีวัตรดี ผู้แบกคันไถ มีกำลังไม่มีประมาณ แข็งแรง เป็นผู้แบกแอก ย่อมได้โลกทั้งหลายของผู้ถวายโคสิบตัว
3.189.11
ददाति यो वै कपिलां सचैलां ।
कांस्योपदोहां द्रविणैरुत्तरीयैः।
तैस्तैर्गुणैः कामदुहाऽथ भूत्वा ।
नरं प्रदातारमुपैति नाकैः ॥ ३.१८९.११ ॥
ผู้ที่ถวายโคสีน้ำตาลพร้อมผ้า พร้อมภาชนะรีดนมทำด้วยทองสัมฤทธิ์ ทรัพย์และผ้าห่มเหนือกาย ด้วยคุณสมบัติเหล่านั้น โคนั้นจะกลายเป็นโคที่สนองความปรารถนา และนำผู้ให้ขึ้นสู่สวรรค์
3.189.12
यावन्ति रोमाणि भवन्ति धेन्वा-
स्तावत्फलं लभते गोप्रदाने।
पुत्रांसच् पौत्रांश्च कुलं च सर्व-
मासप्तमं तारयते परत्र ॥ ३.१८९.१२ ॥
เท่าจำนวนขนที่มีบนตัวโค ผลบุญที่ได้จากการถวายโคก็เท่านั้น ผู้นั้นจะช่วยข้ามไปในโลกหน้า ทั้งบุตร หลาน และวงศ์ตระกูลทั้งหมดถึงเจ็ดชั่วคน
3.189.13
सदक्षिणां काञ्चनचारुशृङ्गीं ।
कांस्योपदोहां द्रविणैरुत्तरीयैः।
धेनुं तिलानां ददतो द्विजाय ।
लोका वसूनां सुलभा भवन्ति ॥ ३.१८९.१३ ॥
ผู้ถวายโคที่มีเขาเป็นทองงาม พร้อมค่าตอบแทน พร้อมภาชนะรีดนมทำด้วยทองสัมฤทธิ์ ทรัพย์และผ้าห่มเหนือกาย แก่พราหมณ์ผู้เกิดสองครั้ง โลกของวสุทั้งหลายย่อมเป็นของผู้นั้นได้ง่าย
3.189.14
स्वकर्मभिर्दानवसंनिरुद्धे ।
तीव्रान्धकारे नरके पतन्तम्।
महार्णवे नौरिव वातयुक्ता ।
दानं गवां तारयते परत्र ॥ ३.१८९.१४ ॥
ดั่งเรือที่ถูกลมพัดพาข้ามมหาสมุทรได้ฉะนั้น ผู้ตกลงไปในนรกอันมืดมิดรุนแรง ถูกกักขังด้วยการกระทำของตนเอง การถวายโคย่อมช่วยข้ามผู้นั้นไปในโลกหน้า
3.189.15
यो ब्राह्मदेयां तु ददाति कन्यां ।
भूमिप्रदानं च करोति विप्रे।
ददाति दानं विधिना च यश्च ।
स लोकमाप्नोति पुरंदरस्य ॥ ३.१८९.१५ ॥
ผู้ที่ถวายหญิงสาวผู้สมควรยกให้แก่พราหมณ์ ถวายที่ดินแก่พราหมณ์ และถวายทานตามวิธีที่กำหนด ผู้นั้นย่อมได้โลกของปุรันทระ คือพระอินทร์
3.189.16
यः सप्तवर्षाणि जुहोति तार्क्ष्य ।
हव्यं त्वग्नौ नियतः साधुशीलः।
सप्तावरान्सप्तपूर्वान्पुनाति ।
पितामहानात्मना कर्मभिः स्वैः ॥ ३.१८९.१६ ॥
โอ้ตารกษยะ ผู้ใดมีความสำรวมและมีศีลดี บูชาในไฟด้วยเครื่องบูชาเป็นเวลาเจ็ดปี ผู้นั้นย่อมชำระบรรพบุรุษเจ็ดชั่วก่อนและเจ็ดชั่วหลังให้บริสุทธิ์ ด้วยกรรมของตนเอง
3.189.17
किमग्निहोत्रस्य व्रतं पुराण-
माचक्ष्व मे पृच्तश्चारुरूपे।
त्वयाऽनुशिष्टोऽहमिहाद्य विद्यां ।
यदग्निहोत्रस्य व्रतं पुराणम् ॥ ३.१८९.१७ ॥
โอ้ผู้มีรูปงาม ขอท่านบอกข้าพเจ้าผู้ถามอยู่ ว่าวัตรโบราณของการบูชาอัคนิโหตระนั้นคืออะไร วันนี้ได้รับคำสั่งสอนจากท่านแล้ว ข้าพเจ้าจะรู้ความรู้นั้น คือวัตรโบราณของการบูชาอัคนิโหตระ
3.189.18
न चाशुचिर्नाप्यनिर्णिक्तपाणि-
र्नाब्रह्मविज्जुहुयान्नाविपश्चित्।
बुभुत्सवः शुचिकामा हि देवा ।
नाश्रद्दधानाद्धि हविर्जुषन्ति ॥ ३.१८९.१८ ॥
ผู้ไม่บริสุทธิ์ ผู้ที่มือยังไม่ได้ชำระ ผู้ไม่รู้พระเวท หรือผู้ไม่มีปัญญา ไม่ควรถวายเครื่องบูชา เพราะเหล่าเทวดาปรารถนาความรู้และแสวงหาความบริสุทธิ์ และไม่รับเครื่องบูชาจากผู้ปราศจากศรัทธา
3.189.19
नाश्रोत्रियं देवहव्ये नियुञ्ज्या-
न्मोघं पुरा सिञ्चति तादृशो हि।
अपूर्णमश्रोत्रियमाह तार्क्ष्य ।
न वै तादृग्जुहुयादग्निहोत्रम् ॥ ३.१८९.१९ ॥
ไม่ควรแต่งตั้งผู้ที่มิได้ศึกษาพระเวทให้ทำเครื่องบูชาแก่เทวดา เพราะผู้เช่นนั้นเทไปโดยเปล่าประโยชน์ โอ้ตารกษยะ ผู้ไม่ได้ศึกษาพระเวทกล่าวกันว่าไม่สมบูรณ์ ผู้เช่นนั้นไม่ควรบูชาอัคนิโหตระ
3.189.20
रये वै कृशानुं जुह्वति श्रद्दधानाः ।
सत्यव्रता हुतशिष्टाशिनश्च।
गवां लोकं प्राप्यते पुण्यगन्धं ।
पश्यन्ति देवं परमं चापि सत्यम् ॥ ३.१८९.२० ॥
ผู้ที่มีศรัทธา มีวัตรสัตย์ และกินส่วนที่เหลือจากเครื่องบูชา ถวายเครื่องบูชาเข้าสู่ไฟด้วยความปรารถนา ย่อมได้โลกของโค ซึ่งหอมด้วยบุญ และเห็นเทวดาอันสูงสุดกับความจริง
3.189.21
क्षेत्रज्ञभूतां परलोकभावे ।
कर्मोदये बुद्दिमभिप्रविष्टाम्।
प्रज्ञां च देवीं सुभगे विमृश्य ।
पृच्छामि त्वां का ह्यसि चारुरूपे ॥ ३.१८९.२१ ॥
ข้าแต่ผู้โชคดี เมื่อคิดถึงภาวะในโลกหน้า เมื่อการกระทำผลิบาน และพระเทวีปรัชญาซึ่งเข้ามาอยู่ในปัญญาในรูปของผู้รู้เขตแห่งกาย ข้าพเจ้าจึงถามท่านว่า ข้าแต่ผู้งดงาม ท่านเป็นใครกัน
3.189.22
अग्निहोत्रादहमभ्यागताऽस्मि ।
विप्रर्षभाणां संशयच्छेदनाय।
त्वत्संयोगादहमेतदब्रुवं ।
भावे स्थिता तथ्यमर्थं यथावत् ॥ ३.१८९.२२ ॥
ข้าพเจ้ามาจากพิธีอัคนิโหตร เพื่อตัดความสงสัยของพราหมณ์ผู้ประเสริฐทั้งหลาย ด้วยการประสานกับท่าน ข้าพเจ้าจึงกล่าวสิ่งนี้ โดยยืนมั่นในภาวะของตน และกล่าวความหมายที่แท้จริงตามที่เป็นอยู่
3.189.23
न हि त्वया सदृशी काचिदस्ति ।
विभ्राजसे ह्यतिमात्रं यथा श्रीः।
रूपं च ते दिव्यमनन्तकान्ति ।
प्रज्ञां च देवीं सुभगे बिभर्षि ॥ ३.१८९.२३ ॥
ไม่มีผู้ใดเสมอเหมือนท่าน ท่านรุ่งโรจน์ยิ่งนัก ดุจพระศรีเทวี รูปของท่านเป็นทิพย์ มีความงามไม่สิ้นสุด และข้าแต่ผู้โชคดี ท่านทรงพระเทวีปรัชญาไว้
3.189.24
श्रेष्ठानि यानि द्विपदांवरिष्ठ ।
यज्ञेषु विद्वन्नुपपादयन्ति।
तैरेव चाहं संप्रवृद्धा भवामि ।
चाप्यायिता रूपवती च विप्र ॥ ३.१८९.२४ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้เกิดสองครั้ง ด้วยสิ่งอันประเสริฐที่บัณฑิตถวายในการบูชายัญ ข้าพเจ้าจึงเจริญเติบโตยิ่งนัก ข้าแต่พราหมณ์ เมื่อได้รับการหล่อเลี้ยงด้วยสิ่งเหล่านั้น ข้าพเจ้าจึงมีรูปงาม
3.189.25
यच्चापि पात्रमुपयुज्यते ह ।
वानस्पत्यमायसं पार्थिवं वा।
दिव्येन रूपेण प्रज्ञया च ।
तेनैव सिद्धिरिति विद्धि विद्वन् ॥ ३.१८९.२५ ॥
ภาชนะใดก็ตามที่ใช้อยู่ ไม่ว่าจะทำจากไม้ เหล็ก หรือดิน ขอให้มีรูปทิพย์และปัญญา ข้าแต่ผู้รอบรู้ จงรู้ไว้ว่าความสำเร็จเกิดขึ้นได้ด้วยสิ่งนั้นเท่านั้น
3.189.26
परं पुराणं तमहं न वेद्मि ॥ ३.१८९.२६ ॥
ข้าพเจ้าไม่รู้จักพระองค์ผู้สูงสุดและเก่าแก่นั้น
3.189.27
तं वै परं वेदविदः प्रपन्नाः ।
परं परेभ्यः प्रथितं पुराणम्।
स्वाध्यायदानव्रतपुण्ययोगै-
स्तपोधना वीतशोका विमुक्ताः ॥ ३.१८९.२७ ॥
ผู้รู้พระเวทต่างพึ่งพิงพระองค์ผู้สูงสุดนั้น ผู้เก่าแก่และเป็นที่รู้จักว่าสูงสุดเหนือสิ่งสูงสุดทั้งปวง ผู้บำเพ็ญตบะที่มั่งคั่ง ปราศจากความโศก ได้หลุดพ้นด้วยการศึกษาพระเวท การให้ทาน ศีลวัตร และการประสานบุญกุศล
3.189.28
तस्याथ मध्ये वेतसः पुण्यगन्धः ।
सहस्रशाखो विपुलो विभाति।
तस्य मूलात्सरितः प्रस्रवन्ति ।
मधूदकप्रस्रवणाः सुपुण्याः ॥ ३.१८९.२८ ॥
ท่ามกลางพระองค์นั้นมีต้นวิลโลว์ที่มีกลิ่นหอมอันศักดิ์สิทธิ์ มีพันกิ่ง ใหญ่โตและรุ่งโรจน์ จากโคนของต้นนั้นมีแม่น้ำไหลออกมา เป็นน้ำพุน้ำหวานอันศักดิ์สิทธิ์ยิ่ง
3.189.29
शाखांशाखां महानद्यः संयान्ति सिकताशयाः ।
धानापूपा मांसशाकाः सदापायसकर्दमाः ॥ ३.१८९.२९ ॥
แม่น้ำใหญ่ไหลผ่านกิ่งแล้วกิ่งเล่า ไหลไปบนท้องทรายที่ทับถม มีข้าวคั่วและขนมอบ เนื้อและผัก และมีโคลนของข้าวนมตลอดเวลา
3.189.30
यस्मिन्नग्निमुखा देवाः सेन्द्राः सहमरुद्गणाः ।
ईजिरे क्रतुभिः श्रेष्ठैस्तत्पदं परमं मुने ॥ ३.१८९.३० ॥
ณ ที่ซึ่งเทวดาทั้งหลายมีพระอัคนีเป็นพระพักตร์ พร้อมด้วยพระอินทร์และหมู่มรุต ได้รับการบูชาด้วยพิธีกรรมอันประเสริฐยิ่ง ข้าแต่ฤๅษี ที่นั่นคือถิ่นฐานอันสูงสุด